I SA/Po 874/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając faktury za 'puste' z powodu niewykonywania usług zarządzania nieruchomością.
Skarżący K. B. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła podatek VAT za okres od stycznia do listopada 2019 roku. Organy podatkowe uznały, że faktury wystawione przez skarżącego na rzecz spółki S. Sp. z o.o. dokumentowały czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, stosując art. 108 ustawy o VAT. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym odmowę przeprowadzenia dowodów. Sąd administracyjny uznał jednak, że materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i oceniony, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 roku. NUS wszczął kontrolę podatkową, która wykazała, że skarżący nie wykonywał czynności wynikających z umowy na zarządzanie nieruchomością zawartej ze spółką S. Sp. z o.o. Organy uznały, że faktury wystawiane przez skarżącego na rzecz tej spółki dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, stosując art. 108 ustawy o VAT (tzw. 'puste faktury'). W odwołaniu i skardze skarżący zarzucał organom naruszenie szeregu przepisów proceduralnych (m.in. art. 180, 187, 188, 199a o.p.) poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a także naruszenie prawa materialnego (art. 108 u.p.t.u.) przez jego błędne zastosowanie. Podkreślał istnienie ważnej umowy o zarządzanie nieruchomością i kwestionował ustalenia organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe wyczerpująco zebrały i prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia przepisów procesowych i materialnych nie zasługują na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że dowody zebrane w toku kontroli i postępowania podatkowego, w tym zeznania świadków i informacje od spółki J. M. S.A., potwierdzają, że skarżący nie wykonywał faktycznie czynności związanych z zarządzaniem nieruchomością, a jego wynagrodzenie było niewspółmiernie wysokie. Sąd uznał, że faktury były 'puste', a zastosowanie art. 108 u.p.t.u. było zasadne. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady zaufania obywateli do organów podatkowych ani innych zasad postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, faktury te dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, stanowią tzw. 'puste faktury', a ich wystawienie rodzi obowiązek zapłaty podatku wynikającego z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy (zeznania świadków, dokumenty od najemcy, analiza wynagrodzenia) wykazał, iż skarżący nie wykonywał faktycznie czynności związanych z zarządzaniem nieruchomością, a jego wynagrodzenie było niewspółmiernie wysokie. W związku z tym faktury były 'puste', a zastosowanie art. 108 u.p.t.u. było zasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku wystawienia faktury wykazującej kwotę podatku, osoba wystawiająca jest obowiązana do jej zapłaty, nawet jeśli czynność faktycznie nie miała miejsca (tzw. 'puste faktury').
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty danej kwoty jest fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zastosowanie przepisu art. 108 ust. 1 u.p.t.u. jest dopuszczalne w okolicznościach sprawy, gdy faktury dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zarzut naruszenia art. 108 u.p.t.u. jest niezasadny, gdy ustalono, że skarżący nie wykonywał czynności wskazanych w umowie.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jej zapłaty.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób mający budzić zaufanie obywateli do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 165b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania podatkowego po kontroli podatkowej w przypadku nie złożenia korekty deklaracji.
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów.
o.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wykorzystywanie przez organ podatkowy dowodów zebranych w toku kontroli.
o.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględniania wniosków dowodowych strony.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 199a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zawisłość sporu w innej sprawie.
o.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
o.p. art. 233 § § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola orzekania w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki naruszenia prawa przy wydaniu aktu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 108 u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania (art. 180, 187, 188, 199a o.p.) poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Naruszenie zasad postępowania podatkowego (legalizmu, zaufania, prawdy obiektywnej, czynnego udziału, przekonywania, jawności).
Godne uwagi sformułowania
faktury wystawione przez skarżącego na rzecz spółki S. Sp. z o.o. w ramach umowy na zarządzanie dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca - to tzw. 'puste faktury'. Organ podatkowy nie kwestionował zawarcia umowy o zarządzenie nieruchomością ze spółką z o.o. S., stwierdziły jednak, że materiał dowodowy wykazał, że obowiązki wynikające z umowy nie były przez skarżącego realizowane. Zasada swobodnej oceny dowodów sprowadza się bowiem do całościowej oceny zebranych dowodów i to we wzajemnym ich powiązaniu. Wnioski dowodowe składane przez stronę winny być uwzględniane, w sytuacji gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz niewystarczająco stwierdzone innym dowodem. Zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty danej kwoty jest fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku.
Skład orzekający
Waldemar Inerowicz
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
sędzia
Katarzyna Nikodem
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście 'pustych faktur' dokumentujących rzekome usługi zarządzania nieruchomością, zwłaszcza w sytuacji powiązań rodzinnych między stronami umowy. Potwierdzenie zasad swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe i sądy administracyjne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i powiązań między stronami, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków. Ocena dowodów jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych faktur' w kontekście usług, a także pokazuje, jak sądy oceniają dowody w sprawach podatkowych, szczególnie gdy pojawiają się zarzuty o naruszenie procedury i powiązania między podmiotami.
“Czy 'puste faktury' za zarządzanie nieruchomością mogą prowadzić do odpowiedzialności podatkowej? Sąd analizuje dowody i powiązania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 874/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 183/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art. 108 ust. 1,
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 121, art. 165b, art. 181, art. 191, art. 199a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: referent stażysta Adrian Piechota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 20 września 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania K. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 30 marca 2023 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 r.
Zaskarżona decyzja DIAS zapadła w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] 15 stycznia 2020 r. wszczął kontrolę podatkową wobec skarżącego w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 r. Przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący nie wykonuje czynności wynikających z postanowień umowy na zarządzanie nieruchomością zawartej 01 lutego 2018 r. ze spółką S. Sp. z o.o. Organ I instancji ustalił, że faktury wystawiane przez skarżącego na rzecz S. Sp. z o.o. dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca i w stosunku do tych dokumentów zastosowanie znajdzie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.; w skrócie: "u.p.t.u.").
Dochód skarżącego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągany jest głównie z umowy na zarządzanie nieruchomością zawartej ze spółką S. Sp. z o.o. Obroty wykazane przez skarżącego w deklaracjach podatkowych VAT-7 miesięcznie za okres od stycznia do listopada 2019 r. obrazuje tabela na [...]. decyzji organu I instancji ([...].)
Kwoty [...]zł wykazane w miesięcznych deklaracjach podatkowych, jako dostawa towarów/świadczenie usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 23 % wynikają z faktur wystawionych przez skarżącego na rzecz spółki S. Sp. z o.o. z tytułu umowy na zarządzanie nieruchomością. Każda z comiesięcznie wystawianych faktur (faktury od nr [...] do nr [...]) opiewa na łączną kwotę [...]zł
Z tytułu umowy na zarządzanie nieruchomością pierwotnie ustalono wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...]zł plus VAT, jednakże 01 lipca 2018 r. aneksem strony umowy zmieniły miesięczne wynagrodzenie zarządcy nieruchomości obniżając je do kwoty [...]zł plus VAT.
S. Sp. z o.o. została utworzona 05 listopada 2015 r. Wspólnikami spółki są: skarżący - większościowy udziałowiec posiadający [...] udziałów oraz spółka A. sp.j., która posiada [...] udziałów, wspólnikami spółki A. jest S. B. i A. B.. Spółka jawna A. wniosła do nowo utworzonej spółki z o.o. S. wkład niepieniężny w postaci prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej pawilonem handlowo usługowym.
Z kolei skarżący wniósł wkład niepieniężny w postaci wierzytelności wobec S. B. z tytułu zawartych w 2014 i 2015 roku umów pożyczek na łączną kwotę [...]zł, z zastrzeżeniem, że wkładem do spółki jest tylko należność główna z zawartych umów pożyczek.
Prezesem zarządu w S. Sp. z o.o. jest S. B. - prywatnie [...]. Źródłem dochodów osiąganych przez spółkę S. sp. z o.o. jest przede wszystkim umowa najmu zawarta ze spółką J. M. S.A.
w celu prowadzenia w tym miejscu sklepu "B.".
Pomiędzy skarżącym, spółką S. sp. z o.o. oraz spółką A. sp.j. występują powiązania rodzinne, które organ I instancji ocenił jako mające wpływ na kształtowanie stosunków prawnych pomiędzy tymi podmiotami.
Naczelnik nie dał wiary zeznaniom skarżącego ([...].) oraz S. B. ([...].), w zakresie w jakim dotyczą one wykonywania przez skarżącego umowy na zarządzanie nieruchomością, wskazując, że zaprzeczają im inne dowody zebrane w toku postępowania podatkowego oraz kontroli podatkowej. Zeznaniom skarżącego oraz S. B. zaprzeczają nie tylko zeznania kierownika sklepu B. , ale również informacje i dokumenty pozyskane od spółki J. M. S.A. Zeznania skarżącego i S. B. są również ze sobą sprzeczne w kwestii doświadczenia skarżącego w zarządzaniu nieruchomościami.
Naczelnik stwierdził, że skarżący nie wykonuje wskazanych w umowie czynności związanych z zarządzaniem nieruchomością. Zdaniem organu umowa została zawarta ze względu na powiązania rodzinne. W związku z tym organ uznał, że faktury wystawiane przez skarżącego na rzecz ww. spółki w ramach umowy na zarządzanie dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca - to tzw. "puste faktury".
W odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie:
- art. 108 u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie
- art. 180 § 1 o.p. wyrażające się w odmowie przeprowadzenia niemal wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym na okoliczności jak najbardziej relewantne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, co w konsekwencji nie tylko doprowadziło do wydania orzeczenia rażąco sprzecznego z prawem, ale również prowadzi ewidentnie do naruszania naczelnych zasad postępowania podatkowego, w tym zasady legalizmu (art. 120 o.p.), zasady prowadzenia postępowania w sposób mający budzić zaufanie obywateli do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), zasady prawdy obiektywnej
w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.), zasady czynnego udziału stron
w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 o.p.), zasady przekonywania (art. 124 o.p.) oraz zasady jawności postępowania podatkowego dla stron postępowania
(art. 129 o.p.) - a konsekwencji uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
a nawet stwierdzenie jej nieważności, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.);
- art. 187 o.p. skutkujące zaniechaniem zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- art. 188 o.p. wyrażające się w odmowie przeprowadzenia niemal wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 oraz art. 129 o.p.,
- art. 190 o.p.,
- art. 199a o.p. wyrażające się w wydaniu zaskarżonej decyzji mimo zawisłości sporu
z udziałem Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w sprawie
o ustalenie istnienia pomiędzy K. B. i S. Spółką
z ograniczoną odpowiedzialnością umowy o zarządzanie nieruchomością położoną w [...] (art. 189 k.p.c.), w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym we [...] XII Wydział Cywilny, sygn. akt [...], co doprowadziło również do wydania decyzji z naruszeniem prawa, która to decyzja podlega, po myśli art. 233
§ 1a oraz art. 233 § 2 o.p. uchyleniu w całości.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że zaskarżona decyzja wydana została
z rażącym naruszeniem prawa i pozostaje również wewnętrznie sprzeczna, ponieważ zdaniem podatnika ustala stan rzeczy, który w żadnej mierze nie pozwala na stosowanie w sprawie przepisu art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Ustala jednocześnie w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że istnieje w pełni ważna i skuteczna umowa
o zarządzanie nieruchomością położoną w [...].
Skarżący zarzucił organowi I instancji całkowite pominięcie niemal wszystkich wnioskowanych przez niego dowodów, co uważa za niemożliwe do zaakceptowania nie tylko z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa,
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z 30 marca 2022 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 20 marca 2023 r. - DIAS w uzasadnieniu wskazał, że wbrew zarzutom skarżącego rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało na pełnym
i prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. DIAS wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania zbadano dokumentację przedłożoną przez skarżącego, przesłuchano skarżącego oraz świadków, pozyskiwano niezbędne dane od organów i instytucji, zebrano wszelkie możliwe informacje, dokonano możliwie dostępnych wyliczeń i analiz. Skarżący nie przedstawił żadnych przekonujących przeciwdowodów dla dokonanych przez organ ustaleń faktycznych wyprowadzonych ze zgromadzonego w sposób wystarczający i zupełny dla rozstrzygnięcia materiału dowodowego, polemizując jedynie z ich oceną.
Faktury wystawiane przez skarżącego na rzecz spółki S. sp. z o.o. w ramach umowy na zarządzanie za usługi dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, czyli stanowią tzw. "puste faktury".
Zdaniem organu II instancji, Naczelnik zasadnie pozbawił skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na jego rzecz
a dokumentujących zakupy niezwiązane z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi tzn. takimi, których następstwem jest określenie podatku należnego. W badanej sprawie były nimi usługa noclegu (w lutym 2019 r.) oraz towar w postaci statywu pod werbel [...] (w marcu 2019 r.).
Skarżący złożył skargę do WSA w Poznaniu na opisaną decyzję DIAS, w której zarzucił naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego - art. 108 u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w całkowicie wadliwym i niemożliwym do zaakceptowania przyjęciu przez organy obu instancji, jakoby w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalne w stosunku do skarżącego pozostawało określanie wysokości zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art.108 ust. 1 u.p.t.u., podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz czynionych ustaleń - w tym tego, że w pełni ważna i skuteczna pozostaje umowa o zarządzanie nieruchomością położoną w [...], na podstawie tej umowy świadczone są usługi, na podstawie tej umowy istniał w okresie od stycznia 2019 do listopada 2019 r. prawny obowiązek wystawiania faktur.
W związku z tym stosowanie powyższego przepisu prawa materialnego przez Naczelnika narusza w sposób rażący obowiązujące prawo, prowadząc w istocie w okolicznościach tej sprawy do wydania decyzji przez organ odwoławczy w warunkach nieważności, polegającej na zaaprobowaniu ustaleń i ocen zawartych w decyzji organu I instancji z dnia 30 marca 2023 r., w tym
w szczególności wobec nieprzeprowadzenia w istocie w postępowaniu podatkowym żadnych dowodów - w tym wbrew wadliwym ustaleniom DIAS, który postępowanie podatkowe, jego naczelne zasady i unormowania, utożsamia z kontrolą podatkową (i jej błędnymi wynikami, kwestionowanymi zresztą zasadnie przez stronę), a która to kontrola nie ma nic wspólnego z administracyjnym postępowaniem podatkowym skodyfikowanym w przepisach o.p., czego organ odwoławczy zdaje się w ogóle nie dostrzegać;
2. postępowania - art. 180 § 1 o.p., wyrażające się w odmowie przeprowadzenia niemal wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym na okoliczności jak najbardziej relewantne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, co w konsekwencji nie tylko doprowadziło do wydania orzeczenia rażąco sprzecznego z prawem, ale również ponowne prowadzi do naruszania naczelnych zasad postępowania podatkowego,
w tym zasady legalizmu (art. 120 o.p.), zasady prowadzenia postępowania
w sposób mający budzić zaufanie obywateli do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 o.p.), zasady przekonywania (art. 124 o.p.) oraz zasady jawności postępowania podatkowego dla stron postępowania (art. 129 o.p.) - i co w konsekwencji uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji w całości, a nawet stwierdzenie jej nieważności, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.), a czego organ II instancji, z naruszeniem prawa, nie uczynił;
3. postępowania - art. 187 o.p., skutkujące zaaprobowaniem przez organ odwoławczy zaniechania w pierwszej instancji zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji czynienia szeregu błędnych stwierdzeń i ocen, a wyrażających się ostatecznie w odmowie przeprowadzenia niemal wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym dowodów z zeznań świadka S. B., na okoliczność istnienia umowy z dnia 01 lutego 2018 r., treści zaciągniętego przez strony zobowiązania, świadczenia obu stron, charakteru istniejącego pomiędzy stronami tej umowy stosunku prawnego oraz jej wykonywania; przesłuchania w charakterze świadka kierownika M. położonego w [...] na okoliczność, kto reprezentował Spółkę S. przy czynnościach związanych z nieruchomością położoną w [...], w tym względem organów administracji publicznej, w tym przy czynnościach przeprowadzanych przez Nadzór Budowlany; z zeznań świadków, pracowników referatu podatku od nieruchomości Urzędu Miejskiego [...], w tym I. S. na okoliczność, kto reprezentował Spółkę S. przy czynnościach związanych z nieruchomością położoną w [...]
z zeznań świadka R. N. na okoliczność, kto reprezentował Spółkę S. przy czynnościach związanych z nieruchomością położoną
w [...], w tym w zakresie przeglądów okresowych budynku, także z całości dokumentów znajdujących się w aktach toczącej się przed Sądem Okręgowym we W. XII Wydział Cywilny sprawy, sygn. akt [...] z powództwa skarżącego przeciwko pozwanym S. Sp. z o.o. i Skarbowi Państwa, Naczelnikowi o ustalenie istnienia stosunku prawnego - umowy z dnia 01 lutego 2018 r. zawartej pomiędzy S. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w S. (poprzednio w K.), i skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą D. K. B. (aktualnie pod firmą [...] K. B.), w przedmiocie zarządzania nieruchomością, co w konsekwencji nie tylko doprowadziło do utrzymania w mocy przez organ odwoławczy orzeczenia rażąco sprzecznego z prawem, ale również doprowadziło do naruszenia naczelnych zasad postępowania podatkowego, w tym zasady legalizmu (art. 120 o.p.), zasady prowadzenia postępowania w sposób mający budzić zaufanie obywateli do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.), zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 o.p.), zasady przekonywania (art. 124 o.p.) oraz zasady jawności postępowania podatkowego dla stron postępowania (art. 129 o.p.) - ico uzasadniało uchylenie decyzji Naczelnika w całości, a nawet stwierdzenie jej nieważności, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a czego organ II instancji nie uczynił, aprobując wyżej opisywane istotne uchybienia przepisom obowiązującego prawa;
4. postępowania - art. 188 o.p., wyrażające się zaaprobowaniem przez organ odwoławczy odmowy przeprowadzenia niemal wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym na okoliczności jak najbardziej relewantne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, w którym wydano decyzję podatkową, co
w konsekwencji nie tylko doprowadziło do wydania orzeczenia rażąco sprzecznego z prawem, ale również prowadzi ewidentnie do naruszenia naczelnych zasad postępowania podatkowego, w tym zasady legalizmu (art. 120 o.p.), zasady prowadzenia postępowania w sposób mający budzić zaufanie obywateli do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.), zasady prawdy obiektywnej
w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.), zasady czynnego udziału stron
w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1 o.p.), zasady przekonywania (art. 124 o.p.) oraz zasady jawności postępowania podatkowego dla stron postępowania
(art. 129 o.p.) - a w konsekwencji uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości, a nawet stwierdzenie jej nieważności, jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a aktualnie uzasadnia konieczność uchylenia decyzji DIAS
z dnia 20 września 2023 r. w całości;
5. postępowania - art. 190 o.p., polegające z jednej strony na całkowicie dowolnym uznaniu istotnych okoliczności sprawy, w tym wykonywania (w ocenie organu, także częściowego) przez strony zobowiązania wynikającego z umowy
o zarządzanie nieruchomością położoną w [...] za udowodnione, a mimo tego stosowanie przepisu art. 108 u.p.t.u. z apriorycznym ustalaniem, że wykonywanie tej umowy miałoby po prostu pozostawać niejako "nie do końca satysfakcjonujące" dla organu, z drugiej zaś strony uznawanie przez organy podatkowe w niniejszej sprawie pełnej ważności i skuteczności zawartej przez skarżącego umowy, przyjętych na siebie obowiązków, które katalog strony tej umowy określiły w sposób otwarty ("w szczególności") - a czego z kolei organ odwoławczy w sposób oderwany poniekąd od rzeczywistości i zasady prawdy obiektywnej zdaje się również w istocie nie dostrzegać - przyjętych dalej obowiązków wystawiania faktur VAT w związku z zarządzeniem nieruchomością na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony.
6. postępowania - art. 199a o.p., wyrażające się w wydaniu również przez organ II instancji zaskarżonej decyzji i nieuchyleniu decyzji Naczelnika, mimo zawisłości sporu z udziałem Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego
w [...] w sprawie o ustalenie istnienia pomiędzy K. B.
i S. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowy o zarządzanie nieruchomością położoną w [...] (art. 189 k.p.c.), w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym [...] XII Wydział Cywilny, sygn. akt [...] co doprowadziło również do wydania decyzji z naruszeniem prawa, a która to decyzja podlegała, po myśli art. 233 § 1a oraz art. 233 § 2 o.p., uchyleniu
w całości,
Skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, bądź też o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych,
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie
w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy organ
zasadnie uznał w zaskarżonej decyzji, że faktury wystawione przez skarżącego na rzecz spółki S. Sp. z o.o. w ramach umowy na zarządzanie dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, stanowią tzw. "puste" faktury.
Skarżący w skardze podnosi obok zarzutów naruszenia prawa materialnego szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie zebranego materiału dowodowego stanowiącego podstawę orzekania.
W ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, ponieważ dokonana przez organy obu instancji ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 o.p. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
Zasada swobodnej oceny dowodów sprowadza się bowiem do całościowej oceny zebranych dowodów i to we wzajemnym ich powiązaniu. Organ podatkowy w ramach tej zasady, według swojej wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logiki ocenia wartość dowodową poszczególnych dowodów odrębnie, jak i we wzajemnej łączności. W tym względzie realizacja zasady swobodnej oceny dowodów wymaga uwzględnienia określonych reguł tej oceny, a także norm procesowych dotyczących środków dowodowych tak, by nie przekształciła się w ocenę dowolną, nie dającą się logicznie uzasadnić w świetle całości materiałów zebranych w sprawie.
Sąd stwierdza, że ocena dowodów dokonana na gruncie sprawy spełnia wskazane warunki. Wnioski są logiczne i uzasadnione.
W niniejszej sprawie w znacznym stopniu materiał stanowiący podstawę ustaleń faktycznych został zebrany w toku kontroli skarbowej. Kontrola podatkowa jest jednym z rodzajów postępowania dotyczących zobowiązań podatkowych. Po kontroli postępowanie podatkowe jest wszczynane w sytuacji, gdy strona nie złoży korekty deklaracji, w której uwzględni wszelkie zastrzeżenia zawarte w protokole kontroli. Zgodnie bowiem z art. 165b o.p. w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego i niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. W postępowaniu podatkowym dowody zebrane w toku kontroli są przez organ wykorzystywane zgodnie z art. 181 o.p. Oczywiście organ może uzupełnić materiał dowodowy, jeśli jakaś okoliczność nie została dostatecznie wyjaśniona. Nie ma jednak potrzeby przeprowadzać w postępowaniu podatkowym dowodów, które już w toku kontroli zostały zebrane. Wnioski dowodowe składane przez stronę winny być uwzględniane, w sytuacji gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz niewystarczająco stwierdzone innym dowodem. Słusznie organ uznał, że wnioskowane dowody na wskazane przez stronę okoliczności są stwierdzone wystarczająco innymi dowodami.
Należy podkreślić, że organ podatkowy nie kwestionował zawarcia umowy o zarządzenie nieruchomością ze spółką z o.o. S., stwierdziły jednak, że materiał dowodowy wykazał, że obowiązki wynikające z umowy nie były przez skarżącego realizowane. Wnioski te wynikają z zeznań świadków, wyjaśnienia strony, jak również z informacji uzyskanych ze spółki J. M..
Jak wynika z materiału dowodowego, skarżący nie posiada wykształcenia
w zakresie zarządzania nieruchomością ani odpowiedniego doświadczenia, albowiem nie zajmował się wcześniej zarządzaniem nieruchomościami. Skarżący zatrudniony był w tym czasie w N. F. M. we W. w zawodzie niezwiązanym z doradztwem inwestycyjnym, (protokół [...].).
Organy obu instancji słusznie podniosły kwestię wynagrodzenia skarżącego, które w znacznym stopniu odbiegało od wysokości wynagrodzeń pobieranych za tego typu usługi w powiecie [...] i było niewspółmiernie wysokie w stosunku do uzyskiwanego dochodu z najmu nieruchomości. Organ podatkowy I instancji ustalił, że podmioty, które świadczą usługi zarządzania nieruchomością oddaną w najem wyliczają wynagrodzenie w następujący sposób: 10-15% uzyskanego czynszu najmu, 3% wysokości obrotu generowanego z nieruchomości i nie mniej niż [...] zł, w czynszu uwzględniana jest stawka za zarządzanie w wysokości od [...] zł/m2 do [...] zł za m2 powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych. Biorąc pod uwagę wskazane informacje, w najkorzystniejszym dla zarządcy wariancie wynagrodzenie zarządcy powinno wynosić [...] zł netto. Tymczasem wynagrodzenie strony z tytułu umowy o zarząd nieruchomości wynosiło [...] zł i stanowiło 65% dochodów osiąganych przez spółkę S. sp. z o.o. – przeciętne miesięczne przychody w 2019 r. spółki S., tj. [...] zł.
Oceniając wysokość wynagrodzenia, należy przytoczyć inne dowody zebrane w sprawie. Strona, opisując wykonane czynności, stwierdziła, że przyjeżdżał sprawdzić nieruchomość, jej stan na zewnątrz i tam, gdzie mógł wejść, kontaktował się z kierownikiem sklepu. Przeliczał i wysyłał pisma z informacją do najemcy o waloryzacji czynszu i jego wysokości. Opłacał podatki, dokonywał przelewów i wystawiał faktur za czynsz oraz monitorował ubezpieczenie. Świadek S. B. ([...]) zeznał, że zarządca pozostawał w gotowości zorganizowania w krótkim terminie odśnieżania dachu budynku, czy usunięcia nagłej awarii. Zeznania te nie zostały w żadnej mierze potwierdzone przez kierownika sklepu B..
Kierownik sklepu P. G. zeznał, że nie zna K. B.. Wykluczył jakikolwiek udział skarżącego w procesie funkcjonowania obiektu, zeznał, że nie brał udziału w odśnieżaniu, awarii, sprzątaniu. Zeznał nadto, że K. B. nigdy nie zgłosił się do kierownika sklepu, że nadzoruje obiekt.
Wyjaśnienia spółki J. M. oraz dokumenty przedłożone przez najemcę nieruchomości również nie potwierdzają zeznań strony i świadka S. B.. Spółka J. M. [...] w pismach:
- z 06 sierpnia 2020 r. ([...].) wyjaśniła, że osobą kontaktową
w sprawach dotyczących bieżącego funkcjonowania nieruchomości jest S. B.. Spółka nie uzyskała żadnych informacji, że ustanowiono nowego zarządcę.
- z 12 maja 2022 r. ([...].) potwierdziła, że stanowisko kierownika sklepu B. w miejscowości M. w 2019 r. zajmował P. G., załączyła również dokument - zakres obowiązków kierownika sklepu, z którego wynika, że jest on osobą odpowiedzialną za reprezentowanie sklepu wobec pracowników, firm zewnętrznych świadczących usługi J. M. S.A., jak również koordynuje pracę pracowników firm zewnętrznych.
Ponadto J. M. załączył faktury, z których wynika, że usługę odśnieżania parkingów sklepów B. w rejonie S., do którego należy sklep
w miejscowości K. ([...]) świadczył podmiot - Z. U. "E. " T. W. ([...].). Wskazał, że naprawy serwisowe, usługi związane z obsługą, utrzymaniem i eksploatacją sklepów były wykonywane przez F. sp. z o.o. Wskazano, że wystawiano faktury zbiorczo za wszystkie sklepy B. objęte obsługą ([...].).
Zeznania P. G., pisma J. M. zaprzeczają zeznaniom strony i S. B., przy czym należy podkreślić, że strona nie przedłożyła żadnego dowodu, że wykonała jakiekolwiek czynności (odśnieżania, nadzoru przy sprzątaniu, usuwania awarii). Nadto należy wskazać, że zgodnie z umową najmu utrzymywanie porządku, bieżące naprawy i remonty obiektu, wykonywanie przeglądów instalacji i zawieranie umów na dostarczanie mediów było obowiązkiem najemcy.
Istotne jest również, że zgodnie z umowa o zarządzenie nieruchomością położoną w [...] zarządca powinien posiadać określoną wiedzę fachową i doświadczenie oraz być dyspozycyjny zważywszy na nałożone zadania (organizowanie bieżącej naprawy, konserwacji usuwanie awarii, utrzymywanie porządku, czystości pomieszczeń, urządzeń budynku i jego otoczenia). Wykonywanie tych czynności wymagało bieżącego zaangażowania, natomiast w tym okresie zarządca pracował w odległym od [...] mieście. Należy również podkreślić, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na wykonanie konkretnych czynności związanych z zarządem nieruchomością.
Te okoliczności dowodzą, że skarżący nie wykonywał czynności objętych umową zarządu nieruchomością. Nie świadczył usług wyszczególnionych w treści zakwestionowanych faktur, a faktury wystawione przez skarżącego na rzecz S. Sp. z o.o. w ramach tej umowy dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca, są tzw. "pustymi fakturami".
Zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jej zapłaty. Zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty danej kwoty jest fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. W związku z ustalonym stanem faktycznym, wykazaniem, że skarżący nie wykonywał czynności wskazanych w umowie, zarzut naruszenia art. 108 u.p.t.u. jest niezasadny.
Wbrew zarzutom skargi Sąd uznał, że organy nie uchybiły również zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 o.p., gdyż w sprawie nie zaistniały istotne dla rozstrzygnięcia niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Okoliczność, że skarżący nie zgodził się z przyjętym w sprawie rozstrzygnięciem, nie oznaczała, że doszło do naruszenia powołanych na wstępie rozważań zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, o naruszeniu art. 121 § 1 o.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z 07.07.2016 r., I FSK 178/15, CBOSA).
Pozostałe zarzuty procesowe są również niezasadne. Zasada czynnego udziału strony, zasada jawności w postępowaniu była przestrzegana w postępowaniu.
Skarżący formułując również zarzut naruszenia art. 199a o.p., nie podaje konkretnej jednostki redakcyjnej, jednakże opisuje, że organ nie wziął pod uwagę, że przed Sądem Okręgowym [...] toczy się sprawa "z udziałem Skarbu Państwa-Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o ustalenia istnienia pomiędzy K. B. i S. sp. z o. o. umowy o zarządzanie nieruchomością położoną w [...] (art. 189 kpc).
W ocenie Sądu organ nie naruszył żadnego paragrafu art. 199a o.p. Należy podkreślić, że organ nie kwestionował zawarcia umowy między stronami. Uznał jednak, że faktury nie dokumentowały faktycznie wykonanych czynności związanych z umową zarządu określonego w umowie.
Podsumowując, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i treść zaskarżonej decyzji, zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego przez organ nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI