I SA/Po 858/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-05-31
NSApodatkoweWysokawsa
cłoprocedura celnauszlachetnianie biernezgłoszenie celneprodukt kompensacyjnyklasyfikacja taryfowawartość celnadług celnykontrola celnapostępowanie administracyjne

WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wymiaru cła, stwierdzając naruszenia proceduralne i brak wystarczających ustaleń faktycznych.

Sprawa dotyczyła sporu o prawidłowość zgłoszenia celnego i wymiaru cła w procedurze uszlachetniania biernego. Skarżąca Spółka "A" kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i naliczeniu niedoboru cła. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak wyczerpującego uzasadnienia podstaw prawnych i faktycznych naliczenia cła oraz na niewystarczające ustalenia dotyczące tożsamości produktu kompensacyjnego z pozwoleniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą wymiaru cła w sprawie zgłoszenia celnego Spółki "A". Spółka wniosła o pozwolenie na procedurę uszlachetniania biernego, która miała polegać na montażu przegrody działowej w samochodach w Niemczech, a produktem kompensacyjnym miał być samochód ciężarowy (kod PCN 8704). Jednakże w zgłoszeniu celnym SAD, spółka określiła pojazdy jako samochody osobowe (kod PCN 8703). Organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe, stwierdzając niedobór cła. Spółka zarzucała naruszenie art. 156 Kodeksu celnego (niezastosowanie zwolnienia od cła) i art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (wydanie decyzji bez podstawy prawnej). Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że niezgodność kodu PCN w zgłoszeniu z pozwoleniem uniemożliwia zastosowanie procedury uszlachetniania biernego. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując na istotne uchybienia proceduralne organów celnych. Przede wszystkim, decyzje organów nie określały w sposób wyczerpujący podstaw prawnych powstania długu celnego i wymiaru cła, ani nie zawierały uzasadnienia pozwalającego na prześledzenie ustaleń faktycznych i prawnych. Sąd podkreślił, że organy celne nie wyjaśniły, w jaki sposób została wyliczona należność celna, jakie elementy kalkulacyjne przyjęto, a zwłaszcza wartość celną zgłoszonego towaru. Ponadto, organy nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy doszło do niezakończenia procedury uszlachetniania biernego. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać tożsamość towaru określonego w pozwoleniu i towaru wwożonego jako produkt kompensacyjny, analizując parametry techniczne i korzystając z dostępnych środków dowodowych, takich jak dokumenty UB/O i UB/Z, czy świadectwa homologacji. Brak takiej analizy sprawił, że ocena organów o naruszeniu warunków procedury była przedwczesna. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sama niezgodność kodu PCN nie przesądza o nieprawidłowości zgłoszenia, jeśli organy celne nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych w celu potwierdzenia tożsamości produktu i nie wyjaśniły podstaw prawnych i faktycznych naliczenia cła.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie wykazały należycie, że doszło do naruszenia warunków procedury uszlachetniania biernego. Ograniczyły się do porównania kodów PCN, zamiast analizować parametry techniczne i inne dowody potwierdzające tożsamość towaru. Brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych uniemożliwił kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 156 § § 2

Kodeks celny

Określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych przywozowych w przypadku korzystania z procedury uszlachetniania biernego. Nie przesądza o powstaniu długu celnego.

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks celny

Dotyczy zmiany przeznaczenia celnego towaru i skutkuje naliczeniem długu celnego przywozowego.

k.c. art. 209-213

Kodeks celny

Regulują okoliczności powstania długu celnego w przywozie.

k.c. art. 23

Kodeks celny

Może wskazywać na przyjmowanie wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

k.c. art. 157

Kodeks celny

Szczegółowo reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego.

k.c. art. 83

Kodeks celny

Umożliwia organom celnym kontrolę zgłoszenia celnego i podjęcie działań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Wymaga wskazania podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia w decyzji.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

Wymaga uzasadnienia decyzji zawierającego wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia z powołaniem materiału dowodowego i jego ocenę.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Nakłada na organ administracji obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy dopuszczalnych środków dowodowych.

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 170

Dotyczy zgodności opisu produktów w zgłoszeniu o dopuszczeniu do obrotu produktów kompensacyjnych z opisem w pozwoleniu na procedurę uproszczoną.

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 166

Rozporządzenie Ministra Finansów art. 171

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzje organów celnych nie zawierały wyczerpującego uzasadnienia podstaw prawnych i faktycznych naliczenia długu celnego i wymiaru cła. Organy celne nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych, aby stwierdzić, czy doszło do niezakończenia procedury uszlachetniania biernego. Organy celne ograniczyły się do porównania kodów PCN, zamiast analizować parametry techniczne i inne dowody potwierdzające tożsamość produktu.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej. Sąd bowiem nie jest w stanie ocenić legalności tej decyzji a w szczególności ocenić czy określenie kwoty długu celnego nastąpiło zgodnie z przepisami prawa celnego. Organy celne winny zatem wskazać dokładnie podstawę prawną i faktyczną naliczenia długu celnego w określonej wysokości, oraz wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności tj. kwestię tożsamości towaru określonego w pozwoleniu na zastosowanie procedury celnej uszlachetniania biernego i towaru wwożonego jako produkt kompensacyjny.

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Walentyna Długaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności wyczerpującego wyjaśniania podstaw prawnych i faktycznych w decyzjach celnych oraz obowiązek dokładnych ustaleń faktycznych w sprawach dotyczących procedur celnych, zwłaszcza uszlachetniania biernego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności kodów PCN w zgłoszeniu celnym z pozwoleniem, ale ogólne zasady dotyczące uzasadniania decyzji i ustaleń faktycznych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania celnego i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna jest złożona.

Błąd w kodzie celnym czy błąd organu? Sąd wyjaśnia, jak prawidłowo naliczać cło.

Dane finansowe

WPS: 1408,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 858/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący sprawozdawca/
Szymon Widłak
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006r. sprawy ze skargi Spółki "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki "A" w W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Długaszewska JMd
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] uznającą zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzeczenie o stwierdzeniu niedoboru cła w kwocie 1408,50 zł.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, iż w dniu 20 kwietnia 1998 r. firma "A" Spółka z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego. W wyniku pozytywnego rozpoznania tegoż wniosku w dniu [...] wydano pozwolenie o numerze [...] na korzystanie z tej procedury celnej. W pozwoleniu tym określono zasady korzystania z procedury uszlachetniania biernego i wskazano, iż wywozowi i procesowi uszlachetniania (montażu) podlega przegroda działowa do samochodu w pozycji 8708 taryfy celnej (stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158 poz. 1036). Proces ten miał się odbywać w firmie "C" GmbH w Niemczech i polegał na montażu tejże przegrody działowej w importowanych samochodach marki Renault. Produktem kompensacyjnym miał być powrotnie przywieziony samochód ciężarowy o ładowności do 1000 kg z kratką działową, zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego, dla którego określono w przedmiotowym pozwoleniu kod PCN 8704.
W dniu [...] w Urzędzie Celnym, Jednolitym Dokumentem Administracyjnym SAD nr [...] Agencja Celna "B" - przedstawiciel "A" dokonała zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu pięciu pojazdów samochodowych marki Renault Kangoo jako produktów kompensacyjnych, objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, wpisując w polu 37 (kod procedury celnej) kod 4021. W opisanym dokumencie SAD strona określiła przedmiotowe pojazdy jako pojazdy samochodowe zasadniczo przeznaczone do transportu osób, deklarując w polu 33 kod PCN 87032219.
Wobec stwierdzonych niezgodności pomiędzy udzielonymi pozwoleniami na uszlachetnianie bierne w decyzji z [...] (sygn. [...]) a zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] W dniu 29 lipca 2002 r. wszczęto z urzędu postępowanie celne, którego założeniem było ustalenie prawidłowej procedury celnej jaką winien być objęty przedmiotowy towar oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Weryfikacja przeprowadzona przez Urząd Celny wykazała zdaniem tego organu, iż zadeklarowany w polu 33 zgłoszenia kod PCN jest niezgodny z udzielonym wcześniej pozwoleniem. Zgodnie z § 170 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 0.12.1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. Nr 147 poz. 989) dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych i produktów zamiennych jest możliwe pod warunkiem zgodności opisu produktów, zawartego w zgłoszeniu o dopuszczeniu do obrotu produktów kompensacyjnych, z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na korzystanie z procedury uproszczonej. W niniejszym przypadku tej zgodności nie było. Z tego też powodu w dniu [...] została wydana decyzja nr [...] uznająca zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej procedury celnej, wartości oraz wymiaru długu celnego i w konsekwencji orzeczenie stwierdzenia niedoboru cła w łącznej kwocie 1408,50 złotych.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie kwestionując zawarte w niej rozstrzygnięcie i wniosła o uchylenie powyższej decyzji.
"A" sp. z o.o. podniosła zarzuty naruszenia przepisu art. 156 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23 poz. 117 z późn. zm.) poprzez nie zastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm.) poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy nie dopatrując się uchybień organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tejże decyzji podniósł, iż proces uszlachetniania biernego a dokładniej cała ta gospodarcza procedura celna ma charakter sformalizowany po to by umożliwić organom celnym sprawowanie rzeczywistej kontroli nad przepływem towarów przez granicę. Z tego też względu importer może domagać się stosowania powyższej procedury tylko wtedy gdy
wprowadzony na polski obszar celny towar był wykazany w pozwoleniu wydanym przez uprawnione organy. Zgodnie z pozwoleniem przedmiotem wywożonym w celu uszlachetniania biernego miała być (kratka)- przegroda działowa do kilku wskazanych we wniosku typów samochodów Renault, natomiast produktem kompensacyjnym miał zostać przywieziony towar w postaci samochodu do transportu towarowego, ładowności do 1000 kg, zbudowanego na bazie nadwozia samochodu osobowego z pozycji 8704 taryfy celnej. Tymczasem "A" SA wykazała w Jednolity Dokumencie Administracyjnym SAD [...] pojazdy z pozycji 8703. Z tego też powodu organ celny I - szej instancji prawidłowo uznał, że nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego i objął towar ten procedurą dopuszczenia do obrotu (4000), nie stosując w tym stanie rzeczy w konsekwencji z częściowego zwolnienia od cła.
Spółka z o.o. "A" zaskarżyła powyższą decyzję do Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz uchylenie poprzedzającej decyzji Naczelnika Urzędu celnego zarzucając - podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji - naruszenie przepisu art. 156 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r ustawy Kodeks celny poprzez nie zastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, oraz naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przez organy celne art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej Spółka podniosła, iż obie decyzje organów celnych nie podają podstaw prawnych naliczania długu celnego. Naruszenie art. 156 Kodeksu celnego polegało zdaniem skarżącej na niezastosowaniu zwolnienia spółki od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetniania biernego, gdy tymczasem spółka wywiązała się z warunków na jakich udzielono pozwolenia na tę właśnie procedurę celną. Tylko z uwagi na zmianę stanowiska organów celnych, co do taryfikacji produktu importowanego przez skarżącą, w dokumencie SAD wykazana została pozycja Taryfy Celnej 8703. Faktycznie jednak produktem przywożonym był produkt powstały w wyniku uszlachetniania biernego, na którą to procedurę wydano uprzednio zezwolenie.
Zdaniem skarżącej kod PCN ma charakter wtórny, a jego określenie następuje w oparciu o elementy pierwotne charakterystyczne dla danego towaru i składające się na opis towaru. Te właśnie pierwotne elementy, zdaniem spółki, nie uległy zmianie, zmieniła się jedynie interpretacja reguł taryfikacji towarów.
Nadto w ocenie skarżącej, okolicznością bezsporną jest, iż produkt wywożony w ramach przedmiotowej procedury uszlachetniania biernego, czyli przegroda działowa, wchodzi w skład produktu kompensacyjnego (samochodu z wmontowaną przegrodą). Zgodność opisu produktu kompensacyjnego w zgłoszeniu celnym z opisem zawartym w pozwoleniu na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego nie może się natomiast sprowadzać wyłącznie do kwestii tożsamej klasyfikacji taryfowej towaru (według kodu PCN), gdyż - dla zamknięcia tej procedury - nie wszystkie elementy składające się na opis produktu zawarte w pozwoleniu muszą być identyczne z elementami zawartymi w zgłoszeniu celnym. Podniesiono ponadto, iż na podstawie art. 156 § 2 Kodeksu celnego zwolnienie od cła z tytułu korzystania z procedury uszlachetniania biernego stosuje się nawet wtedy, gdy nie wykonano jednego z warunków lub obowiązków wynikających z tej procedury (jeżeli uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowy przebieg tej procedury - tak jak w przypadku zmiany kodu PCN produktu kompensacyjnego). Zdaniem Spółki organ celny naruszył również przepis art 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, nie powołując w podstawie prawnej swojej decyzji przepisu, według którego określono należności celne, wymagane na skutek zastosowania innej procedury celnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się z zarzutem, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem decyzja organu celnego o wymiarze cła miała jedynie charakter deklaratoryjny, a zobowiązanie powstało z chwilą wprowadzenia towaru (klasyfikowanego przez stronę do pozycji 8703 taryfy celnej) na polski obszar celny. Stąd obowiązkiem organu celnego było określenie kwoty faktycznie wynikającej z długu celnego oraz zmiana tych elementów zgłoszenia celnego, które powodowały taki, a nie inny stan rzeczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej, jak również poprzedzająca ją decyzja Urzędu Celnego, nie określają w sposób wyczerpujący podstawy prawnej, powstania długu celnego w przywozie jak i wymiaru cła oraz nie zawierają w tym zakresie uzasadnienia pozwalającego prześledzić jakie ustalenia faktyczne i prawne były podstawą wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Okoliczności określające powstanie w różnych sytuacjach długu celnego w przywozie zostały uregulowane w przepisach art. 209-213 Kodeksu celnego (ustawa z dnia 09.01.1997 r tj Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.). Żaden jednakże z tych przepisów nie został wskazany w decyzjach organów celnych obu instancji, jako podstawa prawna dla przyjęcia w niniejszej sprawie powstania długu celnego w przywozie. Podniesiona przez organy celne okoliczność, że dług celny powstaje z mocy prawa, nie zwalnia tych organów od wskazania w decyzji, która z wymienionych w powyższych przepisach sytuacji, w tym przypadku zachodziła, powodując powstanie długu celnego. Powołany w osnowie decyzji Dyrektora Izby Celnej przepis art.156 Kodeksu celnego w paragrafie 2 ( o który najprawdopodobniej w tym przypadku chodzi, co jednak nie wynika z treści decyzji), określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych przywozowych w przypadku korzystania z procedury uszlachetniania biernego. Przepis ten nie przesądza jednakże o powstaniu długu celnego, a jedynie określa sytuacje, w których nie udziela się zwolnienia od należności celnych.
Zmiana przeznaczenia celnego towaru na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w zakresie zastosowanej procedury celnej, na co powołuje się organ celny w zaskarżonej decyzji, skutkowała naliczeniem długu celnego przywozowego, z pominięciem odliczeń szczegółowo określonych w art. 157 Prawa celnego, w przypadku zakończenia procedury celnej uszlachetniania biernego.
Zaskarżona decyzja w żaden jednak sposób nie wyjaśnia podstawy prawnej i faktycznej (elementów kalkulacyjnych) przyjętych dla naliczenia należności celnej w zmienionej wysokości, a objętych zgłoszeniami celnymi SAD Nr [...] z dnia [...].
Zgodnie treścią art. 65 § 4 pkt 2 lit b Kodeksu celnego, decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wysokości długu celnego, winna kwotę tego długu określać zgodnie z przepisami prawa celnego.
Oznacza to, że przepisy stanowiące podstawę ustalenia i naliczenia długu celnego w określonej wysokości winny być wskazane w osnowie decyzji a jej uzasadnienie winno zawierać wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego w tym zakresie rozstrzygnięcia z powołaniem materiału dowodowego, który stanowił podstawę faktyczną zastosowania określonej normy prawnej oraz jego ocenę (art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 Ordynacji podatkowej - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Dz.U. nr 137, poz 926 z późn. zm. oraz art. 262 Kodeksu celnego). Tymczasem z decyzji organów celnych nie wynika, w jaki sposób została wyliczona należność celna, a w szczególności na jakiej podstawie przyjęto w tym wyliczeniu określone elementy kalkulacyjne, zwłaszcza wartość celną zgłoszonego towaru.
Z treści decyzji Urzędu Celnego z dnia [...] wynika, że dokonano weryfikacji zgłoszenia celnego SAD nr [...] w polu 47, poprzez zmiany podstawy opłaty (wartości celnej samochodu ) z kwoty 20.724 zł. na 22.602 zł. w przypadku pierwszego samochodu i kwoty 21.294 zł. na kwotę 23.826 zł., w przypadku drugiego samochodu, kwoty 21.294 na kwotę 23.172 w przypadku trzeciego samochodu, kwoty 22.235 na kwotę 24.113 w przypadku czwartego samochodu oraz kwoty 19.783 zł. na 21.661 zł. w przypadku piątego samochodu.
Co składa się jednakże na tą różnicę wartości celnej pojazdów, w decyzjach organów obu instancji, nie zostało wyjaśnione. Artykuł 157 Kodeksu celnego (tu w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 23.04.2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz zmianie ustawy o służbie celnej - Dz. U. Nr 120 poz. 1122) w sposób szczegółowy reguluje zasady obliczania należności celnych w procedurze uszlachetniania biernego. Organy obu instancji nie wyjaśniły jednakże, czy dokonując zmiany podstawy opłaty, a w konsekwencji wymiaru długu celnego zastosowały proces odwrotny do opisanego w art. 157 Kodeksu celnego, czy też ustalenie nowej wartości celnej pojazdu a w konsekwencji długu celnego nastąpiło w jeszcze inny sposób.
Organ I instancji w osnowie swojej decyzji powołał wprawdzie m. innymi art. 23 Kodeksu celnego, co mogłoby wskazywać, że jako wartość celną towaru, przyjmuje w tym przypadku jego wartość transakcyjną ( cenę faktycznie zapłaconą przez stronę) jednakże kwestii tej w uzasadnieniu decyzji już dalej nie wyjaśnił. Nie wyjaśnił więc przede wszystkim czy wartość celna samochodów ustalona została poprzez doliczenie, do zapłaconej ceny za samochód, wartości zamontowanej przegrody działowej, a jeżeli tak na jakiej podstawie (np. art. 30 Prawa celnego) i w jaki sposób wartość przegrody została ustalona.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja w tym kształcie nie poddaje się kontroli sądowej. Z uwagi na wskazane wyżej uchybienia, Sąd bowiem nie jest w stanie ocenić legalności tej decyzji a w szczególności ocenić czy określenie kwoty długu celnego nastąpiło zgodnie z przepisami prawa celnego, jak tego wymaga art 65 § 4 pkt 2 lit. b Kodeksu celnego.
Już chociażby więc z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja narusza przepisy procesowe w szczególności art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 122 i 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Niezależnie od zawartej powyżej oceny zaskarżonej decyzji, uznać również należy za zasadny zarzut strony, że decyzja ta została wydana bez poczynienia dostatecznych ustaleń i wszechstronnego rozważenia, czy istotnie doszło w niniejszym przypadku do niezakończenia przez stronę procedury uszlachetniania biernego a w konsekwencji powstały podstawy do weryfikacji zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] poprzez zmianę deklarowanej przez zgłaszającego procedury nr 4021 dotyczącej przywozu produktu kompensacyjnego na procedurę nr 4000 (dopuszczenie do obrotu).
Nie ulega wątpliwości, że w wyżej wymienionym Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD spółka wpisała, że zgłoszone przez nią towary - samochody marki Renault stanowiły produkt kompensacyjny, po zakończeniu procedury uszlachetniania biernego ( procedura 4021) przy czym dokonując klasyfikacji towarowej, strona wskazała kod PCN 8703 właściwy dla samochodów osobowych.
Nie budzi również wątpliwości, że zgodnie z uzyskanym przez stronę pozwoleniem na korzystanie z uszlachetniania biernego, towarem kompensacyjnym miały być wymienione w pozwoleniu samochody ciężarowe marki Renault z wmontowaną ścianką działową, z pozycji Taryfy Celnej PCN 8704.
Istniała więc sprzeczność w dokumencie SAD pomiędzy deklarowanym przez stronę kodem taryfowym wwożonego towaru a zgłoszoną procedurą celną.
Za dokonanie prawidłowego zgłoszenia celnego, odpowiada zgłaszający, organ celny może natomiast w trybie art. 83 Kodeksu Celnego, kontrolować to zgłoszenie, w celu upewnienia się o prawidłowości danych, zawartych w zgłoszeniu celnym, a razie
stwierdzenie nieprawidłowości, ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości i właściwego zastosowania prawa celnego.
Wobec stwierdzenia sprzeczności pomiędzy deklarowanym przez stronę w dokumencie SAD kodem PCN a kodem taryfowym wskazanym w pozwoleniu na zastosowanie procedury uszlachetniania biernego przy równoczesnym stanowisku strony, która twierdziła, że zakończyła procedurę uszlachetnienia biernego ( wskazując w zgłoszeniu odpowiedni kod procedury), organy celne, za pomocą dostępnych środków dowodowych winny ustalić czy sprzeczność ta rzeczywiście występuje, czy jest ona jedynie pozorna, gdyż w istocie istnieje tożsamość wwożonego produktu kompensacyjnego z produktem określonym w pozwoleniu.
Temu celowi służyć mogły wszelkie dostępne, a niesprzeczne z prawem dowody (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego) i to nie tylko te zaoferowane przez stronę, bowiem brak inicjatywy dowodowej strony, nie zwalnia organ administracji od dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej ( dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 122 Ordynacji podatkowej ). Kwestii tej tożsamości organy celne w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniły, ograniczając się do stwierdzenia, że zadeklarowany przez stronę Kod PCN Nr 8703 właściwy dla samochodu osobowego przesądza o braku zgodności produktu kompensacyjnego z opisem tego produktu zawartym w pozwoleniu, uznając tym samym, że jeżeli został popełniony przez zgłaszającego błąd w zgłoszeniu celnym, który wymaga weryfikacji, to dotyczyć on może w tych warunkach jedynie zastosowanej procedury celnej, nie zaś klasyfikacji taryfowej.
Przyjęcie takiego stanowiska, możliwe byłoby jednak dopiero po dokonaniu określonych ustaleń, w szczególności odnośnie parametrów technicznych produktów wskazanych w pozwoleniu na zastosowanie procedury (i poprzedzającym je wniosku) i parametrów technicznych towarów wwożonych jako produkt kompensacyjny, w taki sposób by ustalić czy istnieje tożsamość tych towarów.
Ograniczenia oceny czy opis produktu kompensacyjnego wynikający ze zgłoszenia celnego, o czym mowa w § 170 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych (Dz. U. 147 poz. 989 ze zm.), jest zgodny z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu na zastosowanie procedury, jedynie do porównania kodów PCN wskazanych w dokumencie SAD i pozwoleniu, nie można natomiast uznać za prawidłowe.
Taka ocena winna bowiem łączyć się z dalszą analizą elementów składających się na ten opis, pozwalający ustalić czy istnieje tożsamość tych produktów, wynikająca z ich cech charakterystycznych.
Służyć temu mogą różne środki dowodowe, a m. innymi przewidziane w przepisach powołanego Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 roku, formularze Dokumentu Uszlachetniania Biernego - objęcie (UB/O - § 166 rozporządzenia) i Dokumentu Uszlachetniania Biernego - zakończenie (UB/Z - § 171 pkt 3 rozporządzenia), które strona musiała dołączyć do zgłoszenia celnego o dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych (§ 171 rozporządzenia ) a do których to dokumentów organy celne nie odniosły się w żaden sposób w swoich decyzjach.
Służyć temu mogły również Świadectwa homologacji wwożonych jako produkt kompensacyjny samochodów.
Bez przeprowadzenia takiej analizy uznać należy za przedwczesną i dokonaną bez dostatecznej podstawy faktycznej ocenę, że doszło w niniejszym przypadku do naruszenia warunków wynikających z procedury uszlachetniania biernego, co miało uzasadnić nie udzielenie zwolnienia od cła na podstawie art. 156 § 2 kodeksu celnego.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy celne winny zatem wskazać dokładnie podstawę prawną i faktyczną naliczenia długu celnego w określonej wysokości, oraz wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności tj. kwestię tożsamości towaru określonego w pozwoleniu na zastosowanie procedury celnej uszlachetniania biernego i towaru wwożonego jako produkt kompensacyjny.
Opisane wyżej uchybienia organów celnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) w zw. z art 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).
O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 cyt. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej
(Dz. U. Nr 117 poz. 563 ze zm.) oraz § 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarg Państwa kosztów pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)
/-/Sz. Widłak /-/M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Długaszewska
JM

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI