I SA/Po 843/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2026-01-13
NSApodatkoweŚredniawsa
upadłośćlegitymacja procesowazaległości podatkowepodatek od nieruchomościsyndykpostępowanie sądowoadministracyjneodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę spółki, która ogłosiła upadłość, z powodu braku legitymacji procesowej.

Spółka I. S.A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zaległości podatkowych. Jednakże, przed wniesieniem skargi, ogłoszono upadłość spółki i wyznaczono syndyka. Sąd uznał, że po ogłoszeniu upadłości, tylko syndyk posiada legitymację procesową do wszczynania i prowadzenia postępowań dotyczących masy upadłości. W związku z tym, skarga wniesiona przez spółkę została odrzucona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki I. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą rozłożenia na raty i odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Skarżąca spółka poinformowała, że Sąd Rejonowy ogłosił jej upadłość i wyznaczył syndyka. Sąd administracyjny, powołując się na art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, stwierdził, że po ogłoszeniu upadłości, postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Podkreślono, że syndyk posiada legitymację formalną (procesową), co oznacza, że występuje w postępowaniu zamiast upadłego. W związku z tym, że skarga została wniesiona przez spółkę, która w dniu jej wniesienia nie posiadała już legitymacji procesowej, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 16 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka, wobec której ogłoszono upadłość, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej masy upadłości. Legitymację tę posiada wyłącznie syndyk.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk posiada legitymację formalną (procesową), która zastępuje legitymację upadłego w takich postępowaniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Prawo upadłościowe art. 144 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 16 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany przepisami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka, wobec której ogłoszono upadłość, utraciła legitymację procesową do wniesienia skargi w sprawie dotyczącej masy upadłości.

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlega odrzuceniu. po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowa. W tym miejscu należy wskazać, że skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości.

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrata legitymacji procesowej przez spółkę po ogłoszeniu upadłości w postępowaniach sądowoadministracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których ogłoszono upadłość podmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa upadłościowego dotyczącą legitymacji procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i upadłościowego.

Upadłość spółki oznacza koniec jej samodzielnego udziału w sądzie administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 843/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-01-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Waldemar Inerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 16 § 2, art. 50 § 1 i 2, art. 58 § 1 pkt 6 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 września 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty i odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z tytułu IV i V raty za rok 2025 postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Skarżąca I. S.A. w W. pismem z dnia 22 października 2025 r. wniosła skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze poinformowano, że Sąd Rejonowy P. , XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, postanowieniem z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt [...] ogłosił upadłość skarżącej spółki i zarejestrował sprawę pod sygn. akt [...] oraz wyznaczył syndyka w osobie W. W.. Skarga została opatrzona podpisem przez J. R..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 614 ze zm. – w skrócie "Prawo upadłościowe"), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 7 października 2025 r., tj. jeszcze przed dniem wniesienia przez skarżącą skargi, Sąd Rejonowy P. , XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie, w którym ogłosił upadłość skarżącej oraz wyznaczył syndyka w osobie W. W. (Wydruk z Krajowego Rejestru Zadłużonych - k. [...] akt sąd.). W tym miejscu należy wskazać, że skutki ogłoszenia upadłości dotyczą sfery legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości. Zgodnie bowiem z art. 144 Prawa upadłościowego postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdzono, że legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 kwietnia 2009 r., III SA/Gl 1171/08). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot - syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), czyli działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości pozostaje upadły.
W związku z powyższym w dniu 22 października 2025 r., skarżąca spółka nie posiadała już legitymacji procesowej do wniesienia skargi. Przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest kategoryczny i przesądza o tym, że tylko syndyk ma legitymację procesową do wszczęcia postępowań oraz udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości (por. wyrok NSA z 15 października 2009 r., I FSK 1033/08).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze okoliczność, że skarga została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI