I SA/Po 839/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę Biura "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że ponowny wniosek o zwrot VAT był bezzasadny z uwagi na wcześniejsze prawomocne postanowienie o braku legitymacji procesowej.
Biuro "A" złożyło wniosek o zwrot VAT zapłaconego za D.P. od importowanego samochodu. Wcześniej organ celny i Dyrektor Izby Skarbowej prawomocnie orzekli o braku legitymacji procesowej Biura do złożenia takiego wniosku. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, a Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. WSA w Poznaniu oddalił skargę, potwierdzając, że ponowny wniosek był niedopuszczalny z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie.
Sprawa dotyczyła wniosku Biura "A" o zwrot podatku od towarów i usług (VAT) wraz z odsetkami, zapłaconego za D.P. od sprowadzonego samochodu ciężarowego. Wniosek ten został pierwotnie skierowany do Dyrektora Izby Celnej, a następnie przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. orzekł o braku legitymacji procesowej Biura "A" do występowania z wnioskiem. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., które stało się prawomocne z dniem [...] lutego 2006 r. wobec niezłożenia skargi do sądu administracyjnego. W dniu [...] września 2005 r. Biuro "A" złożyło kolejny wniosek o zwrot VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po wyjaśnieniu okoliczności i stwierdzeniu tożsamości wniosków, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na istniejące prawomocne orzeczenie. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiając wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, wskazując na brak możliwości wszczęcia postępowania w sprawie, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący (Biuro "A") zarzucił naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej (brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego) oraz kwestionował definicję strony postępowania. Twierdził, że decyzja określająca zobowiązanie VAT została wydana z naruszeniem jego praw, a sam zapłacił podatek VAT za importera. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że w obrocie prawnym istniało ostateczne i prawomocne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] odmawiające Biuru "A" legitymacji procesowej. Ponowny wniosek z dnia [...] września 2005 r. był zatem niedopuszczalny. Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zastosował art. 165a Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad czynnego udziału strony, wskazując na możliwość zapoznania się z aktami sprawy przez pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne, jeśli w sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące legitymacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istnienie prawomocnego postanowienia o braku legitymacji procesowej uniemożliwia wszczęcie nowego postępowania w tej samej sprawie, zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 165a
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Pomocnicze
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
O.p. art. 247 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wskazuje na przesłankę unieważnienia decyzji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.
O.p. art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Reguluje zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
Odesłanie do przepisów dotyczących decyzji w zakresie postanowień.
O.p. art. 212
Ordynacja podatkowa
Dotyczy związania organu wydanym postanowieniem.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada oficjalności postępowania sądowo-administracyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie prawomocnego postanowienia o braku legitymacji procesowej Biura "A" uniemożliwia ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie. Organ prawidłowo zastosował art. 165a Ordynacji podatkowej, odmawiając wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie definicji strony postępowania podatkowego. Zawiadomienie organu celnego o powstaniu obowiązku podatkowego bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
"każdy kolejny wniosek w tej sprawie jest bezzasadny i wypełnia dyspozycję zawartą w cyt. art. 165a Ordynacji podatkowej skutkującą odmową wszczęcia postępowania." "jeżeli w obrocie prawnym istniało już prawomocne orzeczenie w kwestii legitymacji procesowej w zakresie przedmiotowych należności, a w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono tożsamość spraw zawartych w omawianych wnioskach, to organ pierwszej instancji powinien odmówić wszczęcia postępowania." "wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną byłoby zaprzeczeniem zasady trwałości decyzji i stanowi przesłankę do unieważnienia takiej decyzji przez właściwy organ."
Skład orzekający
Jerzy Małecki
sprawozdawca
Karol Pawlicki
członek
Sylwia Zapalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości orzeczeń i niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania w sprawie prawomocnie rozstrzygniętej, zwłaszcza w kontekście braku legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej i ponownego wniosku w tej samej materii. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą trwałości orzeczeń i zapobiegania wielokrotnemu rozpatrywaniu tych samych kwestii, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy można odzyskać VAT, jeśli sąd już raz odmówił Ci prawa do wniosku?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 839/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-11-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Jerzy Małecki /sprawozdawca/ Karol Pawlicki Sylwia Zapalska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki (spr) as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 26 października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/S.Zapalska Uzasadnienie W piśmie z dnia [...] marca 2005 roku skierowanym do Dyrektora Izby Celnej Biuro "A" (dalej "A") w Rz. wystąpiło z wnioskiem o zwrot należności celnych oraz podatku od towarów i usług wraz z odsetkami zapłaconych za D.P. od sprowadzonego przez niego samochodu ciężarowego marki [...] (rok produkcji [...] - nota tranzytowa [...]). Powyższy wniosek został przekazany przez organ celny do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na powyższy wniosek strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z dnia [...] (nr [...]), w którym orzeczono o braku legitymacji procesowej podmiotu do występowania z wnioskiem o zwrot przedmiotowych należności. Orzeczenie to, po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, utrzymane zostało w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), a wobec nie złożenia skargi do sądu administracyjnego z dniem [...] lutego 2006 roku uprawomocniło się. W dniu [...] września 2005 roku pismem skierowanym do Izby Celnej przez biuro "A" w Rz., reprezentowane przez doradcę podatkowego J. Ch., strona wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu podatku od towaru i usług wraz z odsetkami zapłaconego za D. P. od sprowadzonego przez niego samochodu ciężarowego marki [...] - rok produkcji [...] roku) na podstawie zawiadomienia Urzędu Celnego z dnia[...] lipca 2001 roku (nr [...]) o powstaniu obowiązku podatkowego. Ze względu na fakt, iż właściwe do rozpatrzenia powyższego wniosku w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług są organy podatkowe, powyższy wniosek przekazany został w dniu [...] października 2005 roku przez organ celny Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do wnioskodawcy o dokładne sprecyzowanie okoliczności ponownego złożenia wniosku. Po wyjaśnieniu okoliczności sprawy i uwzględnieniu wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2006 roku i po stwierdzeniu, iż oba wnioski z dnia [...] marca 2005 roku oraz [...] września 2005 roku są tożsame, organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia [...] (nr [...]) umorzył postępowanie w sprawie uznając, iż w przedmiotowej sprawie istnieje już ostateczne orzeczenie - postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wydane w dniu [...]. W dniu [...] marca 2006 roku podatnik wniósł odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W odwołaniu tym zakwestionowano zasadność zaskarżonej decyzji i wskazano na naruszenie przez nią art. 123 §1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku - t.j. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) wnioskując jednocześnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] (nr [...]) wydanej na podstawie art. 233 §1 pkt 2 lit. a oraz art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości ze względu na fakt funkcjonowania w obiegu prawnym na dzień wydania tejże decyzji prawomocnego orzeczenia w przedmiotowej sprawie i braku w związku z tym podstaw do wszczęcia postępowania w odniesieniu do wniosku podatnika z dnia [...] września 2005 roku. Uzasadniając swą decyzję Dyrektor Izby Skarbowej powołał brzmienie art. 165a ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym to przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stosownie zaś do regulacji art. 247 §1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną byłoby zaprzeczeniem zasady trwałości decyzji i stanowi przesłankę do unieważnienia takiej decyzji przez właściwy organ. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniając swą decyzję wskazał na pismo z dnia [...] marca 2005 roku skierowane do Dyrektora Izby Celnej przez biuro "A" w Rz., którym wystąpiło z wnioskiem o zwrot należności celnych oraz podatku od towarów i usług wraz z odsetkami zapłaconych za D.P. od sprowadzonego samochodu ciężarowego marki [...] (rok produkcji [...]). Powyższy wniosek przekazany został do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego , który już raz wydał postanowienie z dnia [...] września 2005 roku (nr [...]), w którym orzeczono o braku legitymacji procesowej ww. podmiotu do występowania z wnioskiem o zwrot przedmiotowych należności. Orzeczenie to, po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej (nr [...]), które wobec nie złożenia skargi do sądu administracyjnego uprawomocniło się. W dniu [...] października 2005 roku, jak zauważa Dyrektor Izby Skarbowej , do Urzędu Skarbowego wpłynął kolejny wniosek z dnia [...] września 2005 roku z ponownym żądaniem zwrotu przedmiotowych należności, złożony przez pełnomocnika strony. Ponieważ we wniosku tym nawiązywano do wcześniej złożonych wniosków (m.in. z [...] września 2005 roku) Naczelnik Urzędu Skarbowego. wystąpił do wnioskodawcy o dokładne sprecyzowanie okoliczności ponownego złożenia wniosku. Po uwzględnieniu wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2006 roku organ pierwszej instancji uznał, iż oba wnioski tj. z dnia [...]marca 2005 roku oraz [...] września 205 roku są tożsame i powołują się na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, który umorzył postępowanie w sprawie. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej obydwa wnioski są wnioskami tożsamymi, bowiem występują w nich te same podmioty, dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Analizując sprawę, organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie prowadził postępowania podatkowego, a jedynie postępowanie wyjaśniające mające na celu wyjaśnienie wątpliwości co do zakresu wniosku i ewentualnego trybu jego rozpatrzenia. Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu, jeżeli w obiegu prawnym istniało już prawomocne orzeczenie w kwestii legitymacji procesowej w zakresie przedmiotowych należności, a w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono tożsamość spraw zawartych w omawianych wnioskach, to organ pierwszej instancji powinien odmówić wszczęcia postępowania w odniesieniu do wniosku z dnia [...] września 2005 roku. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 123 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w sprawie prowadzonej przez organ pierwszej instancji nie zostały naruszone ogólne zasady postępowania podatkowego, a w szczególności te dotyczące czynnego uczestnictwa stron. Bowiem wniosek z dnia [...] września 2005 roku dotyczył sprawy rozstrzygniętej już raz ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej. W trakcie prowadzenia postępowania zażaleniowego podatnik miał możliwość czynnego uczestnictwa w tym postępowaniu, z czego jednak nie skorzystał. Postanowienie to również nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Poza tym, organ podatkowy pierwszej instancji nie prowadził postępowania podatkowego, a jedynie postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie charakteru wniosku i trybu jego rozpatrzenia. Przepisy dotyczące uczestnictwa stron, mają zaś zastosowanie, co podkreślił organ odwoławczy, w trakcie postępowania podatkowego. Co więcej, w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] , organ odwoławczy odnosił się do decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] (nr [...]) i dlatego za niezasadne należy uznać stwierdzenie jakoby skarżący dowiedział się o niej dopiero otrzymując zaskarżoną decyzję. Jeżeli zaś w prawomocnym postanowieniu orzeczono, iż biuro "A" nie jest stroną postępowania w sprawie zwrotu należności z tytułu podatku od towarów i usług, to tym samym, zdaniem organu odwoławczego, każdy kolejny wniosek w tej sprawie jest bezzasadny i wypełnia dyspozycję zawartą w art. 165a ustawy Ordynacja podatkowa, skutkując odmową wszczęcia postępowania. Na powyższą decyzję pełnomocnik strony złożył pismem z dnia [...]lipca 2006 roku skargę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] (nr [...]) wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z powodu niezgodności z prawem. Pełnomocnik zwrócił uwagę, iż w jego opinii, istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest w szczególności kwestia przymiotu strony skarżącego, zaś zasadność żądania zwrotu nadpłaty w podatku jest elementem wtórnym, bowiem decyzja określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług wydana została tylko w stosunku D. P., z pominięciem biura "A". Decyzję tę wydano z naruszeniem art. 123 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż organ podatkowy przed jej wydaniem nie wyznaczył dla biura "A" siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i pominął ten podmiot w toku postępowania podatkowego. Uchybienie to miało spowodować, iż strona dowiedziała się po raz pierwszy dopiero z uzasadnienia skarżonej decyzji, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...]roku decyzję (nr [...]), którą wymierzył podatek VAT D.P. z tytułu importu towaru. Powyższe zaś dowodzi, zdaniem strony, iż zobowiązanym do zapłaty podatku VAT był D.P., a nie skarżący, który został zobowiązany przez organ celny do uregulowania podatku VAT na podstawie zawiadomienia Dyrektora Urzędu z dnia [...] kwietnia 2000 roku. Zdaniem skarżącego w polskim systemie prawnym brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do wydania przez organ celny zawiadomienia o powstaniu obowiązku podatkowego. Ponieważ zawiadomienie o powstaniu obowiązku podatkowego wydane zostało przez organ celny bez podstawy prawnej, zatem żądanie zapłaty podatku VAT na tej podstawie jest bezprawne, tym bardziej iż agencja celna "A" nigdy nie zobowiązywała się do zapłaty podatku VAT za importera. Skarżący twierdzi także, iż agencja celna uregulowała wraz długiem celnym podatek VAT za samochód importowany przez D.P. Ponieważ zapłata podatku miała miejsce, a do chwili złożenia skargi skarżący nie otrzymał stosownej decyzji, dlatego jego zdaniem wniosek o jej wydanie stał się konieczny i w pełni uzasadniony, tym bardziej iż postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone przez organ podatkowy z pominięciem biura "A" i tylko wobec D. P. Tym samym, jak twierdzi podatnik, Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za stronę postępowania D.P. i wydał w sprawie decyzję, którą następnie skutecznie doręczył tylko jemu i to pomimo posiadania w tym zakresie wiedzy co do tego, że stroną postępowania jest również biuro "A", który co więcej uregulował należności podatkowe. Z rozważań strony wynika zatem, iż biuro "A" płacąc podatek VAT wynikający z tytułu importu towaru na podstawie SAD [...] posiada z tego tytułu nadpłatę, która powinna być zwrócona skarżącemu, bowiem decyzja w stosunku do skarżącego nigdy nie została wydana. Zdaniem podatnika, z zaskarżonej decyzji wynika także, iż Dyrektor Izby Celnej był informowany przez organ skarbowy o wydaniu decyzji w zakresie podatku VAT. Z tego też względu pominięcie skarżącego w postępowaniu zasadniczym, uznać należy za naruszenie jego praw. Podatnik stwierdza także w swej skardze, iż jest on uprawniony do wniesienia skargi, gdyż sprawa dotyczy jego interesu prawnego, co udowadnia następnie dokonując wykładni odpowiednich w tym zakresie przepisów prawa, a także powołując dotychczasowe orzecznictwo sądowe. W odpowiedzi na powyższe zarzuty Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie oraz art. 133 i 134 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie definicji strony postępowania podatkowego wyjaśnia co następuje: Istotą sporu w zaskarżonej sprawie jest kwestia odmowy rozpatrzenia wniosku Biura "A" z dnia [...] września 2005 r. (w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu, wpłaconego przez to Biuro za D.P., w związku z istniejącym już w obrocie prawnym ostatecznym i prawomocnym orzeczeniem we wnioskowanej sprawie, a nie jak twierdzi skarżący, że istotą sporu jest "kwestia przymiotu strony skarżącego". Zgodnie z art. 165a ustawy Ordynacja podatkowa gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Natomiast gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (por. art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej). Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją (postanowieniem) ostateczną byłoby zaprzeczeniem zasady trwałości orzeczenia i stanowi przesłankę do unieważnienia takiej decyzji przez właściwy organ. W piśmie z dnia [...] marca 2005 r. skierowanym do Dyrektora Izby Celnej Biuro "A" w Rz. wystąpiło z wnioskiem o zwrot należności celnych oraz podatku od towarów i usług wraz z odsetkami zapłaconych za D.P. od sprowadzonego przez niego samochodu ciężarowego marki [...] rok prod. [...] - dot. noty tranzytowej [...]. Organ Celny powyższy wniosek przekazał do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na w/w wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z dnia [...] września 2005 r., znak [...], w którym orzeczono o braku legitymacji procesowej w/w podmiotu do występowania z wnioskiem o zwrot przedmiotowych należności. Orzeczenie to, po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., znak [...], a wobec nie złożenia skargi do WSA w P. z dniem [...] lutego 2006 r. uprawomocniło się. W dniu [...] października 2005 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek z dnia [...] września 2005 r. z ponownym żądaniem zwrotu przedmiotowych należności złożony przez pełnomocnika Biura "A". Ponieważ we wniosku nawiązywano do wcześniej złożonych wniosków, m.in. powołano w/w wniosek z dnia [...] marca 2005r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do wnioskodawcy o dokładne sprecyzowanie okoliczności ponownego złożenia wniosku (pisma z dnia [...]10.2005 r. - brak odpowiedzi - i [...] 01.2005 r.). Po uwzględnieniu wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r., znak L.dz. [...] organ I instancji uznał, iż oba wnioski, tj. z dnia [...] marca 2005 r. oraz [....] września 2005 r. są tożsame i powołując się na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej umorzył postępowanie w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie bezspornym jest, iż omawiane wyżej wnioski z dnia [...] marca 2005r. oraz [...] września 2005 r. są tożsame. W obu wnioskach występują te same podmioty, dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Analizując sprawę zważa również, iż organ I instancji faktycznie nie prowadził postępowania podatkowego, a jedynie postępowanie wyjaśniające mające na celu wyjaśnienie wątpliwości co do zakresu wniosku i ewentualnego trybu jego rozpatrzenia. Skoro zatem w obiegu prawnym istniało już ostateczne i prawomocne orzeczenie w kwestii legitymacji procesowej w zakresie w/w należności, a w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono tożsamość spraw zawartych w omawianych wnioskach, organ I instancji nie mógł prowadzić ponownie na zasadach ogólnych postępowania w tej sprawie. Jednakże zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w ogóle na podstawie cyt. art. 165a Ordynacji podatkowej, gdyż jak wynika z tegoż przepisu organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy z jakichkolwiek przyczyn nie może być ono wszczęte. W sprawie zaś nie ma zastosowania powołany przez organ I instancji art. 208 Ordynacji podatkowej, co orzeczono w zaskarżonej decyzji. Orzeczenie to pozostaje jednak bez wpływu na istotę sprawy, bowiem przesłanką uniemożliwiająca merytoryczne rozpatrzenie wniosku Biura z dnia [...] września 2005 r. jest istniejące w obrocie prawnym w/w ostateczne i prawomocne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2005 r. Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej wyjaśnia, iż w sprawie umożliwiono stronie czynne uczestnictwo i tak: pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak [...] poinformowano stronę o możliwości czynnego uczestnictwa, pismem z dnia [...] maja 2006 r., znak [...] wyznaczono stronie 7 dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy. W dniu [...] czerwca 2006 r. stawił się pełnomocnik J.Ch. , a fakt zapoznania się z aktami w sprawie osobiście potwierdził na przedmiotowym piśmie. Z kolei organ I instancji ostatecznie nie prowadził postępowania podatkowego, a jedynie postępowanie wyjaśniające, "wstępne" (z wnioskodawcą) mające na celu ustalenie charakteru wniosku i warunkujące tryb jego rozpatrzenia, zaś w/w przepisy dotyczące uczestnictwa stron mają zastosowanie w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. W odpowiedzi natomiast na zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia przez organy podatkowe definicji strony postępowania podatkowego zauważam, iż jest on bezpodstawny ponieważ przepis ten nie był uwzględniany w tym postępowaniu oraz nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej decyzji. Kwestia ta była przedmiotem rozważań w postępowaniu zakończonym w/w ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Postanowienie to jak nadmieniono wcześniej nie zostało jednak zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, że jeżeli w ostatecznym i prawomocnym postanowieniu orzeczono, iż Biuro "A" nie jest stroną postępowania w sprawie zwrotu w/w należności z tytułu podatku od towarów i usług, to według organu każdy kolejny wniosek w tej sprawie złożony przez ten podmiot, jest bezzasadny i wypełnia dyspozycję zawartą w cyt. art. 165a Ordynacji podatkowej skutkującą odmową wszczęcia postępowania. Takim kolejnym wnioskiem w sprawie był zaś wniosek z dnia [...] września 2005 r. będący przedmiotem niniejszego sporu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu , po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) - Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem akty administracyjne (w niniejszym przypadku decyzje i postanowienia organów podatkowych) zarówno z uwagi na ich zgodność z materialnym prawem podatkowym, jak i z formalnym prawem podatkowym. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem do zbadania czy organy administracji skarbowej w toku rozpoznawanej sprawy podatkowej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje ponadto zasada oficjalności, mająca swoje tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań tychże organów administracji finansowej w kwestii odmowy rozpatrzenia wniosku Biura Celnych "A" z dnia [...] września 2005 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu ciężarowego wpłaconego przez to Biuro za D. P. (podatnika). Z drugiej natomiast strony wojewódzki sąd administracyjny orzekając o legalności wydanych decyzji winien mieć na uwadze zakaz pogorszenia w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius ). Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie niespornym jest to, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w którym orzeczono o braku legitymacji procesowej . Usług Biuro "A" do występowania z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług zapłaconego za podatnika - D.P. od sprowadzonego przez niego samochodu ciężarowego na podstawie SAD [...] Strona skarżąca powyższego ostatecznego postanowienia nie zaskarżyła też do sądu administracyjnego. Strona skarżąca pomimo istnienia już rozstrzygnięcia w powyższej sprawie przez organy podatkowe, ponownie wnioskiem z dnia [...] września 2005 r., który wpłynął do Urzędu Skarbowego w dniu [...] października 2005 r. zwróciła się z żądaniem zwrotu zapłaconego za D.P. podatku od towarów i usług z tytułu importowanego samochodu. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] marca 2006 r. powyższy wniosek biura rozstrzygnął w trybie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, umarzając postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej rozpatrujące odwołanie od powyższej decyzji zostało oparte na art. 165a Ordynacji podatkowej z uwagi na niemożność wszczęcia postępowania z uwagi na zapadłe już wcześniej rozstrzygnięcie organu podatkowego o braku przymiotu strony w niniejszej sprawie podatkowej. Skład orzekający przede wszystkim zwraca uwagę na to, iż kluczowym oraz wyjściowym przepisem prawnym do rozstrzygnięcia powyższego sporu prawnego między stronami są postanowienia art. 219 Ordynacji podatkowej obowiązujące w dniu wydania zaskarżonych decyzji: "Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienia." Regulacje prawne dotyczące postanowień zawarte w Ordynacji podatkowej nie mają charakteru całkowitego, dlatego ustawodawca przy częściowym uregulowaniu owej instytucji prawnej posłużył się w powyżej cytowanym przepisie odesłaniem od regulacji prawnych dotyczących decyzji. M.in. zatem na podstawie art. 219 w związku z art. 212 ordynacji podatkowej - organ podatkowy, który wydał postanowienie jest nim związany od daty jego doręczenia. Od daty takiego doręczenia postanowienia jakakolwiek zmiana jego treści lub formy może nastąpi tylko i wyłącznie na zasadach i w trybach określonych procedurą podatkową. Związanie zatem organu podatkowego wydanym postanowieniem doręczonym stronie trwa zatem przez cały okres pozostawania jego w obrocie prawnym, a więc do chwili jego zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności czy też wygaśnięcia. W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się zatem (por. np. A.Adamiak i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Wrocław 2005, s. 655 czy C. Kosikowski i inni, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2006, s. 613) , iż jedną z przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowanie na żądanie wnioskodawcy są przypadki, gdy w sprawie zapadło już postanowienie, nawet jeżeli nie ma waloru ostatecznego. Organ podatkowy stwierdziwszy fakt, iż we wnioskowanej sprawie zapadła już decyzja czy postanowienie (nawet nieostateczne) winien w takiej sytuacji zastosować obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. przepis art. 165a Ordynacji podatkowej i załatwić sprawę podniesioną w żądaniu wnioskodawcy poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Z tego zatem względu decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] prawidłowo skorygowała rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji co do niewłaściwości zastosowania przez ten organ dla rozpatrzenia wniosku Biura "A" z dnia [...] września 2005 r. postanowień art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Niezasadne są również podnoszone w skardze zarzuty odnośnie uniemożliwienia Biuru czynnego uczestnictwa w toku postępowania. Ze znajdujących się w aktach sprawy pism wynika bowiem iż w dniu [...] kwietnia 29006 r. znak [...] poinformowano stronę o możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu, natomiast pismem z dnia [...] maja 2006 r. wyznaczono stronie 7-dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy. Z tego ostatniego uprawnienia w dniu [...] czerwca 2006 r. skorzystał pełnomocnik strony - J.Ch., który potwierdził osobiście fakt zapoznania się z aktami sprawy. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/J.Małecki
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI