I SA/PO 829/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok. Spór dotyczył skuteczności wyboru formy opodatkowania przez podatnika M. B. W dniu 4 stycznia 2019 r. podatnik złożył wniosek do CEIDG, w którym zaznaczył poz. 18.1 formularza, co organy zinterpretowały jako wybór opodatkowania na zasadach ogólnych. Podatnik twierdził, że było to wynikiem błędu i jego intencją było jedynie zgłoszenie zmiany formy dokumentacji księgowej na księgi rachunkowe. Przez cały rok 2019 i kolejne lata podatnik rozliczał się podatkiem liniowym, składając zeznania PIT-36L i wpłacając zaliczki z odpowiednim oznaczeniem. Organy podatkowe, mimo początkowych wyjaśnień podatnika, wszczęły postępowanie podatkowe po prawie trzech latach, określając zobowiązanie według zasad ogólnych. Sąd uznał, że organy naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.), a podatnik skutecznie wykazał, że działał pod wpływem błędu. Sąd podkreślił, że zachowanie podatnika (rozliczanie zaliczek i zeznań podatkiem liniowym) jednoznacznie wskazywało na jego rzeczywistą wolę, a formalne zaznaczenie błędnej pozycji we wniosku CEIDG nie powinno prowadzić do negatywnych skutków prawnych w sytuacji, gdy błąd został wykazany. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyboru formy opodatkowania, możliwość korygowania błędów we wnioskach CEIDG, zasada zaufania w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji błędu we wniosku CEIDG i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie podatnik konsekwentnie działa zgodnie z inną formą opodatkowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik może uchylić się od skutków błędnie złożonego oświadczenia woli dotyczącego wyboru formy opodatkowania, jeśli błąd ten zostanie wykazany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik może uchylić się od skutków błędnie złożonego oświadczenia woli, jeśli błąd ten zostanie wykazany, a jego rzeczywista wola jest inna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych, nie uwzględniając faktu, że podatnik od lat rozliczał się podatkiem liniowym i jego zachowanie (wpłaty zaliczek, zeznania) potwierdzało tę formę opodatkowania, mimo błędnego zaznaczenia innej opcji we wniosku CEIDG.
Czy błędne zaznaczenie pozycji we wniosku CEIDG dotyczącej zmiany formy opodatkowania, niezgodne z rzeczywistą wolą podatnika, może być skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik wykaże, że zaznaczenie było wynikiem błędu, a jego dalsze działania potwierdzają inną formę opodatkowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że formalne zaznaczenie błędnej rubryki we wniosku CEIDG nie powinno prowadzić do negatywnych skutków prawnych, gdy podatnik udowodni, że było to omyłkowe i jego rzeczywiste rozliczenia podatkowe konsekwentnie stosowały inną formę opodatkowania.
Czy organy podatkowe mogą wszcząć postępowanie podatkowe po długim okresie od momentu, gdy posiadały wiedzę o potencjalnej omyłce podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie działanie może naruszać zasadę zaufania do organów podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wszczęcie postępowania podatkowego po prawie trzech latach od złożenia przez podatnika wyjaśnień dotyczących omyłki, podczas gdy organ przez ten czas nie podejmował działań, narusza zasadę zaufania.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c (podatek liniowy), składając pisemne oświadczenie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w określonym terminie.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Sąd analizował, czy zgłoszenie CEIDG-1 zawierało prawidłowe oświadczenie o rezygnacji z formy opodatkowania podatkiem liniowym.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa.
o.p. art. 199a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zaniechanie przez organ ustalenia treści czynności prawnej w zgodzie z zamiarem i celem jej wykonania.
o.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zastosowanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, gdy nie ziszczą się przesłanki.
k.c. art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
Możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
k.c. art. 84 § § 2
Kodeks cywilny
Błąd istotny jako podstawa uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Charakter oświadczenia o wyborze formy opodatkowania jako oświadczenia woli.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podatnik wykazał, że zaznaczenie opcji opodatkowania na zasadach ogólnych we wniosku CEIDG było wynikiem błędu, a nie jego rzeczywistą wolą. • Działania podatnika (rozliczanie zaliczek i zeznań podatkiem liniowym) konsekwentnie potwierdzały wybór podatku liniowego. • Organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych, wszczynając postępowanie po długim okresie zwłoki i ignorując wyjaśnienia podatnika. • Przepisy prawa cywilnego dotyczące wad oświadczenia woli (błąd) powinny znaleźć zastosowanie w postępowaniu podatkowym.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że oświadczenie w CEIDG było skuteczne i wiążące, a przepisy podatkowe nie przewidują możliwości jego sprostowania przez organ.
Godne uwagi sformułowania
nie do przyjęcia jest twierdzenie, że podatnik w żadnym przypadku nie może powołać się na wadę oświadczenia woli i uchylić się od jego skutków. • stanowisko organu przedstawione w zaskarżonej decyzji jest wyrazem skrajnego formalizmu. • nie powinno pozostawiać wątpliwości, że podatnik pomimo zakreślenia na formularz rubryki 18.1 nie dokonał wyboru formy opodatkowania na zasadach ogólnych.
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
sprawozdawca
Robert Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyboru formy opodatkowania, możliwość korygowania błędów we wnioskach CEIDG, zasada zaufania w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji błędu we wniosku CEIDG i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie podatnik konsekwentnie działa zgodnie z inną formą opodatkowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest rzeczywista wola podatnika i jak sąd może interweniować w przypadku nadmiernego formalizmu organów podatkowych, nawet gdy doszło do błędu w dokumentacji.
“Błąd w CEIDG kosztowałby fortunę? Sąd stanął po stronie podatnika!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.