I SA/SZ 827/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego, uznając, że postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy podatkowej.
Spółka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego, argumentując, że jego rozstrzygnięcie jest uzależnione od wyników postępowania karnego. Organ podatkowy odmówił zawieszenia, uznając, że postępowanie karne nie jest zagadnieniem wstępnym. Skarga spółki do WSA została oddalona, ponieważ sąd uznał, że postępowanie karne, mimo gromadzenia podobnego materiału dowodowego, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a jego wyniki nie przesądzają o odpowiedzialności podatkowej.
Spółka W. S.A. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego dotyczącego rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania VAT, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Organ celno-skarbowy odmówił zawieszenia, stwierdzając brak zagadnienia wstępnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając autonomię postępowań podatkowego i karnego. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawieszenia postępowania oraz postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zagadnienie wstępne musi być kwestią prawną, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania decyzji w sprawie podatkowej i należy do kompetencji innego organu. W ocenie sądu, postępowanie karne, nawet jeśli dotyczy podobnych okoliczności faktycznych, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego, ponieważ odpowiedzialność karna opiera się na winie, a podatkowa na obiektywnym naruszeniu prawa. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące postępowania dowodowego nie mogły być rozpatrywane w kontekście wniosku o zawieszenie postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego, ponieważ odpowiedzialność karna opiera się na winie, a podatkowa na obiektywnym naruszeniu prawa, a cele obu postępowań są różne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zagadnienie wstępne musi być kwestią prawną, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania decyzji w sprawie podatkowej i należy do kompetencji innego organu. Postępowanie karne, mimo że może dotyczyć podobnych okoliczności faktycznych, nie spełnia tych kryteriów, gdyż jego wyniki nie przesądzają o odpowiedzialności podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 201 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zagadnienie wstępne to kwestia prawna, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania decyzji w sprawie podatkowej i należy do kompetencji innego organu lub sądu. Nie obejmuje ustaleń faktycznych ani wyników postępowania karnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § § 1
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217 § § 1 pkt 6 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.o. art. 2 § ust. 1 pkt 32c
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o. art. 4 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego. Zarzuty dotyczące postępowania dowodowego nie mogą być rozpatrywane w kontekście wniosku o zawieszenie postępowania.
Odrzucone argumenty
Postępowanie karne jest zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania podatkowego. Organ podatkowy naruszył przepisy dotyczące postępowania dowodowego, nie zwracając się o materiały z postępowania karnego. Postępowanie podatkowe powinno być zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienie wstępne to zagadnienie materialnoprawne Odpowiedzialność karna bowiem opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Natomiast postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa podatkowego Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście zawieszenia postępowania podatkowego w sytuacji równoległego postępowania karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spółka wnioskuje o zawieszenie postępowania podatkowego z powodu toczącego się postępowania karnego, a organy uznają, że nie ma między nimi związku prejudycjalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – relacji między postępowaniem podatkowym a karnym, co jest istotne dla praktyków.
“Czy postępowanie karne zawsze wstrzymuje kontrolę podatkową? WSA w Szczecinie wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Sz 827/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-02-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska Anna Sokołowska /przewodniczący/ Elżbieta Dziel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 201 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę. Uzasadnienie W. S.A. z siedzibą [...] (dalej: "spółka", "skarżąca") złożyła do Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Szczecinie (dalej: "NZUC") w piśmie z dnia 13 czerwca 2022 r., w związku z prowadzoną kontrolą celno-skarbową, wniosek o podjęcie działań mających na celu zawieszenie postępowania podatkowego przeciwko spółce w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług w okresie od 1 grudnia 31 grudnia 2020 r. Spółka wskazała, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Zawnioskowała o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową [...] pod sygn. akt [...] Spółka zwróciła uwagę, że, w jej ocenie, z treści przesłuchania świadka oraz treści innych dotychczas przesłuchanych świadków wynikało, że jedną z okoliczności badanych/weryfikowanych przez ZUSC jest ustalenie, czy odpady dostarczone przez E. sp. z o.o., B. Sp. z o.o. Sp. k. i D. Sp. z o.o. spełniały definicję zużytego oleju kuchennego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 32c ustawy, tj. odpadu o kodzie [...], o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Wskazała dalej na: - złożone w sprawie karnej wnioski dowodowe o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów niezbędnych, w ocenie spółki, do ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, w tym w szczególności m.in. na okoliczność wykorzystywania odpadu o kodzie [...] do produkcji [...], dowodów zakupów surowców do przygotowania [...] oraz innych okoliczności istotnych z punktu widzenia prowadzenia kontroli celno-skarbowej objętej okresem od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. i 1 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2021 r., - postanowienie Prokuratury Okręgowej [...] z dnia 4 marca 2021 r. oraz 27 kwietnia 2021 r. o zleceniu przeprowadzenia określonych czynności przez biegłych sądowych oraz funkcjonariuszy/urzędników ZUCS, którzy braki udział bezpośrednio w czynnościach ww. Prokuratury na terenie spółki. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2022 r. nr [...] NZUCS odmówił podjęcia działań z urzędu w celu zawieszenia postępowania. Organ ten wyjaśnił w uzasadnieniu, że rozpatrzenie sprawy rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1.12.2020 r. do 31.12.2020 r. nie jest uzależnione od wyniku "żadnego" postępowania karnego. W ocenie organu, nie istnieje takie zagadnienie wstępne. Takim zagadnieniem nie jest także okoliczność wykorzystywania do produkcji odpadów o kodzie [...]. Organ stwierdził, że jest to okoliczność bezsporna, wynikająca wprost z dokumentów zgromadzonych w toku kontroli celno-skarbowej. W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie: - art. 121 §1 O.p. przez dokonanie oceny sprawy w oparciu o fragmentaryczne dowody, w tym w szczególności niezwrócenie się z urzędu lub na skutek wniesionego wniosku spółki do Prokuratury Okręgowej [...] o przesłanie wskazanych w zażaleniu dowodów, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, bez wymaganej wnikliwości w celu ustalenia stanu faktycznego i to w sytuacji, w której w czasie dokonywania czynności z udziałem Prokuratury Okręgowej [...] udział brali również osoby prowadzące kontrolę, - art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. w związku z przystąpieniem do oceny prawnej sprawy bez uprzedniego należytego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności wobec niepodjęcia koniecznych działań z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym między innymi, o zwrócenie się do Prokuratury Okręgowej [...] o materiały związane z wynikami badań pobranych próbek przez funkcjonariuszy/urzędników ZUCS podczas przeszukania w siedzibie spółki oraz podczas przeszukania cystern wjeżdżających/wyjeżdzających z terenu zakładu ww. spółki 26 kwietnia 2021 r. i to w sytuacji w której w czasie dokonywania ww. czynności z udziałem Prokuratury Okręgowej [...] udział brali również osoby prowadzące przedmiotową kontrolę, - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez błędne przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1.12.2020 r. do 31.12.2020 r. nie jest uzależnione od wyniku żadnego postępowania karnego, co doprowadziło do braku zawieszenia postępowania, - art. 217 § 1 pkt 6 i § 2 O.p. przez uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w taki sposób, że nie spełnia ono wymogów przewidzianych w O.p. i tym samym uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Spółka podkreśliła w zażaleniu, że ustalenie, czy odpady dostarczone przez E. sp. z o.o., B. Sp. z o.o. Sp. k. i D. Sp. z o.o. spełniały definicję zużytego oleju kuchennego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 32c ustawy, tj. odpadu o kodzie 20 01 25, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, będący mieszaniną olejów oraz tłuszczów, powstały w wyniku czynności prowadzonych w związku z produkcją lub przetwarzaniem produktów spożywczych, w wyniku której nastąpiła zmiana ich właściwości fizycznych i chemicznych wymagają wiedzy specjalistycznej oraz nie wynika wprost z dokumentów zgromadzonych w toku kontroli celno-skarbowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. nr 3201-ICK1.500.13.2022.2 utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ ten stwierdził, że prowadzone przez prokuraturę dochodzenie nie jest zagadnieniem wstępnym, które powodowałyby konieczność zawieszenia kontroli celno-skarbowej do czasu otrzymania wyników tego dochodzenia. Zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ocenił jako nieuzasadniony. Wyjaśnił, że niezależnie od treści dowodów będących przedmiotem wniosków spółki oraz ich przydatności w toczącej się kontroli celno-skarbowej, nie stanowią one zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów regulujących instytucję zawieszenia postępowania. Takim zagadnieniem nie jest również ocena tych dowodów wyrażona przez Prokuratora w prowadzonym przez niego dochodzeniu. Zarówno prowadzone dochodzenie przez organ prokuratury, jak i kontrola celno-skarbowa prowadzona przez NZUCS są niezależnymi i autonomicznymi procedurami, kierującymi się swoją indywidualną pragmatyką. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1 O.p. organ stwierdził, jest on de facto zarzutem dotyczącym postępowania dowodowego, a nie zarzutem dotyczącym niezastosowanej przez organ I instancji instytucji zawieszenia postępowania. Z tych przyczyn nie podlegał on rozpatrzeniu w toku postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dyrektor dodał, że ewentualne odniesienie się do tego zarzutu stanowiłoby naruszenie zasad postępowania, gdyż zawierałoby stanowisko organu drugiej instancji w kwestii, która może być przedmiotem kontroli instancyjnej dopiero na etapie odwołania. Podobnie ocenił Dyrektor zarzut naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. Stwierdził, że odnosi się on do niewykazania się przez organ I instancji inicjatywą dowodową i stanowi ocenę postępowania dowodowego i może zostać podniesiony wraz z ewentualnym odwołaniem od decyzji. W skierowanej do sądu skardze na opisane wyżej postanowienie skarżąca reprezentowana przez adwokata zarzuciła naruszenie: 1) art. 121 § 1 O.p. poprzez dokonanie oceny sprawy w oparciu o dowody fragmentaryczne, w tym w szczególności niezwrócenie się z urzędu lub na skutek wniesionego wniosku spółki do Prokuratury Okręgowej [...] ([...] o przesłanie: - w ślad za wydanym postanowieniem o zasięgnięciu opinii – powołania specjalisty z dnia 27 kwietnia 2021 r. (sygn.. akt [...]) wyników badan pobranych próbek przez funkcjonariuszy/urzędników ZUCS podczas przeszukania w siedzibie spółki oraz podczas przeszukania cystern wjeżdżających/wyjeżdzających z terenu zakładu spółki w dniu 26 kwietnia 2021 r., - w ślad za postanowieniem o zasięgnięciu opinii - powołaniu specjalisty z dnia 4 marca 2021r. (sygn. akt [...]) analiz/sprawozdania/badań/protokołu oględzin sporządzonych przez biegłych sądowych z zakresu Inżynierii Środowiska, Chemii i Toksykologii Sądowej z listy Sądu Okręgowego w K. w osobie J. D. oraz S. R. biorących udział w czynności przeszukania spółki w celu znalezienia a następnie wzięcia udziału w dokonaniu oględzin Wytwórni Estrów Kwasów Tłuszczowych oraz Laboratorium znajdujących się na terenie w/w firmy, pobrania próbek z Wytwórni, Laboratorium oraz od dostawców oczekujących na wjazd na teren Zakładu oraz zabezpieczenia wszelkiej dokumentacji dotyczącej uzyskania pozwolenia zintegrowanego przez w/w podmiot, zezwolenia na zbieranie odpadów, na przetwarzanie odpadów, na wytwarzanie odpadów, raportu oddziaływania na środowisko, przeglądu ekologicznego, pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, pozwolenia wodno-prawnego, zgłoszenia do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, wykazu substancji wykorzystywanych na terenie firmy (ilości roczne), zgłoszenia instalacji UT, zgłoszenia instalacji ciepłowniczej, sprawozdania BDO za okres od 2016 r. do chwili obecnej, kart przekazania odpadów (i ewidencji), raportów do KOBIZE (za lata 2018 - 2020), dowodów zakupu odczynników/preparatów, dowodów zakupów surowców do przygotowania UCOME, certyfikacji kalibracji urządzeń laboratoryjnych, kary charakterystyki wszystkich substancji używanych na terenie zakładu, Certyfikatów dostaw (certyfikaty jakości dostarczonego oleju do produkcji UCOME), sprawozdań z wewnętrznych badań: produktu, substratów, sprawozdań z badań zewnętrznych produktów i substratów, harmonogramów badań do ww., wystawionych certyfikatów jakościowych wytworzonych materiałów, dokumentów polityki jakości, sprawozdań z badan ścieków, sprawozdań z badań emisji, sprawozdań emisyjnych składanych do Urzędu Marszałkowskiego za okres od 2016 roku do chwili bieżącej, książki obiektu, instrukcji prowadzenia procesu produkcji, sprawozdań z czyszczenia instalacji, raportów z awarii (dobowe, miesięczne, roczne) wykazów błędów w prowadzeniu syntezy [...] w ujęciu dobowym, miesięcznym, rocznym, zapisów z codziennego monitorowania stanu technicznego instalacji syntezy [...], protokołów czyszczenia rurociągów, ewidencji czasu pracy instalacji, sprawozdań działania instalacji (w ujęciu dobowym, miesięcznym, rocznym), raportów z przeglądów instalacji oraz zakupów filtrów i surowców do w/w Wytwórni za lata od 2017 do chwili obecnej; a zatem prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, bez wymaganej wnikliwości w celu ustalenia stanu faktycznego i to w sytuacji w której w czasie dokonywania w/w czynności z udziałem Prokuratury Okręgowego [...] udział brali również osoby prowadzące przedmiotową kontrolę; 2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. w związku z przystąpieniem do oceny prawnej sprawy bez uprzedniego należytego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności wobec niepodjęcia koniecznych działań z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia faktycznego w tym m.in.: o zwrócenie do Prokuratury Okręgowej [...] o materiały związane z wynikami badań pobranych próbek przez funkcjonariuszy/urzędników ZUCS podczas przeszukania w siedzibie spółki oraz podczas przeszukania cystern wjeżdżających/wyjeżdzających z terenu zakładu spółki w dniu 26 kwietnia 2021 r. i to w sytuacji w której w czasie dokonywania w/w czynności z udziałem Prokuratury Okręgowego [...] udział brali również osoby prowadzące przedmiotową kontrolę; 3) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku d towarów i usług za okres od 1.12.2020 r. do 31.12.2020 r. nie jest uzależnione od wyniku żadnego postępowania karnego, co doprowadziło do braku zawieszenia postępowania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 122 oraz a contrario 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), wobec skomplikowania stanu sprawy, spółka wniosła o nie rozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym i przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie. Organ wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wprawdzie skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, jednak sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego wniosku, przedmiotem sporu w sprawie jest bowiem ocena istnienia podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego, a nie jak to wynika z lektury skargi i jej zarzutów ocena opodatkowania. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 września 2022 r. o odmowie uwzględnienia wniosku strony, złożonego w oparciu o zapis art. 201 § 2 pkt 2 O.p., o zawieszenie kontroli celno-skarbowej. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo interpretując przesłanki zawarte w art. 201 §1 pkt 2 O.p. wskazują na konieczność zaistnienia ścisłego związku między zagadnieniem wstępnym a sprawą główną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje stanowisko, że zagadnienie wstępne to zagadnienie materialnoprawne (wyrok NSA z 14 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 3226/99; wyrok NSA z 2 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Kr 78/98, to oraz inne orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Treścią takiego zagadnienia może być zatem wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku, zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Przepis art. 201 §1 pkt 2 O.p. pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: (1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, (2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, (3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, którego organ podatkowy nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji (por. wyrok NSA z 3 listopada 2021 r., sygn. akt I FSK 1779/18). Oznacza to, że bez jego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem podatkowym uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś jego ocena, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Zauważyć też należy, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z 14 października 2020 r., sygn. akt II FSK 928/19). Odnosząc poczynione rozważania do ustalonego stanu faktycznego sprawy sąd nie dopatrzył się w tym przypadku wystąpienia "zagadnienia wstępnego". Skarżąca bowiem składając w trakcie prowadzonej wobec niej kontroli w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług wniosła o podjęcie działań mających na celu zawieszenie postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego prowadzonego aktualnie przez Prokuraturę Okręgową [...] pod sygn.. [...] We wniesionej do WSA w Szczecinie skardze natomiast skarżąca wskazywała na treść postanowień dowodowych wydawanych przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze zwłaszcza dotyczących powołania biegłych. W tym miejscu wskazać należy, że o kwestii skuteczności odpowiedzialności podatkowej nie przesądzają rezultaty postępowania karnego skarbowego, czy podejmowane w jego trakcie decyzje procesowe np. o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych określonej specjalności. Odpowiedzialność karna bowiem opiera się na zasadzie winy i jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego. Po skutecznym wniesieniu przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze do sądu karnego, sąd karny, orzekając karę lub uniewinniając, uwzględnia wszystkie okoliczności czynu oraz pobudki zachowania sprawcy, tak aby wymierzona kara była proporcjonalna i sprawiedliwa wobec popełnionego czynu, a przede wszystkim aby sprawca czynu został ukarany. Natomiast postępowanie podatkowe nie operuje pojęciem winy, lecz odwołuje się do obiektywnego naruszenia prawa podatkowego, którego to naruszenia sąd karny nie może zakwestionować – albowiem nie posiada do tego kompetencji. Co do zasady zatem nawet uniewinnienie w procesie karnym nie podważa odpowiedzialności podatkowej. Jest rzeczą oczywistą, że zarówno postępowaniu karnym jak i podatkowym gromadzony jest zbliżony, a niejednokrotnie i tożsamy materiał dowodowy. To jednak ze względu na wskazaną powyżej istotną różnicę w celach obu reżimów odpowiedzialności przesądzenie prawomocne o odpowiedzialności karnej nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego. Przede wszystkim jednak wskazywane przez skarżącą czynności organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze zmierzają do poczynienia ustaleń faktycznych, a jak już wskazano powyżej do przesądzenia kwestii prawnej. Ustalenia faktyczne natomiast jakkolwiek są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, to jednak nie mają waloru prajudykatu, walor ten bowiem dotyczy kwestii prawnej. Zgodzić się zatem należało ze stanowiskiem wyrażonym w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe sprowadzającym się do tego, że nie spełniona została przesłanka obligująca organ podatkowy do zawieszenia podstępowania podatkowego z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 121 § 1 O.p., art. 122 w zw. z art. 187 O.p., wskazać należy, że zostały one sformułowane jako zarzuty dotyczące postępowania dowodowego, tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy oceny prawidłowości zastosowania instytucji procesowej jaką jest zawieszenie postępowania podatkowego. Ocena wystąpienia przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego jest zupełnie odrębną kwestią od oceny wyników postępowania dowodowego. Kontrola wyników postępowania dowodowego następuje bowiem w wyniku kontroli ewentualnej decyzji podatkowej. Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę