I SA/Po 817/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatniczki A. P., która wspólnie z mężem nabyła nieruchomość do współwłasności w udziałach po 1/2. Cena zakupu została sfinansowana w całości ze środków męża. Skarżąca twierdziła, że był to efekt umowy powiernictwa, gdzie mąż miał być faktycznym nabywcą, a ona jedynie pośredniczyła w transakcji. Organy podatkowe uznały jednak, że środki męża stanowiły darowiznę na rzecz skarżącej, a umowa powiernictwa nie została skutecznie wykazana. Sąd administracyjny w Poznaniu podzielił to stanowisko, wskazując na brak pisemnej umowy powiernictwa, nieokreślenie jej warunków, brak przeniesienia udziału przez skarżącą na męża oraz niespójności w zeznaniach stron. Sąd uznał, że celem stron było posiadanie wspólnego majątku, a zapłata ceny przez męża stanowiła darowiznę środków pieniężnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podatku od spadków i darowizn w kontekście transakcji między małżonkami, zwłaszcza w sytuacji, gdy jeden z małżonków finansuje nabycie udziału w nieruchomości przez drugiego. Ustalenie kryteriów odróżniających darowiznę od umowy powiernictwa w prawie podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie umowa powiernictwa jest formalnie udokumentowana lub gdy istnieją inne, silniejsze dowody na jej istnienie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zapłata ceny za nabyty przez jednego z małżonków udział w nieruchomości z majątku osobistego drugiego małżonka stanowi darowiznę, czy też czynność tę należy zakwalifikować jako umowę powiernictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zapłata ceny za nabyty przez jednego z małżonków udział w nieruchomości z majątku osobistego drugiego małżonka, przy braku skutecznego wykazania umowy powiernictwa, stanowi darowiznę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest dowodów na istnienie umowy powiernictwa. Kluczowe elementy takiej umowy, jak pisemna forma, określenie zakresu zadań, czasu trwania czy warunków przeniesienia własności, nie zostały spełnione. Zeznania stron wskazywały raczej na chęć posiadania wspólnego majątku. Brak przeniesienia udziału przez skarżącą na męża oraz niespójności w zeznaniach dodatkowo podważyły twierdzenia o powiernictwie.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 199a § 3, dotyczące ustalania treści czynności prawnej i wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a sąd nie znalazł podstaw do uznania naruszenia zasad postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy dołożyły starań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i oceniły dowody zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Brak było wątpliwości co do nieistnienia stosunku prawnego uzasadniających wystąpienie do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p.
Przepisy (20)
Główne
u.p.s.d. art. 1 § ust. 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 5
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 8 § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 14
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 15 § ust. 1 i 3
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata ceny za nabyty przez małżonka udział w nieruchomości z majątku osobistego drugiego małżonka stanowi darowiznę, a nie umowę powiernictwa, gdy brak jest dowodów na istnienie tej drugiej umowy. • Brak pisemnej umowy powiernictwa, nieokreślenie jej warunków (zakres zadań, czas trwania, warunki przeniesienia własności) oraz brak faktycznego przeniesienia udziału przez skarżącą na męża podważają istnienie umowy powiernictwa. • Zeznania stron wskazujące na chęć posiadania wspólnego majątku, a nie na realizację zlecenia powierniczego, są kluczowe dla oceny charakteru transakcji.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej o istnieniu umowy powiernictwa, która miała ukrywać faktycznego nabywcę i cel transakcji. • Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 2a, 187, 199a, dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów. • Zarzut naruszenia zasady zaufania podatników do organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
Istota zlecenia powierniczego, polega na tym, że na zewnątrz występuje powiernik, który dokonuje nabycia pewnej rzeczy lub prawa we własnym imieniu, ale na rzecz zleceniodawcy... • Kierując się zasadami doświadczenia życiowego nie sposób uznać za wiarygodne twierdzeń o zawarciu umowy powiernictwa w sytuacji nie sprecyzowania pomiędzy stronami rzekomej umowy tego rodzaju wskazanych powyżej kwestii. • W ocenie Sądu analiza całości zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwalała na uznanie, że w sprawie nie doszło do zawarcia umowy powierniczego nabycia udziału w nieruchomości.
Skład orzekający
Katarzyna Nikodem
przewodniczący
Waldemar Inerowicz
sędzia
Michał Ilski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku od spadków i darowizn w kontekście transakcji między małżonkami, zwłaszcza w sytuacji, gdy jeden z małżonków finansuje nabycie udziału w nieruchomości przez drugiego. Ustalenie kryteriów odróżniających darowiznę od umowy powiernictwa w prawie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie umowa powiernictwa jest formalnie udokumentowana lub gdy istnieją inne, silniejsze dowody na jej istnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia rozgraniczenia darowizny od umowy powiernictwa w kontekście transakcji majątkowych między małżonkami, co jest istotne dla wielu podatników.
“Darowizna czy powiernictwo? Sąd rozstrzyga o podatku od nieruchomości kupionej przez męża dla żony.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.