I SA/PO 596/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-03-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyprawo wspólnotoweTWEnabycie wewnątrzwspólnotowesamochody osobowezasada niedyskryminacjizwrot podatkuTSUEorgany celne

WSA w Poznaniu uchylił decyzje organów celnych dotyczące odmowy zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów, uznając polskie przepisy za niezgodne z art. 90 TWE.

Skarżący domagał się zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów, argumentując niezgodność polskiego opodatkowania z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE. Organy celne odmówiły, uznając polskie przepisy za zgodne z prawem. WSA w Poznaniu uchylił decyzje organów, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, który stwierdził, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od używanych samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo naruszają zasadę niedyskryminacji.

Sprawa dotyczyła wniosku T.P. o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia pięciu używanych samochodów osobowych. Skarżący podniósł, że obowiązek zapłaty podatku jest niezgodny z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE, który zakazuje nakładania na produkty z innych państw członkowskich wyższych podatków wewnętrznych niż na produkty krajowe. Organy celne odmówiły zwrotu, twierdząc, że stawki akcyzy są takie same dla wszystkich samochodów, niezależnie od kraju pochodzenia, a różnice wynikają jedynie z wieku pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów celnych, uznając je za naruszające prawo materialne. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (sygn. C-313/05), który stwierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo naruszają zasadę niedyskryminacji (art. 90 TWE). Sąd wskazał, że podatek nakładany na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w kraju. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy w zakresie stawek akcyzy dla używanych samochodów osobowych starszych niż dwa lata, nabywanych wewnątrzwspólnotowo, naruszają zasadę niedyskryminacji wyrażoną w art. 90 akapit pierwszy TWE, jeśli kwota podatku przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w kraju.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE C-313/05, który stwierdził, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od używanych samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo naruszają zasadę niedyskryminacji (art. 90 TWE), jeśli stawka podatku jest wyższa niż ta stosowana do podobnych pojazdów krajowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

TWE art. 90 § akapit pierwszy

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Państwa członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Podatek akcyzowy na używane samochody osobowe starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w kraju.

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Opodatkowanie nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 76 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej i zapłaty akcyzy.

u.p.a. art. 80 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Podatnicy akcyzy od samochodów osobowych, w tym importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 81 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej przez podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Rozp. MF art. 7 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.

Uzależnienie stawek akcyzowych od wieku sprowadzanych samochodów. Stawki te zostały uznane za dyskryminujące w odniesieniu do samochodów starszych niż dwa lata.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji naruszającej prawo materialne.

Pomocnicze

TWE art. 25

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz cła przywozowego i wywozowego oraz opłat o skutku równoważnym. Podatek akcyzowy nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym.

TWE art. 28

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Nie dotyczy uproszczonej deklaracji.

Dyrektywa 92/12/EWG art. 3 § ust. 3

Dyrektywa Rady 92/12/EWG

Dopuszczalne nakładanie podatków akcyzowych na towary inne niż wymienione w art. 3 ust. 1, pod warunkiem niezwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy. Nie sprzeciwia się uproszczonej deklaracji.

u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w przypadku stawki procentowej.

u.p.a. art. 82 § ust. 3

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1, 2, 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pierwszeństwo ratyfikowanych umów międzynarodowych i prawa wspólnotowego nad ustawami.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że decyzje nie podlegają wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polski podatek akcyzowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych narusza zasadę niedyskryminacji wyrażoną w art. 90 TWE, ponieważ stawki podatkowe są wyższe niż te stosowane do podobnych pojazdów krajowych. Wyrok TSUE C-313/05 potwierdza niezgodność polskich przepisów z prawem wspólnotowym w zakresie opodatkowania używanych samochodów.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że polskie przepisy dotyczące akcyzy są zgodne z prawem, ponieważ stawki są takie same dla wszystkich samochodów, a różnice wynikają z wieku pojazdu, co nie stanowi dyskryminacji.

Godne uwagi sformułowania

żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe podatek akcyzowy w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.

Skład orzekający

Stanisław Małek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, zasada niedyskryminacji podatkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów lub orzeczeń TSUE, które mogły zmienić interpretację. Dotyczy głównie samochodów używanych starszych niż dwa lata.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawo wspólnotowe może wpływać na krajowe przepisy podatkowe i chronić obywateli przed dyskryminacją. Jest to przykład praktycznego zastosowania orzecznictwa TSUE.

Czy polski podatek akcyzowy od sprowadzanych aut był niezgodny z prawem UE? Sąd administracyjny rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 596/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Stanisław Małek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 768 zł (siedemset sześćdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ Stanisław Małek
Uzasadnienie
I SA/PO 596/07
U Z A S A D N I E N I E
T.P. nabył w obrocie wewnątrzwspólnotowym w roku 2005 następujące samochody osobowe:
1. [...] - rok produkcji 2001
pojemność silnika 1[...] cm
2. [...] - rok produkcji 1994
pojemność silnika [...] cm
3. [...] - rok produkcji 1995
pojemność silnika [...]cm
4. [...] - rok produkcji 2001
pojemność silnika [...]cm
5. [...] - rok produkcji 1998
pojemność silnika [...] cm
Podatnik zapłacił podatek akcyzowy od nabycia wewnątrzwspólnotowego przy zastosowaniu odpowiednio stawek: 39,1%,65%, 65%, 65%, 65% (łącznie [...]zł)
T.P. [...]2005 r. złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego pobranego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wymienionych wyżej samochodów osobowych.
W uzasadnieniu podał, że obowiązek zapłaty podatku w związku z nabyciem samochodu osobowego w obrocie wewnątrzwspólnotowym jest niezgodny z prawem wspólnotowym, które wiąże polskie organy administracji celnej i podatkowej od dnia przystąpienia Polski do Wspólnoty Europejskiej, tj. od dna 01 maja 2004 r., szczególnie z art. 90 TWE stwierdzającym, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 4, art. 76, art. 80, art. 81 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) odmówił stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego.
Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję po rozpoznaniu odwołania podatnika utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Według organów podatkowych podatek akcyzowy nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych państw członkowskich. Podkreślono, że wszystkie samochody osobowe obciążone są tą samą stawką podatku, bez względu na kraj, z którego pochodzą , tj. 3,1% lub 13,6% podstawy opodatkowania - w zależności od pojemności silnika. Jedynie data pierwszej rejestracji samochodu, liczona od daty produkcji może powodować wzrost stawki akcyzy. Wskazano jednak, że wyższe stawki dotyczą zarówno samochodów nabytych w innym państwie członkowskim, jak i wyprodukowanych w kraju. W ocenie Dyrektora Izby Celnej została zatem zachowana bezstronność systemu podatkowego, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 90 TWE.
W Polsce opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym oraz zasady i tryb wprowadzenia do obrotu wyrobów objętych akcyzą reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. W rozpoznawanej sprawie podatek akcyzowy pobrany został na podstawie obowiązującego przepisu prawa zawartego w powyższej ustawie.
T.P. wniósł skargę domagając się uchylenia obu decyzji. Podkreślił, że naruszono art. 90 TWE, który wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i importowanych. Nie można nałożyć wyższego podatku na samochody osobowe używane pochodzące z obrotu wewnątrzwspólnotowego niż na krajowe samochody używane. Należy uznawać "pierwszą rejestrację" innych państw Wspólnoty i nie pobierać za to dodatkowych opłat.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie o podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje naruszają bowiem przepis prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie spornym zagadnieniem jest opodatkowanie podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega między innymi nabycie wewnątrzwspólnotowe. Samochody osobowe są wyrobami akcyzowymi niezharmonizowanymi w rozumieniu ustawy. Stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane wynosi 65% podstawy określonej w art. 10 w związku z art. 75 ustawy.
Na podatnikach dokonujących nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych - po ich przywozie do kraju - ciąży na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej do właściwego naczelnika urzędu celnego i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni, ,licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Obowiązkowi zapłacenia akcyzy podlegają samochody osobowe niezarejstrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są:
1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju,
2. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego /art. 80 ust. 1 i 2 ustawy/,
Z powyższych uregulowań wynika, że akcyzie podlegają zarówno samochody osobowe nowe, jak i używane sprzedawane na terenie kraju /pkt 1/ oraz importowane i nabyte na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej /pkt 2/.
Akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejstrowane na terytorium kraju. W przypadku krajowej sprzedaży samochodów osobowych podatnikami są tylko te podmioty, które dokonują nabycia samochodów przed ich pierwszą rejestracją. Z tego wynika, że krajowa sprzedaż samochodów osobowych używanych nie podlega akcyzie, skoro jej przedmiotem są samochody już wcześniej zarejestrowane.
W związku z powyższym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego opodatkowaniu będą podlegały również używane samochody osobowe nabyte w innym państwie Unii Europejskiej, jako niezarejestrowane w kraju.
Opodatkowanie polską akcyzą unijnych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich Unii Europejskiej wzbudziło wątpliwości co do ich zgodności z unijnym prawem traktatowym.
Wątpliwości te wynikają z treści § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm./, który wysokość stawek akcyzowych uzależnia m.in. od wieku sprowadzanych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych lub ich importu dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji.
Stosownie do treści art. 87 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. źródłami prawa powszechnie obowiązującego są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu w dzienniku ustaw stanową część krajowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane chyba, że ich stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy ( art. 91 ust.1 Konstytucji).
Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową ( art. 91 ust.2 Konstytucji).
Na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP ustanawiającego pierwszeństwo prawa stanowionego przez organizację międzynarodową, w przypadku kolizji z ustawami od daty przystąpienia Polski do Unii Europejskiej prawo wspólnotowe Unii obowiązuje także w Polsce i powinno być stosowane bezpośrednio przez organy polskiej władzy publicznej. Prawo wspólnotowe spełnia więc funkcję nadrzędną nad ustawodawstwem krajowym. W dniu 16 kwietnia 2003r. Rzeczpospolita Polska podpisała z państwami członkowskimi Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej ( Dz. U. Nr 90, poz. 864 z 2004r.). Stosowanie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Od dnia 01 maja 2004r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Traktat Wspólnot Europejskich został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003r.
Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa podatkowego ma więc art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wynika z niego, że państwa członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z państw członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe ( zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku).
Powyższa problematyka wzbudziła wątpliwości natury prawnej co do zgodności polskich rozwiązań z prawem unijnym i w konsekwencji stała się przedmiotem pytania prejudycjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejska postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości o rozstrzygnięcie następujących zagadnień:
1. Czy przepis art. 25 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w którym został zawarty zakaz nakładania między państwami członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym zakazuje państwu członkowskiemu stosowania art. 80 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), z którego wynika, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy pobierany jest od nabycia każdego samochodu, niezależnie od miejsca jego pochodzenia przed pierwsza rejestracją na terenie kraju?
2. Czy przepis art. 90 zdanie pierwsze Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe zezwala państwu członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich przy jednoczesnym nieobciążaniu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 polskiej ustawy o podatku akcyzowym?
3. Czy przepis art. 90 zdanie drugie Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne państwo członkowskie nie nakłada na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty, zezwala państwu członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego według zmiennej stawki procentowej ze względu na wiek pojazdu i pojemność silnika, wyrażonej w polskim rozporządzeniu wykonawczym § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia podatku akcyzowego - Dz .U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) na samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich, jeżeli według podobnego wzoru obliczany jest podatek dla sprzedaży samochodów używanych w kraju dokonanej przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju i ten podatek wpływa następnie na cenę tego samochodu przy dalszej jego odsprzedaży?
4. Czy przepis art. 28 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską dotyczący tego, że ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym są zakazane między państwami członkowskimi oraz jednocześnie przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania dotyczący tego, że dopuszczalne jest nakładanie przez państwa członkowskie podatków akcyzowych na towary inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 tej Dyrektywy pod warunkiem niezwiększenia - na skutek tego - formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi, zakazuje państwu członkowskiemu utrzymania w mocy art. 81 polskiej ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego Naczelnika Urzędu Celnego w terminie pięciu dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego?
Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007r. sygn. C - 313/05 orzekł, co następuje:
1) Podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE.
2) Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
3) Artykuł 28 WE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie należy interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w analogicznym stanie faktycznym i prawnym jak Sąd który skierował przedmiotowe pytanie prejudycjalne, jest związany wyrokiem ETS.
Stosownie do treści orzeczenia ETS podatek akcyzowy, nałożony ustawą o podatku akcyzowym, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE, ani też nie sprzeciwia się art. 28 TWE, ustanawiającemu zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym.
Ustawa o podatku akcyzowym narusza jednak zakaz dyskryminacji wyrażony w art. 90 akapit pierwszy TWE. Dlatego w punkcie drugim sentencji wyroku ETS orzekł, iż wskazany przepis należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Takie stanowisko nie sprzeciwia się co do zasady opodatkowaniu akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jednak zgodnie z wykładnią przedstawioną w powyższym wyroku podatek nakładany w kraju nie może w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej, od towarów nabywanych na jego terytorium. Oznacza to, że niezgodne z prawem wspólnotowym są te postanowienia polskiej ustawy podatkowej, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Powyższą sformułowania powodują szereg konsekwencji na gruncie rozpatrywanej sprawy.
Po pierwsze, omawiany wyrok ETS nie sprzeciwia się co do zasady obowiązywaniu podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie. Podatek taki jest dopuszczalny w świetle art. 90 akapit 1 TWE, pod warunkiem, że zostanie nałożony według określonych w wyroku przez ETS reguł.
Po drugie, kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane. Miarodajna ocena uregulowań podatkowych, z punktu widzenia zasady niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE, może odbyć się dzięki porównaniu dwóch podstawowych elementów konstrukcji podatku, które wpływają na wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem nie tylko stawki podatkowej, ale również podstawy opodatkowania. Skoro więc nabywcy używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie §7 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. (w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r. ) stawki, to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65% podstawy opodatkowania, nie może również znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych nabywanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 i 3,1% dla pozostałych samochodów osobowych.
Zrównanie stawki podatku na samochody osobowe nabywane w kraju i w innych państwach członkowskich nie daje jednak jeszcze gwarancji zgodności opodatkowania z zasadą niedyskryminacji podatkowej. Istotnym problemem jest również to, czy "kwota podatku zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów" jest taka sama. Spełnienie tego warunku opisanego w wyroku ETS jest możliwe dopiero po ujednoliceniu podstaw opodatkowania samochodów osobowych nabywanych w kraju i w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Ustawa o podatku akcyzowym nie posługuje się pojęciem "wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów. Natomiast na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Mając na względzie powyższe uregulowania, przez "wartość rynkową podobnych pojazdów", do której nawiązuje ETS w drugim punkcie sentencji wyroku należy rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Z wyroku ETS nie można też wnioskować o niezgodności podstaw opodatkowania określonych jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego. ETS zakwestionował jedynie uregulowania dotyczące stawki a nie podstawy opodatkowania.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wskazany wyrok ETS zakazuje stosowania wyższej stawki na używane samochody osobowe nabywane w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej, niż na podobne pojazdy nabywane w Polsce. Wyrok ten nie rozstrzyga kwestii możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację podatkową samochodów nabywanych w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
Po trzecie, wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Oznacza to, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych samochodów osobowych (nie starszych niż dwuletnie) podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE. Tym samym wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie.
Organy podatkowe, rozpatrując zatem ponownie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym pobranym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, są obowiązane do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego w innym państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej samochodu osobowego. Podstawę opodatkowania powinna stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu.
Podobny do powyższego pogląd został wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 09 listopada 2005r. sygn. Akt. I SA / Łd 980/05, gdzie stwierdzono że " W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego akcyza obliczana jest od wartości jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić za towar wg umowy lub faktury." Powyższy pogląd został zaakceptowany w wyroku NSA z dnia 26 października 2006r. sygn. akt I FSK 146/06.
Skarżący złożył wniosek o rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dyrektor Izby Celnej nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Powstały więc przesłanki do rozpoznania sprawy w tym postępowaniu.
Z tych powodów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a", art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.
/-/ Stanisław Małek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI