I SA/Po 807/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-02-17
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja podatkowaschematy podatkoweMDRpromotordanina solidarnościowaobowiązki informacyjneOrdynacja podatkowaWSApostępowanie podatkowe

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji przepisów dotyczących obowiązków promotora w zakresie daniny solidarnościowej, uznając je za przepisy prawa podatkowego.

Skarżący, radca prawny, zwrócił się o interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie swoich obowiązków jako potencjalnego promotora schematów podatkowych dotyczących daniny solidarnościowej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytanie nie dotyczy przepisów prawa materialnego. WSA w Poznaniu uchylił tę decyzję, stwierdzając, że przepisy dotyczące schematów podatkowych (MDR) są przepisami prawa podatkowego podlegającymi interpretacji, a odmowa wszczęcia postępowania była niezasadna.

Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie jego obowiązków jako potencjalnego promotora schematów podatkowych, które mogą wpływać na wysokość daniny solidarnościowej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że zapytanie nie dotyczy przepisów prawa materialnego, a jedynie kwestii proceduralnych lub obowiązków informacyjnych, które nie rodzą bezpośrednio zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy. WSA w Poznaniu uznał jednak, że przepisy dotyczące obowiązków promotora (MDR) są przepisami prawa podatkowego, które podlegają interpretacji indywidualnej. Sąd podkreślił, że przepisy te, mimo że mogą mieć charakter instrumentalny, wpływają na treść stosunku prawnopodatkowego i powinny być objęte ochroną wynikającą z interpretacji, zwłaszcza w kontekście sankcji karnoskarbowych. W związku z tym, WSA uchylił postanowienie organu o odmowie wszczęcia postępowania, uznając je za niezasadne i nakazując organowi merytoryczne rozpatrzenie wniosku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te stanowią przepisy prawa podatkowego podlegające interpretacji indywidualnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące obowiązków promotora, mimo że mogą mieć charakter instrumentalny i nie rodzą bezpośrednio zobowiązania podatkowego, wpływają na treść stosunku prawnopodatkowego i powinny być objęte ochroną interpretacji, zwłaszcza w kontekście sankcji karnoskarbowych. Zamieszczenie ich w Dziale III Ordynacji podatkowej, poświęconym zobowiązaniom podatkowym, również przemawia za tym stanowiskiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 14b § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 14b § 2a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 3 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 13 § 2a

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące obowiązków promotora w zakresie schematów podatkowych (MDR) są przepisami prawa podatkowego podlegającymi interpretacji indywidualnej. Organ podatkowy nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, gdyż istniały przesłanki do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

Odrzucone argumenty

Wniosek o interpretację nie dotyczy przepisów prawa materialnego. Organ podatkowy był uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na 'inne przyczyny' wymienione w art. 165a § 1 O.p.

Godne uwagi sformułowania

przepisy te konstytuują określone obowiązki o charakterze analitycznym i informacyjnym, pełniąc w istocie funkcję zbliżoną do informacji składanych w formie zeznań i deklaracji podatkowych przepisy te niejako współtworzą regulacje zawarte w szczególności w materialnych ustawach podatkowych instrumentalne powinności podatkowe, które służą prawidłowemu wykonaniu zobowiązania podatkowego zasada in dubio pro tributario

Skład orzekający

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

przewodniczący

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku wydawania interpretacji indywidualnych w sprawach dotyczących schematów podatkowych (MDR) oraz kryteria odmowy wszczęcia postępowania przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z interpretacją przepisów o schematach podatkowych; jego zastosowanie do innych kwestii proceduralnych może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów o schematach podatkowych (MDR), które są aktualnym tematem w polskim prawie podatkowym. Pokazuje, jak sądy korygują podejście organów podatkowych w kwestii dostępu do ochrony prawnej.

Czy organy podatkowe mogą odmawiać interpretacji przepisów o schematach podatkowych? WSA: Nie zawsze!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 807/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Katarzyna Nikodem /przewodniczący/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6560
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 1453/22 - Wyrok NSA z 2023-11-14
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 3 pkt 2, art. 14b § 1, art. 14b § 2a, art. 14h, art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi T.W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z [...] września 2020 r., na podstawie art. 13 § 2a, art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 – dalej: "O.p."), odmówił T. W. wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2020 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie ustalenia, czy na wnioskodawcy ciąży obowiązek promotora, w rozumieniu przepisów O.p., w sytuacji w której w wyniku jego rekomendacji dojdzie do osiągnięcia "korzyści podatkowej" w zakresie daniny solidarnościowej.
W opisie zdarzenia przyszłego wnioskodawca wskazał, że jest radcą prawnym, prowadzi działalność gospodarczą jako radca prawny. W ramach tejże działalności wnioskodawca doradza również klientom w zakresie szeroko pojętego prawa podatkowego. Dotyczy to w szczególności, osób fizycznych, prowadzących działalność gospodarczą. Doradztwo na ich rzecz może obejmować, m.in. wsparcie w zakresie strukturyzacji ich działalności. Doradztwo takie dotyczy określenia konsekwencji podatkowych różnych form prowadzenia działalności gospodarczej (np. poprzez spółkę kapitałową, spółkę osobową, działalność jako osoba fizyczna, formy opodatkowania jako osoba fizyczna, itd.). Niektóre z tych osób są podmiotami zobowiązanymi do uiszczenia daniny solidarnościowej. W przyszłości mogą zdarzyć się sytuacje, w których w ramach świadczenia tego typu doradztwa omówione zostaną takie warianty prowadzenia działalności, które będą mieć wpływ na wysokość ich efektywnego obciążenia daniną solidarnościową. Przykładowo, rekomendacja w zakresie prowadzenia działalności poprzez spółkę kapitałową, której udziałowcem, akcjonariuszem będzie osoba fizyczna, może spowodować efektywne zaprzestanie bądź umniejszenie uiszczania daniny solidarnościowej.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie: czy prawidłowe jest stanowisko wnioskodawcy, że nie ciążą na nim obowiązki promotora, w rozumieniu przepisów O.p., w sytuacji, w której w wyniku jego rekomendacji dojdzie do osiągnięcia "korzyści podatkowej" w zakresie daniny solidarnościowej?
Zdaniem wnioskodawcy, prawidłowe jest stanowisko, iż nie ciążą na nim obowiązki promotora, w rozumieniu przepisów O.p., w sytuacji, w której w wyniku jego rekomendacji dojdzie do osiągnięcia "korzyści podatkowej" w zakresie daniny solidarnościowej.
Odmawiając wszczęcia postępowania organ stwierdził, że w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem, organ podatkowy nie jest uprawniony do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej), bowiem stałoby to w sprzeczności z przepisem art. 14b § 1 O.p. Zagadnienie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji nie dotyczy interpretacji przepisów prawa materialnego.
W zażaleniu z [...] września 2020 r. strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego na podstawie wniosku z [...] lipca 2020 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 14b § 1 O.p. w zw. z art. 3 pkt 2 O.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że zapytanie nie dotyczyło przepisów prawa podatkowego;
- art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez błędne ich zastosowanie, tj. orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy tymczasem nie wystąpiły ku temu żadne przesłanki;
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez naruszenie zasad postępowania, tj. zasady legalizmu i praworządności oraz zasady postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i w konsekwencji, odmowę wszczęcia postępowania.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z [...] października 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że pytanie zadane we wniosku wykracza poza procedurę regulującą wydawanie interpretacji indywidualnych. Wnoszący zażalenie wystąpił bowiem o interpretację przepisów dotyczących obowiązków promotora w sytuacji, w której w wyniku jego rekomendacji dojdzie do osiągnięcia "korzyści podatkowej" w zakresie daniny solidarnościowej (a zatem obowiązków dotyczących informowania Szefa KAS o schematach podatkowych), które to przepisy nie dotyczą bezpośrednio kwestii związanych z powstaniem obowiązku podatkowego wnoszącego zażalenie, jak i nie mają wpływu na wysokość jego zobowiązania podatkowego. Zdaniem organu skoro zagadnienie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji nie dotyczyło interpretacji przepisów prawa materialnego rodzących zobowiązanie podatkowe, organ pierwszej instancji nie był uprawniony ani zobowiązany do wydania interpretacji indywidualnej.
Organ wyjaśnił, że przywołanie przepisu prawa podatkowego przez podatnika jako budzącego wątpliwości interpretacyjne, nie zawsze jest wystarczające do uzyskania interpretacji indywidualnej, z uwagi na inne przeszkody uniemożliwiające jej wydanie – co znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Istotą wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego jest potwierdzenie istnienia lub nieistnienia uprawnień i obowiązków ze sfery prawa podatkowego występującego po stronie podatnika skutkujących, np. powstaniem zobowiązania podatkowego. Organ pierwszej instancji nie był zatem uprawniony do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) w sytuacji, gdy zagadnienie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji nie dotyczyło interpretacji przepisów prawa materialnego. Akt taki, nawet jeżeli zostałaby mu nadana forma interpretacji indywidualnej, z oczywistych względów nie spełniałby funkcji gwarancyjnej, która stanowi drugą z zasadniczych funkcji instytucji prawnej, jaką są interpretacje przepisów prawa podatkowego. Wydanie i zastosowanie się przez Stronę do takiego rozstrzygnięcia nie wywołałoby żadnych skutków ochronnych, o których mowa w art. 14k-14n O.p. Skarżący nie mógłby więc, w przypadku sporu z właściwym organem podatkowym, powołać się ze skutkiem ochronnym na takie rozstrzygnięcie. Skoro wydanie interpretacji indywidualnej polega na dokonaniu oceny stanowiska w przypadku braku możliwości dokonania takiej oceny, występują "inne przyczyny" o jakich mowa w art. 165a § 1 O.p., które uniemożliwiły wydanie interpretacji. Bezpodstawny zatem jest zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez błędne jego zastosowanie.
W ocenie organu drugiej instancji złożony wniosek o wydanie interpretacji w zakresie sformułowanych pytań nie spełniał warunków podstawowych umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Jednocześnie potencjalne rozstrzygnięcie podjęte na podstawie złożonego wniosku w powyższym zakresie wykraczałoby poza ramy przedmiotowego postępowania. Tym samym, zarzuty dotyczące naruszenia art. 14b § 1 O.p. należy uznać za bezpodstawne. Organ pierwszej instancji dokonał analizy i oceny złożonego przez stronę wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa w zakresie O.p. i jednoznacznie wskazał z jakiego powodu postępowanie z wniosku nie mogło zostać wszczęte. Ponadto zaskarżone postanowienie zawiera wyczerpujące uzasadnienie prawne tej odmowy, udzielone na podstawie przepisów prawa podatkowego. Za bezpodstawne organ uznał zarzuty naruszenia art. 120 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p.
W skardze z [...] listopada 2020 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1). przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wynikające z błędnej wykładni art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 O.p., polegającej na uznaniu, że zapytanie skarżącego nie dotyczyło przepisów prawa podatkowego;
2). przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wynikające z błędnego zastosowania przepisu art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., tj. orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy tymczasem nie wystąpiły ku temu żadne przesłanki;
3). przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wynikające z niezastosowania w sprawie art. 14b § 1 O.p., nakazującego organowi wydanie, na wniosek zainteresowanego, interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie;
4). przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wynikające z niezastosowania w sprawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 239 O.p., gdzie organ powinien orzec o uchyleniu postanowienia;
5). naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wynikające z niezastosowania zasad wyrażonych w art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., nakazujących organowi prowadzenie postępowania na podstawie przepisów prawa i w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i w konsekwencji, odmowie wszczęcia postępowania.
Na poparcie stanowiska skarżący powołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z [...] lutego 2021 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt I FSK 1703/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.").
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ podatkowy miał obowiązek merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej, czy też był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio.
W rozpatrywanej sprawie organ uznał, że powodem odmowy wszczęcia postępowania była wymieniona w art. 165a § 1 O.p. "inna przyczyna", a mianowicie stwierdzenie przez organ uprawniony do wydania interpretacji, że przedmiotem wniosku jest zagadnienie, które nie dotyczy interpretacji przepisów prawa materialnego. Zdaniem organu wydanie żądanego przez wnioskodawcę rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia, czy nie ciążą na nim obowiązki promotora, w rozumieniu przepisów O.p., w sytuacji, w której w wyniku jego rekomendacji dojdzie do osiągnięcia "korzyści podatkowej" w zakresie daniny solidarnościowej stałoby w sprzeczności z przepisem art. 14b § 1 O.p., bowiem zagadnienie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji nie dotyczy interpretacji przepisów prawa materialnego.
W ocenie Sądu organ błędnie uznał, że przepisy rozdziału 11a Działu III O.p., regulujące obowiązki w zakresie informacji o schematach podatkowych, nie stanowią przepisów prawa podatkowego podlegających urzędowej wykładni w drodze interpretacji indywidualnej, czym naruszył art. 14b § 1 O.p. W konsekwencji organ niezasadnie, bo z naruszeniem art. 165a § 1 O.p., odmówił wszczęcia postępowania. Sąd orzekający w niniejszym składzie w całości podziela rozważania poczynione w wyrokach: NSA z 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt I FSK 1703/20, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8 kwietnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Go 61/20, WSA w Poznaniu z 24 lipca 2020 r. o sygn. akt I SA/Po 52/20, WSA w Warszawie z 32 sierpnia 2018 r. o sygn. akt III SA/Wa 2466/17, WSA w Gliwicach z 20 marca 2019 r. o sygn. akt III SA/Gl 1275/18 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie ani w literaturze nie wypracowano dotychczas jednolitego stanowiska dotyczącego granic instytucji interpretacji indywidualnych, tj. czy obejmują one również przepisy proceduralne, przynajmniej w zakresie nieobjętym wyłączeniem wynikającym z art. 14b § 2a O.p. (por. np. L. Etel i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. Komentarz do art. 14b, LEX/el. 2020 oraz powołane tam orzecznictwo). Odpowiedź na ww. pytanie byłaby jednak niezbędna do rozstrzygnięcia niniejszego sporu tylko wówczas, gdy przyjmie się, że regulacje dotyczące raportowania schematów podatkowych nie mieszczą się w pojęciu materialnego prawa podatkowego, której to tezy skład orzekający co do zasady nie podziela. Innymi słowy, prawidłowa jest ocena skarżącego, że wnosił o wydanie interpretacji indywidualnej prawnomaterialnych norm podatkowych. Jednocześnie przyjęcie, że obowiązki informacyjne w zakresie schematów podatkowych stanowią normy prawnopodatkowe, podlegające procedurze interpretacyjnej na podstawie art. 14b § 1 i nast. O.p., skutkuje podzieleniem zarzutu co do niewłaściwego zastosowania art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p.
W wyroku z 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt I FSK 1703/20, który skład orzekający w pełni podziela i posłuży się argumentacją zawartą w tym wyroku, NSA zaznaczył, że przepisy Działu III rozdziału 11a O.p. nie mają jednolitego charakteru. Jest to niejednorodny zbiór norm prawnych, wśród których można wskazać zarówno przepisy materialne, jak i procesowe, w tym takie, które objęte są wspomnianym katalogiem wyłączeń z art. 14b § 2a O.p., w szczególności "regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych" (vide np. art. 86h i nast. O.p.). Niemniej zwłaszcza w odniesieniu do obowiązku złożenia informacji o schemacie podatkowym, przepisy te należy uznać za regulacje materialnoprawne, podlegające interpretacji przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Za takim zapatrywaniem przemawiają racje powołane tak w orzecznictwie, jak i przez stronę skarżącą, a także w doktrynie (por. np. W. Podsiadło, Przepisy dotyczące schematów podatkowych a możliwość wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, Przegląd Podatkowy 2020, nr 10, s. 42-46). Spośród nich dwa kryteria wydają się szczególnie istotne.
Po pierwsze, jak wskazał NSA, przepisy te konstytuują określone obowiązki o charakterze analitycznym (vide zwłaszcza art. 86f § 1 pkt 4-8 O.p.) i informacyjnym (art. 86b do art. 86e O.p.), pełniąc w istocie funkcję zbliżoną do informacji składanych w formie zeznań i deklaracji podatkowych. Pozwalają bowiem określić w sposób prawidłowy elementy stosunku prawnopodatkowego, w tym zwłaszcza takie jak powstanie obowiązku podatkowego oraz zobowiązania podatkowego, a także wysokość podstawy opodatkowania. W konsekwencji, z uwagi na wspomniane ratio legis, przepisy te niejako współtworzą regulacje zawarte w szczególności w materialnych ustawach podatkowych, które już bezpośrednio wyznaczają treść i zakres obowiązków podatkowych w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Są wprawdzie względem nich regulacjami drugiego stopnia, tj. meta-regulacjami, które pozwalają zwłaszcza na wybór między poszczególnymi wariantami opodatkowania wynikającymi z przepisów podatkowych, co nie zmienia tego, że ich stosowanie wpływa na treść i zakres materialnego stosunku prawnopodatkowego (argumentum a rerum natura).
Informacyjny w swej naturze charakter omawianych unormowań nie przesądza o tym, że odnoszą się one do realizacji praw i obowiązków w sferze procesowej. Są to tzw. instrumentalne powinności podatkowe, które służą prawidłowemu wykonaniu zobowiązania podatkowego. Nie powinno budzić wątpliwości, że obowiązki tego typu wyrażane są przez regulacje materialnoprawne, czemu prawodawca daje wyraz nie tylko w ramach O.p. (por. rozdział 11 Działu III), ale i w ustawach regulujących konkretny podatek (vide np. art. 99 ustawy o podatku od towarów i usług, art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 26a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, etc.).
Z powyższym wiąże się drugi argument natury systematycznej (a rubrica), wskazujący na zamieszczenie regulacji dotyczących raportowania schematów podatkowych w Dziale III O.p. (rozdział 11a), poświęconym zobowiązaniom podatkowym, tj. tym który ma charakter konstytucyjny z perspektywy systemu prawa podatkowego, odnoszący się do ogólnych zagadnień materialnego prawa podatkowego, wiążących się zwłaszcza z powstawaniem, regulowaniem, wygasaniem zobowiązań podatkowych oraz odpowiedzialnością podatkową za owe zobowiązania.
Posiłkowo nasuwają się także argumenty natury językowej, celowościowej i systemowej, takie jak:
- brak wyraźnego wykluczenia możliwości wydania interpretacji indywidualnej w zakresie obowiązków dotyczących raportowania schematów podatkowych (co wynika bezpośrednio z brzmienia art. 14b § 2a O.p.),
- obwarowanie wskazanego obowiązku sankcją karną (por. art. 80f Kodeksu karnego skarbowego).
Na tym tle, jak wskazał NSA, nie mogą zostać uznane za przeważające argumenty wywodzone w niektórych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, że przedmiotem interpretacji indywidualnej mogą być tylko takie przepisy prawa materialnego, które odnoszą się bezpośrednio do zobowiązania podatkowego, jako że tylko wówczas wnioskodawca jest objęty ochroną wynikającą z interpretacji (nawiązujące do treści art. 14b § 4 oraz art. 14k-14m O.p.). Po pierwsze, udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie MDR ma znaczenie, w aspekcie jej funkcji ochronnej, już tylko z perspektywy wspomnianych regulacji karno-skarbowych. Ochrona wnioskodawcy przejawia się tu w braku możliwości wymierzenia sankcji na gruncie prawa karnego skarbowego (art. 14k § 3 O.p.). Po wtóre, mając na względzie zasadnicze kwestie, takie jak ratio legis instytucji interpretacji przepisów prawa podatkowego, jako tej, która ma zapewniać ochronę podatnika, w tym zwłaszcza bezpieczeństwo prawne w ramach skomplikowanego systemu prawa podatkowego (art. 2 Konstytucji), nie sposób zawężająco interpretować zakresu zastosowania przedmiotowej instytucji. W szczególności niedopuszczalne jest ograniczanie zakresu jej zastosowania (uprawnień podatnika) w sposób dorozumiany, bez wyraźnej w tym względzie wypowiedzi ustawodawcy, bądź też w drodze złożonych argumentów konstrukcyjnych i systemowych (por. zdanie odrębne SNSA J. Antosika do uchwały z dnia 20 czerwca 2005 r. sygn. akt I FPS 1/05, LEX/el.).
Na gruncie badanej sprawy organ nie uwzględnił, że ogólną dyrektywę stosowania i wykładni prawa w przez organy podatkowe, zwłaszcza w sytuacji pojawiania się rozbieżnych stanowisk, zawiera, również w zakresie trybu interpretacyjnego, art. 2a O.p. (zasada in dubio pro tributario; szerzej o wskazanym charakterze ww. przepisu, jako generalnej dyrektywie stosowania prawa podatkowego, zob. A. Bielska-Brodziak, M. Suska, Węzeł gordyjski, czyli o in dubio pro tributario na tle klasyfikacji dyrektyw wykładni oraz pojęcia momentu interpretacyjnego, Państwo i Prawo 2020 nr 8, s. 69-80).
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za zasadne zarzuty strony skarżącej, zwłaszcza w zakresie:
- błędnej wykładni art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 2 O.p. na skutek przyjęcia, że przedstawione przez spółkę zagadnienie nie mieści się w zakresie zastosowania instytucji interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz
- niewłaściwego zastosowania art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, organ co do zasady, winien udzielić interpretacji we wnioskowanym przez stronę skarżącą zakresie. Wniosek jej dotyczył bowiem przepisów prawa podatkowego materialnego w zakresie obowiązków nałożonych mocą ustawy podatkowej na podatnika, których ziszczenie nie zależy od wcześniejszego żądania, czy innego uprawnienia organu. Sąd nie ocenia w tym miejscu ostatecznie zasadności udzielenia odpowiedzi. Podważył jedynie możliwość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku. Zadaniem organu pozostaje ocena kompletności opisu zdarzenia przyszłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. orzekł, jak w p. I sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., jak w p. II sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę