I SA/Po 800/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykwity depozytoweplany motywacyjneinterpretacja podatkowaprzysporzenie majątkowecena niższa od rynkowejpapiery wartościoweWSA Poznań

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika na interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa stanowi przychód podlegający opodatkowaniu.

Podatnik S. M. zaskarżył interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała, że nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa w ramach planu motywacyjnego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Podatnik argumentował, że nie powstaje przychód w momencie nabycia, a jedynie w momencie zbycia lub wypłaty dywidendy, oraz że plan nie spełnia definicji programu motywacyjnego z ustawy o PIT. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że kwity depozytowe są papierami wartościowymi, a ich nabycie po cenie niższej niż rynkowa, poza zakresem odroczenia przewidzianego dla programów motywacyjnych, generuje przychód z częściowo odpłatnych świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę S. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył kwalifikacji podatkowej nabycia kwitów depozytowych (depositary receipts) po cenie niższej niż rynkowa w ramach planu motywacyjnego. Skarżący uważał, że przychód nie powstaje w momencie nabycia, a jedynie w momencie zbycia lub otrzymania dywidendy, kwestionując jednocześnie, czy plan motywacyjny spełniał wymogi ustawowe do odroczenia opodatkowania. Dyrektor KIS uznał, że nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa generuje przychód z częściowo odpłatnych świadczeń, ponieważ plan motywacyjny nie spełniał definicji ustawowej. Sąd administracyjny zgodził się z organem, podkreślając, że kwity depozytowe są papierami wartościowymi, a ich nabycie po cenie niższej niż rynkowa, poza specyficznymi regulacjami dotyczącymi programów motywacyjnych (których ten plan nie spełniał), stanowi przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu. Sąd odrzucił argumentację o podwójnym opodatkowaniu, wskazując na odrębność zdarzeń prawnych (nabycie vs. zbycie/wypłata). Sąd uznał również, że choć organ interpretacyjny nie odniósł się w pełni do wszystkich argumentów strony i przywołanego orzecznictwa, to uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż wykładnia prawa materialnego była prawidłowa. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, ponieważ plan motywacyjny nie spełniał definicji programu motywacyjnego z art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f., co uniemożliwia odroczenie momentu powstania przychodu.

Uzasadnienie

Kwity depozytowe są papierami wartościowymi. Nabycie ich po cenie niższej niż rynkowa, poza zakresem odroczenia przewidzianego dla programów motywacyjnych, stanowi przychód z częściowo odpłatnych świadczeń, zgodnie z ogólną definicją przychodu z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody to otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

u.p.d.o.f. art. 24 § 11

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odroczenie powstania przychodu z tytułu objęcia lub nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego do momentu odpłatnego zbycia tych akcji.

u.p.d.o.f. art. 24 § 11b

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja programu motywacyjnego, który musi być utworzony przez spółkę akcyjną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

o.p. art. 14c § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące treści interpretacji indywidualnej, w tym konieczność wyczerpującego uzasadnienia oceny stanowiska wnioskodawcy.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres podstaw skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

u.o.i.f. art. 3 § 1 lit. a)

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

Definicja papierów wartościowych, obejmująca m.in. kwity depozytowe.

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 11

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja papierów wartościowych w ustawie o PIT, odwołująca się do definicji z u.o.i.f.

u.p.d.o.f. art. 30b § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określenie dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

u.p.d.o.f. art. 22 § 1d

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określenie kosztów uzyskania przychodów przy odpłatnym zbyciu rzeczy lub praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, ponieważ plan motywacyjny nie spełnia definicji programu motywacyjnego z ustawy o PIT. Kwity depozytowe są papierami wartościowymi, a ich nabycie po cenie niższej niż rynkowa generuje przychód z częściowo odpłatnych świadczeń.

Odrzucone argumenty

Nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa nie stanowi przychodu w momencie nabycia, a jedynie w momencie zbycia lub wypłaty dywidendy. Plan motywacyjny spełniał wymogi ustawowe do odroczenia opodatkowania. Zarzut podwójnego opodatkowania tego samego dochodu.

Godne uwagi sformułowania

kwity depozytowe stanowią zarejestrowane prawa ich posiadacza do otrzymania udziałów M. poprzez S. emisja kwitów depozytowych na akcje oddziela kontrolę nad M. z jednej strony od prawa do dywidend i innych wypłat realizowanych przez M. z drugiej strony. pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. odraczający powstanie przychodu z tytułu objęcia lub nabycia akcji oparty jest na założeniu w świetle, którego objęciu lub nabyciu akcji co do zasady towarzyszy powstanie przychodu. podwójne opodatkowanie w znaczeniu prawnym występuje, gdy ta sama osoba podlega co najmniej dwa razy opodatkowaniu od tego samego rodzaju dochodu.

Skład orzekający

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący

Małgorzata Bejgerowska

sprawozdawca

Michał Ilski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania nabycia papierów wartościowych (w tym kwitów depozytowych) po cenie niższej niż rynkowa, w kontekście programów motywacyjnych i definicji przychodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia kwitów depozytowych w ramach planu motywacyjnego, który nie spełniał ustawowych wymogów dla odroczenia opodatkowania. Interpretacja przepisów o programach motywacyjnych może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych zagadnień podatkowych związanych z międzynarodowymi planami motywacyjnymi i specyficznymi instrumentami finansowymi (kwity depozytowe), co jest interesujące dla prawników i doradców podatkowych zajmujących się międzynarodowym prawem podatkowym.

Czy nabycie akcji w ramach planu motywacyjnego zawsze odracza podatek? WSA wyjaśnia, kiedy fiskus dopatrzy się przychodu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 800/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Michał Ilski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151,art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 226
art. 24 ust. 11 i następne,art. 11 ust. 1 ,art. 5a pkt 11,art. 30b ust. 2 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1d, art. 22 ust. 1f, 1g lub 1gc lub art. 23 ust. 1 pkt 38
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: specjalista Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 4 września 2024 r. S. M. (dalej jako: "strona", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że strona podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i świadczy usługi na rzecz H. P. Sp. z o.o. (dalej jako: "spółka"). Spółka wchodzi w skład międzynarodowej grupy kapitałowej (dalej jako: "grupa"), której spółką matką jest spółka H. H. B.V. z siedzibą w [...] (dalej: "spółka matka"). We wspomnianej grupie został wprowadzony plan motywacyjny dla wybranych/kluczowych osób, które mają istotny wpływ na prowadzenie działalności i funkcjonowanie poszczególnych spółek z grupy. W ramach planu motywacyjnego strona będzie miała możliwość nabycia depositary receipts ("kwity depozytowe") w fundacji S. z siedzibą w [...] (dalej jako: "S. ") po cenie niższej niż rynkowa. S. będzie posiadać udziały w spółce H. M. B.V. (dalej jako: "M. "), która z kolei będzie posiadać część udziałów w kapitale U. H. B.V. - pośredniego udziałowca spółki matki. Spółka z oznaczeniem B.V. to zagraniczny odpowiednik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Wyjaśniono, że kwity depozytowe na gruncie prawa zagranicznego stanowią zarejestrowane prawa ich posiadacza do otrzymania udziałów M. poprzez S.. Tym samym jeden kwit depozytowy odpowiada wartości jednemu udziałowi bazowemu posiadanemu przez S.. Wnioskodawca będzie uprawniony wyłącznie do praw do zysku związanych z odpowiadającymi mu poprzez S. udziałami M.. Nie będą mu przysługiwały prawa akcjonariuszy w zakresie prawa głosu i prawa do informacji. W praktyce oznacza to, że emisja kwitów depozytowych na akcje oddziela kontrolę nad M. z jednej strony od prawa do dywidend i innych wypłat realizowanych przez M. z drugiej strony. Kwity depozytowe będą zbywalne wyłącznie za zgodą S., która jest uznawana za podmiot transparentny dla celów podatkowych w [...], co oznacza, że dochód osiągany przez ten podmiot opodatkowany jest na poziomie właścicieli kwitów depozytowych. W [...] właściciel kwitów depozytowych jest traktowany jak właściciel akcji bez prawa głosu. Prawo do uczestnictwa w programie motywacyjnym oraz do nabycia kwitów depozytowych nie jest uregulowane w umowie zawartej między wnioskodawczynią ze spółką.
We wniosku powołano art. 10 Konwencji podpisanej w W. dnia 13 lutego 2002 r. między [...] a [...] w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 2003 r., nr 216, poz. 2120 – dalej w skrócie: "umowa o UPO"), na mocy którego to przepisu wypłata zysków za pośrednictwem S. na rzecz posiadacza kwitu depozytowego jest kwalifikowana w [...] jako dywidenda. Stąd też w państwie źródła pobierany będzie podatek w wysokości 15% z tytułu wypłaty zysków ze S. dla strony. Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała, że na gruncie prawa krajowego kwity depozytowe należy zakwalifikować jako "inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa krajowego lub obcego", o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 722 ze zm. – dalej w skrócie: "u.o.i.f.").
1.1. Na tle powyżej opisanego zdarzenia przyszłego strona sformułowała następujące pytania: 1) czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym po stronie wnioskodawczyni nie powstanie przychód, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 226 – dalej w skrócie: "u.p.d.o.f.") w momencie nabycia kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa?
2) czy osiągnięty przez stronę przychód z tytułu wypłaty realizowanej przez S. stanowi przychód z kapitałów pieniężnych, o których stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., tj. przychód z tytułu dywidendy?
3) czy w momencie zbycia kwitów depozytowych po stronie wnioskodawczyni powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.?
1.2. W ocenie strony na powyższe pytania należy udzielić odpowiedzi twierdzących. Uzasadniając swoje stanowisko co do pytania nr 1) strona wyjaśniła, że za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, którą otrzymał podatnik lub która została pozostawiona do jego dyspozycji. Oznacza to zarazem, że przyznane podatnikowi świadczenie musi mieć charakter rzeczywisty i definitywny. Zdaniem strony samo nabycie kwitów depozytowych nie powoduje osiągnięcia korzyści, którą można by zmierzyć. Wynika to przede wszystkim z faktu, że kwity depozytowe jako papiery wartościowe generują przychód (dochód) dopiero w przyszłości - w postaci otrzymywanej dywidendy lub w chwili ich sprzedaży, w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy ceną ich zbycia, a ceną nabycia kwitów depozytowych (powiększoną o wydatki na ich nabycie, np. opłaty transakcyjne).
2. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia 30 października 2024 r., nr [...], uznał stanowisko wnioskodawczyni za prawidłowe w części dotyczącej pytania nr 2 i 3 oraz nieprawidłowe w części dotyczącej pytania nr 1. W motywach rozstrzygnięcia organ interpretacyjny odwołał się m.in. do regulacji art. 24 ust. 11 i 11b u.p.d.o.f. i wskazał, że w przypadku programów motywacyjnych, o których mowa w tych przepisach, przychód powstaje dopiero w momencie zbycia akcji i zaliczany jest do źródła przychodów kapitały pieniężne. Strona nie jest jednak uczestnikiem programu motywacyjnego w rozumieniu tych przepisów. Uznano, że w momencie odpłatnego nabycia kwitów depozytowych po preferencyjnej cenie, niższej niż cena rynkowa, niewątpliwie po stronie skarżącej powstaje przysporzenie majątkowe, które z uwagi na brak możliwości odroczenia go w czasie, na mocy art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. podlega opodatkowaniu. Przyjęto przy tym, że źródłem przychodu jest pozarolnicza działalność gospodarcza, w ramach której strona uczestniczy w opisanym we wniosku programie motywacyjnym, który pozwala na nabycie kwitów depozytowych po preferencyjnej cenie. Zdaniem organu interpretacyjnego, przychód powstanie także w momencie zbycia kwitów depozytowych i należy go zaliczyć do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., tj. do przychodów z kapitałów pieniężnych. Dochód ze zbycia kwitów depozytowych nabytych po cenie niższej niż cena rynkowa, należy opodatkować stawką 19%, zgodnie z art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Mając na uwadze, że zagranicą właściciel kwitów depozytowych jest traktowany jak właściciel akcji bez prawa głosu, oraz zważając na to, iż kwity depozytowe emitowane przez fundację inkorporują prawo do otrzymywania przychodów m.in. z tytułu dywidend organ stwierdził, że n terenie kraju taka wypłata będzie traktowana jako przychód z kapitałów pieniężnych określony w art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.
W konkluzji organ interpretacyjny wskazał, że nie podziela stanowiska strony, że nabycie kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa będzie prowadziło do powstania przychodu, podlegającego opodatkowaniu na gruncie przepisów u.p.d.o.f.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zaskarżyła powyższą interpretację indywidualną, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o stwierdzenie, że stanowisko skarżącej zawarte we wniosku było prawidłowe w pełnym zakresie, a także o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 30b ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1d, art. 24 ust. 11, 11a, 11b, 12a w zw. z art. 11 ust. 1 oraz art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f. poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, a w konsekwencji również błędnej oceny co do zastosowania, poprzez przyjęcie, że przychód po stronie skarżącej powstaje dwukrotnie: w momencie nabycia przez nią depositary receipts, czyli kwitów depozytowych, po cenie niższej niż rynkowa oraz w momencie ich sprzedaży, co prowadzi do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu, podczas gdy w momencie nabycia kwitów depozytowych po stronie podatnika nie powstaje przychód;
2) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. – dalej w skrócie: "o.p.") poprzez brak odniesienia się do argumentacji skarżącej zawartej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, tj. argumentów odnoszących się do art. 30b ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., niedostateczne uzasadnienie dlaczego stanowisko strony zostało uznane za nieprawidłowe i nieodniesienie się do zacytowanych przez skarżącą wyroków, które stanowiły istotną część uzasadnienia wnioskodawczyni, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu.
3.1. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowy pogląd w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
3.2. Podczas rozprawy przed Sądem pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska i argumenty zawarte w powyższych pismach procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:
4. Skarga okazała się bezzasadna.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej interpretacji sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi. Stosownie bowiem do art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
W niniejszej sprawie w ocenie organu interpretacyjnego zarówno w związku z nabyciem przez skarżącą kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa, jak i w momencie ich zbycia dojdzie po jej stronie do powstania przychodu. Z kolei zdaniem skarżącej nie można mówić o powstaniu po jej stronie jakiegokolwiek przychodu w związku z nabyciem po preferencyjnej cenie kwitów depozytowych, niezależnie od tego, że program motywacyjny nie spełnia warunków przewidzianych w art. 24 ust. 11 i następne u.p.d.o.f. Rację w niniejszym sporze należało przyznać organowi interpretacyjnemu.
4.1. Stosownie do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Ustawodawca nie zawarł w przepisach u.p.d.o.f. definicji zwrotów "nieodpłatnych oraz częściowo odpłatnych świadczeń", precyzując jedynie w art. 11 ust. 2, 2a, 2b i 2c sposób ich ustalania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, czyli nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwała NSA z dnia 24 października 2011 r., o sygn. akt II FPS 7/10 - powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenia są dostępne na stronie internetowej bazy CBOSA).
Rozstrzygniecie zawisłego przed Sądem sporu wymaga ustalenia, czy skarżąca nabywając depositary receipts – kwity depozytowe w S., po cenie niższej niż rynkowa, osiągnie przychód z tytułu częściowo odpłatnych świadczeń. W ocenie Sądu kluczowe dla udzielenia odpowiedzi na tak postawione pytanie, w stanie prawnym obowiązującym po 1 stycznia 2018 r., jest dokonanie wykładni art. 24 ust. 11, 11a oraz 11b u.p.d.o.f. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, jeżeli w wyniku realizacji programu motywacyjnego utworzonego przez:
1) spółkę akcyjną, od której podatnik uzyskuje świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13,
2) spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki, od której podatnik uzyskuje świadczenia oraz inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13
- podatnik faktycznie obejmuje lub nabywa akcje tej spółki lub akcje spółki w stosunku do niej dominującej, przychód z tego tytułu powstaje w momencie odpłatnego zbycia tych akcji. Z kolei jak stanowi art. 24 ust. 11a u.p.d.o.f., dochodem z odpłatnego zbycia akcji, o których mowa w ust. 11, jest różnica między przychodem uzyskanym z odpłatnego zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodu, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38.
Pojęcie programu motywacyjnego zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 24 ust. 11b u.p.d.o.f., zgodnie z którym przez program motywacyjny, o którym mowa w ust. 11, rozumie się system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia przez:
1) spółkę akcyjną, dla osób uzyskujących od niej świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13, albo
2) spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki, od której osoby uprawnione do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania uzyskują świadczenia lub inne należności z tytułów określonych w art. 12 lub art. 13
- w wyniku którego osoby uprawnione do otrzymania świadczeń w ramach tego systemu wynagradzania bezpośrednio lub w wyniku realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) u.o.i.f., lub realizacji innych praw majątkowych, nabywają prawo do faktycznego objęcia lub nabycia akcji spółki określonej w pkt 1 lub 2.
W art. 24 ust. 12a u.p.d.o.f. przewidziano zaś, że przepisy ust. 11-11b mają zastosowanie do dochodu uzyskanego przez osoby uprawnione z tytułu objęcia lub nabycia akcji spółek akcyjnych, których siedziba lub zarząd znajdują się na terytorium państwa członkowskiego U. E., państwa należącego do E. O. G. lub państwa, z którym kraj zawarł umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania.
4.2. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zauważa, że wykładnia wskazanych powyżej regulacji u.p.d.o.f. została dokonana w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2021 r., o sygn. akt I SA/Po 777/21 i zaaprobowana i pogłębiona przez Naczelny Sąd Administracyjny w judykacie z dnia 18 grudnia 2018 r., o sygn. akt II FSK 372/22. W powyższych orzeczeniach wyjaśniono, że analiza przytoczonych powyżej przepisów dotyczących programów motywacyjnych prowadzi do wniosku, że co do zasady w aktualnym stanie prawnym objęcie akcji pod tytułem darmym stanowi przysporzenie majątkowe, odpowiadające definicji przychodu z nieodpłatnych świadczeń. Analogicznie objęcie akcji poniżej ceny rynkowej, czyli częściowo odpłatnie stanowi przysporzenie majątkowe, odpowiadające pojęciu przychodu z tytułu częściowo odpłatnych świadczeń. Przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. odraczający powstanie przychodu z tytułu objęcia lub nabycia akcji do momentu odpłatnego ich zbycia oparty jest na założeniu w świetle, którego objęciu lub nabyciu akcji co do zasady towarzyszy powstanie przychodu. W przeciwnym wypadku, w razie przyjęcia, że samo w sobie objęcie lub nabycie akcji nie skutkuje powstaniem przychodu, przepis art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. odraczałby rozpoznanie w czasie nieistniejącego przychodu. Taką wykładnię należy odrzucić, jako prowadzącą do absurdalnych wniosków sprzecznych z założeniem o racjonalności ustawodawcy. Od 2018 r. normatywność wskazanego przepisu przejawia się tym, że na jego mocy i co istotne na zasadzie wyjątku od reguły, rozpoznanie przychodu z tytułu objęcia lub nabycia akcji zostaje odroczone do czasu powstania przychodu z odpłatnego zbycia objętych lub nabytych akcji. Powyższy przepis niesie w sobie nową treść normatywną jedynie w razie przyjęcia, że co do zasady objęcie lub nabycie akcji wiąże się z powstaniem przychodu. Mając powyższe na uwadze za nieaktualne w obecnie obowiązującym stanie prawnym uznano stanowisko głoszące, że nabycie akcji samo przez się nie daje żadnego przychodu wyrażone m.in. w wyrokach NSA z dnia 2 lutego 2018 r., o sygn. akt: II FSK 163/16, II FSK 258/16 i II FSK 142/16; z dnia 21 lipca 2017 r., o sygn. akt II FSK 1716/15; z dnia 29 maja 2018 r., o sygn. akt II FSK 1144/16; z dnia 26 kwietnia 2018 r., o sygn. akt II FSK 267/17.
4.3. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że skarżąca będzie miała możliwość nabycia depositary receipts – kwity depozytowe w S. po cenie niższej niż rynkowa. S. będzie posiadać udziały w M., która z kolei będzie posiadać część udziałów w kapitale U. H. B.V. (pośredniego udziałowca spółki matki). Skarżąca wyjaśniła, że kwity depozytowe na gruncie prawa zagranicznego stanowią zarejestrowane prawa ich posiadacza do otrzymania udziałów M. poprzez S.. Tym samym jeden kwit depozytowy odpowiada wartości jednemu udziałowi bazowemu posiadanemu przez S.. Skarżąca będzie uprawniona wyłącznie do praw do zysku związanych z odpowiadającymi mu poprzez S. udziałami M.. Nie będą jej przysługiwały prawa akcjonariuszy w zakresie prawa głosu i prawa do informacji. W praktyce oznacza to, że emisja kwitów depozytowych na akcje oddziela kontrolę nad M. z jednej strony od prawa do dywidend i innych wypłat realizowanych przez wskazaną ostatnio spółkę. Dodatkowo kwity depozytowe będą zbywalne wyłącznie za zgodą S..
W kontekście nakreślonego przez skarżącą opisu zdarzenia przyszłego należy dostrzec, że zgodnie z art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f., ilekroć w ustawie jest mowa o: papierach wartościowych - oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 u.o.i.f. Jak stanowi art. 3 pkt 1 lit. a) u.o.i.f., ilekroć w ustawie jest mowa o: papierach wartościowych - rozumie się przez to: akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 18 i 96), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, bankowe prawa pochodne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 2488) i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe, odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa krajowego lub obcego.
Na gruncie niniejszej sprawy między stronami nie ma sporu odnośnie tego, że opisane we wniosku depositary receipts – kwity depozytowe stanowią papiery wartościowe. Nabyte przez skarżącą depositary receipts w S. stanowią, tak samo jak akcje - papier wartościowy, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) u.o.i.f. oraz art. 5a pkt 11 u.p.d.o.f. Jak wspomniano depositary receipts będą uprawniać skarżącą do praw do zysku, związanych z odpowiadającymi mu poprzez S. udziałami M.. Nie budzi zatem wątpliwości, że depositary receipts – kwity depozytowe inkorporują w sobie prawo do przejścia na ich właściciela praw majątkowych, stanowiących pożytki z udziałów w M.. Co więcej w ramach planu motywacyjnego będzie istnieć możliwość nabycia depositary receipts – kwitów depozytowych S. po cenie niższej niż rynkowa. W odniesieniu do depositary receipts, analogicznie jak w przypadku akcji, możliwe jest zatem ustalenie ich wartości rynkowej, w tym również wartości rynkowej na dzień nabycia, bądź objęcia tych papierów wartościowych. Rację ma przy tym organ interpretacyjny, że opisany przez skarżącą plan motywacyjny nie może zostać uznany za program motywacyjny, w rozumieniu art. 24 ust. 11b i 12a u.p.d.o.f., nie został bowiem utworzony przez spółkę akcyjną. Z uwagi na powyższe brak będzie jakichkolwiek podstaw normatywnych do odroczenia momentu powstania przychodu z tytułu nabycia depositary receipts – kwitów depozytowych. W konsekwencji należy uznać, że organ interpretacyjny trafnie wywiódł, iż nabycie depositary receipts po cenie niższej niż rynkowa będzie prowadzić do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu.
4.4. Zamierzonego rezultatu nie może wywrzeć zarzut naruszenia art. 30b ust. 2 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. Stosownie do art. 30b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest: różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f, 1g lub 1gc lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14. Jak stanowi z kolei art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f., w przypadku odpłatnego zbycia rzeczy lub praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, w związku z którymi, zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, został określony przychód, a także w przypadku odpłatnego zbycia rzeczy, praw lub innych świadczeń, będących przedmiotem wykonania świadczenia niepieniężnego, o którym mowa w art. 14 ust. 2e i 2f, kosztem uzyskania przychodów z ich odpłatnego zbycia, z uwzględnieniem aktualizacji dokonanej zgodnie z odrębnymi przepisami, jest odpowiednio:
1) wartość przychodu określonego na podstawie art. 11 ust. 2 i 2a albo
2) wartość przychodu określonego na podstawie art. 11 ust. 2b powiększona o wydatki na nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń, albo
3) równowartość wierzytelności (należności) uregulowanej przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (w naturze), o którym mowa w art. 14 ust. 2e i 2f, pomniejszonej o naliczony w związku z przekazaniem tego świadczenia niepieniężnego podatek od towarów i usług
- pomniejszona o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1.
Przytoczone regulacje u.p.d.o.f. odnoszą się do kosztów uzyskania przychodów. W tym kontekście należy zauważyć, że kwestia ta nie została objęta pytaniami postawionymi przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji. Pytania sformułowane przez stronę dotyczyły zagadnienia powstania przychodu w momencie nabycia kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa i kwestii tego, czy przychód z tytułu wypłaty realizowanej przez S. stanowi przychód z kapitałów pieniężnych oraz czy w momencie zbycia kwitów depozytowych po stronie skarżącej powstanie przychód ze wskazanego ostatnio źródła. Zagadnienie sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodu, w przypadku zbycia częściowo odpłatnie nabytych depositary receipts – kwitów depozytowych, stanowiło zatem zagadnienie leżące poza granicami sprawy interpretacyjnej, zakreślonej m.in. treścią pytań zawartych we wniosku o wydania interpretacji. W konsekwencji omawiana kwestia kosztów trafnie nie została w żaden sposób rozważona, ani przesądzona przez organ. W szczególności trafnie nie rozważano, czy w przedstawionych przez skarżącą realiach zastosowanie winien znaleźć art. 30b ust. 2 pkt 1, czy też art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f.
4.5. Na uwzględnienie nie zasługiwała argumentacja skarżącej dotycząca podwójnego opodatkowania. Podwójne opodatkowanie w znaczeniu prawnym występuje, gdy ta sama osoba podlega co najmniej dwa razy opodatkowaniu od tego samego rodzaju dochodu (tak: M. Bandzmer, Status spółek osobowych w międzynarodowym prawie podatkowym, rozdział IV, § 1.I., W. 2015, dostępny w bazie Legali). Sytuacja tego rodzaju nie występuje w niniejszej sprawie. Czym innym jest bowiem zdarzenie polegające na nabyciu depositary receipts – kwitów depozytowych po cenie niższej niż rynkowa i wynikający stąd przychód z częściowo odpłatnych świadczeń, a czym innym otrzymanie wypłaty z tytułu posiadania tego rodzaju papierów wartościowych, czy też otrzymanie przychodu z tytułu ich zbycia.
4.6. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 o.p. Sąd dostrzega nie pełną wypowiedź organu interpretacyjnego. Zgodnie z art. 14c § 1 o.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Stosownie do art. 14c § 2 o.p., w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przytoczony ostatnio przepis interpretowany jest jednolicie jako nakaz odniesienia się w całości do zadanego pytania/pytań, przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz motywów, jakimi organ kierował się, uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Podnosi się przy tym, że uzasadnienie interpretacji powinno być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego oraz argumenty strony (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2022 r., o sygn. akt II FSK 1662/19). W interpretacji indywidualnej należy dokonać wykładni przepisów prawa podatkowego i zrekonstruować wynikające z nich normy prawa podatkowego, a następnie dokonać prawnej kwalifikacji stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Podkreślić przy tym należy, że obowiązkiem organu wydającego interpretację indywidualną jest odniesienie się do wszelkich kwestii mających istotne znaczenie, a przy tym przedstawienie uzasadnienia swojego stanowiska w sposób wyczerpujący i przekonujący. Z uzasadnienia prawnego interpretacji powinien wynikać tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził z jednej strony do zanegowania stanowiska wnioskodawcy, a z drugiej strony do przyjęcia przez organ stanowiska odmiennego. Uzasadnienie prawne musi stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie określone przepisy nie znajdują zastosowania, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., o sygn. akt II FSK 913/21).
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy strona powołuje stanowisko sądu administracyjnego stanowiące istotny element wykładni prawa, mające zastosowanie do przedstawionego zdarzenia przyszłego, będące jednocześnie elementem stanowiska strony, organ zgodnie z art. 14c § 1 o.p., winien odnieść się do przywołanych przez stronę orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., o sygn. akt II FSK 2218/18). Wprawdzie ustawodawca nie nakłada wprost w o.p. na organ, wydający interpretacje indywidualne, obowiązku analizowania orzecznictwa zapadłego w innych sprawach dotyczącego analogicznych sytuacji prawnopodatkowych. Nie mniej brak odniesienia się organu interpretacyjnego do dominującej linii orzeczniczej w spornej kwestii uznać należy za mankament zaskarżonego aktu, podobnie jak brak jednoznacznego stanowiska do argumentów skarżącej dotyczących podwójnego opodatkowania. Powyższe zaniechanie organu, w ocenie Sądu, można uznać za naruszenie regulacji proceduralnych, a mianowicie art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 14h w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 o.p., przy czym w realiach niniejszej sprawy strona nie wykazała, aby miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor KIS dokonał bowiem prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego.
4.7. Reasumując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że poddana kontroli Sądu interpretacja indywidualna zawiera prawidłową wykładnię oraz trafne stanowisko co do sposobu zastosowania u.p.d.o.f. Zidentyfikowane powyżej uchybienia przepisów postępowania nie mogły zostać uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyklucza zasadność drugiego zarzutu skargi i nie może stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI