I SA/PO 79/25

I SA/Po 79/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Michał Ilski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 26e § 1,§ 2 pkt 2, § 3 i § 4, art. 54, art. 67 § 2, art. 80 § 1, art. 86b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi V. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 15 listopada 2024 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia V. S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 19 września 2024 r., nr [...]
w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Zaskarżone postanowienie DIAS zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 19 stycznia 2024 r. nr [...], wystawionego w oparciu o decyzję z 23 listopada 2023 r. nr [...] w kwocie [...]zł (należność główna) oraz odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości [...] zł.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 28 czerwca 2024 r.
nr [...] dokonał, zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zajęcie przesłane zostało do [...] S.A. przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego O.. Zgodnie z ustaleniami, bank odebrał zajęcie 28 czerwca 2024 r., natomiast zawiadomienie doręczono skarżącej
16 sierpnia 2024 r.
Pismem z 19 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła skargę na ww. czynność organu egzekucyjnego, zarzucając dokonanie czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z naruszeniem art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.e.a.").
Zdaniem skarżącej, analiza zawiadomienia prowadzi do wniosku, że dokument ten nie spełnia cech wydruku pisma sporządzonego w postaci elektronicznej, tym samym doręczenie takiego wydruku nie ma cech równoważnych z prawnie skutecznym doręczeniem pisma. W konsekwencji oznacza to, że przedmiotowe zawiadomienie nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa przypisuje doręczeniu tego typu dokumentów. Skarżąca podniosła, że w zawiadomieniu brak jest danych personalnych osoby, która miała ten dokument podpisać. Przy czym nie chodzi tu o to, kto technicznie sporządził wydruk, ale kto formalnie podpisał zawiadomienie. Jednocześnie brak też informacji, w jaki konkretnie sposób dokument ten - mający stanowić wydruk pisma sporządzonego w postaci elektronicznej - został podpisany.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z 19 września 2024 r, nr [...] oddalił wniesioną skargę. W uzasadnieniu Naczelnik wyjaśnił, że ww. czynność została dokonana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ egzekucyjny stwierdził, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., czym wypełnił przesłanki zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a..
Naczelnik wskazał, że w celu dokonania zajęcia organ egzekucyjny wykorzystał druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, który zawiera niezbędne elementy wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a, z zastrzeżeniem § 2a ww. artykułu. Organ egzekucyjny przesłał zawiadomienie o zajęciu do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a wydruk ww. zawiadomienia sporządzonego w formie elektronicznie przesłał pocztą skarżącej.
Następnie organ egzekucyjny wskazał, że pismo przesłane do skarżącej nie zostało opatrzone podpisem z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, gdyż pierwotny dokument został przesłany do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.
Do skarżącej organ egzekucyjny wysłał wydruk pisma sporządzonego w postaci elektronicznej, który odzwierciedla treść skierowanego do banku zawiadomienia
o zajęciu oraz zawiera informację o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej
i opatrzeniu pisma podpisem elektronicznym. Naczelnik wskazał, że zgodnie z treścią art. 26e § 4 u.p.e.a., doręczenie wydruku tego zawiadomienia, uznaje się za doręczenie tego pisma.
Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika z 19 września 2024 r., w którym zarzuciła naruszenie art. 67 w zw. z art. 80 § 1 w zw. z art. 26e § 1,
§ 2 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. na skutek podjęcia czynności egzekucyjnej na podstawie zawiadomienia sporządzonego w postaci elektronicznej, które jest prawnie bezskuteczne, albowiem Naczelnik, decydując się na doręczenie wydruku relewantnego zawiadomienia na podstawie art. 26e § 4 u.p.e.a., zaniechał wskazania w myśl art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a., w jaki konkretnie sposób pismo to zostało opatrzone podpisem albo pieczęcią (art. 26e § 1 u.p.e.a.), tym samym brak prawnej skuteczności w zakresie domniemania z art. 26e § 3 u.p.e.a., jak i doręczenia w myśl 26e § 4 u.p.e.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji z 19 września 2024 r.
– przywołanym na wstępie postanowieniem z 15 listopada 2024 r. - DIAS
w uzasadnieniu stwierdził, że skarga dotyczy zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Sposób dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego uregulowany został w art. 80 u.p.e.a. Zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonywane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również środki pieniężne, których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia oraz które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego. Następnie organ powołał art. 86b u.p.e.a., który stanowi, ze zawiadomienie o którym mowa w art. 80 § 1 i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (...).
Zawiadomienie z 28 czerwca 2024 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a.
Organ II instancji wskazał także, że zawiadomienie nie zawiera elementu wskazanego w art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a., tj. podpisu z podaniem imienia, nazwiska
i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, wyjaśniając jednocześnie, że jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej,
w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska
i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego, co wynika z 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na
ww. postanowienie DIAS z 15 listopada 2024 r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.pa. - oba przepisy w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. - na skutek utrzymania w mocy postanowienia organu egzekucyjnego, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie to obarczone jest naruszeniem:
a) art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. - wszystkie przytoczone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. - na skutek bezzasadnego zaniechania ustosunkowania się do wszystkich kwestii prawnych podniesionych w zażaleniu oraz opierania się na okolicznościach faktycznych niemających odzwierciedlenia w aktach sprawy, w efekcie brak wyjaśnienia wszystkich istotnych kwestii prawnych;
b) art. 67 u.p.e.a. w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a. w zw. z:
- art. 26e § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 u.p.e.a. na skutek podjęcia czynności egzekucyjnej na podstawie zawiadomienia sporządzonego w postaci elektronicznej, które jest prawnie bezskuteczne, albowiem Naczelnik, decydując się na doręczenie wydruku relewantnego zawiadomienia na podstawie art. 26e § 4 u.p.e.a., zaniechał wskazania w myśl art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a., w jaki sposób pismo to zostało opatrzone (vide art. 26e § 1 u.p.e.a.), tym samym zachodzi brak prawnej skuteczności w zakresie domniemania z art. 26e § 3 u.p.e.a., jak i doręczenia
w myśl 26e § 4 u.p.e.a.,
- art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. na skutek bezzasadnego przyjęcia, że przepis art. 67
§ 2a pkt 1 u.p.e.a. zwalnia z obowiązku zachowania wymogów przewidzianych
w art. 26e u.p.e.a., w sytuacji gdy przepis art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a. odnosi się do wymogów z art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a.,
a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniosła o:
1. uchylenie w całości ww. postanowienia DIAS z 15 listopada 2024 r. oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego;
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia DIAS, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Przedmiotem skargi jest postanowienie DISA w [...] utrzymujące w mocy postanowienie NUS w [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.
W świetle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Według art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala lub uwzględnia skargę (w całości lub w części). Przy czym według art. 54 § 6 u.p.e.a., w przypadku uwzględnienia skargi, organ egzekucyjny: uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną (w całości albo w części) lub usuwa stwierdzoną wadę czynności. Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:
1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2)nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;
3)po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Zgodnie zaś z art. 86b tejże ustawy zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1, i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie.
Przepis art. 67 § 2 u.p.e.a. wskazuje, jakie elementy zawiera zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera, z zastrzeżeniem § 2a pkt 1 ww. artykułu, który stanowi, że jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 26e § 1 u.p.e.a. pismo sporządzone przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej opatruje się:
1) kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo
2) podpisem zaufanym, albo
3) podpisem osobistym, albo
4) zaawansowaną pieczęcią elektroniczną, albo
5) kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.
Stosownie do art. 26e § 2 pkt 2 u.p.e.a. jeżeli zachodzi potrzeba doręczenia wydruku pisma sporządzonego przez wierzyciela lub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, wydruk tego pisma odzwierciedla jego treść i zawiera informację
o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o których mowa w § 1. Wydruk pisma,
o którym mowa w § 2, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (art. 26e § 3 u.p.e.a.). Doręczenie wydruku pisma, o którym mowa w § 2, uznaje się za doręczenie tego pisma lub jego odpisu (art. 26e § 4 u.p.e.a.).
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności
z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. zawiadomieniem z 28 czerwca 2024 r. nr [...] Zajęcie przesłane zostało do [...] S.A. przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego O. . Bank odebrał zajęcie
28 czerwca 2024 r. (k. [...] akt).
Organ egzekucyjny zawiadomił również zobowiązaną poprzez przesłanie jej wydruku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Powyższe zawiadomienia doręczono skarżącej 16 sierpnia 2024 r.
Ponieważ zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano z wykorzystaniem dedykowanego systemu informatycznego O., dla zobowiązanej sporządzono wydruk zawiadomienia, zgodnie z art. 26e § 2 u.p.e.a. Wydruk zawiadomienia przesłany do zobowiązanej zawiera informację, że pismo sporządzono w formie elektronicznej oraz, że zostało podpisane zgodnie z art. 26e § 1 u.p.e.a., co wypełnia wymogi art. 26e § 2 u.p.e.a. (k. [...] – akt adm.), zaś doręczenie takiego wydruku uznaje się za doręczenie tego pisma (art. 26e § 4 u.p.e.a.). Sąd podziela ocenę organów, że zasady wynikające z art. 67 u.p.e.a uzupełnia art. 26e § 2 u.p.e.a., według którego wydruk zawiadomienia, które było sporządzone w postaci elektronicznej, odzwierciedla treść zawiadomienia, zawiera informację o sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej oraz informację o opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, wymienionych w § 1 tego artykułu. Jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, art. 26e § 2 u.p.e.a. nie wymaga doprecyzowania jakiego rodzaju podpisem lub pieczęcią zostało opatrzone zawiadomienie z 28 czerwca 2024 r. Niezbędnym elementem wydruku pisma, oprócz informacji o sporządzeniu go w postaci elektronicznej, jest informacja, że pismo to zawiera wymagany podpis lub pieczęć. Taka informacja została wskazana w treści przedmiotowego zawiadomienia
Zdaniem Sądu, organ nie naruszył także art. art. 124 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, treść uzasadnienia postanowienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania postanowienia oraz wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego zawiera także ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w zażaleniu.
Podsumowując, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i treść zaskarżonego postanowienie, zarzuty naruszenia przepisów procesowych przez organ nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.