Orzeczenie · 2024-04-04

I SA/Po 774/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2024-04-04
NSApodatkoweWysokawsa
fundacja rodzinnapodatek dochodowyCITinterpretacja indywidualnarozwiązanie fundacjiwartość podatkowa mieniazwrot kapitałupodwójne opodatkowaniein dubio pro tributario

Sprawa dotyczyła skargi J. R. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) wypłat z fundacji rodzinnej w związku z jej rozwiązaniem. Skarżący, będący fundatorem i beneficjentem fundacji, argumentował, że środki pieniężne wniesione do fundacji, które zostały już wcześniej opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie powinny podlegać ponownemu opodatkowaniu CIT przy ich wypłacie w związku z rozwiązaniem fundacji, jeśli ich wartość nie przekracza wartości wniesionego kapitału. Podkreślał, że taka interpretacja prowadziłaby do podwójnego opodatkowania i stanowiłaby barierę dla sukcesji majątkowej. Dyrektor KIS uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, argumentując, że wartość podatkowa mienia wniesionego do fundacji, o którą można pomniejszyć przychód w związku z rozwiązaniem fundacji, nie obejmuje środków pieniężnych, ponieważ nie mogą być one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że wykładnia językowa przepisu art. 24q ust. 4 u.p.d.o.p. dokonana przez organ prowadzi do rażąco niesprawiedliwych konsekwencji i jest sprzeczna z celem ustawy o fundacji rodzinnej oraz zasadą in dubio pro tributario. Sąd podkreślił, że wypłata środków stanowiących zwrot wniesionego kapitału nie powinna być opodatkowana CIT, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Sąd odwołał się do wykładni systemowej i celowościowej, wskazując na podobieństwo mechanizmu opodatkowania do ryczałtu od dochodów spółek oraz na zasadę, że przychodem jest jedynie realne przysporzenie majątkowe. Sąd uznał, że przychód z tytułu rozwiązania fundacji powinien być opodatkowany tylko w części stanowiącej zysk wygenerowany przez fundację, a nie zwrot wniesionego kapitału.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania wypłat z fundacji rodzinnych w związku z ich rozwiązaniem, zwłaszcza w kontekście zwrotu wniesionego kapitału i zasady in dubio pro tributario.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kapitału do fundatora-beneficjenta w związku z rozwiązaniem fundacji. Interpretacja przepisów podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy środki pieniężne wniesione do fundacji rodzinnej przez fundatora, a następnie wypłacone w związku z rozwiązaniem fundacji, mogą stanowić wartość podatkową mienia, o którą pomniejsza się przychód fundacji rodzinnej, jeśli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez fundatora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, środki pieniężne wniesione przez fundatora do fundacji rodzinnej, które są następnie wypłacane w związku z rozwiązaniem fundacji, powinny być traktowane jako wartość podatkowa mienia, o którą można pomniejszyć przychód fundacji, aby uniknąć podwójnego opodatkowania i zapewnić zgodność z celem ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia językowa przepisu art. 24q ust. 4 u.p.d.o.p. dokonana przez organ prowadzi do rażąco niesprawiedliwych konsekwencji i jest sprzeczna z celem ustawy o fundacji rodzinnej oraz zasadą in dubio pro tributario. Wypłata środków stanowiących zwrot wniesionego kapitału nie powinna być opodatkowana CIT, ponieważ stanowi jedynie zwrotne przeniesienie majątku, a nie realne przysporzenie majątkowe.

Czy wypłata mienia z fundacji rodzinnej w związku z jej rozwiązaniem, które nie przewyższa wartości wniesionego przez fundatora kapitału, podlega opodatkowaniu CIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wypłata mienia stanowi jedynie zwrot wniesionego kapitału i nie generuje realnego przysporzenia majątkowego dla beneficjenta, nie podlega opodatkowaniu CIT.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przychodem podatkowym jest jedynie realne przysporzenie majątkowe. W przypadku zwrotu wniesionego kapitału, nie dochodzi do takiego przysporzenia, a opodatkowanie prowadziłoby do podwójnego opodatkowania.

Czy organ podatkowy prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące opodatkowania wypłat z fundacji rodzinnej w związku z jej rozwiązaniem, stosując wyłącznie wykładnię językową i ignorując wykładnię systemową i celowościową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nieprawidłowo zinterpretował przepisy, stosując wyłącznie wykładnię językową i ignorując wykładnię systemową oraz celowościową, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wykładnia prawa podatkowego powinna uwzględniać zasady systemowe i celowościowe, a odstępstwo od wykładni językowej jest uzasadnione, gdy prowadzi ona do absurdalnych lub rażąco niesprawiedliwych konsekwencji. Organ nie zastosował zasady in dubio pro tributario.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej została uchylona.

Przepisy (38)

Główne

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 1 § 3 pkt 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 36

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 6 § 1 pkt 25

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 6 § 6

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 6 § 7

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 6 § 8

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 6 § 9

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 6 § 10

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24b § 19

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 2

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 4

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24q § 5

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24s

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.f.r. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej

u.f.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej

u.f.r. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej

u.f.r. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej

u.f.r. art. 5

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej

u.f.r. art. 19

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej

o.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14n § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 20 § 1g

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa o podatku od spadków i darowizn art. 4a

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2 i § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 12 § 5-6a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

o.p. art. 14k

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14m

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniesione do fundacji środki pieniężne, które zostały już opodatkowane, nie powinny podlegać ponownemu opodatkowaniu CIT przy ich wypłacie w związku z rozwiązaniem fundacji, jeśli nie przewyższają wartości wniesionego kapitału. • Opodatkowanie zwrotu wniesionego kapitału prowadziłoby do podwójnego opodatkowania. • Wykładnia przepisów powinna uwzględniać cel ustawy o fundacji rodzinnej oraz zasadę in dubio pro tributario. • Przychód podatkowy powstaje tylko w przypadku realnego przysporzenia majątkowego.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy uznał, że środki pieniężne nie mogą stanowić wartości podatkowej mienia, o którą pomniejsza się przychód fundacji rodzinnej, ponieważ nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

zwrotne przeniesienie składnika majątku • nie mamy zatem do czynienia z realnym i rzeczywistym przysporzeniem majątkowym • podwójne opodatkowanie tej samej podstawy opodatkowania • zasada in dubio pro tributario • niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Kucznerowicz

sędzia

Michał Ilski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania wypłat z fundacji rodzinnych w związku z ich rozwiązaniem, zwłaszcza w kontekście zwrotu wniesionego kapitału i zasady in dubio pro tributario."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu kapitału do fundatora-beneficjenta w związku z rozwiązaniem fundacji. Interpretacja przepisów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy nowej instytucji fundacji rodzinnej i kluczowych kwestii podatkowych związanych z jej funkcjonowaniem i likwidacją, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób planujących sukcesję majątkową.

Fundacja rodzinna: Czy zwrot kapitału podlega CIT? WSA stawia granice opodatkowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst