I SA/Po 771/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2012-02-29
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneskładki ZUSFundusz PracyFundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczychprzedawnienietytuł wykonawczyzarzuty na egzekucję WSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Skarga R.W. dotyczyła odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zobowiązany podnosił m.in. zarzuty braku doręczenia upomnień, przedawnienia, braku podstawy prawnej należności oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd uznał skargę za bezzasadną, podzielając stanowisko organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę R.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres listopad i grudzień 2000 oraz luty 2001 r. Zobowiązany podnosił szereg zarzutów, w tym brak doręczenia upomnień, przedawnienie egzekwowanych zobowiązań, brak podstawy prawnej należności oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ odwoławczy, po wcześniejszym uchyleniu postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej w celu ponownego rozpatrzenia zarzutu przedawnienia, ostatecznie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że zastosowanie 10-letniego okresu przedawnienia składek, nawet do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r., nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, o ile do tej daty należności nie uległy przedawnieniu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa w ponownym wystawieniu tytułów wykonawczych po umorzeniu poprzedniego postępowania egzekucyjnego, ani w prowadzeniu jednego postępowania dotyczącego wielu tytułów wykonawczych. Zarzuty dotyczące braku deklaracji rozliczeniowej i sposobu doręczenia upomnień również zostały uznane za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, 10-letni okres przedawnienia ma zastosowanie do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r., o ile do tej daty nie uległy one przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którą nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2002 r. (wprowadzająca 10-letni termin przedawnienia) znajduje zastosowanie do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r., o ile do tej daty nie nastąpiło przedawnienie. Bieg terminu przedawnienia mógł być przerywany lub zawieszany na podstawie przepisów obowiązujących w danym czasie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ten przepis ma zastosowanie również do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r., o ile do tej daty nie uległy przedawnieniu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 24 § 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Wskazuje na okoliczności przerywające bieg przedawnienia (np. odroczenie terminu, rozłożenie na raty, czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, o której dłużnik został zawiadomiony).

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje warunki ponownego wszczęcia egzekucji po jej umorzeniu z przyczyn określonych w art. 59 § 2 upea.

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Katalog okoliczności stanowiących podstawę zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 34 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa tryb rozpatrywania zarzutów przez organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje możliwość uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje możliwość utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 44 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa sposób doręczania pism przez pocztę w przypadku niemożności doręczenia w trybie art. 42 i 43 kpa.

k.p.a. art. 62

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszcza prowadzenie jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony lub wielu tytułów, jeśli stan faktyczny i prawny jest wspólny.

u.s.u.s. art. 46 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązek płatnika składek obliczania, potrącania i opłacania składek.

u.s.u.s. art. 47 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Terminy opłacania składek.

u.s.u.s. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Powstanie odsetek za zwłokę w przypadku braku uregulowania składek.

Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 1 § 9

Zmiana art. 24 ust. 4 uosus, wprowadzająca 10-letni okres przedawnienia.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakres stosowania ustawy.

u.p.e.a. art. 34

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozpatrywanie zarzutów przez organ egzekucyjny.

p.p.s.a. art. 54 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość oddalenia skargi, jeśli zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.

p.p.s.a. art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie składu orzekającego uchwałami NSA.

Ustawa z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych

Poprzedni stan prawny dotyczący przedawnienia składek.

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasady naliczania odsetek za zwłokę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia składek do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r., o ile do tej daty nie uległy przedawnieniu. Dopuszczalność ponownego wszczęcia egzekucji po umorzeniu postępowania, gdy wystąpiły przesłanki z art. 61 upea. Możliwość prowadzenia jednego postępowania i wydania jednego postanowienia w sprawach o tym samym stanie faktycznym i prawnym. Brak wymogu uzyskiwania odrębnego stanowiska wierzyciela, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Prawidłowość doręczenia upomnień w trybie art. 44 kpa w przypadku niemożności doręczenia w trybie art. 42 i 43 kpa.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia egzekwowanych zobowiązań (uznany za niezasadny w kontekście nowej interpretacji przepisów). Zarzut braku doręczenia upomnień (uznany za niezasadny w kontekście zastosowania art. 44 kpa). Zarzut braku podstawy prawnej należności (deklaracji) (uznany za niezasadny). Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (nie analizowany szczegółowo w uzasadnieniu, ale domyślnie uznany za niezasadny w kontekście oddalenia skargi). Zarzut bezprawnego wystawienia kolejnych tytułów wykonawczych na to samo zobowiązanie (uznany za niezasadny). Zarzut dotyczący rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny jednym postanowieniem zarzutów zgłoszonych oddzielnymi pismami (uznany za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela utrwaloną linię orzecznictwa sądów administracyjnych, iż 10 letni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 uosus, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r. o ile do tej daty nie uległy przedawnieniu. W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony-majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 62 kpa w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Skład orzekający

Włodzimierz Zygmont

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne, w tym stosowanie nowszych, dłuższych terminów do starszych zobowiązań. Zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu, doręczanie pism i rozpatrywanie zarzutów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przedawnienia może być zależna od szczegółowych okoliczności sprawy (np. przerwania biegu przedawnienia).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia składek ZUS, które ma szerokie implikacje praktyczne dla wielu podatników i przedsiębiorców. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia jest kluczowa dla zrozumienia praw i obowiązków.

Przedawnienie składek ZUS: Czy 10-letni termin dotyczy też starych długów?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 771/11 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2012-02-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Dominik Mączyński
Katarzyna Nikodem
Włodzimierz Zygmont /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
art. 24 ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
Dz.U. 1989 nr 25 poz 137
art. 24 ust. 5
Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 kwietnia 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 59 par. 1-2, art. 61,
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 44, art. 42-43, art. 62
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st.sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012r. sprawy ze skargi R.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego R. W. (dalej: Zobowiązany). Podstawę wszczęcia stanowiły tytuły w wykonawcze wystawione w dniu (...) marca 2011 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w L. o numerach (...),(...),(...) obejmujące zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres listopad i grudzień 2000 oraz luty 2001 r. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu wynagrodzenia za pracę w "A" –W. K. w O. doręczone zostały Zobowiązanemu w dniu (...) kwietnia 2011 r. Także dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu (...) kwietnia 2011 r. zawiadomienie o zajęciu. Zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne w których domagał się uchylenia tytułów wykonawczych, uchylenia zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego wyjaśnienia sprawy. W zarzutach podniósł: brak doręczenia upomnień, brak podstawy prawnej należności tj. deklaracji podpisanej i złożonej przez zobowiązanego, brak zaległości, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Ponadto Zobowiązany odnośnie tytułów wykonawczych: nr (...),(...),(...) podniósł zarzut przedawnienia egzekwowanego zobowiązania.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2011 r. nr (...) odmówił uznania zgłoszonych zarzutów.
W zażaleniu Zobowiązany wniósł o uchylenie tego postanowienia oraz o uznanie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od nr (...) do nr (...). Podniósł, że organ egzekucyjny między innymi, że nie uwzględnił zarzutu przedawnienia roszczenia, wskazanego odnośnie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...), działając na podstawie arat.138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: kpa), uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Za słuszny uznał zarzut nierozpatrzenia zarzutu przedawnienia roszczeń.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydał w dniu (...) czerwca 2011 r. dwa postanowienia :
- nr (...), w którym odmówił uznania zarzutów dotyczących braku doręczenia upomnień, braku podstawy prawnej - deklaracji, przedawnienia obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego odnośnie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr (...),(...),(...),
- nr (...), w którym odmówił uznania zarzutów dotyczących braku doręczenia upomnienia, braku podstawy prawnej - deklaracji wykonania obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego odnośnie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr (...) do nr (...) oraz od nr (...) do nr (...).
W zażaleniu na wymienione postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...) Zobowiązany wniósł o jego uchylenie oraz uznanie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od nr (...) do nr (...). Zobowiązany stwierdził, że do każdego tytułu złożył zarzuty oddzielnie (łącznie 20 pism) i w związku z tym organ egzekucyjny powinien wydać 20 odrębnych postanowień. Zdaniem Zobowiązanego organ egzekucyjny dopuścił się bezprawnego działania wystawiając kolejne tytuły na to samo zobowiązanie. Dotyczy to właśnie tytułów o numerach (...),(...),(...). Ponadto, dokonał nadużycia poprzez powoływanie się na przepisy art. 44 kpa , a nie na przepisy art. 42 i art. 43 kpa, jak również nie przedstawił żadnych danych ani dowodów dotyczących szczegółowych okresów prowadzonej wcześniej egzekucji komorniczej, które zdaniem Zobowiązanego dotyczyło także okresów, których roszczenia dotyczą obecnej egzekucji.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 18 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej: upea) zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy.
Podejmując rozstrzygniecie stwierdził, co następuje: okoliczności stanowiące podstawę zarzutu zostały taksatywnie wymienione przez ustawodawcę w art. 33 upea. Żadna inna okoliczność poza wymienionymi w tym przepisie nie może być zatem podstawą zarzutu. Zgodnie z art. 34 § 1 upea, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 - 7, 9 i 19 rozpatruje organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Wskazał, że ponieważ w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym jest dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz z uchwałą NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. nr I FPS 4/06 wydawanie postanowień przez wierzyciela jest bezprzedmiotowe.
Podkreślił, że postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego wszczęte zostało na podstawie prawidłowo wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , Inspektorat w L. tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące listopad, grudzień 2000 r. oraz luty 2001 r. Przed ich wystawieniem wysłane zostały do Zobowiązanego upomnienia, które doręczone zostały w dniu (...) lutego 2011 r., w trybie art. 44 kpa.
Z akt sprawy wynika, że Zobowiązany prowadził działalność gospodarczą i podlegał z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym unormowanym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 205 , poz. 1585 - dalej: uosus). Zgodnie z art. 46 ust. 1 tej uosus płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać z dochodów z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz bez uprzedniego wezwania opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Terminy opłacania składek wynikają z art. 47 ust. 1 uosus. Brak uregulowania składek w określonym terminie , powoduje na podstawie art. 23 ust. 1 uosus powstanie odsetek za zwłokę, na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.). W związku z kwestią przedawnienia stwierdzić należy, że ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Zgodnie jednak z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, 10 letni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 uosus, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r. o ile do tej daty nie uległy przedawnieniu.
Organ odwoławczy rozstrzygając kwestię przedawnienia oraz jednocześnie zarzut bezprawnego działania organu egzekucyjnego poprzez ponowne wystawienie tytułów wykonawczych na to samo zobowiązanie zaznaczył, że zarzut jest bezzasadny. Postępowanie dotyczy egzekucji należności z tytułu składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące listopad, grudzień 2000 r. oraz luty 2001 r. Na należności te w dniu (...) sierpnia 2006 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze od numeru (...) do numeru (...). Odpisy wymienionych tytułów wykonawczych doręczone zostały zobowiązanemu w dniu (...) sierpnia 2006 r. Następnie, tytuły te przekazane zostały według właściwości do realizacji do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. Postanowieniem z dnia (...) listopada 2010 r. nr (...) wydanym na podstawie art. 59 § 2 upea Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w G. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższych tytułów wykonawczych. Postanowienie to doręczone zostało zobowiązanemu w dniu (...) stycznia 2011 r. w trybie art. 44 kpa. Zgodnie z przepisami art. 61 upea który stanowi, że w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony-majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Wierzyciel w dniu (...) marca 2011 r. wystawił na te same należności nowe tytuły wykonawcze o numerach (...),(...),(...), które doręczone zostały zobowiązanemu w dniu (...) kwietnia 2011 r. wraz z zawiadomieniami za pracę, w trybie art. 44 kpa.
W kwestii braku deklaracji rozliczeniowej podpisanej i złożonej przez zobowiązanego organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , Inspektorat w L. pismami z dnia (...) września 2010 r. oraz (...) października 2010 r. poinformował Zobowiązanego o sporządzeniu deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od maja do października 2002 r. Natomiast deklaracje rozliczeniowe za okres od maja do lipca 2001 r. zostały złożone przez płatnika.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej prowadzonej wcześniej egzekucji przez Komornika Sądowego, organ odwoławczy stwierdził, że wierzyciel pismami z dnia (...) marca 2010 r. oraz (...) sierpnia 2010 r. poinformował Zobowiązanego, na jego prośbę, o sposobie zaksięgowania środków przekazanych przez Komornika Sądowego.
Organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut dotyczący powoływania się przez ZUS w zaskarżonym postanowieniu na przepisy art. 44 kpa, a nie najpierw na art. 42 i art. 43 kpa. W myśl art.44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, pisma doręcza się przez pocztę. W niniejszej sprawie, z uwagi na brak możliwości doręczenia upomnień do zapłaty w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, wierzyciel dokonał ich doręczenia w sposób wskazany w art. 44 kpa.
Odnośnie zarzutu dotyczącego rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny jednym postanowieniem zarzutów zgłoszonych oddzielnymi pismami, organ odwoławczy stwierdził, ze zgodnie z art. 62 kpa w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 258/08, stwierdził, że dopuszczalna jest możliwość prowadzenia jednego postępowania dotyczącego tej samej strony, jeżeli w wielu sprawach obowiązki strony wynikają z tego samego stanu faktycznego i prawnego. Z sytuacją taką, dotycząca jednej osoby, mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W skardze Zobowiązany wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia (...) czerwca 2011r. nr (...). Zobowiązany stwierdził, że w pełni podtrzymuje w tej sprawie swoje argumenty i zarzuty zgłoszone we wcześniejszych odwołaniach i skargach.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej i podał, że nie znajduje podstaw, aby przychylić się do niej na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej: ppsa).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Trafne jest stanowisko organu, w kwestii przedawnienia egzekwowanych zobowiązań. Zastosowanie znowelizowanego art. 24 ust. 4 uosus (nowelizacja z dniem 1 stycznia 2003r. przedłużająca okres przedawnienia składek do 10 lat) do składek ubezpieczeniowych powstałych przed dniem 1 stycznia 2003r. nie stanowiła złamania zasady niedziałania prawa wstecz ( lex retro non agi). Na mocy art. 24 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. "należności z tytułu składek" ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia "należności z tytułu składek" przerywa natomiast odroczenie terminu ich opłacenia, rozłożenia spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. 5-letni termin przedawnienia przewidziany był także w ustawie z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 1989r. Nr 25, poz.137 ze zm.) i również ulegał przerwaniu na skutek wspomnianych powyżej okoliczności. W przedstawionej sytuacji składek nie można było dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat (art. 24 ust. 5 ustawy).
Od 1 stycznia 2003r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z wyjątkami określonymi w ustawie. W szczególności nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
Ponieważ ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Niniejszy Sąd podziela utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, iż 10 letni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 uosus, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r. o ile do tej daty nie uległy przedawnieniu (tak m.in. wyroki NSA II UK 313/10, II GSK 193/10, wyrok WSA w Poznaniu III SA/Po 557/10). Na podstawie art. 24 ust. 5 uosus w brzmieniu od 30 grudnia 1999r. do 1 stycznia 2003r. bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytuł u składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Zgodnie z art. 24 ust. 5b uosus w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sadem. Od 1 lipca 2004r. przepis ten zyskał brzmienie, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zastosowanie powołanych przepisów do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż nie doszło w stosunku do skarżącego do przedawnienia jego należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Wprawdzie do dnia 1 stycznia 2003r. termin przedawnienia należności wynosił 5 lat, jednak bieg terminu ulegał przerwaniu na skutek okoliczności wymienionych w ustawach, a w szczególności na skutek podjęcia każdej czynności zmierzającej do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. W takiej sytuacji termin przedawnienia należności ulegał przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Sąd podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w sprawie sygn. akt NSA II GSK 302/10, iż w przedstawionej powyżej sytuacji nie dochodzi do naruszenia zasady nieretroakcji.
Sąd nie uznał jako zasadnego stanowiska Zobowiązanego dotyczącego bezprawnego wystawienia dwóch tytułów wykonawczych na te same zobowiązanie. Sąd nie dopatrzył się w tej materii naruszenia prawa przez organ. Postępowanie dotyczy egzekucji należności za miesiące listopad, grudzień 2000 r. oraz luty 2001r., na które (...) sierpnia 2006 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze od numeru (...) do numeru (...). Odpisy wymienionych tytułów wykonawczych doręczone zostały zobowiązanemu w dniu (...) sierpnia 2006 r. Następnie, tytuły te przekazane zostały według właściwości do realizacji do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w G. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2011r. wydanym na podstawie art. 59 § 2 upea, Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w G. umorzył postępowanie egzekucyjne. Na podstawie art. 61 upea w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 upea wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Ponieważ przesłanki te wystąpiły, ten w dniu (...) marca 2011 r. wystawił na te same należności nowe, przedmiotowe tytuły wykonawcze, które doręczone zostały zobowiązanemu w dniu (...) kwietnia 2011 r. wraz ze stosownymi zawiadomieniami.
Rację ma także organ wskazując, że w przypadku gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot, wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie jest wymagane. Wskazana kwestii została jednoznacznie rozstrzygnięta uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt. I FPS 4/06, której wnioski niniejszy skład sądzący podziela i którą jest związany stosowanie do art. 269 § 1 ppsa.
Skład sądzący nie znalazł również podstaw do uwzględnienia stanowiska Zobowiązanego w zakresie braku deklaracji rozliczeniowej podpisanej i złożonej przez niego. Przekonujące jest stanowisko organu odwoławczego, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , Inspektorat w L. pismami z dnia (...) września 2010 r. oraz (...) października 2010 r. poinformował zobowiązanego o sporządzeniu deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za okres od maja do października 2002 r. a deklaracje za okres od maja do lipca 2001 r. zostały złożone przez płatnika. Wierzyciel pismami z dnia (...) marca 2010 r. oraz (...) sierpnia 2010 r. poinformował zobowiązanego, na jego prośbę, o sposobie zaksięgowania środków przekazanych przez komornika sądowego a więc bezzasadny jest zarzut w tej materii.
Sąd uznaje za prawidłowe powołanie się przez organ, w zaskarżonym postanowieniu na przepisy art. 44 kpa - a nie najpierw na przepisy art. 42 i art. 43 kpa. Na podstawie art. 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, pisma doręcza się przez pocztę. Słusznie zatem w niniejszej sprawie postąpił organ, gdy w sytuacji braku możliwości doręczenia upomnień do zapłaty w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa, dokonał ich doręczenia w sposób wskazany w art. 44 kpa.
Sąd nie podziela stanowiska Zobowiązanego, iż w przypadku skierowania przez niego do każdego tytułu egzekucyjnego oddzielnego zarzutu, organ egzekucyjny powinien wydać tyle samo podzielnych postanowień dotyczących każdego z osobna zarzutu. Przeczy temu treść art. 62 kpa, zgodnie z którym w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Zgodnie z powyższym postępowanie organu w niniejszej sprawie nie naruszało prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI