I SA/Po 765/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zaległości podatkowej z zeznania PIT-36 za rok 2019. Skarżąca podnosiła, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie przedwcześnie, gdyż nie uchylała się od wykonania obowiązku, wpłaciła już znaczną część należności (105 645,29 zł) i złożyła wniosek o rozłożenie pozostałej kwoty na raty. Organy obu instancji uznały jednak obowiązek za wymagalny, wskazując na upływ terminu płatności i brak pełnej wpłaty, a także interpretując przepis art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea) jako nakazujący wszczęcie egzekucji w przypadku niewykonania obowiązku, niezależnie od zamiaru strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 6 § 1 upea, który wymaga ustalenia, czy zobowiązany świadomie uchyla się od wykonania obowiązku. Sąd podkreślił, że działania skarżącej, takie jak dobrowolna wpłata większości zaległości i złożenie wniosku o rozłożenie na raty, świadczą o braku zamiaru uchylania się od wykonania obowiązku. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę uwzględnienia słusznego interesu strony oraz zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady zaufania do organów państwa. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienia organów i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki "uchylania się od wykonania obowiązku" w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, znaczenie działań strony zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku, oraz konieczność uwzględniania słusznego interesu strony przez organy egzekucyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie strona wykazała znaczną aktywność w celu uregulowania należności. Może być mniej miarodajne w przypadkach ewidentnego uchylania się od wykonania obowiązku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji jest dopuszczalne, gdy zobowiązany wpłacił znaczną część należności i złożył wniosek o rozłożenie pozostałej kwoty na raty, a nie wykazano jego świadomego zamiaru uchylania się od wykonania obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne, jeśli zobowiązany wykazał wolę uregulowania należności i nie można mu przypisać świadomego uchylania się od wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały art. 6 § 1 upea, który wymaga ustalenia świadomego zamiaru uchylania się od wykonania obowiązku. Działania strony, takie jak dobrowolna wpłata większości zaległości i złożenie wniosku o rozłożenie na raty, świadczą o braku takiego zamiaru, co czyni wszczęcie egzekucji przedwczesnym.
Jak należy interpretować przesłankę "uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku" w kontekście art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot "uchyla się od wykonania obowiązku" należy rozumieć jako świadome działanie lub zaniechanie zobowiązanego, zmierzające do niewykonania ciążącego na nim obowiązku, a nie tylko jako sam fakt niewykonania obowiązku w terminie.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko, że samo upływ terminu wykonania obowiązku, otrzymanie upomnienia czy tytułu wykonawczego nie jest wystarczające do przypisania zobowiązanemu uchylania się od wykonania obowiązku. Konieczne są dodatkowe przesłanki faktyczne obrazujące świadome nastawienie zobowiązanego do niewykonania obowiązku.
Czy złożenie wniosku o rozłożenie należności pieniężnej na raty samo w sobie stanowi przesłankę do wszczęcia egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty nie oznacza automatycznie, że zobowiązanemu można przypisać uchylanie się od wykonania obowiązku, zwłaszcza jeśli towarzyszą temu inne działania zmierzające do uregulowania należności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy powinny brać pod uwagę całokształt działań strony, w tym złożenie wniosku o raty, a nie traktować go jedynie jako przesłankę do wszczęcia egzekucji. Należy ocenić, czy strona wykazała realne działania zmierzające do wykonania obowiązku.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.
upea art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r.- O postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
upea art. 33 § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r.- O postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przypadki braku wymagalności obowiązku, w tym odroczenie terminu lub rozłożenie na raty.
upea art. 6 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r.- O postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia czynności egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.
Pomocnicze
upea art. 6 § 1b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r.- O postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podkreśla możliwość i celowość podejmowania działań zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie przepisów KPA w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedwczesne wszczęcie egzekucji administracyjnej, gdyż skarżąca nie uchylała się od wykonania obowiązku, wpłaciła znaczną część należności i złożyła wniosek o rozłożenie na raty. • Niewłaściwa interpretacja art. 6 § 1 upea przez organy, które nie ustaliły świadomego zamiaru uchylania się od wykonania obowiązku przez stronę.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów obu instancji, że obowiązek był wymagalny, ponieważ nie został zapłacony w całości w terminie, a samo złożenie wniosku o raty nie wstrzymuje egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
"uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku" • "nie można przypisać uchylania się od wykonania obowiązku" • "nie stanowi odniesienia do kwestii zastosowania tego przepisu wyłącznie argument organów ,że sam wniosek o rozłożenie na raty nie niweczy przyjęcia ,że zobowiązanie jest wymagalne." • "swoją postawą nie dała obiektywnego powodu do zastosowania drogi przymusowego wykonania obowiązku" • "stosowanie środków egzekucyjnych musi być ponadto celowe oraz ma się odbywać przy jak najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego"
Skład orzekający
Marek Sachajko
przewodniczący
Mirella Ławniczak
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki \"uchylania się od wykonania obowiązku\" w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, znaczenie działań strony zmierzających do dobrowolnego wykonania obowiązku, oraz konieczność uwzględniania słusznego interesu strony przez organy egzekucyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie strona wykazała znaczną aktywność w celu uregulowania należności. Może być mniej miarodajne w przypadkach ewidentnego uchylania się od wykonania obowiązku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście organów do sytuacji podatnika i jak sąd może interweniować, gdy organy zbyt formalistycznie podchodzą do przepisów, ignorując działania strony zmierzające do uregulowania zobowiązań.
“Czy złożenie wniosku o raty chroni przed egzekucją? WSA wyjaśnia, kiedy organy przekraczają granice.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.