I SA/Po 76/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzję organów celnych odmawiającą stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, uznając polskie przepisy za dyskryminujące w świetle prawa unijnego.
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem UE. Organy celne odmówiły, uznając obowiązek zapłaty podatku. WSA w Poznaniu uchylił decyzje organów, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, który uznał polskie przepisy za dyskryminujące w zakresie opodatkowania używanych samochodów sprowadzanych z innych krajów UE.
Sprawa dotyczyła wniosku R.M. o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia dziesięciu samochodów osobowych. Skarżący podniósł, że polski podatek akcyzowy narusza zasady prawa unijnego, stanowiąc barierę taryfową. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że podatek został uiszczony zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym i nie narusza dyrektyw UE. Po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (TSUE) z dnia 18 stycznia 2007 r. (sygn. C-313/05), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Sąd uznał, że polska ustawa o podatku akcyzowym narusza zasadę niedyskryminacji wyrażoną w art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w zakresie w jakim kwota podatku nakładana na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w Polsce. Sąd wskazał, że dopuszczalne jest stosowanie stawki 13,6% lub 3,1% w zależności od pojemności silnika, ale nie wyższej stawki 65% dla samochodów starszych niż dwuletnie sprowadzanych z UE. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało zawarte w sentencji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie w jakim stawka podatku nakładana na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku TSUE, który stwierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzanych z UE naruszają zasadę niedyskryminacji (art. 90 TWE), jeśli prowadzą do wyższego opodatkowania niż w przypadku podobnych pojazdów krajowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.p.a. art. 80 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku akcyzowym
Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są podmioty dokonujące sprzedaży przed pierwszą rejestracją oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.
TWE art. 90 § akapit pierwszy
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zakaz nakładania na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakłada się na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji).
Pomocnicze
u.p.a. art. 81 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni od powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym.
u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku akcyzowym
Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe.
u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Podstawa opodatkowania w przypadku stawki procentowej to kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o VAT i akcyzę.
u.p.a. art. 82 § ust. 3
Ustawa o podatku akcyzowym
Podstawa opodatkowania przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego to kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.
u.p.a. art. 76 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni od powstania obowiązku podatkowego.
u.p.a. art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa o podatku akcyzowym
Definicja nadpłaty.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła prawa powszechnie obowiązującego.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 1, 2, 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Miejsce ratyfikowanych umów międzynarodowych i prawa wspólnotowego w krajowym porządku prawnym.
TWE art. 25
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zakaz ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym.
TWE art. 28
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zakaz ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym.
rozp. MF art. 7 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r.
Uzależnienie wysokości stawek akcyzowych od wieku sprowadzonych samochodów.
Dyrektywa 92/12/EWG art. 3 § ust. 1 i 3
Dyrektywa Rady nr 92/12/EWG
Ogólne warunki dotyczące wyrobów podlegających podatkowi akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polski podatek akcyzowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów jest niezgodny z prawem unijnym (art. 90 TWE) ze względu na dyskryminację. Wyrok TSUE C-313/05 potwierdza, że stawka podatku akcyzowego na używane samochody sprowadzane z UE nie może być wyższa niż na podobne pojazdy krajowe.
Odrzucone argumenty
Organy celne argumentowały, że polska ustawa o podatku akcyzowym jest zgodna z prawem UE i nie stanowi bariery taryfowej.
Godne uwagi sformułowania
skutkiem wprowadzenia podatku akcyzowego jest dodatkowe obciążenia fiskalne podatek ten stał się nową barierą taryfową zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata [...] przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim
Skład orzekający
Gabriela Gorzan
przewodniczący
Janusz Ruszyński
członek
Karol Pawlicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji organów celnych w sprawach podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów, powołując się na naruszenie zasady niedyskryminacji przez prawo UE."
Ograniczenia: Dotyczy głównie używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie; kwestia opodatkowania młodszych pojazdów nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w kontekście dyskryminacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo unijne może wpływać na krajowe przepisy podatkowe i chronić przedsiębiorców przed dyskryminacją. Jest to przykład praktycznego zastosowania orzecznictwa TSUE.
“Unijny podatek akcyzowy na samochody: czy Polska dyskryminowała kierowców?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 76/07 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2007-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan /przewodniczący/ Janusz Ruszyński Karol Pawlicki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia NSA Janusz Ruszyński Asesor sąd. Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...]; II. określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/J. Ruszyński Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...]r. R.M. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym oraz jej zwrot w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu powyższego podał, że przedmiotową kwotę zapłacił jako należność z tytułu podatku akcyzowego związanego z wewnątrzwspólnotowym nabyciem dziesięciu samochodów osobowych. Samochody sprowadził do Polski po maju 2004 r. Zapłacenie podatku akcyzowego było niezbędne dla celów rejestracyjnych. Podatnik, powołując się na treść art. 23 i 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, podważył zasadność poboru podatku akcyzowego. Zdaniem podatnika, skutkiem wprowadzenia podatku akcyzowego jest dodatkowe obciążenia fiskalne. Jednocześnie podatek ten stał się nową barierą taryfową, mającą na celu ograniczenie działalności gospodarczej, polegającej na handlu używanymi samochodami. Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i zwrotu żądanej przez podatnika kwoty. W ocenie organu celnego podatnik, uiszczając podatek akcyzowy, wypełnił nałożony na niego z mocy art. 80 i 81 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek, a w konsek- wencji zapłacony od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru podatek nie stanowi nadpłaty w myśl art. 72 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ zakwestionował również argumentację skarżącego w przedmiocie niezgod- ności z prawem unijnym ustawy o podatku akcyzowym. Wskazał, że w/w ustawa ma swoje źródło w Dyrektywie Rady nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania. Opodatkowanie podat- kiem akcyzowym samochodów osobowych nie narusza, zdaniem organu, ani powo- łanej wyżej dyrektywy, ani zasad obowiązujących w tym zakresie w Unii Europejskiej. Pismem z dnia [...]r. podatnik wniósł odwołanie od niekorzystnej dla niego decyzji organu podatkowego. W uzasadnieniu powołał ponownie argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a dotyczące niezgodności z prawem wspólnotowym przepisów ustawy o podatku akcyzowym. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych państw człon- kowskich UE. Podatnikami podatku akcyzowego, pobieranego od samochodów oso- bowych, są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju, a także importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. W konsekwencji podatkowi akcyzowemu podlega- ją zarówno samochody osobowe nabywane w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej jak i samochody krajowe. Nadto wskazać należy, że wszystkie samochody opodatkowane są taką samą stawką podatku akcyzowego w wysokości 3,1% lub 13,6%. Samochody osobowe, jako wyroby niezharmonizowane, nie są objęte jednolitą regulacją podatkową na terenie UE. W związku z powyższym zasady ich opodatkowania w poszczególnych państwach członkowskich nie są ujednolicone i leżą w gestii ustawodawstwa krajowego, a nie unijnego. Na powyższe rozstrzygnięcie podatnik wniósł skargę z dnia [...]r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji zapadłej w I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne są niesporne. Spór między strona- mi dotyczy natomiast opodatkowania w Polsce podatkiem akcyzowym wewnątrz- wspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. ) opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe. Niesporne winno być, że samochody osobowe są wyrobami akcyzowymi niezharmonizowanymi w rozumieniu w/w ustawy. Stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy określonej w art. 10 w związku z art. 75. Na podatnikach, dokonujących nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzo- wych niezharmonizowanych - po ich przywozie do kraju - ciąży, na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy, obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej do właściwego naczelnika urzędu celnego i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązkowi zapłacenia akcyzy podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są: 1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju, 2. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego ( art. 80 ust.1 i 2 ustawy ). Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że akcyzie podlegają ( na gruncie polskiej ustawy o podatku akcyzowym ) zarówno samochody osobowe nowe jak i u- żywane, sprzedawane na terenie kraju oraz importowane i nabyte na terytorium in- nego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Akcyzie podlegają w Polsce samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju. W przypadku krajowej sprzedaży samochodów osobowych podatnikami są tyl- ko te podmioty, które dokonują nabycia samochodów przed ich pierwszą rejestracją. Z tego wynika, że krajowa sprzedaż samochodów osobowych używanych nie podle- ga akcyzie, skoro jej przedmiotem są samochody już wcześniej zarejestrowane. W związku z powyższym, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, opodatko- waniu będą podlegały również używane samochody osobowe nabyte w innym pań- stwie Unii Europejskiej, jako niezarejestrowane w Polsce. Opodatkowanie polską akcyzą unijnych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich Unii Europejskiej wzbudziło wątpliwości co do jego zgodności z pra- wem traktatowym. Wątpliwości te wynikają z treści § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), który wysokość stawek akcyzowych uzależnia od m.in. wieku sprowadzonych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji. Stosownie do treści art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. źródłami prawa powszechnie obowiązującego są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu w dzienniku ustaw, stanowią część kra- jowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane, chyba że ich stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy ( art. 91 ust. 1 Konstytucji ). Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą, wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową ( art. 91 ust.2 Konstytucji ). Na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji, ustanawiającego pierwszeństwo prawa sta- nowionego przez organizację międzynarodową, w przypadku kolizji z ustawami od daty przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, prawo wspólnotowe Unii obowiązuje także w Polsce i powinno być stosowane bezpośrednio przez organy polskiej władzy publicznej. Prawo wspólnotowe spełnia więc funkcję nadrzędną nad ustawodaws- twem krajowym. W dniu 16 kwietnia 2003 r. Rzeczypospolita Polska podpisała z Państwami Członkowskim Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejs- kiej ( Dz. U. Nr 90, poz. 864 z 2004 r.). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przys- tąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez insty- tucje Wspólnot Europejskich i Europejski Bank Centralny. Od dnia 01 maja 2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Traktat Wspólnot Europejskich został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003 r. Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa podatkowego ma więc art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wynika z niego, że Państwa Członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podat- ków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe ( zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku ). Powyższa kwestia wzbudziła wątpliwości natury prawnej, co do zgodności polskich rozwiązań z prawem unijnym i w konsekwencji stała się przedmiotem pyta- nia prejudycjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości o rozstrzygnięcie następują- cych zagadnień: 1. Czy przepis art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w którym został zawarty zakaz nakładania między Państwami Członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym, zakazuje Państwu Członkowskiemu stosowania art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), z którego wynika, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy pobierany jest od nabycia każdego samochodu, niezależnie od miejsca jego pochodzenia przed pierwszą rejestracją na terenie kraju? 2. Czy przepis art. 90 zdanie pierwsze Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bez- pośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bez- pośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich przy jednoczesnym nieobciąża- niu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 ust.1 polskiej ustawy o podatku akcyzowym ? 3. Czy przepis art. 90 zdanie drugie Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Euro- pejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na pro- dukty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty, zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podat- ku akcyzowego według zmiennej stawki procentowej ze względu na wiek po- jazdu i pojemność silnika, wyrażonej w polskim rozporządzeniu wykonawczym § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniże- nia podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm. ) na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich, jeżeli według podobnego wzoru obliczany jest podatek dla sprzedaży samochodów używanych w kraju dokonanej przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju i ten podatek wpływa następnie na cenę tego samochodu przy dalszej jego odsprzedaży? 4. Czy przepis art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską dotyczy tego, że ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskim oraz jedno- cześnie przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontro- lowania dotyczy tego, że dopuszczalne jest nakładanie przez Państwa Człon- kowskie podatków akcyzowych na towary inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 tej Dyrektywy pod warunkiem niezwiększania - na skutek tego - formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkow- skimi, zakazuje Państwu Członkowskiemu utrzymania w mocy art. 81 polskiej ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie pięciu dni, licząc od dnia nabycia wew- nątrzwspólnotowego? Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. C - 313/05 orzekł, co następuje : 1. Podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE. 2. Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki. 3. Artykuł 28 WE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie należy interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w analogicznym stanie faktycznym i prawnym jak Sąd, który skierował przedmiotowe pytanie prejudycjalne, jest związany wyrokiem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. Mając na uwadze orzeczenie ETS, Sąd orzekający wskazuje, iż podatek akcyzowy, nałożony ustawą o podatku akcyzowym, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE, ani też nie sprzeciwia się art. 28 TWE, ustanawiającemu zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Natomiast polska ustawa o podatku akcyzowym narusza zakaz dyskryminacji wyra- żony w art. 90 akapit pierwszy TWE. Dlatego w punkcie drugim sentencji wyroku ETS orzekł, iż artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakła- dana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestro- wane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek. Takie stanowisko nie sprzeciwia się - co do zasady - opodatkowaniu akcyzą nabycia wewnątrzwspólnootowego. Jednak zgodnie z wykładnią przedstawioną w w/w wyro- ku ETS, podatek nakładany w Polsce nie może w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej i następnie wwożonych na teren kraju, od towarów nabywanych na jego terytorium. Oznacza to, że niezgodne z prawem wspólnotowym są te postanowienia polskiej ustawy podatkowej, które wskazują, iż kwota podatku nakładana na pojazdy używa- ne starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, prze- wyższa rezydualną kwotę tego podatku, zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek. Powyższe sformułowania rodzą szereg konsekwencji na gruncie rozpatrywanej sprawy. Po pierwsze, omawiany wyrok ETS nie sprzeciwia się co do zasady obowiązywaniu w Polsce podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie. Podatek taki jest dopuszczalny w świetle art. 90 akapit 1 TWE, pod warunkiem, że zostanie nałożony według określonych w wyroku przez ETS reguł. Po drugie, kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, naby- te w Państwie Członkowskim innym niż Polska, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku, zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zos- tały zarejestrowane wcześniej niż w Polsce. Miarodajna ocena polskich uregulowań podatkowych, z punktu widzenia zasady niedyskryminacji podatkowej, wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE, może odbyć się dzięki porównaniu dwóch podstawowych ele- mentów konstrukcji podatku, które wpływają na wysokość zobowiązania podatkowe- go, a zatem nie tylko stawki podatkowej, ale również podstawy opodatkowania. Skoro więc nabywcy używanych samochodów osobowych, starszych niż dwuletnie, na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. ( w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r. ) stawki, to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65 % podstawy opodatkowania, nie może rów- nież znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych, starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych, nabywanych w ra- mach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dopuszczalne jest stosowanie wy- łącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm- i 3,1% - dla pozostałych samochodów osobowych. Zrównanie stawki podatku na samochody osobowe nabywane w kraju i w innych Państwach Członkowskich nie daje jednak jeszcze gwarancji zgodności opodatko- wania z zasadą niedyskryminacji podatkowej. Istotnym problemem jest również to, czy - kwota podatku zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów" jest taka sama. Spełnienie tego warunku opisanego w wyroku ETS jest możliwe dopiero po ujednoliceniu opodatkowania samochodów osobowych nabywanych w Polsce i w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Sąd, rozpatrując niniejszą sprawę, zauważa, że polska ustawa nie posługuje się po- jęciem -wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych Państwach Człon- kowskich Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku ak- cyzowym, podstawą opodatkowania, w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w pro- cencie podstawy opodatkowania, jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów. Natomiast na podstawie art. 82 ust. 3 usta- wy, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podsta- wą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Określając podstawę opodatkowania polski ustawodawca, zarówno w przypadku nabycia krajo- wego, jak i nabycia wewnątrzwspónotowego, nie stosuje kryterium -wartości rynko- wej" towaru, lecz posługuje się kryterium -kwoty należnej z tytułu sprzedaży na tery- torium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów" i - kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić". Mając na względzie powyższe uregulowania dotyczące pols- kiego podatku akcyzowego, przez -wartość rynkową podobnych pojazdów ", do której nawiązuje ETS w drugim punkcie sentencji wyroku, należy rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych, pom- niejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wew-nątrzwspólnotowego. Także z wyroku ETS nie można wnioskować o niezgodności podstaw opodatkowania określonych jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego. ETS zakwestionował jedynie uregulowania dotyczące stawki, a nie podstawy opodat- kowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że omawiany wyrok ETS zakazuje sto-sowania wyższej stawki na używane samochody osobowe nabywane w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej, niż na podobne pojazdy nabywa- ne w Polsce. Wyrok ten nie rozstrzyga kwestii możliwości weryfikacji podstawy opo- datkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację po- datkową samochodów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Po trzecie, omawiany wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Oznacza to, że w przypadku wewnątrz- wspólnotowego nabycia samochodów osobowych ( nie starszych niż dwuletnie ), podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE. Tym samym, omawiany wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe rozwiązania, organy podatkowe, rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym pobranym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, są zobowiązane do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego w innym Państwie Członkowskim Wspólnoty Europejskiej samochodu osobowego. Podstawę opodatkowania powinna stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu. Podobny do powyższego pogląd został wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wo- jewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 09 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 980/05, gdzie stwierdzono, że :" w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowe- go akcyza obliczana jest od wartości, jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić za towar według umowy lub faktury". Powyższy podgląd został zaakceptowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I FSK 146/06. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji. /-/ K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ J.Ruszyński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI