I SA/Po 742/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-11-23
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówodszkodowaniewady towarówopóźnienie dostawyustawa o CITart. 16 ust. 1 pkt 22reklamacjakontrahent zagraniczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że odszkodowanie wypłacone kontrahentowi z tytułu wad dostarczonych towarów i opóźnień w dostawie nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wypłaconej brytyjskiemu kontrahentowi. Kwota ta obejmowała rekompensatę za wady dostarczonych płyt oraz opóźnienia w dostawie. Organy podatkowe uznały, że wydatek ten stanowi odszkodowanie z tytułu wad towarów i zwłoki w dostawie, które zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT nie może być kosztem uzyskania przychodu. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów za rok 2003 kwoty około [...] zł. Kwota ta została wypłacona brytyjskiemu kontrahentowi w ramach uznanej reklamacji i obejmowała rekompensatę za wady dostarczonych płyt oraz koszty związane z opóźnieniem w dostawie. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że wydatek ten stanowi karę umowną lub odszkodowanie z tytułu wad dostarczonych towarów i zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad, co zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wyłącza go z kosztów uzyskania przychodów. Spółka w odwołaniu argumentowała, że organ błędnie zinterpretował charakter wydatku, nie rozróżniając kosztów związanych z wadami od kosztów związanych z pierwotnym opóźnieniem w dostawie, które nie są objęte wspomnianym przepisem. Podkreślała, że poniesienie tych kosztów było konieczne dla utrzymania dobrych relacji handlowych i uzyskania zapłaty. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał jednak w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argumentację o charakterze odszkodowawczym wydatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT. Sąd stwierdził, że zarówno koszty naprawy wadliwych płyt, jak i koszty poniesione w związku ze zwłoką w dostawie towarów (zwłoka w dostarczaniu towaru wolnego od wad) mieszczą się w katalogu wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów. Sąd podkreślił, że wydatek musiał być poniesiony w celu uzyskania przychodu, ale jednocześnie nie mógł być wyłączony z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu, wypłacona kwota stanowiła odszkodowanie z tytułu wad dostarczonych towarów oraz zwłoki w dostarczeniu towaru, co wyłączało możliwość zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów. Dodatkowo, Sąd zauważył, że nota obciążeniowa została wystawiona w 2004 r., co czyniło bezzasadnym wniosek o uwzględnienie wydatku w kosztach roku 2003.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatek ten nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, ponieważ mieści się w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, jako odszkodowanie z tytułu wad dostarczonych towarów i zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydatek ten miał charakter odszkodowawczy i był związany z nienależytym wykonaniem zobowiązania (wady towarów, opóźnienie dostawy). Przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT wprost wyłącza takie wydatki z kosztów uzyskania przychodów. Sąd podkreślił, że nawet jeśli wydatek był poniesiony w celu uzyskania przychodu (np. utrzymania dobrej reputacji firmy), to jego charakter jako odszkodowania z wymienionych tytułów powoduje jego wyłączenie z kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Wymienia katalog wydatków, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

pkt 22: Nie są kosztem uzyskania przychodów kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania przez organy na podstawie zebranego materiału dowodowego.

o.p. art. 187 § 2

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 1 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada oficjalności w postępowaniu sądowym administracyjnym.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

u.p.d.o.p. art. 7 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Definicja dochodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydatek poniesiony na rzecz kontrahenta z tytułu wad dostarczonych towarów i opóźnień w dostawie stanowi odszkodowanie, które jest wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.

Odrzucone argumenty

Wydatek poniesiony na rzecz kontrahenta z tytułu wad dostarczonych towarów i opóźnień w dostawie powinien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ był poniesiony w celu uzyskania przychodu (utrzymanie relacji handlowych, dobra reputacja) i nie mieści się w katalogu wyłączeń z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, zwłaszcza w zakresie pierwotnego opóźnienia w dostawie. Organ podatkowy pierwszej instancji błędnie nie rozróżnił elementów składowych noty kredytowej, uznając całość kwoty za odszkodowanie z tytułu wad, podczas gdy część dotyczyła kosztów związanych z pierwotnym opóźnieniem w dostawie.

Godne uwagi sformułowania

kosztem uzyskania przychodów jest koszt poniesiony w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 nie są kosztem uzyskania przychodów kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonania robót i usług wydatek ten miał przymusowy charakter i był następstwem wad dostarczonych towarów oraz zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad koszty te zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, albowiem zrekompensowanie kosztów opóźnionego transportu było konieczne dla otrzymania zapłaty za dostarczony towar, utrzymania dalszych kontaktów handlowych z klientem jak również by nie rozeszła się na rynku informacja, że firma podatnika jest niesolidna wydatek w wysokości [...]zł związany z nienależytym wykonaniem zobowiązania, opóźnieniem dostawy towarów oraz wadami dostarczonych towarów został poniesiony w celu uzyskania przychodu przez podatnika kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenia i zachowanie źródła przychodu nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że powołany przepis wyłącza z kosztów uzyskania przychodów, jeśli chodzi o odszkodowania z tytułu opóźnienia w dostawie towarów, odszkodowania wypłacone wyłącznie na skutek opóźnienia w dostawie towarów wolnych od wad, czyli związanych z usuwaniem wad, a nie związanych z opóźnieniem "pierwotnym".

Skład orzekający

Jerzy Małecki

przewodniczący

Katarzyna Nikodem

sprawozdawca

Maria Skwierzyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT w kontekście odszkodowań wypłacanych kontrahentom zagranicznym z tytułu wad towarów i opóźnień w dostawie."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych przepisów ustawy o CIT. Orzeczenie opiera się na utrwalonym orzecznictwie NSA w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem podatkowym, ponieważ dotyczy kluczowej kwestii zaliczania wydatków związanych z reklamacjami i opóźnieniami do kosztów uzyskania przychodów, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość zobowiązania podatkowego.

Czy odszkodowanie dla zagranicznego klienta za wady i opóźnienia to koszt firmy? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 742/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki /przewodniczący/
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Maria Skwierzyńska
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 463/07 - Wyrok NSA z 2008-05-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska As. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie określenia dochodu w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska
Uzasadnienie
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego i podatkowego dotyczącego prawidłowości dokonanych przez Spółkę "A" z ograniczoną odpowiedzialnością (poprzednia nazwa [...]) rozliczeń w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy obejmujący okres od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r., decyzją nr [...]z dnia [...]2006 r., określił spółce dochód w wysokości [...]zł. Według zeznania podatkowego za ten okres spółka wykazała dochód w wysokości [...]zł. Z uwagi na rozliczenie poniesionej straty za rok 2001 i 2002 nie powstało zobowiązanie podatkowe za rok 2003 r.
W decyzji organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził zawyżenie przez podatnika kosztów uzyskania przychodów poprzez dwukrotne zaksięgowanie w kosztach wydatku poniesionego na zakup papieru i tonera w wysokości [...]zł.
Nadto stwierdził zaniżenie kosztów uzyskania przychodów o nie zaliczenie do nich:
1. wydatków z tytułu składek poniesionych na rzecz organizacji działającej na podstawie odrębnych ustaw i mającej charakter organizacji zrzeszającej przedsiębiorców i pracodawców, tj. na rzecz Polskiej Izby Konstrukcji Stalowych, nieprzekaraczajacych w roku podatkowym ustalonego limitu do wysokości kwoty odpowiadającej 0,15% kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...]zł,
2. wydatków poniesionych z tytułu zawartej umowy leasingu samochodu osobowego [...], tj. rat leasingowych oraz wydatków poniesionych na zarejestrowanie samochodu, zakup paliwa oraz ubezpieczenia samochodu w wysokości [...]zł
3. wydatku poniesionego zakup piły tarczowej w wysokości [...]zł.
Powyższe ustalenia organu podatkowego nie zostały w toku postępowania kwestionowane przez stronę.
Jednocześnie organ podatkowy pierwszej instancji ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do złożonego w dniu [...]2005 r. ( w toku postępowania podatkowego) wniosku strony o uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów badanego roku podatkowego wydatku poniesionego na podstawie noty kredytowej wystawionej przez brytyjskiego odbiorcę [...]spółce [...] w wysokości [...]zł. Organ podatkowy w związku ze złożonym wnioskiem ustalił, że podatnik w badanym roku podatkowym dokonywał sprzedaży swych wyrobów na rynki krajowe i zagraniczne. Podstawowym odbiorcą na rynku brytyjskim była spółka [...], która odsprzedawała zakupione od spółki "B" wyroby odbiorcom brytyjskim. Pomiędzy spółką [...] a spółką "B" (obecnie spółka "A") nie została zawarta żadna umowa handlowa, jak również nie ustalono procedur reklamacyjnych. W 2003 r. angielska firma [...]złożyła reklamację do spółki "C" (jako pośrednika), wskazując na uszkodzenia dostarczonych produktów. Spółka "B" wraz ze spółką "C" dokonał szczegółowej weryfikacji złożonej reklamacji oraz analizy poniesionych kosztów związanych z usunięciem wad towaru. Nadto odbiorca towaru domagał się zwrotu kosztów powstałych na skutek opóźnienia przez spółkę "B" dostawy towarów. Strona biorąc pod uwagę ewentualnie koszty procesu w przypadku wystąpienia firmy brytyjskiej na drogę sądową uznała reklamację do wysokości zrekompensowania poniesionych przez odbiorcę kosztów w wysokości [...]GBP + VAT. Ostateczny odbiorca obciążył fakturą spółkę "C", która z kolei notą obciążeniową (debetową) wystawioną w dniu [...]2004 r. obciążyła producenta wyrobów -spółkę "B". Natą obciążeniowa została zarachowana przez podatnika w księgach w roku 2003 w wysokości [...]zł jako wydatek nie stanowiący kosztu uzyskania przychodów, z uwagi na brak stosownej dokumentacji. Z opisu noty obciążeniowej wynika, że przyczyną wystawienia noty były opóźnienia w dostawach płyt i związane z tym koszty ponoszone z konieczności wynajmowania dodatkowych urządzeń, niską jakością, dodatkową robocizną i nadzorem pracowników wykonujących naprawy narożników.
Organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztem uzyskania przychodów jest koszt poniesiony w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 . Cel osiągnięcia przychodów musi być wyraźnie widoczny, a poniesione wydatki powinny go bezpośrednio realizować lub co najmniej powinny go zakładać jako realny. Organ wskazał również na art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który stanowi, że nie są kosztem uzyskania przychodów kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonania robót i usług. Organ uznał, że poprzez uznanie noty, podatnik naprawił szkodę obejmującą straty, które poniosła brytyjska firma [...]w związku z niewywiązaniem się z umowy. Wydatek ten miał przymusowy charakter i był następstwem wad dostarczonych towarów oraz zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad, dlatego też kwota [...]zł nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów.
Od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Spółka "A" złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów poprzez uwzględnienie w kosztach uzyskana przychodu noty kredytowej spółki [...]w kwocie [...]zł i ustalenie dochodu w wysokości [...]zł. Zdaniem strony doszło do sprzeczności pomiędzy istotnymi ustaleniami organu podatkowego pierwszej instancji a treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez błędne przyjęcie, że objęta notą kwota stanowi wartość odszkodowania obciążającego odwołującego z tytułu wad dostarczonego towaru. Zdaniem strony błędne było nierozróżnienie przez organ pierwszej instancji elementów składowych noty kredytowej. Organ uznał, że cała kwota objęta notą kredytową jest związana z dostawą wadliwych płyt, gdy tymczasem część z obciążeń objętych notą kredytową dotyczyła zwrotu kosztów związanych z opóźnieniem w dostawie płyt. Opóźnieniem pierwotnym, a nie opóźnieniem w dostarczaniu towaru wolnego od wad w związku ze złożoną reklamacją (tylko do tego drugiego rodzaju opóźnienia odnosi się przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). [...] obciążył podatnika wywołanymi opóźnieniem kosztami ponownego wynajmu środków do wyładunku towaru (podnośników i dźwigów oraz ludzi). Jak wynika ze złożonego do sprawy rozliczenia kosztów, przedłużenie budowy związane z opóźnieniem dostaw wywołało również wzrost kosztów ogólnych budowy związanych z administrowaniem i zapleczem socjalnym budowy. Zdaniem strony bezsporne jest, że koszty związane z opóźnieniem pierwotnym dostaw towarów nie są wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zatem nie są wyłączone z grupy kosztów stanowiących koszty podatkowe. Koszty te zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, albowiem zrekompensowanie kosztów opóźnionego transportu było konieczne dla otrzymania zapłaty za dostarczony towar, utrzymania dalszych kontaktów handlowych z klientem jak również by nie rozeszła się na rynku informacja, że firma podatnika jest niesolidna. W opinii strony, organ nie wziął pod uwagę również jej wyjaśnień, że po stwierdzeniu wadliwości dostarczonych płyt, podatnik uznał za niecelowe wymienianie płyt we własnym zakresie. Dlatego nabywca płyt sam zlecił usunięcie ich wad, a kosztami obciążył dostawcę. Strona powołała się na pismo Ministerstwa Finansów Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat nr PO3-MD-722-114/97 z 5 maja 1997 r., w którym stwierdzono, że koszty robót poprawkowych, związanych z usunięciem wad (naprawy) w ramach gwarancji lub rękojmi, jako koszty bezpośrednio związane z osiągnięciem przychodów, nie wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy, zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów. Błędnie zatem organ uznał objęte notą wydatki za odszkodowanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]2006 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że aby dany wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, pomiędzy jego poniesieniem a uzyskaniem przychodu musi zachodzić określony związek przyczynowo-skutkowy, tj. poniesienie wydatku musi mieć wpływ na możliwość powstania lub zwiększenia przychodu. Jednocześnie wydatek ten nie może być wyłączony z kosztów podatkowych w oparciu o przepisy art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ww. ustawy podatkowej nie stanowią kosztu uzyskania przychodów kary umowne i odszkodowania z tytułu:
wad dostarczonych towarów,
wad wykonanych robót,
wad wykonanych usług,
zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad,
zwłoki w usunięciu wad towarów,
zwłoki w usunięciu wad wykonanych robót,
zwłoki w usunięciu wad wykonanych usług.
Kary umowne i odszkodowania, które zostały wymienione w powołanym art. 16 ust.1 pkt 22 wiążą się z nienależytym wykonaniem zobowiązań. Wobec braku definicji "odszkodowania" w przepisach podatkowych organ posiłkowo posłużył się definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN, uznając, że "odszkodowanie to wynagrodzenie , zapłata za wyrządzone szkody, za poniesione przez kogoś straty, doznane krzywdy" Odszkodowanie jest więc sposobem naprawienia szkody i służy zabezpieczeniu interesów wierzycieli. Z materiału dowodowego wynika, że podatnik wyrządził kontrahentowi szkodę , z uwagi na fakt, że dostarczone towary obarczone były wadą, którą musiano usunąć. Spółka "A" . zwróciła [...] koszty naprawy płyt warstwowych oraz koszty poniesione przez odbiorcę bezpośrednio związane z dostarczeniem wadliwych towarów (dodatkowe koszty wynajmy urządzeń i pracowników.) Dlatego organ odwoławczy uznał, że wydatek w kwocie [...]zł był świadczeniem pieniężnym (odszkodowaniem) mającym na celu naprawienie szkody obejmującej straty jakie poniósł odbiorca w wyniku wad dostarczonych płyt warstwowych, które zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej:
naruszenie art. 122 oraz 187 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.), poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i zarzutów podniesionych w odwołaniu,
art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 2002 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. z 2000 r. nr 54, poz. 654, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie do wydatków wskazanych przez skarżących w odwołaniu,
art. 16 ust. 1 pkt 22 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez jego błędne zastosowanie - związane z uznaniem przez organ odwoławczy, że wydatki wskazane przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji mieszczą się w katalogu wydatków określonych w art. 16 ust. 1 pkt 22.
Zdaniem skarżącej spółki organ podatkowy drugiej instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania. W uzasadnieniu odwołania skarżący bowiem podniósł, że błędne było nierozróżnienie przez organ pierwszej instancji elementów noty kredytowej. Organ drugiej instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że w treści noty opisującej jej przedmiot, co najwyżej jeden lub dwa elementy mogłyby być uznane jako mieszczące się w zakresie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Fakt ten potwierdza przygotowane przez [...] rozliczenie noty. Z rozliczenia tego wynika, że dodatkowe koszty finalnego odbiorcy płyty zostały wywołane przede wszystkim opóźnieniem w dostawie, a nie naprawą wadliwych płyt. Koszty naprawy to kwota [...] funtów. Z zestawienia firmy [...] wynika, że opóźnione dostawy bezpośrednio generowały zwiększenie kosztów związanych z utrzymaniem frontu robót na budowie i to był główny składnik noty. Organ odwoławczy nie odniósł się również do stanowiska przytoczonego w odwołaniu, że kosztem uzyskania przychodu są koszty poniesione na pokrycie wydatków odbiorcy związanych z usunięciem wad dostarczonych płyt.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji, że wydatek w kwocie [...]zł nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Spółka "B" w toku postępowania podatkowego (po postępowaniu kontrolnym) pismem z dnia [...]2005 r. zwróciła się do organu podatkowego o zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty [...]zł, która została wypłacona firmie [...] w ramach uznanej reklamacji za opóźnienie w dostawach płyt oraz za wady dostarczonych płyt. Do wniosku strona skarżąca dołączyła pismo z firmy [...] z dnia [...]2003 r. skierowane do firmy "C" , w którym określono kwotę, której domagał się odbiorca płyt, notę obciążeniową z dnia [...]2004 r. wystawioną przez firmę [...]na firmę [...] oraz notę obciążeniową z dnia [...]2004 r. wystawioną przez spółkę [...] na spółkę "C". Z dołączonych dokumentów wynika, że kwota wypłacona kontrahentowi brytyjskiemu związana jest z niewywiązaniem przez stronę skarżącą z zawartego kontraktu. Kontrahent domagał się odszkodowania za poniesione straty w związku z licznymi opóźnieniami dostaw towarów, koniecznością napraw dostarczonych towarów, czyli kosztami robocizny, najmu dodatkowych urządzeń, kosztami nadzoru pracowników wykonujących naprawy dostarczonych płyt. Z przedłożonego przez skarżącą spółkę opisu kontroli na budowie (k. 183 akt podatkowych) wynika, że kontrahent brytyjski wskazał na wady dostarczonych towarów (blacha nie zagięta, wyrwane krawędzie, niesymetryczność profili, garby, zanikający rowek montażowy, brudne płyty od klap, zbyt duże szczeliny między płytami a konstrukcją, dużo płyt uszkodzonych) oraz na spóźnienia w dostawach. Przedmiotem sporu między organami podatkowymi a skarżącą spółką jest kwestia, czy kosztem uzyskania przychodu w świetle obowiązującego prawa jest wypłacona kontrahentowi rekompensata z tytułu opóźnienia w dostawie towarów oraz wad dostarczonych towarów.
Podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód - nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym (art. 7 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.) Dlatego tak istotną kwestią dla podatnika jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów poniesionych wydatków. Przepis art. 15 ust. 1 powołanej ustawy podatkowej zawiera ogólną definicję kosztów uzyskania przychodów. W myśl tego przepisu kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 . Dlatego też aby dany wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów muszą być spełnione następujące warunki:
wydatek musi być poniesiony,
celem poniesienia jest osiągnięcie przychodów,
wydatek nie może być wymieniony w katalogu zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy.
Istotną kwestią przy ocenie czy dany wydatek może być zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodów jest wykazanie, że dany wydatek został poniesiony w dążeniu do osiągnięcia przychodu. Przy czym, zdaniem Sądu, nie chodzi to o osiągnięcie konkretnego rezultatu w postaci konkretnego przychodu, ale o wykazanie celu działania - celu osiągnięcia przychodu. W związku z tym należy rozważyć, czy wydatek w wysokości [...]zł związany z nienależytym wykonaniem zobowiązania, opóźnieniem dostawy towarów oraz wadami dostarczonych towarów został poniesiony w celu uzyskania przychodu przez podatnika. Zdaniem podatnika, zapłata odszkodowania miała na celu stworzenie dobrego wizerunku firmy, aby mogła utrzymać się na rynku brytyjskim , jak również była warunkiem otrzymania wynagrodzenia za dostarczony towar.
Orzecznictwo w zakresie możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu kar umownych i odszkodowań nie jest jednolite, niemniej jednak Sąd podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku NSA z 13. 03. 1998 r. I SA/Lu 230/97, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenia i zachowanie źródła przychodu. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 12.05.1999 sygn. akt I SA/Wr 482/97. Wyjaśnienia strony, że nieuregulowanie należności mogłoby naruszyć wiarygodność i doprowadzić do utraty kontrahenta, jak również zamknąć na przyszłość możliwości sprzedaży towarów na tym rynku jest przekonująca i w tym zakresie można mówić, że wydatek został poniesiony w celu uzyskania przychodu. Jednakże, aby poniesiony w celu uzyskania przychodów wydatek mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu nie może on mieścić się w katalogu zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organy podatkowe prawidłowo powołały przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 powołanej ustawy mający w sprawie zastosowanie. Zgodnie z ww. przepisem nie uważa się za koszt uzyskania przychodu wydatek poniesiony na kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczony towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Strona skarżąca na podstawie zgłoszonego w grudniu 2003 r. żądania zapłaciła firmie brytyjskiej odszkodowanie z tytułu wad dostarczonych towarów oraz z tytułu zwłoki w dostarczeniu towaru. Skarżąca spółka zapłaciła odszkodowanie za straty, które poszkodowany poniósł na naprawę dostarczonego wadliwego towaru oraz dokonała zwrotu dodatkowych nakładów, jakie poniósł odbiorca w wyniku opóźnienia dostawy towaru. Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że powołany przepis wyłącza z kosztów uzyskania przychodów, jeśli chodzi o odszkodowania z tytułu opóźnienia w dostawie towarów, odszkodowania wypłacone wyłącznie na skutek opóźnienia w dostawie towarów wolnych od wad, czyli związanych z usuwaniem wad, a nie związanych z opóźnieniem "pierwotnym".
Przepis art. 16 ust. 1 pkt. 22 wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wypłacane odszkodowania jedynie z tytułów wymienionych w tym przepisie, to jest z tytułu :
wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług,
zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad,
zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych usług.
W związku z powyższym zwrot kontrahentowi kosztów za naprawę dostarczonych płyt oraz kosztów poniesionych w związku ze zwłoką w dostawie towarów (zwłoka w dostarczaniu towaru wolnego od wad) jest odszkodowaniem, które mieści się w katalogu wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodu.
Na marginesie należy również zauważyć, że nawet gdyby wypłacone odszkodowanie mogło stanowić koszt uzyskania przychodu, to należy wziąć pod uwagę również regulację zawartą w ustawie podatkowej, związaną z możliwością potrącania kosztów w czasie. Zasadą ogólną jest, że koszty potrącane są w roku podatkowym, w którym je poniesiono, zwłaszcza jeśli dotyczą kosztów nie związanych bezpośrednio z konkretnym przychodem. Z materiału dowodowego wynika, że nota obciążeniowa została wystawiona [...]2004 r., zatem wniosek strony o uwzględnienie wydatku w koszty roku 2003 (pomijając kwestię możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów) jest również z tego względu bezzasadny.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd skargę oddalił.
/-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska
AR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI