I SA/Po 727/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że pismo wzywające do udzielenia informacji o opodatkowaniu sprzedaży nieruchomości nie jest czynnością egzekucyjną podlegającą zaskarżeniu.
Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Spółka uważała, że pismo organu egzekucyjnego wzywające do udzielenia informacji o opodatkowaniu sprzedaży nieruchomości jest czynnością egzekucyjną. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że pismo to nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie działaniem pomocniczym.
Przedmiotem sprawy była skarga A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Spółka wniosła skargę na pismo organu egzekucyjnego z dnia 26 marca 2024 r., wzywające do udzielenia informacji o opodatkowaniu sprzedaży zajętej nieruchomości podatkiem VAT, uznając je za czynność egzekucyjną. Organ odwoławczy uznał, że pismo to nie jest czynnością egzekucyjną, ponieważ nie zmierza do zastosowania ani zrealizowania środka egzekucyjnego, a jedynie do pozyskania informacji pomocniczych. WSA w Poznaniu podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że definicja czynności egzekucyjnej zawarta w art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obejmuje jedynie działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a nie wszelką korespondencję organu. Pismo wzywające do udzielenia informacji o opodatkowaniu sprzedaży nieruchomości nie spełnia tej definicji, zwłaszcza że nieruchomość została zajęta rok wcześniej. Sąd uznał, że brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność, która nie była czynnością egzekucyjną, i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pismo to nie stanowi czynności egzekucyjnej, ponieważ nie zmierza do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a jedynie do pozyskania informacji pomocniczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja czynności egzekucyjnej obejmuje jedynie działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pismo wzywające do udzielenia informacji o opodatkowaniu sprzedaży nieruchomości nie spełnia tej definicji, zwłaszcza gdy nieruchomość została zajęta rok wcześniej. Jest to działanie pomocnicze, a nie czynność egzekucyjna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (33)
Główne
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, a jej podstawą jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; albo 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 1a § pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 18 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
u.p.e.a. art. 110s § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i orzec co do istoty sprawy albo uchylając postanowienie uchylić również postanowienie organu pierwszej instancji albo umorzyć postępowanie pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 18 § pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 54 § § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2023 poz 2505 art. 54 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2024 poz 572 art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla zaskarżone postanowienie w całości i umarza postępowanie organu I instancji.
Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo organu egzekucyjnego wzywające do udzielenia informacji o opodatkowaniu sprzedaży nieruchomości nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Pismo organu egzekucyjnego z dnia 26 marca 2024 r. jest czynnością egzekucyjną podlegającą zaskarżeniu. Organ egzekucyjny zastosował zawężającą interpretację pojęcia 'czynność egzekucyjna'. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób uznać za czynność egzekucyjną każdego pisma organu egzekucyjnego, skoro przepisy u.p.e.a. nie wiążą z takim pismem określonych skutków prawnych. Wolą ustawodawcy nie było stworzenie możliwości kwestionowania każdej korespondencji skierowanej do zobowiązanego, w szczególności gdy jej celem jest jedynie doprecyzowanie danych dotyczących zajętej rok wcześniej nieruchomości. Każda egzekucja ze swej istoty wiąże się z uciążliwością dla zobowiązanego, jednak nie można abstrahować od tego, że jeżeli dochodzi do egzekucji, to na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek przymusowego doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze publicznoprawnym, który nie został przez niego dobrowolnie spełniony.
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Michał Ilski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'czynność egzekucyjna' w kontekście pism organu egzekucyjnego wzywających do udzielenia informacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pismo organu nie jest bezpośrednio związane z zastosowaniem lub realizacją środka egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym – co można zaskarżyć. Jest to istotne dla prawników zajmujących się egzekucją administracyjną.
“Czy każde pismo organu egzekucyjnego można zaskarżyć? WSA w Poznaniu wyjaśnia granice skargi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 727/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-11-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-11-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Rennert /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Michał Ilski Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FZ 300/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-12 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 1a pkt 2, art. 18, art. 54 § 1, § 3 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 6, art. 61a § 1, art. 138 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 1, art. 119 pkt 3, art. 120, art. 134 § 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie 1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 września 2024 r., nr [...], uchylające w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 28 czerwca 2024 r., nr [...] i umarzające w całości postępowanie organu I instancji w przedmiocie skargi A. sp. z o.o. w K. (dalej jako: "strona", "zobowiązana", "spółka" lub "skarżąca") na czynność egzekucyjną. 1.1. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wszczął egzekucję z należącej do spółki nieruchomości (działek nr [...] i [...]), położonej w K., w powiecie obornickim, dla której Sąd Rejonowy w O. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] Zajęcie doręczono stronie w dniu 14 marca 2023 r. W toku postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia 30 listopada 2023 r. organ y zwrócił się do spółki o udzielenie informacji koniecznych do ustalenia, czy egzekucyjna sprzedaż nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. strona udzieliła wyjaśnień w powyższym zakresie oraz zobligowała się do odszukania faktury zakupu przedmiotowej nieruchomości. Celem uzupełnienia udzielonej odpowiedzi oraz dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, kolejnym pismem z dnia 26 marca 2024 r. organ egzekucyjny zwrócił się do spółki o kolejne wyjaśnienia oraz wypełnienie formularza, pozwalającego na usystematyzowanie informacji w powyższym zakresie. Pismo doręczono spółce w dniu 12 kwietnia 2024 r., a w odpowiedzi na nie, spółka wskazała, że udzieliła już w tej sprawie odpowiedzi pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. Odrębnym pismem z dnia 19 kwietnia 2024 r. spółka wniosła skargę na czynność organu egzekucyjnego, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. wezwano spółkę do uzupełnienia wniesionej skargi poprzez skonkretyzowanie zaskarżonej czynności egzekucyjnej zaznaczając, że w dacie 26 marca 2024 r. nie miały miejsca żadne czynności egzekucyjne. Jednocześnie organ pouczył, że brak ustosunkowania się zobowiązanej do wezwania spowoduje zakwalifikowanie pisma z dnia 19 kwietnia 2024 r. jako skargę na czynność egzekucyjną opisu i oszacowania nieruchomości, o której spółka została poinformowana w dniu 4 kwietnia 2024 r. zawiadomieniem z dnia 19 marca 2024 r. Pismem z dnia 16 maja 2024 r. ponownie wezwano spółkę do uzupełnienia wniesionej skargi poprzez wskazanie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W odpowiedzi na powyższe w dniu 12 czerwca 2024 r. spółka podtrzymała skargę na czynność egzekucyjną precyzując, że skarga dotyczy pisma organu egzekucyjnego z dnia 26 marca 2024 r., wzywającego do udzielenia wyjaśnień. 1.2. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., powołanym na wstępie, organ I instancji oddalił skargę spółki z dnia 19 kwietnia 2024 r., uzupełnioną w dniu 12 czerwca 2024 r., na czynność egzekucyjną, którą zdaniem strony, jest pismo organu egzekucyjnego z dnia 26 marca 2024 r., wzywające do udzielenia wyjaśnień na okoliczność istnienia przesłanek, wpływających na zwolnienie sprzedaży w toku egzekucji nieruchomości z podatku od towarów i usług, w związku z toczącą się wobec spółki egzekucją z nieruchomości prowadzoną w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. , wymienione w sentencji postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji opisał przebieg toczącego się postępowania i wyjaśnił, że skarga została wniesiona w terminie 7 dni od dnia doręczenia spółce odpisu dokumentu, stanowiącego podstawę kwestionowanej czynności egzekucyjnej, a więc w terminie ukonstytuowanym w art. 54 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.e.a."). Zdaniem organu I instancji uzasadnienie skargi zmierza do wykazania, że środek egzekucyjny, w ramach którego dokonana została zaskarżona czynność organu egzekucyjnego stwarza realne zagrożenie upadłością spółki. Zajęta nieruchomość stanowi bowiem jedyne źródło zarobkowania i uzyskiwania dochodu dla zobowiązanej spółki, a jej ewentualna sprzedaż nie pozwoli na zaspokojenie egzekwowanych kwot. Uciążliwość, to w ocenie spółki, uniemożliwienie jej spłaty zobowiązań w całości, a w ostateczności jej unicestwienie i likwidację. Organ I instancji stwierdził, że środek egzekucyjny został skutecznie zastosowany w 2023 r. poprzez czynność zajęcia przedmiotowej nieruchomości oraz stosownego wpisu w dziale III księgi wieczystej. Nie podzielono twierdzeń strony, że aktywność organu egzekucyjnego w postaci zbierania w 2024 r. materiału dowodowego, zmierzającego do weryfikacji podatkowych konsekwencji sprzedaży nieruchomości utożsamiać można z czynnością egzekucyjną zdefiniowaną w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W ocenie organu zaskarżona czynność nie jest ani czynnością zmierzającą do zastosowania środka egzekucyjnego, ani też do jego zrealizowania. 1.3. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie strona domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji w całości oraz uwzględnienia skargi z dnia 19 kwietnia 2024 r. i zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W ocenie spółki pismo z dnia 26 marca 2024 r., doręczone spółce w dniu 12 kwietnia 2024 r., zmierzające do ustalenia, czy egzekucyjna sprzedaż nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, uznać należy za czynność egzekucyjną, w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., podlegającą zaskarżeniu, w trybie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. 1.4. Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r., opisanym na wstępie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w całości. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania egzekucyjnego, w dniu 14 marca 2023 r., tj. z chwilą doręczenia spółce zawiadomienia o zajęciu nieruchomości z dnia 27 lutego 2023 r. dokonano zajęcia nieruchomości, wzywając do zapłaty egzekwowanej należności. Wyjaśniono, że zastosowany środek egzekucyjny realizowany był poprzez wyznaczenie rzeczoznawcy majątkowego, w trybie art. 110s § 1 u.p.e.a., zawiadomienie uczestników o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, publiczne obwieszczenie o opisie i oszacowaniu wartości nieruchomości oraz opis i oszacowanie wartości nieruchomości, poprzedzone jej oględzinami. Organ II instancji stwierdził, że czynność zajęcia nieruchomości nie jest jednak przedmiotem wniesionej skargi, gdyż spółka zaskarżyła czynność uboczną, pozostającą bez wpływu na zrealizowanie zastosowanego już w sprawie środka egzekucyjnego, jaką jest skierowanie do strony pisma z dnia 26 marca 2024 r., celem pozyskania informacji koniecznych do zbadania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Wyjaśniono, że powyższe wezwanie do udzielenia informacji, nie stanowi czynności egzekucyjnej, w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., ponieważ nie jest to działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny został zastosowany kiedy dokonano zajęcia nieruchomości w 2023 r. Podkreślono, że na tą czynność organu egzekucyjnego strona nie wniosła skutecznie skargi, bo złożoną w dniu 22 marca 2023 r. skargę cofnięto pismem z dnia 6 października 2023 r. Zdaniem organu II instancji wniesienie skargi na czynność wezwania do udzielenia informacji jako czynność wtórną do zastosowanego uprzednio środka egzekucyjnego, nie znajduje umocowania w art. 54 § 1 u.p.e.a. Wprawdzie działania organu egzekucyjnego z tym związane odnoszą się do dokonanej czynności egzekucyjnej (zastosowanego środka egzekucyjnego), jednak same czynnością egzekucyjną nie są. Zbieranie informacji dotyczących ewentualnego opodatkowania sprzedaży nieruchomości podatkiem od towarów i usług jest obowiązkiem organu egzekucyjnego wynikającym bezpośrednio z zasady wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). Nie podzielono twierdzeń zobowiązanej, że aktywność organu egzekucyjnego w postaci zbierania materiału dowodowego, zmierzającego do weryfikacji podatkowych konsekwencji sprzedaży nieruchomości w toku egzekucji, można utożsamiać z czynnością egzekucyjną, zdefiniowaną w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Zakres informacji, o które organ egzekucyjny zwrócił się do strony pismem z dnia 26 marca 2024 r. odnosi się jedynie do oceny stanu faktycznego i prawnego, mającego wpływ na prawidłowe ustalenie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, związanego z ewentualną sprzedażą nieruchomości. Pozyskanie powyższych danych, bądź ich brak pozostaje bez wpływu na zrealizowanie zastosowanego już środka egzekucyjnego. Organ II instancji stwierdził, że skoro wymieniona w skardze czynność nie stanowiła działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to organ egzekucyjny winien uznać, że nie mogła być ona przedmiotem skargi wniesionej, na podstawie art. 54 u.p.e.a. W konsekwencji, złożona w tym przedmiocie skarga nie mogła inicjować postępowania, wobec czego organ winien był zastosować przepis art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. i orzec o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego należało zatem uchylić, a postępowanie pierwszoinstancyjne w zakresie wniesionej przez stronę skargi umorzyć, z uwagi na brak podstaw do zainicjowania postępowania w tej sprawie. Ponadto w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny zwrócił uwagę na zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, który został podniesiony z upływem ponad roku od zastosowania czynności egzekucyjnej (termin do wniesienia skargi wynosi 7 dni od dnia 14 marca 2023 r.), stąd merytoryczne odniesienie się do tego zarzutu uznano za niedopuszczalne. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W petitum strona zawarła także żądanie uwzględnienia skargi z dnia 19 kwietnia 2024 r. i zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzupełnieniu skargi strona wniosła o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w egzekucji z nieruchomości prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 2 i 7 Konstytucji R. P. z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm. - dalej w skrócie: "Konstytucja RP") przez ich niewłaściwe zastosowanie; 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie; 3) art. 54 § 1, art. 54 § 4 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie, 4) art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi spółka zarzuciła ponadto naruszenie art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a także art. 235 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 – w skrócie: "o.p.") poprzez niewyjaśnienie przesłanek prawnych rozstrzygnięcia i nieodniesienie się do argumentów wskazanych przez skarżącą w odwołaniu (powinno być w zażaleniu). Argumentując sformułowane zarzuty skarżąca wyjaśniała, że pismem z dnia 22 marca 2023 r. zaskarżyła zajęcie nieruchomości, a następnie w dniu 6 października 2023 r. cofnęła skargę. Powyższe zdarzenia odbyły się w wyniku sugestii urzędnika wierzyciela, co finalnie zakończyło się odmową rozłożenia zadłużenia na raty, do czego organ się nie odniósł. Odwołując się do legalnej definicji czynności egzekucyjnej, z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., rozumianej jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, strona zaznaczyła, że chodzi o wszelkie. Zdaniem spółki, wbrew twierdzeniom organów, zaskarżona czynność była czynnością zmierzającą do "zrealizowania środka egzekucyjnego". Powołując się na przepisy art. 7 oraz art. 1a pkt 12 u.p.e.a. zobowiązana wskazała, że w przypadku zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, musi zostać podjętych wiele różnych czynności, które muszą być jednak ściśle powiązane z procedurą stosowania poszczególnych środków egzekucyjnych, a ich cel musi się sprowadzać do doprowadzenia do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Według skarżącej organ zastosował zawężającą interpretację pojęcia "zastosowanie lub zrealizowanie środka egzekucyjnego", czym naruszył art. 1a pkt 12 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Za niezrozumiałą spółka uznała zawężającą interpretację pojęcia czynności egzekucyjnej tylko do zajęcia, złożenia wniosku do ksiąg wieczystych o wpis wzmianki o prowadzonej egzekucji, opisu i oszacowania. Zarzucając uciążliwość skarżąca wyjaśniła, że chodzi o uniemożliwienie stronie spłaty zobowiązań w całości, a faktycznie jej unicestwienie i likwidację. Zdaniem zobowiązanej organ działa na szkodę interesu publicznego i uzasadnionego interesu podatnika – skarżącej. Zaznaczono, że spółka spłaca zadłużenie wobec ZUS na podstawie umowy o rozłożeniu zadłużenia na raty od trzech lat. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: 3. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Kierując się kryterium legalności, Sąd nie może odnieść się merytorycznie do skargi z dnia 19 kwietnia 2024 r. na czynność egzekucyjną oraz zastosować mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, czego oczekuje spółka. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. 3.1. Badając zaskarżone postanowienie, według opisanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdza, aby w sprawie doszło do obrazy prawa materialnego, bądź naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które rodziłoby konieczność usunięcia rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy czynności, którą spółka uznała za egzekucyjną i zaskarżyła w skardze z dnia 19 kwietnia 2024 r. do organu egzekucyjnego. Zdaniem strony pismo organu egzekucyjnego z dnia 26 marca 2024 r., wzywające do udzielenia wyjaśnień na okoliczność istnienia przesłanek, wpływających na zwolnienie sprzedaży w toku egzekucji nieruchomości z podatku od towarów i usług, w związku z toczącą się wobec spółki egzekucją z nieruchomości, stanowi czynność egzekucyjną, w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Z kolei organ II instancji uznał, że kwestionowane pismo z dnia 26 marca 2024 r. nie stanowiło działania zmierzającego do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego i w konsekwencji nie mogło być przedmiotem skargi, na podstawie art. 54 u.p.e.a. 3.2. Stosownie do przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, a jej podstawą jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; albo 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 54 § 3 skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z powołanej ostatnio regulacji wynika, że czynnościami egzekucyjnymi będą zatem czynności faktyczne, dla których ważności ustawodawca przewidział w przepisach u.p.e.a. określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków egzekucyjnych. Nie będą natomiast czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2025 r., o sygn. akt III FSK 796/24 - treść powołanych wyroków dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: bazy CBOSA). Warunkiem wszczęcia postępowania w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest, aby wniesiona skarga dotyczyła takiego działania organów egzekucyjnych, które mieści się w definicji wskazanej w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Wprawdzie użyto w tej regulacji zwrotu "wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania", ale nie oznacza to wszystkich aktywności organu. Innymi słowy chodzi tylko o te działania, które są ukierunkowane na to, by doszło do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zwrócił się do skarżącej pismem z dnia 26 marca 2024 r., co istotne kolejnym w sprawie, o udzielenie informacji koniecznych do ustalenia, czy egzekucyjna sprzedaż nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz o wypełnienie formularza pozwalającego na usystematyzowanie informacji w powyższym zakresie. Dokonując analizy powyższego pisma i jego celu, nie sposób uznać go za czynność egzekucyjną w znaczeniu nadanym przez art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Nie sposób bowiem uznać za czynność egzekucyjną każdego pisma organu egzekucyjnego, skoro przepisy u.p.e.a. nie wiążą z takim pismem określonych skutków prawnych. Zdaniem Sądu, wolą ustawodawcy nie było stworzenie możliwości kwestionowania każdej korespondencji skierowanej do zobowiązanego, w szczególności gdy jej celem jest jedynie doprecyzowanie danych dotyczących zajętej rok wcześniej nieruchomości. Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że skarga na czynności egzekucyjne, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a. nie może być traktowana jako regulacja umożliwiająca kwestionowanie wszelkiego rodzaju korespondencji urzędowej kierowanej przez organ do zobowiązanego w toku egzekucji administracyjnej. W przeciwnym razie korzystanie z tej instytucji mogłoby doprowadzić do paraliżu postępowania egzekucyjnego. Przyjęcie powyższego założenia nie przeczy szeroka definicja pojęcia czynności egzekucyjnej z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Wbrew oczekiwaniom skarżącej ustawodawca, wskazując na wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania, nie miał na myśli wszystkich aktywności organu, ale tylko takie, które efektywnie i choćby pośrednio zmierzają do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie nieruchomość, której dotyczyło pismo organu egzekucyjnego z dnia 26 marca 2024 r., została zajęta rok wcześniej, a dane dotyczące podatku od towarów i usług w przypadku egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości mogły być jedynie pomocne. Reasumując zdaniem Sądu rację ma organ odwoławczy, że przedmiotem skargi wniesionej przez spółkę nie była czynność egzekucyjna, w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Zaistniała zatem tzw. inna uzasadniona przyczyna, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., stanowiąca podstawę odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie owej skargi. Z uwagi na formalnoprawny charakter rozstrzygnięcia, brak było podstaw do merytorycznej oceny argumentów dotyczących uciążliwości opisywanej w skardze. W ocenie Sądu, nie została też naruszona zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów oraz zasady konstytucyjne. W myśl art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa i sposób działania organów w niniejszej sprawie miał normatywne umocowanie. Dokonując umorzenia postępowania organ II instancji w sposób jasny i wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko i odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wskazując prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nie uchybiono także zasadzie dwuinstancyjności postępowania i zasadnie wywiedziono konieczność umorzenia postępowania, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodatkowo Sąd zauważa, że okoliczność cofnięcia skargi, w wyniku rzekomej sugestii urzędnika wierzyciela, na czynność zajęcia w 2023 r. nieruchomości, nie może być obecnie wykorzystywana jako usprawiedliwienie wniesienia skargi na pismo z dnia 26 marca 2024 r. Niezadowolenie spółki z odmowy rozłożenia zadłużenia na raty, pomimo cofnięcia skargi na czynność zajęcia nieruchomości, nie ma znaczenia w realiach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie potwierdził, że kwestionowane pismo z dnia 26 marca 2024 r. jest czynnością egzekucyjną, gdyż ewentualne powstanie zobowiązania w podatku od towarów i usług w związku ze sprzedażą zajętej nieruchomości nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu rozgoryczenia działaniami organu egzekucyjnego, które wypływa z rozpatrywanej przez Sąd skargi, nie czyni jej zarzutów zasadnymi. Każda egzekucja ze swej istoty wiąże się z uciążliwością dla zobowiązanego, jednak nie można abstrahować od tego, że jeżeli dochodzi do egzekucji, to na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek przymusowego doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze publicznoprawnym, który nie został przez niego dobrowolnie spełniony. Reasumując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że postanowienie organ II instancji odpowiada prawu, a w konsekwencji trafnie stwierdzono, że brak było podstaw do kontynuowania postępowania w przedmiocie skargi na czynność, która nie była w istocie czynnością egzekucyjną. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie stwierdza w niniejszej sprawie ani naruszeń prawa materialnego, ani procesowego, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonego postanowienia. Organy egzekucyjne nie mogły także naruszyć żadnych przepisów o.p., w tym art. 235 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. powołanych w skardze, albowiem w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się regulacji z o.p., ale odpowiednio przepisy k.p.a., co wynika wprost z odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. 3.3. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi spółki w całości jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI