I SA/Łd 813/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-02-15
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychodówfakturynierzetelnośćprawo podatkowepostępowanie podatkowekontrola podatkowazobowiązanie podatkoweodsetki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok, uznając faktury od jednego z kontrahentów za nierzetelne.

Sprawa dotyczyła skargi P. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok. Podatnikowi zarzucono zaniżenie przychodu, zawyżenie kosztów uzyskania przychodów oraz nieprawidłowości w dokumentowaniu transakcji paliwowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały faktury od firmy F. R. M. jako nierzetelne, co miało istotny wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że rzetelność ksiąg podatkowych jest warunkiem koniecznym do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi P. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2022 r., dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok. Organ odwoławczy, uchylając częściowo decyzję organu pierwszej instancji, określił zobowiązanie podatkowe w kwocie 548.200,00 zł oraz odsetki od niezapłaconych zaliczek. Podstawą rozstrzygnięcia były ustalenia organów podatkowych wskazujące na zaniżenie przychodu ze sprzedaży, zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu paliwa od firmy F. R. M. oraz nieprawidłowości w dokumentowaniu transakcji. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Podkreślono, że faktury wystawione przez F. R. M. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik miał tego świadomość, co uzasadniało uznanie księgi podatkowej za nierzetelną w tej części. Sąd odrzucił również zarzut przedawnienia, wskazując na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego oraz doręczeniem postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd zaznaczył, że rzetelność transakcji jest warunkiem koniecznym do uznania wydatku za koszt potrącalny, a podatnik ma obowiązek rzetelnego dokumentowania operacji gospodarczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury takie nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie mogą być podstawą do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, a księga podatkowa prowadzona na ich podstawie jest nierzetelna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały faktury od F. R. M. jako nierzetelne, ponieważ nie potwierdzały one rzeczywistej dostawy paliwa. Podatnik miał świadomość nierzetelności tych faktur, co uzasadniało uznanie księgi podatkowej za nierzetelną i odmówienie mocy dowodowej w zakresie tych kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten stanowi podstawę do zakwestionowania prawa podatnika do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych dostaw.

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten dotyczy przychodów z działalności gospodarczej i został zastosowany w kontekście zaniżenia przychodu.

u.p.d.o.f. art. 45 § 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten dotyczy sposobu dokumentowania sprzedaży i został zastosowany w kontekście niezałączania paragonów fiskalnych do faktur.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § 1 i 3

o.p. art. 193 § 1, 4 i 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 51 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 52 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 63 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Przepis ten dotyczy zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego.

o.p. art. 70 § 6 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

o.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Przepis ten reguluje sposób zawiadomienia strony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 193 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Stwierdzenie nierzetelności księgi podatkowej prowadzi do utraty jej szczególnej mocy dowodowej.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 154

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez F. R. M. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik miał świadomość nierzetelności faktur od F. R. M. Księga podatkowa prowadzona na podstawie nierzetelnych faktur jest nierzetelna. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było instrumentalne i skutecznie zawieszono bieg terminu przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Instrumentalne wykorzystanie postępowania karnoskarbowego. Błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe. Naruszenie art. 45 ust. 6 ustawy o PDOF poprzez błędne zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

nie ma znaczenia świadomość strony skarżącej o oszukańczych praktykach kontrahenta, dobra czy zła wiara podatnika nie jest dopuszczalne sankcjonowanie sytuacji, że kto inny dokonuje dostawy, a kto inny figuruje na fakturze ryzyko, że dane wydatki nie zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zasada in dubio pro tributario

Skład orzekający

Paweł Kowalski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Grzegorczyk-Drozda

sędzia

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że nierzetelne faktury nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, niezależnie od świadomości podatnika. Potwierdzenie zasad dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnoskarbowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem paliwami i powiązaniami między podmiotami. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia może być stosowana w podobnych sytuacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur i ich wpływu na rozliczenia podatkowe, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnoskarbowych. Zawiera szczegółowe analizy dowodowe.

Nierzetelne faktury paliwowe: jak uniknąć problemów z urzędem skarbowym i utraty prawa do odliczeń?

Dane finansowe

WPS: 548 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 813/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Paweł Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 14 ust. 1, art. 22 us. 1, art. 45 ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk Protokolant: asystent sędziego Aneta Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr 1001-IOD-2.4102.25.2021.37/U19/PL w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania P. Ś. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z dnia 12 lipca 2021 r., uchylił zaskarżoną decyzję: w części dotyczącej wysokości zobowiązania podatkowego za 2016 rok i określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok, opłacanym w formie liniowej, w kwocie 548.200,00 zł; w części dotyczącej określenia wysokości odsetek z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń-sierpień 2016 r. i określił wysokość tych odsetek za: styczeń 2016 r. w kwocie 198,00 zł; luty 2016 r. w kwocie 1.132,00 zł; marzec 2016 r. w kwocie 1.272,00 zł; kwiecień 2016 w kwocie 1.344,00 zł; maj 2016 r. w kwocie 2.516,00 zł; czerwiec 2016 r. w kwocie 2.167,00 zł; lipiec 2016 r. w kwocie 2.426,00 zł; sierpień 2016 r. w kwocie 2.403,00 zł, zaś w pozostałej części, tj. określenia wysokości odsetek od niezapłaconych zaliczek za wrzesień-grudzień 2016 r., w łącznej wysokości 9.986,00 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w 2016 r. podatnik prowadził działalność pod nazwą P. P. Ś., w zakresie sprzedaży oleju napędowego i gazu LPG. Podatnik posiadał koncesję udzieloną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 13 stycznia 2016 r., obejmującą obrót paliwami ciekłymi, tj. olejami napędowymi i benzynami silnikowymi innymi niż benzyny lotnicze bez wykorzystania infrastruktury technicznej oraz gazem płynnym przy wykorzystaniu samodzielnej stacji gazu płynnego zlokalizowanej na stacji paliw w miejscowości P., ul. [...] 10c. Ponadto w 2016 roku zajmował się usługami przewozu przesyłek kurierskich dla INPOST.
W toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego organ podatkowy I instancji stwierdził:
- zaniżenie przychodu ze sprzedaży, ewidencjonowanego na podstawie raportu okresowego z kasy rejestrującej, w wyniku niedołączenia do faktur sprzedaży oryginałów paragonów fiskalnych;
- zaewidencjonowanie w okresie od 17.01.2016 r. do 29.01.2016 r. sprzedaży 4.211,05 litrów oleju napędowego, dla którego brak jest udokumentowania w zaewidencjonowanych fakturach zakupu;
- niezaewidencjonowanie w okresie od 30.01.2016 r. do 31.12.2016 r. sprzedaży 11.933,08 litrów oleju napędowego,
- utrzymywanie stanu magazynowego oleju napędowego w ilościach przekraczających pojemność posiadanego zbiornika (przy czym uwzględniono oświadczenie strony, że większość zakupów dostarczano bezpośrednio finalnym odbiorcom);
- brak logicznego wytłumaczenia powodu występowania następujących po sobie transakcji sprzedaży w różnych cenach lub zakupu w jednym dniu paliwa przez jednego klienta w różnych cenach;
- brak logicznego wytłumaczenia, gdy strona wystawiała faktury na sprzedaż kilku lub kilkuset tysięcy litrów paliwa dla P1. P., J.sp. z o.o., B.T. W., Mechanika Pojazdowa J. S., a jednocześnie ww. podmioty dokumentowały zakup oleju napędowego fakturami wystawionymi bezpośrednio przez F. R. M.- mającego być głównym dostawcą tego towaru dla skarżącego. Dodatkowo F. R. M. posługiwał się fakturami zakupu oleju napędowego od P.sp. z o.o., czyli u drugiego z wystawców faktur na paliwo dla skarżącego, a przewozu mieli dokonać ci sami przewoźnicy, co podważa możliwość zweryfikowania dostaw w łańcuchach powiązanych firm, które mogą na różnych etapach powoływać się na te same wydania towaru z baz paliw, przy jednoczesnym braku potwierdzenia rzeczywistych dostaw u konkretnych klientów;
- odbiorcy, wynikający z faktur wystawionych przez skarżącego, tj. T. A.F., F1.. M. F., B.T.W. - mieli oświadczać, iż dokonywali tankowań na stacji paliw w R., tj. w lokalizacji, w której skarżący nie prowadził działalności w 2016 roku;
- zawyżenie kosztów uzyskania przychodów wynikających z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych dostaw deju napędowego dla P. P. Ś., a w których jako wystawcy widnieją P. sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz F. R. M. z siedzibą w R.;
- zawyżenie przychodu w wyniku wystawienia na rzecz PHU B. T. W. w Ł. 9 faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji zakupu paliwa przez T.W..
Wobec powyższego, decyzją z dnia 12 lipca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Radomsku, wskazując m.in. na uregulowanie przepisów 22 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) zwanej u.p.d.f., § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.), art. 193 § 4 i 6, art. 53a, 51 § 1 i2, art. 52 § 1 pkt 1, art. 53 § 1, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – zwanej "o.p.", określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. oraz odsetki z tytułu niezapłaconych zaliczek za miesiące od stycznia do grudnia 2016 r.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 26 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi po części podzielił ustalenia i wywiedzione z nich oceny organu I instancji, czemu dał wyraz utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości odsetek z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wrzesień-grudzień 2016 roku, a w pozostałej części uchylił decyzję organu I instancji i określił stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. oraz odsetki z tytułu niezapłaconych zaliczek za okres od stycznia do sierpnia 2016 roku.
Tytułem wstępu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ co do zasady upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. wiązać należy z datą 31 grudnia 2022 r., zaś zobowiązania z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek za miesiące od stycznia do listopada 2016 roku - z datą 31 grudnia 2021 r., a za grudzień 2016 r. - z datą 31 grudnia 2022 r. Poza tym jak wynika z akt, postanowieniem z dnia 6 października 2021 r., Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 k.k.s. Co więcej, wywiązując się z regulacji art. 70c o.p., o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w dniu 19 października 2021 r. został zawiadomiony pełnomocnik strony.
Organ wskazał również, iż w niniejszej sprawie nie sposób mówić o instrumentalnych wykorzystaniu postępowania karnoskarbowego, tym bardziej, że na organach administracji ciąży obowiązek wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, którego niedopełnienie traktowane jest jako bezprawne. Zwrócił uwagę na szereg czynności podejmowanych przez organ karnoskarbowy zmierzających do zgromadzenia materiału oraz fakt objęcia postępowania nadzorem prokuratorskim, Ponadto wskazano, że wystawiono wobec podatnika zarządzenie zabezpieczenia w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustanowiono zastaw skarbowy na pojazdach podatnika.
Przechodząc do meritum organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji w sposób wybiórczy, z naruszeniem zasady obiektywizmu podjął próbę uzasadnienia swojego stanowiska uznającego zawyżenie przez firmę podatnika kosztów uzyskania przychodów wynikającego z części faktur wystawionych przez P.sp. z o.o. Zdaniem organu odwoławczego dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie transakcji z P.sp. z o.o. należy mieć na uwadze, że nie potwierdza ona jednoznacznie słuszności stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji. Nie ma podstaw do bezsprzecznego uznania, że faktury dotyczące zakupu paliwa wystawione przez P.nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Przyjąć zatem należy, rozstrzygając ewentualne wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, że tego nie dowiedziono. Pominięcie transakcji podatnika ze spółką P. uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. oraz wysokości odsetek od niezapłaconych zaliczek za poszczególne miesiące okresu styczeń-sierpień 2016 roku.
Odnośnie drugiego kontrahenta strony, organ odwoławczy podzielił w pełni oceny wywiedzione w oparciu o obszerny materiał dowodowy uzasadniające stanowisko organu I instancji, iż firma R. M. wystawiała dla podatnika faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego. Organ ustalił przede wszystkim, iż główny kontrahent firmy R. M. – spółka O. (90,06% wartości brutto faktur zakupu) - zaprzeczyła, iż w 2016 roku dokonywała na jego rzecz sprzedaży, oświadczyła m.in., iż współpracę zakończyła w 2014 roku a faktury wystawiana przez spółkę O. nie są tożsame z tymi które przedłożył R. M.. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji również w stosunku do transakcji R. M. z firmą P.(7,11% wartości brutto faktur zakupu). Na podstawie materiału dowodowego ustalono bowiem, iż ww. firma na udokumentowanie zakupu paliwa posiada faktury wystawione przez podmioty, u których w wyniku kontroli i postępowań prowadzonych przez właściwe organy podatkowe stwierdzono, iż w badanym okresie wystawiały "puste faktury". Z kolei odnośnie transakcji zawieranych przez Pana M. z firmą P2. sp. z o.o. sp.k. (1,93% wartości brutto wszystkich faktur zakupu) organ stwierdził, iż w toku postępowania przed organem I instancji ustalono i w sposób wiarygodny potwierdzono dostawę paliwa z faktur wystawionych przez ww. firmę, co wynika z przesłuchania świadków i sporządzonej dokumentacji transakcji, która prócz faktur obejmuje zarówno dowody nalewu w bazach paliw, jak i dowody dostaw do F., na których wskazano datę dostawy, ilość, numer rejestracyjny pojazdu, dane kierowcy, powołano się przy tym na dokument pobrania paliwa do cysterny i nr świadectwa jakości (załączano kserokopię do każdej dostawy). Dokumenty te zawierają czytelne podpisy zarówno kierowcy przywożącego paliwo, jak i osoby odbierającej.
Reasumując organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, iż wystawione przez firmę R. M. na rzecz podatnika faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych a podatnik miał tego świadomość, co obszernie odzwierciedlono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 25 – 29 zaskarżonej decyzji).
Organ odwoławczy uznał za prawidłową ocenę organu I instancji również w odniesieniu do niekwestionowanego w odwołaniu zaniżenia przychodu ze sprzedaży, ewidencjonowanego na podstawie raportu okresowego z kasy rejestrującej, w wyniku nie dołączenia do faktur sprzedaży oryginałów paragonów fiskalnych. Jak i zawyżenia sprzedaży w wyniku wystawienia na rzecz PHU B. T. W. faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji zakupu paliwa przez T. W.. T. W. wyjaśnił m.in., iż dokonywał zakupu na stacji paliw podatnika ale nie zna strony, jak również R. M., dwa razy odbierał faktury zbiorcze na stacji w R.. Jego zdaniem wydanie paliwa odbywało się na stacji w R., w sytuacji gdy podatnik posiada koncesję na sprzedaż paliwa na stacji w P.. W protokole kontroli wobec T. W. stwierdzono nadto, że jego kontrahenci, czyli P. P. Ś. i F.. R. M. są ze sobą powiązani poprzez uczestnictwo w łańcuchach fikcyjnych dostaw oleju napędowego, co również dowodzi, że faktury wystawione przez te firmy w 2016 roku na rzecz T. W. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Po zakończeniu kontroli T. W. złożył korekty deklaracji VAT-7 zgodne z ustaleniami kontroli.
Mając na względzie, że zakwestionowane koszty, wynikające ze spornych faktur wystawionych przez firmę F.. R. M. stanowiły więcej niż 0,5% kosztów wykazanych w księdze (3.021.624,93 zł/ 4.767.821,28 zł = 63,38%) organ odwoławczy za uzasadnione uznał, by przed określeniem podstawy opodatkowania, uznać prowadzoną przez skarżącego księgę podatkową (za 2016 rok) za nierzetelną w części dotyczącej spornych kosztów i w tej części odmówić jej mocy dowodowej w postępowaniu podatkowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik P. Ś. zaskarżył decyzję organu II instancji w części dotyczącej określenia wysokości odsetek od niezapłaconych zaliczek za okres wrzesień - grudzień 2016 roku w łącznej wysokości 9.986,00 zł. Pełnomocnik skarżącego, wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności:
- art. 70 § 1 pkt 6 o.p. poprzez przyjęcie, że nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązania podatnika w sytuacji, kiedy wskazany przepis i instytucja zawieszenia terminu przedawnienia zostały wykorzystane instrumentalnie, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem w ocenie podatnika doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego;
- art. 191 i art. 122, a także art. 123 w związku z art. 121 oraz art. 187 § 1 o.p. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia, wynikający z błędnej oceny dowodów oraz z niepełności postępowania dowodowego, będący wynikiem nieprzestrzegania reguł swobodnej oceny dowodów oraz pominięcia faktów i źródeł dowodowych o istotnym znaczeniu w postaci: błędnego przyjęcia, że transakcje zakupu paliwa od kontrahenta strony F.. R. M. stanowiły oszustwo podatkowe, w sytuacji kiedy do wskazanych transakcji faktycznie doszło, a skarżący sprzedał zakupione paliwo dalej, wypracowując określony poziom sprzedaży i zysku;
- art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie podatnika do organów podatkowych wyrażający się w rozstrzyganiu wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika oraz w braku wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego - co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia;
- art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez błędne zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że podatnik dokumentował czynności pozorne i w związku z powyższym nie mógł skorzystać z prawa do zaliczenia w koszty wydatku wykazanego w fakturach wystawionych przez kontrahenta, z którym transakcje zostały przez organ podatkowy uznane za fikcyjne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – zwanej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zarzuty skargi koncentrują się wokół naruszania przepisów postępowania, które w konsekwencji, w ocenie strony, doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego, a najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzut ten sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że organy podatkowe w sposób instrumentalny wykorzystały prawo do wszczęcia postępowania karnoskarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Mając na uwadze takie sformowanie zarzutów, w pierwszej kolejności, przypomnieć trzeba, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest określenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odsetek z tytułu niezapłaconych zaliczek za cały 2016 r. Co do zasady zatem, zgodnie z art.70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem, upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok wiązać należy z datą 31 grudnia 2022 r., zaś zobowiązań z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek za miesiące od stycznia do listopada 2016 roku - z datą 31 grudnia 2021 r., a za grudzień 2016 r. - z datą 31 grudnia 2022 r. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wszczął śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 k.k.s. I co niekwestionowane przez skarżącego, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p., zostało w trybie art. 70c o.p. doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 19 października 2021 r.
Ponadto w dniu 2 grudnia 2021 r. wystawiono w trybie art. 154 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarządzenia zabezpieczenia, którymi objęto uszczuplenie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok i odsetki od niezapłaconych zaliczek. Zarządzenia zabezpieczenia wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego doręczono stronie w trybie art.150 § 4 o.p. w dniu 23 grudnia 2021 r. Stosownie zaś do przepisu art. 70 § 6 pkt 4 o.p., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wobec powyższego nie sposób podzielić zarzutu skargi, iż doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, tym bardziej, iż na poparcie tegoż strona nie przytoczyła żadnej argumentacji.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego zasadzający się w istocie wyłącznie na wskazaniu, iż do wszczęcia przedmiotowego doszło na krótko przed upływem terminu przedawnienia. O ile faktem jest, iż dla części zobowiązań będących przedmiotem kontroli termin przedawnienia upływałby, co do zasady, z dniem 31 grudnia 2021 r., to należy pamiętać, iż dla zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. upływ terminu przedawnienia należy wiązać z dniem 31 grudnia 2022 r., podobnie jak w odniesieniu do określonych przez organ odsetek od niezapłaconej zaliczki za grudzień 2016 r. Nie sposób przy tym pominąć, iż już w dniu 8 marca 2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego przyjął zawiadomienie o możliwości popełnienia czynu zabronionego. Przeprowadziwszy analizę materiału dowodowego z kontroli podatkowej i postępowania podatkowego oraz decyzji organu I instancji, postanowił o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w dniu 6 października 2021 r. Nie ulega także wątpliwości, iż organ karnoskarbowy nie poprzestał na opisanych czynnościach, ponieważ jak opisał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podejmował szereg czynności procesowych celem pozyskania dodatkowego materiału dowodowego, m.in. zwracał się do organów skarbowych w Radomsku, w Piotrkowie Trybunalskim, Łódzkiego Urzędu Skarbowego, Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim. Co więcej, odpis postanowienia z dnia 6 października 2021 r. organ postępowania przygotowawczego przesłał do Prokuratury Rejonowej w R., zatem postępowanie przygotowawcze od samego początku jest prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w R..
Reasumując, skoro postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte na podstawie materiałów zebranych w trakcie kontroli podatkowej, a następnie w toku tego postępowania podjęto działania zmierzające do ustalenia faktów niezbędnych do wniesienia oskarżenia, w ocenie Sądu wszczęcie tego postępowania nie miało charakteru instrumentalnego.
Przechodząc do dalszej, merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podkreślić należy, iż w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy zaznaczyć, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając zatem stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe zważając na wynikający z przepisu art. 122 o.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej, jak też z zasady swobodnej oceny dowodów. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury (art. 121, art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 191 o.p.), na które wskazała strona w skardze. Zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący i poddany został obiektywnej ocenie, z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem wnikliwej analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podobnie jak ustalenie, iż organy działały w granicach wyznaczonych obowiązującymi przepisami i na ich podstawie. Okoliczność, iż analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego doprowadziła stronę do odmiennych od organu wniosków, nie świadczy o błędach w procedowaniu organu, a przede wszystkim o wadliwym rozstrzygnięciu. Stanowisko wywiedzione przez organy znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który strona mogła w toku postępowania uzupełniać dążąc do wykazania swych racji. Z prawa tego strona nie skorzystała, a jednocześnie zarzuca w skardze, iż organ rozstrzygał na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Skarżący dysponując inicjatywą dowodową w postępowaniu, kontrdowodów wobec ustaleń organów nie przedstawił. Wobec tego organ w ramach swobodnej oceny dowodów miał prawo uznać, że określone fakty zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Nie sposób również zgodzić się ze stroną, iż organ rozstrzygał wszelkie wątpliwości na niekorzyść podatnika. Na coś przeciwnego wskazuje rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i określił: zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 i odsetki od niezapłaconych zaliczek za okresy od stycznia do sierpnia 2016 r. w niższej kwocie. A to właśnie z uwagi na dostrzeżone wątpliwości organu odwoławczego, które na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie dawały jednoznacznych odpowiedzi, na czym polegało oszustwo podatkowe, które stanowiłoby przyczynę zakwestionowania prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę P..z siedzibą w O., i w dalszej kolejności również zawyżenia kosztów uzyskania przychodu.
W ocenie Sądu prawidłowy jest wywód organu, a co ważne znajduje odzwierciedlenie w materiale sprawy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Radomsku zgromadził obszerny materiał dowodowy dotyczący firmy P., jednakże dokonał błędnej jego oceny w aspekcie stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy przepisu prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24a u.p.d.f. W ocenie organu odwoławczego, wprawdzie organ I instancji podjął próbę wykazania "oszustwa podatkowego" w transakcjach między firmą skarżącego, a P., jednak zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi argumentacja organu opiera się na materiale dotyczącym kontrahentów spółki P., z którego jak wykazano wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie wynika, że spółka ta nie nabyła towaru, którego nie mogła potem odsprzedać, argumentacja organu I instancji jest również niekonsekwentna (np. uznano, że wszystkie faktury wystawione przez M. dla P.są nierzetelne, ale jednak część faktur sprzedaży dla firmy strony uznano za rzetelne), jak również często ogólnikowa (np. "co najmniej część faktur zakupu'' od P.nie dokumentuje transakcji rzeczywistych). Organ odwoławczy stwierdził również, iż lektura argumentów organów I instancji wskazuje na brak zdecydowania co do świadomości/staranności skarżącego. W następstwie powyższego spójna jest ocena organu odwoławczego, iż przeprowadzone dowody i dostępne środki dowodowe nie pozwalają na dokonanie niepodważalnej oceny co do zaistnienia czy też niezaistnienia ustalonych przez organ I instancji okoliczności. Wobec tego możliwe jest w istocie przyjęcie dwóch równoważnych wersji zdarzeń. W takiej sytuacji, mając na względzie zasadę in dubio pro tributario, należy uwzględnić wersję korzystniejszą dla podatnika. W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, iż skarżący nie zawyżył kosztów uzyskania przychodów wnikających z faktur wystawionych przez P.. Przedstawione rozstrzygnięcie organu odwoławczego dobitnie świadczy o uwzględnieniu i przestrzeganiu zasady rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika.
Reasumując, w ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do kwestii merytorycznych przypomnieć trzeba, iż przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok i określenia wysokości odsetek z tytułu niezapłaconych zaliczek na ten podatek za okres od stycznia do sierpnia 2016 r. i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten okres oraz odsetki z tytułu niezapłaconych odsetek od zaliczek za okres od stycznia do sierpnia 2016 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zasadność i trafność rozstrzygnięcia w części w jakiej organ uchylił decyzję organu I instancji i określił zobowiązanie podatkowe za ww. okres w niższych kwotach została już wyjaśniona. U podstaw rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji, legła przede wszystkim ocena organów, iż podatnik dokonując ewidencjonując w księdze podatkowej faktury VAT wystawione przez F. R. M., tytułem dostaw paliw, zawyżył koszty uzyskania przychodów, przy czym podatnik miał świadomość nierzetelności ww. faktur. Ponadto podatnik zaniżył przychód ze sprzedaży, ewidencjonowanej na podstawie raportu okresowego z kasy rejestrującej, w wyniku nie dołączenia do faktur sprzedaży oryginałów paragonów fiskalnych oraz zawyżył przychód w wyniku wystawienia na rzecz PHU B. T. W. w Ł. - 9 faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji zakupu paliwa przez T. W..
Zasadniczy spór między stronami sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe miały wystarczające podstawy do zakwestionowania na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.f. prawa podatnika do zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów kwot wynikających z faktur, na których jako wystawca widnieje firma F..
Jak potwierdza zgromadzony materiał dowodowy kontrahent skarżącego – firma R. w 2016 rok, wedle wyjaśnień R. M., nabywała towar od firm: P.2. sp. z o.o. sp.k., a O. T. P. sp. z o.o., oraz jeszcze od 1-2 firm, których nazw nie pamięta. Spośród wskazanych przez R. M. organ nie zakwestionował rzeczywistej współpracy z firmą P2.. W sposób wiarygodny potwierdzono bowiem dostawę paliwa z faktur wystawionych przez P2.sp. z o.o. sp.k,, co wynika tak z przesłuchania świadków, jak i sporządzonej dokumentacji transakcji, która prócz faktur obejmuje zarówno dowody nalewu w bazach paliw, jak i dowody dostaw do F., na których wskazano datę dostawy, ilość, numer rejestracyjny pojazdu, dane kierowcy, powołano się przy tym na dokument pobrania paliwa do cysterny i nr świadectwa jakości (załączano kserokopię do każdej dostawy). Dokumenty te zawierają czytelne podpisy zarówno kierowcy przywożącego paliwo, jak i osoby odbierającej.
Z kolei odnośnie firmy O.ustalono, w szczególności na podstawie wyjaśnień A. P. i T. P., iż ich firma od 2015 roku nie wystawiała faktur dla F., oraz nie miała żadnych kontaktów z tym podmiotem, nie przesyłano faktur pocztą. Świadkowie nie znają także J. W., którego nazwisko widnieje na fakturach od O., osoba taka nie była nigdy zatrudniona tak w PHU O. jak i w spółce O.. Po okazaniu w toku przesłuchania zabezpieczonych w postępowaniu karnym faktur świadkowie nie potwierdzili ich wystawienia, szczegółowo wskazali różnice w szacie graficznej faktury i pieczęci, danych i podpisów na fakturach, ich numeracji. Ponadto zeznano, że w firmie O. płatności były przelewem a nie na podstawie "KP". Wskazano także, że nie zgadzają się druki WZ, w tym wielkość oraz dane - wpisywano numer rejestracyjny pojazdu, był podpis kierowcy, data i na ogół numer dowodu wydania. Nie wydawano na ogół dowodów wpłaty, ale gdy to się zdarzyło, były na nich pełne dane: kwota słownie, dane wystawcy, podpis. W innej wersji niż okazane w toku przesłuchania były także świadectwa jakości.
Ustalenia odnośnie firmy OIL-TOM mają potwierdzenie również w piśmie Prokuratury Okręgowej w P. z dnia 24 lutego 2020 r., z którego wynika, że R. M. postawiono zarzuty posługiwania się, w tym w roku 2016, podrobionymi fakturami, które miały być wystawione m.in, przez O. T. P. sp. z o.o. W akcie oskarżenia stwierdzono, że R. M. w okresie 01.01.2013 r. - 31.01.2017 r. będąc właścicielem firmy F.. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru użył podrobionych faktur zakupu paliwa w celu sporządzenia nierzetelnych deklaracji VAT-7 zaniżając zobowiązanie podatkowe w tym okresie, w tym z faktur wystawionych przez O. T. P. sp. z o.o. (w okresie grudzień 2015 r. - styczeń 2017 r.). Ponadto stwierdzono, że podmioty figurujące na fakturach jako dostawcy paliw (w tym O. T. P. Sp. z o.o.) nie wystawiły tych dokumentów, na fakturach wykazano fikcyjne zakupy oleju napędowego, czym doprowadzono do zawyżenia podatku naliczonego skutkującego zaniżeniem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług przez F.. R.M. w okresie od stycznia 2013 r. do stycznia 2017 r. Poza tym faktury, na których jako wystawca figuruje O. T.P. sp. z o.o. posiadają gotówkową formę płatności, pomimo że przekraczają równowartość 15 000 EURO, a do większości z nich brak świadectw jakości paliwa i dowodów tych dostaw.
W świetle powyższego trafnie wywiódł organ podatkowy, iż faktury sprzedaży oleju napędowego F. dla skarżącego stanowią kolejny etap fakturowania transakcji występujących na poprzednim etapie w 90,06 % ich wartości z faktur, na których jako wystawca widnieje podmiot PHU O. T.P. sp. z o.o., niepotwierdzający dostaw towaru i sporządzenia faktur.
Uwzględniając poczynione przez organ ustalenia i wyprowadzone z nich logiczne wnioski, podzielić należy ocenę, iż owszem strona nabyła od firmy F. towar widniejący na fakturach, jednakże faktury te miały na celu jedynie zalegalizowanie niewiadome pochodzenie tegoż towaru. Faktury, którymi to jako jedynymi dokumentami dysponuje podatnik należy ocenić jako nierzetelne.
Uwzględniając fakt, iż organy nie zakwestionowały istnienia towaru, lecz stwierdziły, że nie mógł on zostać zbyty przez podmiot wskazany na fakturze, a zakwestionowanie koszty, wynikające z tych faktur stanowią więcej niż 0,5% kosztów wykazanych w księdze (63,38%) uzasadnionym było uznanie prowadzonej w tym zakresie księgi podatkowej za nierzetelną i w tej części odmówienie jej mocy dowodowej w postępowaniu podatkowym.
Sąd pragnie podkreślić, że dochód wynikający z księgi podatkowej, a taką jest m.in. księga przychodów i rozchodów, jest podstawą opodatkowania tylko wtedy, gdy księga jest prowadzona prawidłowo.
Ustawodawca nadaje księgom podatkowym szczególną moc dowodową. Zgodnie z przepisem art. 193 § 1 o.p., księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Ze wspomnianego art. 193 § 1 o.p. wynika domniemanie, że zdarzenia odnotowane w księdze rzeczywiście miały miejsce, a ich przebieg był taki, jak z owej księgi wynika. Domniemanie to wiąże organ podatkowy. Oznacza to, że organ nie będzie mógł dokonać ustaleń wbrew księdze. Domniemanie to może zostać obalone, co pociągnie za sobą utratę mocy dowodowej ksiąg. Domniemanie z art. 193 § 1 o.p. może zostać obalone, jeśli stwierdzone zostanie, że księga prowadzona była w sposób nierzetelny lub wadliwy. Inicjatywa stwierdzenia tego rodzaju okoliczności należy do organu podatkowego, który może przeprowadzić odpowiednie badanie w tym względzie. Stwierdzenie nierzetelności, zgodnie z przepisem art. 193 § 4 o.p., zawsze prowadzi do utraty przez księgę szczególnej mocy dowodowej.
Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, bowiem organ podatkowy stwierdził nierzetelność księgi podatnika w zakresie związanym z zakupami paliwa od F. . R. M..
W stanie faktycznym sprawy dla rozstrzygnięcia sprawy nie było istotne, czy dostawa paliwa objętego spornymi fakturami w ogóle miała miejsce, lecz czy posiadane przez podatnika dowody (faktury) odzwierciedlają rzeczywiste wykonanie dostawy przez podmiot widniejący na fakturach jako dostawca. Nie jest dopuszczalne sankcjonowanie sytuacji, że kto inny dokonuje dostawy, a kto inny figuruje na fakturze. Tolerowanie takiej sytuacji prowadziłoby w konsekwencji do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na przebiegu rzeczywistym działalności gospodarczej i występujących w niej zdarzeniach, lecz wyłącznie na treści zgromadzonych i zaoferowanych przez podatnika dokumentów prywatnych. Podkreślenia wymaga, że to właśnie podatnik ma obowiązek rzetelnego dokumentowania przebiegu operacji gospodarczych. Jeżeli nie posiada rzetelnych dokumentów na okoliczność poniesienia wydatków, to ryzykuje, że dane wydatki nie zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rzetelność transakcji jest warunkiem koniecznym uznania wydatku za koszt potrącalny (zob. wyroki NSA z 30 stycznia 2009 r., II FSK 1405/07 oraz z 7 czerwca 2011 r., II FSK 462/11, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - dalej: CBOSA). To podatnik powinien posiadać dokumenty księgowe spełniające wymogi prawne i na podstawie takich dokumentów zaliczać wydatki do kosztów.
W rozpatrywanej sprawie posiadane przez podatnika, a wskazane wyżej faktury nie są rzetelnymi dokumentami, bowiem nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, co zostało wykazane w toku postępowania podatkowego.
W niniejszej sprawie, analizując okoliczności transakcji, organ trafnie ocenił, iż podatnik wiedział, że podejmując współpracę z firmą F. uczestniczy w transakcjach niemających potwierdzenia w rzeczywistości. Organ wskazał szereg okoliczności, które niewątpliwie przesądziły o takowej ocenie, m.in. na fakt, iż skarżący, nie mając doświadczenia w branży, podjął się prowadzenia od grudnia 2015 roku stacji paliw, która miała ograniczone działanie poprzez słabą infrastrukturę (brak dystrybutora na benzynę, przestarzałe odmierzacze, nieskonfigurowane z systemem sprzedaży), umiejscowioną na peryferiach miasta w pobliżu dwóch dużych stacji sieciowych (LOTOS i ORLEN). Co więcej, skarżący posiadał koncesję na obrót paliwami ciekłymi, tj. benzynami silnikowymi innymi niż benzyny lotnicze, olejami napędowymi bez wykorzystania infrastruktury technicznej oraz gazem płynnym przy wykorzystaniu samodzielnej stacji gazu płynnego w Pawłowie. Zatem można poddać w wątpliwość legalność handlu olejem napędowym z wykorzystaniem zbiornika na stacji paliw w P.. Ponadto skarżący nie spełnił minimalnych wymogów odnośnie bezpieczeństwa prawnego prowadzonego obrotu gospodarczego, decydując się na "współpracę" z firmą R. M., która wymagała zapłaty gotówką w dniu wystawienia faktury i nie oferowała rabatów, podczas gdy z innymi firmami w większości rozliczał się skarżący przelewami, brak przedpłat, zamówienia miały być realizowane mailowo, na co nie przedstawiono żadnych dowodów, lub telefonicznie. Niewątpliwie i bliskie powiązania rodzinne (R. M. jest teściem skarżącego) również świadczą na rzecz posiadania przez stronę pełnej świadomości uczestnictwa w nierzeczywistym obrocie paliwem. Tym bardziej, iż skarżący oświadczył, że miał wgląd w dokumenty F. i że miał zaufanie do właściciela, a skoro miał wgląd w dokumenty ww. firmy to posiadał wiedzę, iż firma R. M. objęta została kontrolą w lipcu 2015 roku, a akt oskarżenia obejmuje lata 2013-2017 oraz jaki kontrahent był głównym dostawcą R. M.. Skarżący w żaden sposób nie weryfikował rzetelności kontrahenta, jak i oferowanego towaru. W pisemnych wyjaśnieniach ogólnikowo powołał się na weryfikacje kontrahentów, wskazując na okazanie przez nich koncesji i dokumentów potwierdzających opłacenie podatku VAT (deklaracji), jednak nie potwierdził tego żadnymi dowodami, ani załączonymi do przekazanej kontrolującym dokumentacji podatkowej, ani w odpowiedzi na wezwania organu podatkowego. Dopiero w trakcie przesłuchania w charakterze strony okazał deklaracje VAT-7 swoich kontrahentów. Organ zasadnie zwrócił uwagę, iż zgodnie z oświadczeniem, skarżący codziennie sprawdzał aktualne ceny dnia paliwa na rynku lokalnym, jednocześnie nie wzbudziły wątpliwości ceny zakupu jakie oferowała firma F., które były dla strony dużo niższe niż hurtowe ceny stosowane przez wiodących producentów paliw w Polsce (PKN ORLEN S.A, ale też Grupę Lotos S.A, a obejmowały one dodatkowo usługę transportu, gdyż skarżący jak oświadczył nie posiadał własnego.
Niezależnie od powyższego Sąd podkreśla, że z punktu widzenia uregulowań zawartych w art. 22 ust. 1 u.p.d.f. nie jest istotnym, czy podatnik w sposób zawiniony (zamierzony bądź wskutek braku dbałości o własne interesy gospodarcze) lub niezawiniony dokonywał rozliczenia kosztów uzyskania przychodu na podstawie nierzetelnych dowodów księgowych. Dla oceny rzetelności ksiąg podatkowych nieważne są przyczyny zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków wynikających z dowodów zakupu nieodzwierciedlających rzeczywistej sprzedaży. Na gruncie podatku dochodowego nie ma znaczenia świadomość strony skarżącej o oszukańczych praktykach kontrahenta, dobra czy zła wiara podatnika, jak też nie znajduje zastosowania interpretacja przepisów dotycząca podatku od towarów i usług wynikająca z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (patrz wyrok NSA z 7.10.2022 r., II FSK 593/20, LEX nr 3439988).
Z akt sprawy wynika również, iż w 2016 roku skarżący wystawił 9 faktur sprzedaży na rzecz P.H.U.B. T. W., u którego to podmiotu przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie podatku VAT za miesiące od kwietnia do grudnia 2016 roku. I co ważne dla niniejszej sprawy, T. W. zeznał w ramach wspomnianej kontroli, że w 2016 roku paliwo kupował głównie w firmie T1.w W. i P.w R.. Potwierdził, że kupował paliwo od PM P. P. Ś., ale nie zna strony. Przy czym wskazał, iż dwa razy odbierał faktury zbiorcze na stacji w R. i Jego zdaniem wydanie paliwa odbywało się na stacji w R.. Daty wystawienia faktur nie są takie jak daty dostaw towaru - faktura była na koniec miesiąca i obejmowała zbiorcze tankowania na stacji w R.. T. W. zeznał również, że nie zna R. M., natomiast firma F. kojarzy mu się ze stacją paliw w R.. Nie jest pewien czy kupował paliwo w tej firmie. Potwierdził, że faktury wystawione przez F. dokumentują rzeczywiste transakcje. Co nader istotne, skarżący nie posiadał stacji w R.tylko w P.. Sprzedawane paliwo miał skarżący magazynować w P. lub miało być przewożone bezpośrednio do klienta. Pan W. nie mógł zatem kupować paliwa od skarżącego na stacji w R., ponieważ takiej stacji skarżący nie posiadał.
W protokole kontroli wobec T. W. stwierdzono nadto, że jego kontrahenci, czyli P. P. Ś. i F. R. M. są ze sobą powiązani poprzez uczestnictwo w łańcuchach fikcyjnych dostaw oleju napędowego, co również dowodzi, że faktury wystawione przez te firmy w 2016 roku na rzecz T. W. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Sąd podziela ustalenia organów również w zakresie pozostałych, niekwestionowanych przez stronę ustaleń odnośnie zaniżenia przychodu ze sprzedaży.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1, art. 14 ust. 1, a także art. 45 ust. 6 u.p.d.f. W stanie faktycznym sprawy zaistniały podstawy do zakwestionowania odliczeń wynikających z faktur wystawionych przez firmę F., jak i części faktur wystawionych przez firmę skarżącego, co rzetelnie wykazały organy podatkowe. W konsekwencji należało uznać, że wskazane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik nie mógł skutecznie zaliczyć kwot wynikających z wystawionych przez siebie faktur do kosztów uzyskania przychodów Nie mógł również wskazać jako przychód kwot wynikających ze wskazanych wyżej faktur, na których widniał jako dostawca paliwa.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a w toku postępowania podatkowego nie doszło do naruszenia przepisów to postępowanie regulujących w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na marginesie mając na uwadze argumentację skargi dodać trzeba, iż okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w 2016 roku i wypracowania określonego zysku na skutek zbycia towaru nabytego od kontrahenta, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Co za tym i wyjaśnienia pracowników strony, składane na potwierdzenie prowadzenia działalności gospodarczej. Dostrzec trzeba, iż organy podatkowe nie kwestionują, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą, jak również, iż dysponował towarem i wypracował określony zysk.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
AKE.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI