I SA/Po 703/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący podnosił, że zajęcie jego konta osobistego, na które wpływa zasiłek chorobowy i inne środki niezbędne do utrzymania rodziny i gospodarstwa, jest zbyt uciążliwe, zwłaszcza w kontekście innych zastosowanych środków zabezpieczających, takich jak zajęcie samochodów i wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości. Organy obu instancji dwukrotnie oddaliły skargę, uznając zajęcie rachunku bankowego za jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych i wskazując na brak alternatywnych składników majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po raz pierwszy uchylając postanowienie Dyrektora, wskazał, że organy nie przeanalizowały należycie podstawy prawnej dotyczącej najmniej uciążliwego środka (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) i nie uwzględniły wszystkich okoliczności sprawy, w tym innych form zabezpieczenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy, które ponownie oddaliły skargę, Sąd tym razem uchylił zaskarżone postanowienia i poprzedzające je postanowienie Naczelnika. Sąd podkreślił, że organy nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA, a także nie uwzględniły istotnych okoliczności, takich jak uchylenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Sąd wskazał, że organy muszą ponownie rozważyć, czy zajęcie rachunku bankowego jest najmniej uciążliwym środkiem w porównaniu do hipoteki przymusowej, która nie ogranicza bieżącego funkcjonowania, oraz uwzględnić wszystkie podnoszone przez skarżącego dolegliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego w postępowaniu zabezpieczającym, obowiązek stosowania się do wskazań sądu, analiza porównawcza uciążliwości różnych środków zabezpieczających.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne w sprawach egzekucyjnych i zabezpieczających.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, przy jednoczesnym zastosowaniu innych środków zabezpieczających (hipoteka przymusowa, zajęcie ruchomości), stanowi środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały w sposób przekonujący, że zajęcie rachunku bankowego jest najmniej uciążliwym środkiem, zwłaszcza w kontekście hipoteki przymusowej, która nie ogranicza bieżącego funkcjonowania zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły należytej analizy porównawczej uciążliwości różnych środków zabezpieczających, nie uwzględniły wszystkich okoliczności sprawy, w tym sytuacji majątkowej skarżącego i innych zastosowanych zabezpieczeń, a także nie zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku WSA.
Czy organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim orzeczeniu sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zastosowały się w pełni do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA, co skutkowało wadliwością ich kolejnych rozstrzygnięć.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy, a ich nieuwzględnienie prowadzi do naruszenia prawa.
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ocenił, że zajęcie rachunku bankowego nie jest zbyt uciążliwe, biorąc pod uwagę inne zastosowane środki zabezpieczające i sytuację majątkową skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały, że zajęcie rachunku bankowego nie jest zbyt uciążliwe, nie przeprowadzając kompleksowej analizy wpływu wszystkich zastosowanych środków na funkcjonowanie skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny porównać uciążliwość zajęcia rachunku bankowego z innymi środkami, takimi jak hipoteka przymusowa, która nie ogranicza bieżącego funkcjonowania, oraz uwzględnić podnoszone przez skarżącego dolegliwości.
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące skargi na czynności egzekucyjne stosuje się odpowiednio do skargi na zajęcie zabezpieczające.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, udzielania wyjaśnień i wskazówek.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zajęcie rachunku bankowego jest zbyt uciążliwe w kontekście innych zastosowanych środków zabezpieczających. • Organy nie wykazały, że zastosowany środek jest najmniej uciążliwy. • Organy nie zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku WSA. • Organy nie uwzględniły wszystkich okoliczności sprawy i sytuacji majątkowej skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zajęcie rachunku bankowego jest jednym z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. • Skarżący nie wskazał alternatywnego, mniej uciążliwego środka zabezpieczenia. • Zajęcie nie uniemożliwia prowadzenia działalności rolniczej ani zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego • uciążliwość to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności • czynność obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową nie jest czynnością władczą • ustanowienie hipoteki przymusowej nie skutkuje dla zobowiązanego jakimikolwiek ograniczeniami prawa do dysponowania środkami pieniężnymi
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący
Katarzyna Nikodem
członek
Michał Ilski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego w postępowaniu zabezpieczającym, obowiązek stosowania się do wskazań sądu, analiza porównawcza uciążliwości różnych środków zabezpieczających."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne w sprawach egzekucyjnych i zabezpieczających.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne uzasadnienie decyzji organów egzekucyjnych i jak sąd egzekwuje zasadę stosowania najmniej uciążliwych środków, co jest kluczowe dla przedsiębiorców i osób fizycznych w kontaktach z administracją.
“Czy zajęcie konta bankowego rolnika było zbyt uciążliwe? Sąd analizuje, czy organy egzekucyjne wybrały najmniej bolesny środek.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.