I SA/Po 679/21Skarga podatnika na umorzenie kosztów egzekucyjnych oddalona
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Podatnik wnioskował o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organ pierwszej instancji umorzył część kosztów, a odmówił umorzenia pozostałej kwoty. Po wniesieniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błąd w zastosowaniu przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych (art. 64e § 2 u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, zamiast stosować przepisy dotychczasowe. Podatnik zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a. i art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius), a także przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że postanowienie kasacyjne organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie podlega zakazowi reformationis in peius, który dotyczy rozstrzygnięć merytorycznych. Sąd potwierdził, że organ pierwszej instancji wadliwie zastosował przepisy po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uzasadniało uchylenie jego postanowienia przez organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie jest związany granicami zażalenia i może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji w całości, jeśli jest to niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, nawet jeśli strona zaskarżyła tylko część postanowienia. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście postanowień kasacyjnych organów odwoławczych oraz zasady rozpoznawania sprawy w całości przez organ odwoławczy.
Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i stosowania przepisów k.p.a. oraz u.p.e.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie kasacyjne organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. podlega zakazowi reformationis in peius (zakazowi orzekania na niekorzyść strony)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie kasacyjne organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie podlega zakazowi reformationis in peius, ponieważ nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a ma charakter formalny i procesowy.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na ugruntowane orzecznictwo NSA i WSA, wyjaśnił, że zakaz reformationis in peius, określony w art. 139 k.p.a., odnosi się do decyzji merytorycznych organu odwoławczego, a nie do decyzji kasacyjnych wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzje kasacyjne nie zamykają stronie drogi do uzyskania nowej decyzji i nie powodują uszczerbku w jej sferze prawnej.
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy dotyczące umorzenia kosztów egzekucyjnych po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji wadliwie zastosował przepis art. 64e § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, zamiast stosować przepisy dotychczasowe, co spowodowało wadliwość jego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji błędnie powołał i zastosował art. 64e § 2 pkt 1 lit. a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., pomijając przepis przejściowy (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r.) i tym samym nie zbadał prawidłowo przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych zgodnie z brzmieniem obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania. Różnica w brzmieniu przepisów była na tyle istotna, że uzasadniała uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji.
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może orzec o całym postanowieniu, nawet jeśli strona wniosła zażalenie tylko na jego część?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy nie jest związany granicami i podstawami zażalenia i może, a nawet powinien, rozpatrzyć sprawę w granicach nieobjętych zakresem zażalenia, jeżeli jest to niezbędne dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Nawet jeśli strona zaskarżyła tylko część decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji, organ II instancji może rozpatrzyć sprawę w całości, aby zapewnić jej prawidłowe rozstrzygnięcie. W tej sprawie organ pierwszej instancji nie orzekł co do całej kwoty kosztów egzekucyjnych, co uzasadniało konieczność ponownego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § § 1 i § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6 § ust. 1
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 139
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 9
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie kasacyjne organu odwoławczego nie podlega zakazowi reformationis in peius. • Organ pierwszej instancji wadliwie zastosował przepisy po nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Organ odwoławczy miał prawo uchylić postanowienie organu pierwszej instancji w całości, mimo że zażalenie dotyczyło tylko części, w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. przez organ II instancji, który uchylił postanowienie w całości, mimo że nie było ku temu podstaw. • Naruszenie art. 139 w zw. z art. 144 k.p.a. (zakaz reformationis in peius). • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. ze względu na rażące naruszenie prawa. • Naruszenie art. 6, art. 8, art. 16 k.p.a. z uwagi na rozstrzygnięcie kwestii wykraczających poza przedmiot postępowania i uchylenie postanowienia w części niezaskarżonej. • Błędna wykładnia art. 64e u.p.e.a. przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
zakaz reformationis in peius nie może dotyczyć decyzji kasatoryjnych, wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż przyjmuje się, że nie rozstrzygają merytorycznie o sprawie, a są rozstrzygnięciami o charakterze formalnym, procesowym • organ odwoławczy nie jest związany podstawami zażalenia, co oznacza, że ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach nieobjętych zakresem zażalenia, jeżeli jest to niezbędne dla jego prawidłowego rozstrzygnięcia • rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i owo naruszenie prowadzi do niemożności zaakceptowania takiej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
sprawozdawca
Barbara Rennert
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius w kontekście postanowień kasacyjnych organów odwoławczych oraz zasady rozpoznawania sprawy w całości przez organ odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i stosowania przepisów k.p.a. oraz u.p.e.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące działania organów administracji i sądów administracyjnych, w szczególności zakazu reformationis in peius w kontekście postanowień kasacyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy organ odwoławczy może uchylić całe postanowienie, nawet jeśli zaskarżono tylko jego część? Wyjaśniamy zakaz reformationis in peius.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.