I SA/Po 667/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące opłaty skarbowej od pożyczki udzielonej spółce cywilnej z powodu niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Sprawa dotyczyła opłaty skarbowej od pożyczki udzielonej spółce cywilnej przez jej wspólniczkę. Organy podatkowe obu instancji nałożyły na skarżącą obowiązek zapłaty opłaty skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na istotne błędy proceduralne i merytoryczne, w tym niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, brak przesłuchania wszystkich wspólników oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę B.K. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego dotyczącą opłaty skarbowej od pożyczki udzielonej spółce cywilnej "A". Organy podatkowe określiły skarżącej zaległość z tytułu opłaty skarbowej oraz odsetki, opierając się na umowie pożyczki z dnia [...] r. na kwotę [...] zł. Skarżąca kwestionowała kwalifikację prawną tej czynności jako pożyczki podlegającej opłacie skarbowej. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122 i 187 § 1, poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego. Wskazano na potrzebę przesłuchania wszystkich wspólników spółki w celu wyjaśnienia, czy pożyczka faktycznie została udzielona i w jakiej wysokości. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o opłacie skarbowej oraz rozporządzenia Ministra Finansów, w szczególności dotyczące solidarności dłużników i właściwego określenia podstawy opodatkowania. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynność ta zostanie prawidłowo zakwalifikowana jako pożyczka podlegająca opłacie skarbowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy faktycznie doszło do udzielenia pożyczki i w jakiej wysokości, co jest kluczowe dla prawidłowego wymiaru opłaty skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.s. art. 1 § 1 pkt 2 lit. c
Ustawa o opłacie skarbowej
u.o.s. art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o opłacie skarbowej
u.o.s. art. 5 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o opłacie skarbowej
u.o.s. art. 10 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o opłacie skarbowej
r.o.s. art. 69 § ust. 1 pkt 1 lit. c i d oraz ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej
r.o.s. art. 68 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 4 § ust. 3
Ordynacja podatkowa
p.w.u. art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego. Nieprawidłowe zastosowanie przepisów o opłacie skarbowej. Brak wyjaśnienia kwestii solidarności dłużników i prawidłowego doręczenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe obu instancji określiły skarżącej opłatę skarbową od umowy pożyczki [...] tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego [...] wynika, że zawarto dwie umowy pożyczki W tym stanie rzeczy uzasadnione wątpliwości budzi prawidłowość ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy w aspekcie wymogów określonych przez przepis art. 122 Ordynacji podatkowej. Należało bowiem przesłuchać wszystkich wspólników spółki i uzyskać od nich wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności Obciążenie jedynie B. K. obowiązkiem zapłaty opłaty skarbowej uznać należy za nieuzasadnione bądź przedwczesne. Decyzje określające opłatę skarbową winny określać każdą ze stron jako zobowiązaną solidarnie do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej i winny też być doręczone każdej ze stron.
Skład orzekający
Gabriela Gorzan
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
członek
Maria Skwierzyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność dokładnego ustalania stanu faktycznego w sprawach podatkowych, zwłaszcza dotyczących czynności cywilnoprawnych i opłaty skarbowej, oraz na znaczenie prawidłowego doręczenia decyzji i uwzględnienia solidarności dłużników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty skarbowej od pożyczki w spółce cywilnej, ale zasady postępowania dowodowego i stosowania przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy podatkowe, co jest cenne dla praktyków prawa podatkowego. Nie zawiera jednak elementów zaskoczenia czy przełomowych interpretacji.
“Błędy organów podatkowych w ustalaniu stanu faktycznego i stosowaniu prawa – lekcja z orzecznictwa WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 667/03 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-05-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-04-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan /przewodniczący/ Maciej Jaśniewicz Maria Skwierzyńska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska(spr) as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 09 maja 2005 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej B. K. kwotę 23,20 zł (słownie: dwadzieścia trzy złote i 20/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że decyzje określone w punkcie I nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/G.Gorzan /-/M.Skwierzyńska Uzasadnienie Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej oraz § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c i d oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz.U. Nr 136, poz. 705) określił B. K.: zaległość z tytułu opłaty skarbowej w wysokości [...] zł. odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji w/w organ podatkowy wskazał, że w dniu [...] r. B. K. będąc wspólnikiem spółki cywilnej "A" udzielił tejże spółce pożyczki w kwocie [...] zł, co wynika z umowy pożyczki podpisanej jedynie przez pożyczkodawcę, lecz niekwestionowanej przez pozostałych wspólników. Pożyczka została udzielona na zaspokojenie potrzeb finansowych spółki i miała być zwracana sukcesywnie, przy czym terminu zwrotu nie określono. Od umowy tej nie uiszczono opłaty skarbowej, wobec czego Urząd Skarbowy określił jej wysokość przyjmując za podstawę wymiaru [...] zł., w kwocie [...] zł. tj. [...] zł + [...] od nadwyżki powyżej [...] zł. zgodnie z § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2. Decyzje tę doręczono również Z. M. i K.M. jako osobom solidarnie zobowiązanym do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnych. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając wyrażone w niej stanowisko. Decyzję tę B. K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc w skardze, że w obowiązujących przepisach nie znajduje uzasadnienia do zakwalifikowania wyłożonych przez nią pieniędzy na potrzeby spółki jako pożyczki. W związku z tym kwestionuje prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Organy podatkowe obu instancji określiły skarżącej opłatę skarbową od umowy pożyczki kwoty [...] zł. zwartej w dniu [...] r. tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego tj. zeznania Z. M. (k. 15 akt podatkowych) i przesłuchania strony - B. K. (k. 31 akt podatkowych) wynika, że zawarto dwie umowy pożyczki tj. z dnia [...] r. i [...] r. Nie wyjaśniono jednak w jakiej wysokości pożyczki te były udzielone. Wspomniane organy oparły się jedynie na oświadczeniu (bo taki ma charakter) B. K. z dnia [...] r. że udziela ona pożyczki spółce "A" w wysokości [...] zł. W tym stanie rzeczy uzasadnione wątpliwości budzi prawidłowość ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy w aspekcie wymogów określonych przez przepis art. 122 Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, że przesłuchanie świadka i strony nie wyjaśniło istotnych dla sprawy okoliczności. Tym samym naruszono przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Należało bowiem przesłuchać wszystkich wspólników spółki i uzyskać od nich wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności tj. czy faktycznie B. K. udzieliła spółce pożyczki skoro Z. M. zeznał, że umów takich nie zawarto, a jeżeli tak to kiedy je zawarto i w jakiej wysokości pożyczka (lub pożyczki) zostały udzielone. Zwrócić przy tym należy uwagę, że protokół przesłuchania strony lub świadka winien zawierać dokładne zeznania (wyjaśnienia) przesłuchiwanych osób, a nie "streszczenie" tych zeznań dokonane przez pracownika Urzędu Skarbowego. Ewentualnie osoba przesłuchiwana może udzielać odpowiedzi na zadawane jej pytania, przy czym zarówno pytanie jak i odpowiedź winny być precyzyjnie sformułowane w protokole. Ustosunkowując się z kolei do kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji w aspekcie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 4, poz. 23 ze zm.), zauważyć należy, że w myśl art. 4 ust. 2 obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnej. Stronami umowy pożyczki (o ile faktycznie miała ona miejsce) była w niniejszej sprawie B. K. i prawdopodobnie spółka cywilna "A", co organy podatkowe pominęły wydając decyzję jedynie na imię B. K., nie wyjaśniając także stosownie do postanowień ust. 3 art. 4, czy spółka cywilna była zwolniona od opłaty skarbowej, a także czy to spółka, czy też jej wspólnicy (osoby fizyczne) mogą być uznani za strony umowy pożyczki. Wobec nie wyjaśnienia wskazanych okoliczności obciążenie jedynie B. K. obowiązkiem zapłaty opłaty skarbowej uznać należy za nieuzasadnione bądź przedwczesne. Podkreślić należy, że decyzje określające opłatę skarbową winny określać każdą ze stron jako zobowiązaną solidarnie do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej i winny też być doręczone każdej ze stron. Pamiętać bowiem należy, że decyzja w w/w sprawie winna być tak sporządzona, by mogła stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w odniesieniu do każdej ze stron, czego nie można stwierdzić w przypadku zaskarżonej decyzji. Poza tym zauważyć należy, że § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz.U. Nr 136, poz. 705 ze zm.), na podstawie którego organy podatkowe wymierzyły skarżącej opłatę skarbową od umowy pożyczki, dotyczy opłaty skarbowej od umowy spółki lub pożyczek udzielanych spółce. O opłacie tej od umowy pożyczki traktuje natomiast § 68 powołanego rozporządzenia. Organy podatkowe nie wyjaśniły okoliczności, o których mowa w § 68 ust. 2 oraz § 69 ust. 2 tegoż rozporządzenia tj. czy ewentualna pożyczka udzielona została spółce, czy osobom fizycznym - jej wspólnikom. Wobec czego nie wyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności uniemożliwia ocenę prawidłowego zastosowania § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/M.Jaśniewicz /-/G.Gorzan /-/M.Skwierzyńska LF
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI