I SA/Po 665/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-04-19
NSApodatkoweWysokawsa
kontrola skarbowawynik kontrolidecyzja administracyjnapodatek dochodowyCITkoszty uzyskania przychoduprawo procesowe administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wynik kontroli skarbowej, uznając, że powinien on zostać zastąpiony decyzją administracyjną.

Spółka zaskarżyła wynik kontroli skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym wydanie wyniku zamiast decyzji administracyjnej i pozbawienie prawa do odwołania. Sąd administracyjny uznał, że wynik kontroli w tej sprawie miał cechy decyzji administracyjnej i powinien zostać wydany w tej formie. W związku z tym, uchylił zaskarżony wynik kontroli jako niezgodny z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi spółki G. sp. z o.o. (obecnie X. sp. z o.o.) na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok. Spółka zarzucała organowi naruszenie przepisów prawa, w tym wydanie wyniku kontroli zamiast decyzji administracyjnej, pozbawienie prawa do odwołania oraz błędną kwalifikację kosztów i wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uznał, że wynik kontroli w tej sprawie miał cechy decyzji administracyjnej, którą organ kontroli skarbowej był zobowiązany wydać na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej. Sąd podkreślił, że forma aktu nie przesądza o jego charakterze prawnym, a treść wskazywała na konieczność wydania decyzji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżony wynik kontroli jako niezgodny z prawem i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wynik kontroli skarbowej, który zawiera ustalenia dotyczące podatków i rekonstrukcji podstawy opodatkowania, powinien zostać zastąpiony decyzją administracyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść aktu, a nie jego nazwa, decyduje o jego charakterze prawnym. W sytuacji, gdy ustalenia inspektora dotyczą podatków i wpływają na podstawę opodatkowania, organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, a nie jedynie wynik kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.k.s. art. 24 § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

W przypadku ustaleń inspektora dotyczących podatków, inspektor ma obowiązek zakończenia kontroli wydaniem odpowiedniej decyzji.

u.k.s. art. 24 § 2

Ustawa o kontroli skarbowej

Inspektor kontroli skarbowej może zakończyć kontrolę wynikiem kontroli tylko wtedy, gdy ustalenia dotyczą spraw zakończonych decyzją organu podatkowego lub gdy kontrola nie wykazała nieprawidłowości.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wynik kontroli może być zakwalifikowany jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 52 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sytuacji braku środków odwoławczych, należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla akt lub czynność naruszającą prawo.

Pomocnicze

u.k.s. art. 28

Ustawa o kontroli skarbowej

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania o kosztach.

O.p. art. 127

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 31

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

O.p. art. 121 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 292

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynik kontroli skarbowej powinien zostać zastąpiony decyzją administracyjną, ponieważ zawierał ustalenia dotyczące podatków i podstawy opodatkowania. Organ naruszył przepisy prawa poprzez wydanie wyniku kontroli zamiast decyzji administracyjnej, co pozbawiło spółkę prawa do odwołania.

Godne uwagi sformułowania

nie nazwa, lecz treść (zawartość aktu) przesądza o prawnym charakterze podjętej czynności wynik kontroli ma cechy decyzji administracyjnej

Skład orzekający

Maria Skwierzyńska

przewodniczący

Włodzimierz Zygmont

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy zakończenia kontroli skarbowej i obowiązku wydania decyzji administracyjnej w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyniku kontroli zamiast decyzji w sprawach podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest właściwa forma prawna dokumentu wydawanego przez organ administracji i jak sąd może interweniować, gdy ta forma jest nieprawidłowa, chroniąc prawa strony.

Wynik kontroli zamiast decyzji? Sąd wyjaśnia, kiedy organ musi wydać formalne postanowienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 665/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki
Maria Skwierzyńska /przewodniczący/
Włodzimierz Zygmont /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.), As. sąd. WSA Karol Pawlicki, Protokolant Sekr.sąd. Magdalena Rossa, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G.sp. z o.o. w P. (obecnie X.sp. z o.o. w P. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok 1. uchyla zaskarżony wynik kontroli 2. zasądza od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. na rzecz skarżącej X.sp. z o.o. w P. (poprzednio G.sp. z o.o. w P.) kwotę [...]zł. (złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania. /-/K.Pawlicki /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont
Uzasadnienie
Dyrektor UKS w P. doręczył w dniu -.02.2003r. pełnomocnikowi "G. " sp. z o.o. w P.wynik kontroli z dnia [...] nr [...] w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. Z protokółu wynika, że spółka nie wykazując za 2000r. zobowiązania podatkowego, zaniżyła dochód podatkowy o kwotę [...] zł, a ponieważ skorzystała z prawa do odliczenia strat podatkowych z lat ubiegłych, nie wystąpiło zobowiązanie podatkowe za 2000r.
Pełnomocnik spółki wezwał Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. do usunięcia naruszenia przepisów prawa poprzez wydanie w miejsce wyniku kontroli, decyzji administracyjnej na podstawie art. 24 pkt 1 ustawy z dnia 28.09.1991r. o kontroli skarbowej.
Odpowiadając Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, iż nie znalazł uzasadnienia do "usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie w miejsce wyniku kontroli decyzji administracyjnej".
W skardze spółka domagała się uchylenia powyższego wyniku kontroli i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wynikowi kontroli zarzuciła:
1. naruszenie art. 24 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej w związku z wydaniem wyniku kontroli w zakresie rozliczeń spółki z tytułu podatku CIT za rok 2000 zamiast decyzji administracyjnej;
2. naruszenie art. 127 O.p. w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej, poprzez pozbawienie spółki prawa do wniesienia odwołania;
3. naruszenie art. 120 O.p. w zw. z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej poprzez niewszczęcie postępowania podatkowego na podstawie art. 165 O.p. oraz brak wydania decyzji, o której mowa w art. 210 O.p.;
4. naruszenie art. 16 ust. 1 pkt. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez zakwalifikowanie kosztów opłaty skarbowej i usług doradczo - konsultingowych poniesionych przez spółkę przy nabyciu akcji "C." SA i "C." SA od NFI "H." w W. do wydatków związanych z nabyciem tych akcji;
5. naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 1 lit.c ustawy o CIT poprzez potraktowanie poniesionych przez spółkę wydatków na wymianę stolarki okiennej oraz na remont stacji hydroforowej w " Z. ." Ż. jako nakłady na ulepszenie środka trwałego;
6. naruszenie art.16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT poprzez uznanie, że materiały budowlane przekazane przez spółkę na podstawie Umowy Nr [...] z dnia [...] do Fundacji "D." z siedzibą w W.stanowią darowiznę;
7. naruszenie art. 15 ust. 4 ustawy o CIT poprzez uznanie, że wydatki poniesione przez spółkę na aprobaty techniczne powinny podlegać rozliczeniu do kosztów uzyskania przychodu w czasie;
8. naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT poprzez nieuznanie za koszt uzyskania przychodu wartości skradzionego komputera;
9. naruszenie art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 292 O.p. wobec niepodjęcia działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcie niejasności na niekorzyść spółki;
10. naruszenie art. 124 w zw. z art. 292 O.p. i art. 31 ustawy o kontroli skarbowej poprzez niepodanie przesłanek, na podstawie których Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie rozpatrzył jako dowodu w sprawie oświadczenia S.W.Kierownika Z.(wniosek dowodowy z 7.01.2003r.).
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wynik kontroli, jako niezgodny z prawem.
Powody.
Wprawdzie oceniany wynik kontroli nie zawiera sformalizowanych wskazań i wniosków, ale nie sprawia to, iż nie podlega on badaniu przez sąd. Podlega on zakwalifikowaniu jako akt albo czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), dawniej art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że nie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.
Instytucja wyniku kontroli została ukształtowana w taki sposób, iż akt ten nie podlega kontroli instancyjnej i nie może zostać wzruszony w trybie nadzoru przez organ administracji wyższego rzędu. Dlatego w rozpatrywanej sprawie miał zastosowanie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), dawniej art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowiący, iż w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wskazany tryb postępowania został zachowany w rozpoznawanej sprawie co wykluczyło przesłankę odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z powodu niewyczerpania administracyjnego trybu postępowania.
Kwestia możliwości wydawania w sprawach podatkowych przez inspektora kontroli skarbowej decyzji albo wyniku, była już przez sąd administracyjny w powyższy sposób wyjaśniana m.in. w wyroku z 3.02.2000r., sygn. akt I SA/Po 3975/98, w wyroku z 25.01.2001r., sygn. akt I SA/Po 2545/2000, w wyroku z 17.04.2001r., sygn. akt I SA/Po 179/2000. Sąd stwierdzał, że w świetle wykładni gramatycznej przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, wykładni historycznej i celowościowej owego przepisu, formy prawne zakończenia kontroli skarbowej przez inspektora kontroli skarbowej są ściśle określone. W przypadku, gdy ustalenia inspektora dotyczą podatków w rozumieniu art. 6 O.p., których określanie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych - inspektor kontroli skarbowej zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej ma obowiązek prawny zakończenia kontroli skarbowej wydaniem odpowiedniej decyzji konstytutywnej lub deklaratoryjnej. W szczególności obowiązek wydania odpowiedniej decyzji ciąży na inspektorze kontroli skarbowej wtedy stwierdza zawyżenie kosztów uzyskania przychodów i zaniżenie podstawy opodatkowania. Zgodnie z zapisem art. 28 ustawy o kontroli skarbowej, inspektor kontroli skarbowej może postępowanie kontrolne dotyczące podatków i innych należności budżetowych, których określanie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych zakończyć wynikiem kontroli przekazanym organowi podatkowemu oraz kontrolowanemu tylko wtedy, gdy ustalenia jego dotyczą spraw zakończonych decyzją organu podatkowego albo, gdy kontrola nie wykazała nieprawidłowości w sferze podatkowej (art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej).
W orzecznictwie sądu administracyjnego respektowana jest zasada, iż nie nazwa, lecz treść (zawartość aktu) przesądza o prawnym charakterze podjętej czynności. Nic nie stoi na przeszkodzie temu, aby w sytuacji nadania wyrażonemu w sprawie stanowisku nieodpowiedniej formy, uwzględnić jego rzeczywisty charakter, z wszystkimi płynącymi z tego faktu konsekwencjami. W sprawie niniejszej przedmiotem analizy jest akt noszący nazwę "wynik kontroli" wskazujący uchybienia w samoobliczeniu podatku oraz nieprawidłowości w zakresie rekonstrukcji podstawy opodatkowania. Odtworzenie, rekonstrukcja podstaw opodatkowania w celu zweryfikowania niezadeklarowania podatku stanowi ustalenia dotyczące podatków w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28.09.1991r. o kontroli skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 1999r. nr 54, poz. 572 ze zm.), a nie ustalenia dotyczące nieprawidłowości innych, niż wymienione w pkt 1 przywołanego przepisu. Oceniany wynik kontroli ma cechy decyzji administracyjnej, którą Inspektor Kontroli Skarbowej powinien był wydać na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI