I SA/PO 660/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-11-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
gospodarka nieruchomościamiczasowe zajęcienagła potrzebasiła wyższapostępowanie administracyjnebezprzedmiotowośćdecyzja Wojewoda WSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie czasowego zajęcia nieruchomości, uznając, że nie zaszły przesłanki nagłej potrzeby lub siły wyższej.

Skarżący domagali się potwierdzenia podstaw do czasowego zajęcia ich nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego w trybie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, stwierdzając brak przesłanek nagłej potrzeby lub siły wyższej, a także brak faktycznego zajęcia nieruchomości skarżących. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. i W. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania w sprawie potwierdzenia zaistnienia podstaw do czasowego zajęcia nieruchomości skarżących przez przedsiębiorcę przesyłowego w dniu 6 sierpnia 2022 r. Skarżący twierdzili, że doszło do zajęcia ich nieruchomości w związku z interwencją pogotowia energetycznego po pożarze. Organy administracji obu instancji uznały, że nie zaszły przesłanki określone w art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Dodatkowo, organy ustaliły, że prace pogotowia energetycznego odbyły się bez zajęcia nieruchomości skarżących, a na teren działki nr [...] wszedł przedsiębiorca przesyłowy na zaproszenie sąsiada, T. K., w związku ze zgłoszonymi przez niego zakłóceniami linii energetycznej. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że postępowanie było bezprzedmiotowe, ponieważ nie potwierdzono wystąpienia przesłanek do czasowego zajęcia nieruchomości ani samego faktu zajęcia nieruchomości skarżących. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zaszły przesłanki siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, a także jeśli nie doszło do faktycznego zajęcia nieruchomości.

Uzasadnienie

Organy administracji i sąd uznały, że prace pogotowia energetycznego były wynikiem prywatnego zgłoszenia sąsiada, a nie siły wyższej czy nagłej potrzeby zapobieżenia szkodzie. Ponadto, nie potwierdzono faktycznego zajęcia nieruchomości skarżących, a jedynie działanie przedsiębiorcy na sąsiedniej działce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 126 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 126 § ust. 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Brak faktycznego zajęcia nieruchomości skarżących. Prace pogotowia energetycznego wykonane w wyniku prywatnego zgłoszenia sąsiada. Postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.

Odrzucone argumenty

Zajęcie nieruchomości skarżących w dniu 6 sierpnia 2022 r. przez E. S. Ziszczenie się przesłanek objętych dyspozycją art. 126 ust. 1 u.g.n. Działania związane z interwencją objęły swym zasięgiem obszar działki nr [...].

Godne uwagi sformułowania

pismo sygnalizujące potrzebę zainicjowania z urzędu procedury administracyjnej siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody bezprzedmiotowość postępowania brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy

Skład orzekający

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Nikodem

przewodniczący

Robert Talaga

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości na podstawie art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz kwestia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z interwencją przedsiębiorcy przesyłowego i pożarem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest udowodnienie konkretnych przesłanek prawnych (siła wyższa, nagła potrzeba) do zajęcia nieruchomości, nawet w sytuacjach awaryjnych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii bezprzedmiotowości postępowań.

Kiedy można zająć Twoją nieruchomość bez Twojej zgody? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 660/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 126 ust. 1, ust. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Dnia 02 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2023 roku sprawy ze skargi J. W. i W. S. na decyzję Wojewody z dnia 4 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 14 listopada 2022 r. J. W. i W. S. (dalej jako: "skarżący") wystąpili do Starostwa Powiatowego [...] o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, stanowiące w istocie pismo sygnalizujące potrzebę zainicjowania z urzędu procedury administracyjnej, w związku z tym, że doszło w ich przekonaniu do czasowego zajęcia stanowiącej ich współwłasność nieruchomości, w trybie przepisów art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec okoliczności, że na dzień wpłynięcia pisma pochodzącego od współwłaścicieli nieruchomości, uprawniony podmiot nie złożył wniosku o zezwolenie na zajęcie, ani wniosku w sprawie zatwierdzenia zaistnienia przesłanek ww. zajęcia, organ wszczął postępowanie z urzędu w sprawie czasowego zajęcia w dniu 6 sierpnia 2022 r. przez E. S. nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...] o pow. 1,4900 ha, dla której Sąd Rejonowy [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], z wpisem prawa współwłasności na rzecz J. W. oraz W. S..
Z pisma współwłaścicieli nieruchomości wynika, że w dniu 6 sierpnia 2022 r. pracujący na sąsiedniej posesji elektryk podpalił ściółkę na terenie ich działki. Pożar został ugaszony przez właściciela działki nr [...] – T. K.. W czasie tego zdarzenia obecna była współwłaścicielka działki nr [...] – J. W.. Na miejsce zdarzenia przybyła Państwowa Straż Pożarna [...], która dokonała sprawdzenia terenu oraz wylała na grunt znaczną ilość wody. Wnioskodawczyni zawiadomiła policję, która nie przybyła na miejsce. T. K. oprócz służb straży pożarnej zawiadomił także pogotowie energetyczne, ponieważ osoba opisana przez współwłaścicieli jako "podpalacz" utrzymywała, że doszło do zwarcia przewodów elektrycznych nad działką nr [...], co spowodowało zapalenie ściółki. W przekonaniu wnioskodawczyni do takiego zwarcia nie doszło, gdyż nie wystąpiły żadne uszkodzenia zabezpieczeń trafostacji, również przewody pozostały nieuszkodzone. Współwłaściciele nieruchomości zrelacjonowali, że na grunt przyjechało pogotowie energetyczne składające się z dwóch monterów, którzy domagali się wyrażenia zgody na wejście na teren nieruchomości i dokonania wycinki drzew rosnących pod liniami energetycznymi, na co ich zgody nie otrzymali. W tej sytuacji pogotowie energetyczne weszło na teren działki nr [...] i przy użyciu podnośnika koszowego, który zatrzymał się na terenie działek nr [...] i [...], którego ramię wysięgnika wraz z koszem znalazło się nad teren działki nr [...] założona została rozpórka, w celu zapobiegnięcia zwieraniu się przewodów linii energetycznej. Do pisma współwłaściciele załączyli kopię protokołu przesłuchania świadka T. K. spisanego przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji [...], załącznik mapowy z naniesionym obszarem zajęcia oraz wydruki zdjęć.
Przedsiębiorca przesyłowy w piśmie z 21 grudnia 2022 r. wskazał, że wszelkie prace związane z zabezpieczeniem przewodów linii nn 0,4 kV (montażem drążka regulującego odległość między przewodami) odbyły się bez zajęcia działki nr [...] położonej w [...], a osoba podawana przez współwłaścicieli nieruchomości nie wchodziła w skład dwuosobowego zespołu P. E. S. wyznaczonego do rozpatrzenia w dniu 6 sierpnia 2022 r. zgłoszenia nr [...] Pismem z 23 marca 2023 r. przedsiębiorca przesyłowy przekazał wydruk zgłoszenia nr [...] T. K. oraz kserokopię dziennika operacyjnego brygady PE S., biorącej udział w usunięciu usterki.
Organ prowadzący postępowanie uzyskał do akt sprawy uwierzytelnioną kopię protokołu przesłuchania T. K..
Decyzją z 30 czerwca 2023 r. Starosta [...] na podstawie art. 105 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 126 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej jako: "u.g.n.") umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia zaistnienia podstaw do czasowego zajęcia w dniu 6 sierpnia 2022 r. przez E. S. nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] (gm. [...], pow. [...], woj. [...]), stanowiącej współwłasność J. W. i W. S..
W uzasadnieniu organ wskazał, że z dokumentów doręczonych przez przedsiębiorcę przesyłowego, protokołu przesłuchania świadka (sąsiada współwłaścicielki działki nr [...] i uczestnika zdarzenia), jak również z treści pisma inicjującego wynika, że pogotowie energetyczne zostało wezwane przez właściciela działki nr [...] T. K., zamieszkałego [...] nr [...], w związku z zaistniałym pożarem. Przedłożony przez przedsiębiorcę przesyłowego dokument zgłoszenia nr [...] dowodzi, że w dniu 6 sierpnia 2022 r. T. K. zgłosił zakłócenia polegające na iskrzeniach na linii niskiego napięcia, które w konsekwencji powodują podpalenie terenu pod nimi oraz rosnącego tam drzewa.
Organ I instancji stwierdził, że przedsiębiorca przesyłowy wykonywał czynności, w rezultacie przyjęcia prywatnego zgłoszenia i został dobrowolnie wpuszczony przez zgłaszającego na teren stanowiącej jego własność działki nr [...]. Przedsiębiorca nie działał w warunkach siły wyższej, ani nie występowała w tym czasie nagła potrzeba zapobieżeniu powstaniu znacznej szkody. Organ wyjaśnił, że wprawdzie z zeznań T. K. wynika, że tego dnia wiał silny wiatr, ponadto miał miejsce pożar, który jednak został przez niego ugaszony i dodatkowo na miejsce zdarzenia przyjechała straż pożarna, z kolei pogotowie energetyczne przyjechało po fakcie i żadne z tych zdarzeń nie stanowiło bezpośredniej przyczyny i nie doprowadziło do zajęcia gruntu w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Przyczyną podjętych działań było zużycie materiału, przewodu linii elektroenergetycznej [...] oraz kolizja z gałęziami drzew, co stanowić może uzasadniony okolicznościami sprawy powód do podjęcia stosownych działań naprawczych (remontu), natomiast nie daje podstaw do przyjęcia, że przedsiębiorca przesyłowy działał w warunkach nagłej potrzeby zapobieżeniu powstaniu znacznej szkody.
Podsumowując, organ I instancji stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego wykluczono okoliczność, że doszło do zajęcia działki nr [...] z obrębu [...] uzasadniającego złożenie przez przedsiębiorcę przesyłowego wniosku o udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie przedmiotowej nieruchomości, mającego charakter nagłej potrzeby lub wynikającego z siły wyższej. Wykonane na skutek zgłoszenia prace pogotowia energetycznego, nie dają możliwości zakwalifikowania ich jako spowodowanych nagłą sytuacją, dlatego należy wykluczyć ich nagły charakter. Ze zgromadzonego materiału wynika, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wystąpiła wskazana przez inicjatorów postępowania nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, która uzasadniałaby dokonanie zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Skoro nie ziściły się przesłanki objęte dyspozycją art. 126 ust. 1 u.g.n., postępowanie jest niedopuszczalne.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji w trybie art. 126 u.g.n. W uzasadnieniu podnieśli, że w ich ocenie ziściły się przesłanki objęte dyspozycją art. 126 ust. 1 u.g.n. uzasadniające konieczność wystąpienia i udzielenia przedsiębiorcy przesyłowemu zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Ponadto podnieśli, że w ich ocenie działania związane z interwencją, która miała miejsce w dniu 6 sierpnia 2022 r. objęły swym zasięgiem obszar działki nr [...], gdyż jak podali "obszar działki jest ok. 0,5 – 1 metra większy niż wskazuje na to obrys jej ogrodzenia". Powołali się na zapis art. 143 k.c. W uzupełnieniu do odwołania przesłali kopię postanowienia st. asp. N. W.-W. z 25 listopada 2022 r. zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego [...] umarzające śledztwo m.in. w sprawie sprowadzenia w dniu 6 sierpnia 2022 r. pożaru oraz w sprawie uszkodzenia w okresie od 6 sierpnia do 10 sierpnia 2022 r. w [...] na działce nr [...], poprzez częściowe odłamanie gałęzi w koronie drzewa brzozy, powodujące straty na szkodę J. W. i W. S..
Wojewoda zaskarżoną decyzją z 4 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w piśmie z 21 grudnia 2022 r. E. S. poinformowała, że wszelkie prace związane z zabezpieczeniem przewodów linii nn 0,4 kV (montaż drążka regulującego odległość pomiędzy przewodami) odbyły się bez zajęcia nieruchomości nr [...] w [...]. Spółka [...] oświadczyła, że pracownik, na którego powołują się odwołujący, w dniu 6 sierpnia 2022 r. nie wchodził w skład dwuosobowego zespołu P. E. S., wyznaczonego do rozpatrzenia zgłoszenia nr [...] E. S. do pisma z 23 marca 2023 r. załączyła wydruk zgłoszenia z systemu [...] oraz kserokopię z dziennika operacyjnego brygady PE S. biorącej udział w usunięciu usterki.
Pismem z 24 kwietnia 20223r. Prokuratura Rejonowa [...] poinformowała, że prowadzone przez nią śledztwo dotyczące uszkodzenia mienia w wyniku pożaru w [...] zostało umorzone w dniu 30 listopada 2022 r. Przesłano również uwierzytelnioną kopię protokołu przesłuchania T. K. w dniu 1 września 2022 r.
Organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 126 ust. 1 u.g.n. określa dwie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości t.j. wystąpienie "siły wyższej" lub "wystąpienie "nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody". Organ stwierdził, że po dokonaniu analizy materiału dowodowego doszedł do przekonania, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 126 ust. 1 i ust. 5 u.g.n., a w konsekwencji nie było podstaw do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie podstaw do czasowego zajęcia nieruchomości J. W. i W. S.. Organ stwierdził, że z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że zagrożenie związane z pożarem, do którego doszło na przedmiotowej nieruchomości zostało usunięte wskutek interwencji sąsiada właściciela działki nr [...] T. K., a dopiero później na miejscu pojawili się przedstawiciele przedsiębiorstwa przesyłowego, których działanie miało charakter następczy (por. protokół przesłuchania T. K. z 1 września 2022 r.). W tym kontekście w działaniu pogotowia energetycznego nie sposób dopatrzeć się przejawów działania w warunkach siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Organ stwierdził również, że działania pogotowia energetycznego związane z zabezpieczeniem przewodów linii nn 0,4 kV odbyły się bez zajęcia nieruchomości nr [...].
W skardze z 28 sierpnia 2023 r. skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi, o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, o zobowiązanie organu do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie podstaw do zajęcia nieruchomości w trybie art. 126 u.g.n. Zarzucili, że decyzja podjęta została z naruszeniem prawa oraz całkowitym pominięciem interesów skarżących, w oparciu o przesłanki, które nie znajdują potwierdzenia w faktach i przedstawionym materiale dowodowym, z całkowitym pominięciem argumentów i materiałów dowodowych przedstawionych przez skarżących, oraz, że organ I instancji w prowadzonym postępowaniu od dnia 14 listopada 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. dopuścił się przewlekłości postępowania, rażąco naruszając tym samym przepisy art. 35 § 3 oraz art. 36 k.p.a. przekraczając maksymalny 6-miesięczny termin na wydanie decyzji (liczony od dnia zajęcia nieruchomości) wynikający z art. 126 ust. 5 u.g.n.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako : "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 4 sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 30 czerwca 2023 r. umarzająca w całości jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia zaistnienia podstaw do czasowego zajęcia w dniu 6 sierpnia 2022 r. przez E. S. nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], stanowiącej współwłasność skarżących.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania i w konsekwencji czy prawidłowo umorzono postępowanie administracyjne.
Podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji był art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W doktrynie wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, W. 2016, s. 491). Z kolei w judykaturze zwraca się uwagę, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, publ. na str. CBOSA). Wskazuje się przy tym, że przesłanki stanu bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter zarówno podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania. W akcie stosowania prawa administracyjnego organ dokonuje autorytatywnej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, kształtując jego sytuację prawną, co oznacza, że przesłanki podmiotowe odnoszą się do zdolności określonego podmiotu do bycia podmiotem obrotu prawnego i zagadnienia identyfikacji sfery interesu prawnego tego określonego podmiotu, a przesłanki przedmiotowe - do tego, jakie określone i skonkretyzowane obowiązki mają być nałożone, a jakie uprawnienia przyznane. W bezprzedmiotowości postępowania chodzi o przeszkody, czy to wynikające z przepisów postępowania administracyjnego, czy to z przepisów materialnych, które wykluczają możność autorytatywnej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków strony w akcie stosowania prawa administracyjnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił stanowisko organów, że w ustalonych okolicznościach faktycznych zachodzi stan bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co przesądza o tym, że wydane w sprawie decyzje należy uznać za zgodne z prawem.
Należy zauważyć, że pismem z 14 listopada 2022 r. skarżący wystąpili do organu I instancji o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości w dniu 6 sierpnia 2022 r. Organ prawidłowo ww. wniosek potraktował jako pismo sygnalizujące potrzebę zainicjowania z urzędu postępowania administracyjnego. Z pisma skarżących wynikało, że w dniu 6 sierpnia 2022 r. doszło do zajęcia nieruchomości nr [...] z obrębu [...] będącej ich współwłasnością przez E. S. , przy czym ww. spółka nie wystąpiła z takim wnioskiem.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n. w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajecie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Wyjaśnienia wymaga, że uregulowana w art. 126 ust. 1 u.g.n. instytucja zgody na czasowe zajęcie nieruchomości na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy dotyczy sytuacji nagłych i przemijających, na co wskazuje też regulacja art. 126 ust. 5 u.g.n. Przepis art. 126 ust. 5 u.g.n. określa, że w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości.
Istotą zatem dokonania prac, zgodnie z dyspozycją art. 126 ust. 1 u.g.n. jest konieczność wykonania ich niezwłocznie, w celu odwrócenia negatywnych zjawisk i zapobieżenia dalszym szkodom, co wyklucza prowadzenie rokowań z właścicielem lub osobą legitymującą się posiadaniem innego prawa rzeczowego do nieruchomości, w celu uzyskania zgody na jej udostępnienie (Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, J. J., A Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, W. 2015 r., s. 811).
Istotą przesłanki nagłej potrzeby jest taka nieprzewidywalna sytuacja lub stan, które nakazują szybkie, natychmiastowe działanie w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, przy czym podstawą wydania decyzji powinny być także wiarygodne informacje, z których wynika potrzeba niezwłocznego działania. Owa nagłość wymaga powiązania zatem z przeciwdziałaniem zdarzeniom, które miałyby w przyszłości wpływ na powstanie znacznej szkody. Chodzi zatem o możliwość wystąpienia zdarzenia, które może zaistnieć bez wpływu człowieka, jak i jego zaniechań, ponieważ szkoda może zaistnieć w każdym momencie, co wymaga odpowiedniej reakcji. Ponadto może się to wiązać także z wystąpieniem siły wyższej, czyli zdarzenia nie tyle powstałego bez wpływu człowieka co niedającego się przewidzieć; co nie oznacza, że nie można takiego zdarzenia się spodziewać w przyszłości z uwagi na stopień prawdopodobieństwa (por. wyrok NSA z 4 marca 2016 r., sygn.. akt I OSK 1274/14).
W związku z powyższym organy trafnie uznały, że punktem wyjścia do wydania decyzji w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. jest staranne zbadanie stanu faktycznego i stwierdzenie wystąpienia konieczności działania natychmiastowego lub jej braku.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, by zaistniała nagła potrzeba zapobieżeniu powstania znacznej szkody, która pozwalałaby na udzielenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. Jak prawidłowo stwierdziły organy administracyjne przedsiębiorca przesyłowy wykonywał czynności w rezultacie przyjęcia prywatnego zgłoszenia i został dobrowolnie wpuszczony przez zgłaszającego T. K. na teren stanowiącej jego własność działki nr [...] w [...]. Ponadto przedsiębiorca przesyłowy nie działał w warunkach siły wyższej, ani nie występowała w tym czasie nagła potrzeba zapobieżeniu powstania znacznej szkody. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że wprawdzie w dniu 6 sierpnia 2022 r. wiał silny wiatr, ponadto miał miejsce pożar na działce nr [...] w [...] należącej do skarżących, który został ugaszony przez T. K., na miejsce zdarzenia przyjechała również straż pożarna. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, pogotowie energetyczne przyjechało po fakcie i żadne z tych zdarzeń nie doprowadziło do zajęcia gruntu w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wykonane na skutek zgłoszenia prace pogotowia energetycznego związane były z zabezpieczeniem przewodów linii nn 0,4 kV (montaż drążka regulującego odległość między przewodami).
W świetle powyższego Sąd w pełni podziela argumentację organów, że nie może być mowy o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 126 ust. 1 i ust. 5 u.g.n., a w konsekwencji nie było postaw do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie podstaw do czasowego zajęcia nieruchomości nr [...] w [...] będącej współwłasnością skarżących.
Podkreślenia przede wszystkim wymaga jednakże okoliczność, że z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, że nie doszło do zajęcia przez pogotowie energetyczne w dniu 6 sierpnia 2022 r. nieruchomości nr [...] w [...], będącej współwłasnością skarżących. Z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że na skutek zgłoszenia nr [...] z 06 sierpnia 2022 r. pogotowie energetyczne zajęło działkę nr [...] należącą do T. K.. Wprawdzie skarżący zarówno w skardze, jak i na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. podnieśli, że samochód [...] został zaparkowany częściowo na ich działce i na działce sąsiada i że był to fragment działki nieopłotowany, jednakże nie zdołali wykazać, że doszło do zajęcia ich nieruchomości. Składane bowiem przez skarżących oświadczenia są gołosłowne, nie poparte żadnym materiałem dowodowym, natomiast ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów wynika, że pogotowie energetyczne zajęło nieruchomość T. K. na skutek złożonego przez niego zgłoszenia (por. protokół przesłuchania T. K. z dnia 01 września 2022 r. przez st. asp. N. W.-W. , pisma E. S. z dnia 21 grudnia 2022 r. i z dnia 23 marca 2023 r.).
Podsumowując, w ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo ustaliły, że wystąpiły przesłanki do umorzenia w całości jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie potwierdzenia zaistnienia podstaw do czasowego zajęcia w dniu 6 sierpnia 2022 r. przez E. S. nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], stanowiącej współwłasność skarżących.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI