I SA/Po 657/25Uchylenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osob trzecich 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., dotyczącą orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności M. B. jako byłego członka zarządu spółki V. sp. z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły prawo procesowe, w szczególności zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 O.p.), poprzez niezapewnienie M. B. możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zwłaszcza w kontekście jego upadłości konsumenckiej i braku informacji od syndyka. Sąd podkreślił, że upadły, mimo utraty legitymacji procesowej w sprawach dotyczących masy upadłości, pozostaje stroną w znaczeniu materialnoprawnym i ma prawo do składania wyjaśnień oraz dowodów, co było kluczowe dla wykazania przesłanek egzoneracyjnych od odpowiedzialności. W związku z tym, skarżący nie miał możliwości wykazania tych przesłanek, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, zwłaszcza w sytuacji upadłości.
Dotyczy sytuacji, gdy upadły członek zarządu nie miał możliwości aktywnego udziału w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, gdy postępowanie zostało wszczęte po ogłoszeniu upadłości osoby fizycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy naruszył prawo procesowe, w szczególności zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie zapewniając byłemu członkowi zarządu możliwości obrony i wykazania przesłanek egzoneracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo ogłoszenia upadłości konsumenckiej M. B., organy podatkowe powinny zapewnić mu czynny udział w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności za zaległości spółki, co nie nastąpiło, uniemożliwiając mu wykazanie przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.
Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej członka zarządu spółki wpływa na jego legitymację procesową w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Upadły pozostaje stroną w znaczeniu materialnoprawnym i ma prawo do składania wyjaśnień oraz dowodów, mimo że postępowania dotyczące masy upadłości prowadzone są przez syndyka.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 144 Prawa upadłościowego reguluje prowadzenie postępowań przez syndyka, ale nie pozbawia upadłego statusu strony w sensie materialnoprawnym i prawa do obrony, co jest kluczowe w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich.
Czy spóźnione zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez zarząd, spowodowane chorobą członka zarządu i odrzuceniem wniosku o restrukturyzację, może stanowić podstawę do uwolnienia od odpowiedzialności za zaległości podatkowe?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale wskazał, że brak możliwości wykazania przesłanek egzoneracyjnych z powodu naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu skutkuje uchyleniem decyzji.
Uzasadnienie
Sąd skupił się na naruszeniu procedury, nie wnikając głęboko w meritum przesłanek egzoneracyjnych, ale podkreślił, że skarżący nie miał możliwości ich wykazania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
p.u. art. 144 § 1-2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk prowadzi postępowanie na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
o.p. art. 116 § 1-4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności jest możliwe w określonych przypadkach (np. zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, brak winy w niezgłoszeniu, wskazanie mienia spółki). Przepisy stosuje się także do byłego członka zarządu.
o.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Pomocnicze
o.p. art. 70 § 1-6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości.
p.u. art. 11 § 1-2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a w przypadku osoby prawnej także, gdy zobowiązania przekroczą wartość jej majątku. Domniemywa się niewypłacalność, gdy opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
p.u. art. 21 § 1-2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Dłużnik jest obowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez skarżącego. • Brak możliwości wykazania przez skarżącego przesłanek egzoneracyjnych z powodu braku czynnego udziału w postępowaniu. • Doręczanie korespondencji syndykowi, który nie informował skarżącego o postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych dotyczące bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. • Argumenty organów podatkowych dotyczące braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. • Argumenty organów podatkowych dotyczące spóźnionego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania • upadły pozostaje stroną postępowania w znaczeniu materialnoprawnym • syndyk prowadzi postępowanie na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym
Skład orzekający
Katarzyna Nikodem
sprawozdawca
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Michał Ilski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, zwłaszcza w sytuacji upadłości."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy upadły członek zarządu nie miał możliwości aktywnego udziału w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i prawa do obrony, nawet w skomplikowanych sytuacjach związanych z upadłością i odpowiedzialnością podatkową.
“Sąd uchyla odpowiedzialność byłego członka zarządu za długi spółki z powodu naruszenia jego praw procesowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.