I SA/Po 654/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-01-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
gospodarka odpadaminieruchomość rekreacyjnadomek letniskowyopłata stałaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachewidencja gruntówplan zagospodarowania przestrzennegozamieszkiwaniefaktyczne przebywanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając nieruchomość za domek letniskowy.

Skarżący kwestionował decyzję o naliczeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2020, twierdząc, że jego nieruchomość w miejscowości K. jest zamieszkała całorocznie. Organy administracji, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ewidencji gruntów i budynków oraz projekcie budowlanym, uznały nieruchomość za domek letniskowy. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę i uznając, że zebrany materiał dowodowy, w tym brak dowodów na faktyczne zamieszkiwanie oraz dane ewidencyjne, potwierdza charakter rekreacyjno-wypoczynkowy nieruchomości.

Sprawa dotyczyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2020 dla nieruchomości położonej w miejscowości K. Skarżący, właściciel działki z budynkiem, kwestionował decyzję Wójta Gminy, a następnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które określiły opłatę w wysokości właściwej dla domku letniskowego. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (teren zabudowy letniskowej), ewidencji gruntów i budynków (symbol 'inne tereny zabudowane', główna funkcja budynku jako dom letniskowy) oraz projekcie budowlanym przewidującym budowę budynku letniskowego. Dodatkowo, organy wskazywały na okazjonalne wykorzystywanie nieruchomości, niskie zużycie wody i energii elektrycznej, brak zameldowania skarżącego w gminie oraz fakt uiszczania opłat za odpady w miejscu faktycznego zamieszkania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów, brak wyczerpania materiału dowodowego i naruszenie zasady in dubio pro tributario. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały właściwej wykładni przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd podkreślił, że dane ewidencyjne i budowlane były wystarczające do zakwalifikowania nieruchomości jako domku letniskowego, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd odmówił również dopuszczenia dowodów uzupełniających, wskazując na dwuletni okres trwania postępowania i brak inicjatywy dowodowej skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym, zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego i ewidencji gruntów, powinna być opodatkowana wyższą stawką opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, właściwą dla domków letniskowych, niezależnie od twierdzeń właściciela o całorocznym zamieszkiwaniu, jeśli nie przedstawi on jednoznacznych dowodów na faktyczne zamieszkiwanie i koncentrację życia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dane ewidencyjne i budowlane (plan zagospodarowania, ewidencja gruntów, projekt budowlany) jednoznacznie wskazują na charakter rekreacyjno-wypoczynkowy nieruchomości. Brak było wystarczających dowodów na faktyczne całoroczne zamieszkiwanie przez skarżącego, a dane dotyczące zużycia mediów i zeznania świadków nie potwierdzały tej tezy. W związku z tym, zastosowanie stawki właściwej dla domków letniskowych było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.u.c.p.g. art. 6i § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe – za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.

u.u.c.p.g. art. 6j § ust. 3b

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Umożliwia ustalenie zryczałtowanej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Pomocnicze

u.u.c.p.g. art. 6c § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Definiuje nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, jako podstawę do naliczania opłat.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada praworządności.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dopuszczenia dowodu, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 190 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia dowodu.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny materiału dowodowego.

O.p. art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Możliwość powołania biegłego w przypadku wiadomości specjalnych.

O.p. art. 198 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przeprowadzenie oględzin nieruchomości.

O.p. art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

O.p. art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość posiada charakter domku letniskowego zgodnie z dokumentacją ewidencyjną i budowlaną. Brak wystarczających dowodów na faktyczne całoroczne zamieszkiwanie przez skarżącego. Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość jest zamieszkana całorocznie i powinna być opodatkowana jak nieruchomość mieszkalna. Organy naruszyły przepisy proceduralne, w tym zasadę prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony. Należy zastosować zasadę in dubio pro tributario ze względu na wątpliwości interpretacyjne.

Godne uwagi sformułowania

"nie sposób pominąć, że dowód ten nie potwierdza, że jako mieszkaniec rzeczywiście pod powyższym adresem koncentruje swoje życie osobiste." "organ oparł się na aktualnie kształtującej się linii orzeczniczej, preferującej dokumentację geodezyjną jako podstawę do określenia charakteru budynku." "w u.u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów." "Sąd administracyjny, jak wspomniano na wstępie, kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i nie prowadzi jako kolejna instancja odwoławcza postępowania, w którym strony miałaby możliwość przedkładania kolejnych dowodów, o które były już wzywane lub które w ramach braku współpracy przemilczały."

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący

Małgorzata Bejgerowska

sprawozdawca

Karol Pawlicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie charakteru nieruchomości (mieszkalna vs. rekreacyjna) na potrzeby opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, znaczenie danych ewidencyjnych i budowlanych, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście nieruchomości letniskowych i rekreacyjnych. Interpretacja pojęcia 'zamieszkiwania' na gruncie tej ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odpady i różnic w ich naliczaniu w zależności od charakteru nieruchomości. Pokazuje, jak ważne są dane ewidencyjne i budowlane w sporach z organami administracji.

Domek letniskowy czy całoroczne mieszkanie? Sąd rozstrzyga o opłacie za odpady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 654/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Karol Pawlicki
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Sygn. powiązane
III FSK 704/23 - Wyrok NSA z 2024-02-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1,  art. 134 § 1, art. 125 § 1 pkt 1, art. 106 § 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 2a , art. 120, art. 121 § 1, art. 122 , art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 190, art. 191, art. 192, art.  197 § 1, art. 198 § 1, art. 200 § 1, art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2019 poz 2010
art. 6c, art. 6i, art. 6j, art. 6m ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lipca 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając m.in. na podstawie art. 6i ust. 1 pkt 2 z związku z art. 6j ust. 3b i ust. 3c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2019 r., poz. 2010 ze zm. – dalej w skrócie: "u.u.c.p.g.") oraz uchwały Rady Gminy [...] Nr XVII/166/2019 z dnia 29 listopada 2019 r. w sprawie ustalenia zryczałtowanej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, utrzymało w mocy decyzję z dnia 31 marca 2022 r. Wójta Gminy [...], nr [...], określającą K. O. (dalej jako: "Strona", "Podatnik" lub "Skarżący") opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2020 w wyskości [...] zł jako właścicielowi działki oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., przy ul. [...].
1.1. Z akt sprawy wynika, że uprzednio wydaną decyzją z dnia 5 listopada 2020 r. Wójt Gminy [...] określił Podatnikowi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok w kwocie [...]zł, przyjmując zryczałtowaną stawkę tej opłaty, jak dla nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy decyzji z dnia 26 maja 2021 r. uchyliło powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, że zgodnie z jedną z obowiązujących linii orzeczniczych należało ustalić, czy i w jakim stopniu budynek należący do Strony w miejscowości [...], przy ul. [...], służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w powołanej na wstępie, decyzji z dnia 31 marca 2022 r. Wójt Gminy [...] ponownie określił Podatnikowi wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2020 rok w kwocie [...]zł, wskazując, że na terenie, na którym położona jest nieruchomość Strony, znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, pomimo że z deklaracji Podatnika wynika, że dotyczy ona nieruchomości zamieszkałej. Organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że powyższa nieruchomość położona jest na gruncie, który zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego położony jest na terenie sklasyfikowanym jako teren zabudowy letniskowej, oznaczony symbolem [...], a z zapisów ewidencji gruntów i budynków wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest symbolem [...] (inne tereny zabudowane) i zabudowana jest budynkiem o powierzchni 88 m˛, którego główna funkcja określona została jako dom letniskowy. Opisano także projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 19 czerwca 2017 r., który przewidywał budowę budynku letniskowego na działce w obrębie K., Gmina [...] oznaczonej nr ewid. [...], który obejmował również wykonanie zbiornika bezodpływowego na odprowadzanie ścieków. Organ I instancji wskazał, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podobnie jak wymiar zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2019-2020, została ustalona w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Podkreślono, że Podatnik nie jest zameldowany na terenie gminy [...], ale na terenie miasta [...], przy ul. [...] i dla tej nieruchomości Strona złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Badając faktyczne zamieszkiwanie Strony w miejscowości [...] przy ul. [...], ustalono, że w okresie od 15 lutego do 18 sierpnia 2020 r. tylko jeden raz opróżniono zbiornik bezodpływowy o objętości 8 mł, w ilości 7,5 mł, mimo że istnieje w tym zakresie obowiązek opróżniania nie rzadziej niż co dwa miesiące. Powyższe w ocenie organu I instancji świadczy o okazjonalnym wykorzystywaniu nieruchomości. Badając kwestię zużycia energii elektrycznej od dnia 1 stycznia 2020 r. na podstawie faktur na kwoty [...]zł; [...] zł i [...] zł, organ I instancji zwrócił uwagę, że budynek jest wyposażony w pompę ciepła i ocenił, że zużycie energii (z uwzględnieniem innych urządzeń elektrycznych, tj. lodówka, pralka, zmywarka, czajnik elektryczny, wyciąg wentylacyjny, kuchenka elektryczna, płyta grzewcza, mikrofalówka) także nie świadczy o zamieszkiwaniu na powyższej nieruchomości. Ustalono, że przy ul. [...] w [...] w 2020 r. nie były zagospodarowane w ogóle żadne odpady komunalne w atestowanych pojemnikach. Przesłuchany w charakterze świadka sołtys D. P. stwierdził, że nie widuje nikogo na powyższej posesji. Kolejny świadek G. K. podał, że na posesji Strony od czasu do czasu widział jakieś samochody. Organ I instancji wskazał na adres do doręczeń Podatnika przy [...] w [...] oraz okoliczność, że Sąd Rejonowy [...] oddalił skargę Strony na odmowę Wójta Gminy [...] wpisu do rejestru wyborców na terenie gminy [...]. Opierając się na dokumentacji fotograficznej, organ I instancji zwrócił uwagę na wysoką roślinność przed bramą wjazdową i furtką, co świadczy o braku wjeżdżania na posesję przez dłuższy czas. Strona, mimo wezwania nie przedłożyła w sprawie dokumentów, które jednoznacznie dowodziłyby, że posiada zbiornik bezodpływowy, w szczególności nie przedłożyła dowodu jego zakupu, stwierdzając, że po okresie gwarancji pozbyła się tego dokumentu. Podatnik oświadczył, iż nie posiada wiedzy na temat gospodarowania odpadami komunalnymi z należących do niej nieruchomości na terenie [...] i nie wskazał danych osób zamieszkujących w tych lokalach. Burmistrz Miasta [...] ustalił, że Strona nie złożyła deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla dwóch nieruchomości i nie figuruje jako płatnik, natomiast deklaracje z tych nieruchomości składają zarządcy wspólnot mieszkaniowych, a opłaty są naliczane od ilości zużytej wody. Na podstawie informacji od zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] przy [...] ustalono, że w okresie od 29 lipca 2020 r. do 23 lipca 2021 r. średniomiesięczne zużycie wody w lokalu stanowiącym własność Strony, wynosiło 6 mł i Strona wnosiła opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł miesięcznie. Mimo wezwania Podatnik nie przedłożył żadnych dowodów dokumentujących wynajem powyższego lokalu innym osobom. Podsumowując, organ I instancji uznał, że zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają, iż Strona faktycznie zamieszkuje na nieruchomości w [...].
1.2. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.") poprzez zakwestionowanie, że zdjęcia dotyczą powyższej posesji; art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 190, art. 192 i art. 201 § 4 O.p. poprzez przytoczenie tylko dowodów korzystnych dla organu (kwestie wpisu do listy wyborców), które nie mają związku ze sprawą; art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku o włączenie do postępowania akt postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 r.; art. 190, art. 192, art. 200 § 1, art. 210 § 4 O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego, które ogranicza się do retorycznej polemiki i próby udowodnienia ilości wytworzonych nieczystości i zużytej energii elektrycznej przez jedną osobę w bliżej nieokreślonym okresie czasu. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 6i ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. i ustaleniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy bez wnikliwego wyjaśnienia ustawowej przesłanki do objęcia nieruchomości obowiązkiem ponoszenia takiej opłaty, albowiem zdaniem Strony dom jest domem mieszkalnym, wykorzystywanym przez cały rok i pominięto kodeksową definicję miejsca zamieszkania. Błąd w ustaleniach faktycznych polega, zdaniem Strony, na przyjęciu, że przedmiotowy dom jest domkiem letniskowym zamieszkiwanym tylko rekreacyjnie i nieczystości z tej nieruchomości są wytwarzane i będą usuwane tylko w okresie letnim, podczas gdy jest zamieszkiwany przez okres całego roku i są na nim wytwarzane i będą usuwane nieczystości przez okres całego roku. Autor odwołania powołał się na pojęcie miejsca zamieszkania zawarte w Kodeksie cywilnym. Zdaniem Strony w sprawach dotyczących opłaty za zagospodarowanie odpadami komunalnymi nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie), na koncentrację życia w danym miejscu, a nie na sam fakt zameldowania, z którym nie należy wiązać zamieszkania, o którym mowa w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. Co do wynajętych mieszkań osobom trzecim, Strona wyjaśniła, że nie może podać danych osobowych, ponieważ stanowią one chronione dane wrażliwe. W motywach odwołania Strona nie zgodziła się także ze stwierdzeniem, że przeprowadzone dowody świadczą o okazjonalnym korzystaniu z nieruchomości i braku przedstawienia dowodów, które podważałyby ustalenia organu.
1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołaną na wstępie decyzją z dnia 7 lipca 2022 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...] z dnia 31 marca 2022 r., podzielając stanowisko organu I instancji w spornej kwestii. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaaprobował wyniki postępowania dowodowego, które nie pozwala na ustalenie, że centrum aktywności życiowej, w tym zawodowej Strony mieści się w miejscowości [...] Zaznaczono, że Strona na terenie [...] uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako mieszkaniec. Dane wynikające z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do zabudowy letniskowej i głównej funkcji budynku jako domu letniskowego oraz dokumentacja budowlana wskazują, że budynek został zaprojektowany i wzniesiony jako budynek letniskowy. Organ II instancji powołał się na zasadę związania organu podatkowego zapisami ewidencji gruntów i budynków na potrzeby podatku od nieruchomości. Uznano, że stopień zaspokajania potrzeb mieszkaniowych nie stanowi w pełni obiektywnego kryterium, zwłaszcza w przypadku własności więcej niż jednego budynku, czy lokalu mieszkalnego. SKO [...] doszło do przekonania, iż postępowanie w niniejszej sprawie nie wykazało, iż budynek położony w [...] służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Strony w stopniu większym niż lokal mieszkalny w [...] Reasumując, organ odwoławczy jako decydujące przyjął dane wynikające z projektu budowlanego oraz z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które szczegółowo przytoczył organ I instancji, a które wskazują, że główna funkcja nieruchomości Podatnika w [...] określona została jako dom letniskowy. Zdaniem SKO w [...] dane dotyczące poboru energii świadczą o tym, że budynek był ogrzewany jedynie w stopniu zapobiegającym jego zawilgoceniu, a dane zużycia wody potwierdzają znikomy stopień wykorzystywania tego budynku dla zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Podkreślono, że cały teren Gminy [...] jest objęty systemem gospodarowania odpadami zorganizowanymi przez gminę, co oznacza, że właściciel nieruchomości, w tym Strona, nie ma możliwości gospodarowania odpadami komunalnymi niejako we własnym zakresie, czyli w inny sposób niż za pośrednictwem gminy, na terenie której leży ta nieruchomość. Co do możliwości przedstawienia organowi I instancji dokumentów w postaci umów najmu, organ odwoławczy zauważył, że Strona mogła przedłożyć je, dokonując anonimizacji danych osobowych lub ewentualnego zaświadczenia z urzędu skarbowego o przedłożeniu takich umów. Odnosząc się do definicji miejsca zamieszkania w kontekście ustawowego sformułowania "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", SKO [...] przytoczyło postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2022 r., o sygn. akt I OW [...] (treść powołanych poniżej wyroków dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: [...]), z którego wynika, że "o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej". Zatem o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Uwzględniając powyższe, stwierdzono, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż codzienne centrum aktywności życiowej, w tym zawodowej Strony znajduje się w [...] w której Strona przebywa i w której jest właścicielem jednego z lokali mieszkalnych, od którego uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako mieszkaniec. W sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że koncentracja czynności życiowych Strony ma miejsce na nieruchomości w miejscowości [...] Podatnikowi nie udało się też dowieść, że stopień zaspokojenia tych potrzeb pozwala na uznanie, iż wyczerpują one przesłankę zamieszkiwania, pomimo tego że wyposażenie budynku pozwala na całoroczne zamieszkiwanie.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Strona, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła powyższą decyzję SKO [...] zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego:
1) art. 6i ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6j ust. 3b u.u.c.p.g. przez jego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, podczas gdy brak było ku temu podstaw, gdyż nieruchomość zlokalizowana przy ul. [...] w [...] nie stanowi nieruchomości niezamieszkałej, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy błędnej decyzji organu I instancji i niewłaściwego określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2020;
2) art. 6i ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6c ust. 1 i art. 6j ust. 1 u.u.c.p.g. przez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżący w nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w [...] zamieszkuje przez cały rok, zatem stanowi ona nieruchomość zamieszkałą, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który błędnie określił opłatę za gospodarowanie odpadami, przyjmując, że przedmiotowa nieruchomość ma charakter letniskowy;
II. naruszenie przepisów prawa procesowego:
1) art. 2a O.p. przez rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą in dubio pro tributario, tj. rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść podatnika w sytuacji, gdy sam organ wskazał na wątpliwości w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego, podkreślając rozbieżności orzecznictwa w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy błędnej i niekorzystnej dla skarżącego decyzji organu I instancji, określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami jak od nieruchomości niezamieszkałej;
2) art. 120 O.p. przez naruszenie zasady praworządności polegające na utrzymaniu w mocy błędnej decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie niepełnego materiału dowodowego, zebranego w sposób wybiórczy, niekompletny, zmierzający do wydania z góry powziętej decyzji w sprawie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami, która to decyzja pozostaje sprzeczna ze stanem faktycznym;
3) art. 121 O.p. przez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach (dokumentacja fotograficzna zarośli przed nieruchomością) pozyskanych w sposób sprzeczny z zasadą udzielania informacji i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu, tj. przez brak zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia dowodu oraz prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający stronie jego kontrolę, udział w czynnościach dowodowych oraz ustosunkowanie się do zgromadzonych dowodów;
4) art. 122 O.p. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o jedynie częściowo wyjaśniony stan faktyczny oraz selektywnie wybrany materiał dowodowy, to jest prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej przez brak uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego, odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, a w konsekwencji wydanie decyzji sprzecznej z rzeczywistym stanem faktycznym, przyjmując ostatecznie, iż skarżący nie zamieszkuje na stałe w nieruchomości przy ul. [...] w [...]
5) art. 123 O.p. przez pozbawienie możliwości udziału skarżącego w czynnościach dowodowych, w tym brak informowania o ich przeprowadzeniu, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości kontroli podejmowanych przez organ czynności dowodowych;
6) art. 190 § 1 O.p. przez brak zawiadomienia w ustawowym terminie o zamiarze przeprowadzenia dowodu, tj. o planowanych oględzinach i zamiarze wykonania dokumentacji fotograficznej nieruchomości, a w konsekwencji pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, bezpośredniego zapoznania się z przebiegiem tych czynności, jak również pozbawienie skarżącego możliwości wpływu na przebieg postępowania dowodowego;
7) art. 190 § 2 O.p. przez brak zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia dowodu, tj. o planowanych oględzinach i zamiarze wykonania dokumentacji fotograficznej, a w konsekwencji pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym w przeprowadzaniu dowodu, możliwości zadawania pytań, jak również uniemożliwienie złożenia ewentualnych wyjaśnień na okoliczność przeprowadzonego dowodu;
8) art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż skarżący nie zamieszkuje w nieruchomości przy ul. [...], podczas gdy zarówno z oświadczenia skarżącego, przedłożonych rachunków za energię elektryczną oraz innych zebranych w sprawie dowodów wprost wynika, iż nieruchomość ta jest zamieszkiwana przez skarżącego przez cały rok;
9) art. 191 O.p przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż centrum aktywności życiowej skarżącego mieści się na terenie [...] podczas gdy tam mieści się co najwyżej centrum aktywności zawodowej skarżącego, a to właśnie [...] stanowi centrum interesów osobistych i to właśnie dom przy ul. [...] w [...] spełnia całoroczne potrzeby mieszkaniowe skarżącego;
10) art. 191 O.p. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że to lokal przy [...] w [...], a nie dom w [...] służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego, podczas gdy lokal ten pełni dla skarżącego wyłącznie rolę inwestycyjną, gdyż pozostaje nieprzerwanie wynajmowany, a zatem skarżący nie ma możliwości zamieszkiwania w nim;
11) art. 191 O.p. przez dowolną ocenę oświadczeń świadków/sąsiadów skarżącego i przyjęcie, iż skarżący nie zamieszkuje na stałe w domu przy ul. [...] w [...], podczas gdy z oświadczeń tych nie wynika, a rozpytani świadkowie nie stwierdzili ponad wszelką wątpliwość, iż skarżący tam nie zamieszkuje, wskazując jedynie, iż jest tam rzadko widywany, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i przyjęcie, że nieruchomość nie jest zamieszkiwana przez skarżącego przez cały rok;
12) art. 192 w zw. z art. 190 § 2 O.p. poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem zasady audiatur et altera pars, tj. pozbawienie możliwości czynnego udziału strony w trakcie postępowania, uniemożliwienie udziału w przeprowadzonych dowodach, a w konsekwencji brak możliwości kontradyktoryjnej analizy i kontroli podejmowanych czynności dowodowych i w rzeczywistości uniemożliwienie wypowiedzenia się na temat zgromadzonych w sprawie dowodów;
13) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
lII. naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania w postaci:
1) art. 180 § 1 O.p. poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej przedstawiającej rzekome zarośla na działce skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości fotografie te nie prezentowały nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w [...], co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 1 oraz § 2 O.p., tj. na skutek oparcia rozstrzygnięcia o ustalenia faktyczne, które okazały się fałszywe.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.");
- zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań podatkowych prowadzonych przez organ I instancji, w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w [...], w oparciu o art. 125 § 1 P.p.s.a.;
- zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, na podstawie art. 200 P.p.s.a.;
- stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dowodów uzupełniających:
a) dokumentacji fotograficznej domu przy ul. [...] w [...], na okoliczność wykazania charakteru budynku oraz faktu zaspokajania całorocznych potrzeb mieszkaniowych skarżącego;
b) umowy najmu lokalu mieszkalnego stanowiącego własność skarżącego przy ul. [...] w [...], na okoliczność wykazania braku możliwości zamieszkiwania w nim przez skarżącego, a tym samym braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego w oparciu o ten lokal;
c) zaświadczenia o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych (certyfikat rezydencji), na okoliczność wykazania całorocznego zamieszkiwania przez skarżącego w domu w [...] przy ul. [...];
d) dołączenie do akt niniejszego postępowania akt postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2019-2022 domu przy ul. [...] w [...], prowadzonego przez Wójta Gminy [...], na okoliczność wykazania charakteru nieruchomości oraz faktu zaspokajania całorocznych potrzeb mieszkaniowych skarżącego, w tym wykazania faktu zamieszkiwania w nim przez cały rok.
Argumentując skargę, Skarżący zwrócił uwagę na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazując, że w zaskarżonej decyzji oparto się na aktualnie kształtującej się linii orzeczniczej, preferującej dokumentację geodezyjną jako podstawę do określenia charakteru budynku.
3.2. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę Strony wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.
3.3. W rozprawie przed Sądem nie wzięły udziału strony postępowania oraz pełnomocnik Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.).
4.1. Skarga w niniejszej sprawie została oparta zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Stosownie do art. 120 O.p. organy podatkowe działają w oparciu o zasadę legalizmu i w myśl art. 122 O.p. podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 187 § 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w oparciu o treść art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uwzględniając powyższe regulacje, obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie prawdy materialnej, a więc uwzględnienie wszelkich dowodów świadczących na korzyść, jak i niekorzyść podatnika. Do organu podatkowego należy wskazanie faktów i okoliczności, jakie powinny być ustalone w postępowaniu oraz dowodów, które w tym celu należało przeprowadzić, a następnie przeprowadzenie tych dowodów oraz ich swobodna ocena. Jego też zadaniem jest podjęcie wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy (art. 180 § 1 O.p.).
Sąd w składzie orzekającym przyjmuje powyższy stan faktyczny i nie stwierdza, aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do uchybień przepisom postępowania, które miałyby istotny, a nie jakikolwiek, wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie w oparciu o cały materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący. Wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Kwestionując w skardze prawidłowość przyjętych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych, w istocie polemizowano z oceną materiału dowodowego przyjętą przez organy podatkowe, pomijając to, że stan faktyczny ustalony został w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, z uwzględnieniem kluczowej okoliczności, że mimo wezwań Skarżący nie przedstawił organowi I instancji dokumentów (w postaci zanonimizowanych umów najmu) wykluczających jego zamieszkiwanie pod innym adresem. Autor skargi kasacyjnej zarzucając wybiórczość i niekompletność materiału dowodowego, nie wskazał, jaki dowód przydatny na gruncie niniejszej sprawy został pominięty przez organy, a którego przeprowadzenie mogłoby wpłynąć na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu okoliczność, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwał Skarżący, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego.
Należy zauważyć, że autor skargi zarzucając uchybienia w postępowaniu dowodowym, podważa głównie wiarygodność dokumentacji fotograficznej oraz niewykluczenie przez przesłuchanych w sprawie świadków/sąsiadów faktu zamieszkiwania Skarżącego w domu przy ul. [...] w [...]. Odnosząc się do zarzutów w tym zakresie, należy zauważyć, co słusznie podniosło SKO [...], że dokumentacja fotograficzna nie została uznana za dowód w sprawie, stąd nie stanowiła podstawy faktycznej rozstrzygnięcia na etapie postępowania odwoławczego. Z akt sprawy nie wynika, aby na podstawie art. 198 § 1 O.p. w toku postępowania przeprowadzono oględziny nieruchomości Skarżącego, na okoliczność zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, stąd niezasadny jest zarzut braku zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia tego dowodu. W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadków sołtysa D. P., który stwierdził, że nie widuje nikogo na powyższej posesji. Kolejny świadek G. K. podał, że na posesji Strony od czasu do czasu widział jakieś samochody. O powyższych przesłuchaniach strona była informowana zawiadomieniami z dnia 9 i 23 września 2020 r. (k. 152 i k. 163 akt admin.), co chybionym czyni zarzut naruszenia art. 123 i art. 190 O.p. Rację ma autor skargi, że treść zeznań powyższych świadków nie wyklucza, że Skarżący w ogóle zamieszkuje w [...] przy ul. [...], ale nie sposób pominąć, że dowód ten nie potwierdza, że jako mieszkaniec rzeczywiście pod powyższym adresem koncentruje swoje życie osobiste. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, Skarżący miał zapewniony czynny udział w niniejszym postępowaniu, albowiem pismami z dnia 2 września 2020 r., 19 stycznia 2022 r. i 9 marca 2022 r. był zawiadamiany o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie (k. 170, k. 52 i k. 26 akt admin.), stąd pozbawiony podstaw okazał się zarzut uchybienia art. 192 O.p. Wprawdzie jako podstawę prawną powyższych zawiadomień organ I instancji wadliwie wskazał przepis art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zamiast art. 200 § 1 O.p. Nie mniej błąd ten nie można uznać za mający istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie doszło do naruszenia praw strony postępowania.
Zdaniem Sądu w badanej sprawie nie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, jak oczekiwał tego Skarżący w ramach zarzutu uchybienia art. 122 O.p. Zgodnie z art. 197 § 1 O.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Skorzystanie przez organ z opinii biegłego w postępowaniu podatkowym jest zatem fakultatywne, a nie obowiązkowe i co istotniejsze jest konieczne tylko wówczas, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W realiach niniejszej sprawy w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie sposób uznać, aby niezbędna była opinia biegłego.
Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje też automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., o sygn. akt II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011 r., o sygn. akt I FSK 1892/09). W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada równej mocy środków dowodowych, nie ma bowiem dowodów mocniejszych, czy słabszych. Co istotne Ordynacja podatkowa nie przyjmuje też zasady bezpośredniości (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., o sygn. akt I FSK 1990/16). Organy podatkowe mają pełne prawo do tego, by w postępowaniu oprzeć się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku innych postępowań prowadzonych bez udziału podatnika (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., o sygn. akt I FSK 1065/16).
Reasumując rozważania dotyczące zarzutów procesowych, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.) i stosownie do art. 122 O.p. podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, prowadząc postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia ani art. 180 § 1 O.p., który nakazuje dopuszczenie w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, ani art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem jego całokształtu oraz wskazań logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.).
Odnosząc się do zarzutu naruszania art. 2a O.p. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą in dubio pro tributario, tj. rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść podatnika, powołując się na wątpliwości w zakresie interpretacji przepisów prawa podatkowego i rozbieżności orzecznictwa w sprawie, Sąd stoi na stanowisku, że na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie nie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. Jak trafnie podał sam autor skargi, organ oparł się na aktualnie kształtującej się linii orzeczniczej, preferującej dokumentację geodezyjną jako podstawę do określenia charakteru budynku. Skoro zatem w orzecznictwie sądów administracyjnych doszło do ujednolicenia poglądu w zakresie sposobu rozumienia przepisów u.u.c.p.g. i na tej ukształtowanej wykładni zasadnie oparły rozstrzygnięcia organy obu instancji, to oczywistym jest, że nie zachodzą już wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a tym bardziej niedające się usunąć. Wobec powyższego w sprawie nie było podstaw do zastosowania zasady z art. 2a O.p.
4.2. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i dawał podstawę do przyjęcia, że dom położony w [...] przy ul. [...] stanowi domek letniskowy i dodatkowo brak jest jednoznacznych danych, iż dom ten był w 2020 r. miejscem zamieszkania Skarżącego. W skardze pomimo polemiki z zebranymi dowodami, nie podważono ustaleń co do formalnoprawnego charakteru powyższej nieruchomości.
Jak wspomniano zgodnie z obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadą prawdy materialnej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ nie ma jednak obowiązku poszukiwania każdego dowodu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a jedynie dopuszczenie takiego dowodu. Z treści art. 187 § 1 O.p. nie można zatem wyprowadzić konkluzji, że organy podatkowe zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy strona środków takich nie przedstawia, mimo oczekiwania ich przez organ.
W piśmiennictwie wskazuje się, że pozycja procesowa strony w zakresie dowodzenia nie jest kształtowana wyłącznie przez przepisy Ordynacji podatkowej. Sytuację procesową strony w zakresie dowodzenia modyfikują w sposób istotny przepisy prawa materialnego. Są one przykładem wpływu materialnoprawnych rozwiązań na regulacje proceduralne stosowane w zakresie rozstrzygnięcia spraw podatkowych (tak: P. Pietrasz [w:] C. Kosikowski, L. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2013, s. 1035). Taka też sytuacja "wymuszania" inicjatywy dowodowej ma miejsce w regulacjach zawartych w u.u.c.p.g., stanowiących podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie.
W judykaturze zwraca się również uwagę, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje tzw. zasada współdziałania. Znajduje ona uzasadnienie w relacjach zasady prawdy materialnej oraz w prawie strony do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Przy czym współudział w postępowaniu "ewoluował" z kategorii uprawnienia do kategorii powinności, która jest podyktowana interesem prawnym strony. Jeżeli podatnik kwestionuje jakiś dowód czy fakt, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r., o sygn. akt II FSK 1287/06). W sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdy organ wezwał o przedłożenie umów najmu. Skoro jednak strona nie wskazała takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej skutki (por. wyrok NSA z dnia 19 września 1988 r., o sygn. akt II SA 1947/87).
Nałożenie na podatnika obowiązku przedstawienia dowodów co do okoliczności istotnych w sprawie często nie ma wyraźniej podstawy prawnej. Podstawa ta jest bowiem tylko dorozumiała. Wiąże się to z odczytywaniem ciężaru dowodzenia z przepisów regulujących konstrukcje poszczególnych podatków. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga aktywnego uczestnictwa strony, ponieważ nie zawsze organ podatkowy sam jest w stanie ustalić stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości. Ma to miejsce szczególnie w przypadkach, gdy podatnik jest w posiadaniu dokumentów lub danych przydatnych do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec bierności Skarżącego w ustalaniu stanu faktycznego sprawy oraz braku inicjatywy dowodowej w toku postępowania przed organami obu instancji, niezasadne jest oczekiwanie autora skargi kontynuowania postępowania w sprawie przez Sąd administracyjny poprzez przeprowadzanie tylko z nazwy uzupełniających dowodów. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pomiędzy ustaleniami a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności, a organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 6c, art. 6i i art. 6j u.u.c.p.g. Wywiedzione przez organy obu instancji wnioski są logiczne i spójne. Okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem wnikliwej analizy, której rezultaty zostały opisane i ocenione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której przedstawiono, które okoliczności uznano za udowodnione oraz dowody, którym dano wiarę i przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji zawiera wyjaśnienie jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza akt postępowania wskazuje, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez SKO [...] wyraźnie powołane i wyjaśnione, co dawało podstawy do zastosowania art. 233 § 1 pkt 1 O.p.
4.3. Stosownie do art. 6i ust. 1 pkt 3 u.u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe – za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.
Dokonując ustaleń co do charakteru nieruchomości Skarżącego, słusznie organy podatkowe obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do zabudowy letniskowej i głównej funkcji budynku jako domu letniskowego oraz na dokumentacji budowlanej wskazującej, że budynek został zaprojektowany i wzniesiony jako budynek letniskowy. Zgodnie bowiem z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego grunt w [...] przy ul. [...] położony jest na terenie sklasyfikowanym jako teren zabudowy letniskowej, oznaczony symbolem [...]. Z kolei z zapisów ewidencji gruntów i budynków wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest symbolem [...] (inne tereny zabudowane) i zabudowana jest budynkiem o powierzchni 88 m˛, którego główna funkcja określona została jako dom letniskowy. Zasadnie w zaskarżonej decyzji powołano także projekt budowlany, zatwierdzony decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 19 czerwca 2017 r., który przewidywał budowę budynku letniskowego na działce w obrębie [...], Gmina [...] oznaczonej nr ewid. [...]. Powyższe dane wynikające z kluczowych w sprawie dokumentów urzędowych w zakresie ewidencji i dokumentacji budowlanej, zdaniem Sądu, były wystarczające do zastosowania w sprawie regulacji z art. 6i ust. 1 pkt 3 u.u.c.p.g., czyli dla domku letniskowego i dalsze rozważania oraz ustalenia faktyczne dotyczące rzeczywistego zamieszkiwania nie były konieczne.
Z przepisu art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. wynika, że ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów wprowadził m.in. kategorię nieruchomości na gruncie u.u.c.p.g. tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ustawodawca nie zdefiniował użytego w art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g. pojęcia "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy". W kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, pojęcie to zostało powiązane w niniejszej sprawie z faktycznym zamieszkiwaniem Strony, bez odwoływania się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Do uznania określonego miejsca za miejsce zamieszkania konieczne jest więc łączne spełnienie przesłanek: przebywania w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz woli (zamiaru) stałego pobytu w tym miejscu (animus). Niewątpliwie spod takiego cywilistycznego rozumienia terminu "zamieszkiwania" wymykają się nieruchomości zamieszkałe nieregularnie, czy sezonowo, np. domki letniskowe. W u.u.c.p.g. nie posłużono się kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu ani zameldowanie, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w u.u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów.
Przeprowadzone dowody w postaci zeznań świadków i zebrane dane dotyczące zużycia energii elektrycznej, czy też dane dotyczące pozostałych nieruchomości należących do Skarżącego nie potwierdziły twierdzenia o zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych w domu położonym w [...] przy ul. [...]. Całokształt powyższych okoliczności podważa wiarygodność danych wykazanych przez Skarżącego w deklaracji, że powyższą nieruchomość można zaliczyć do "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy". Zamieszkiwanie jest bowiem rodzajem pobytu, który cechuje się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych, z czym wiąże się wytwarzanie odpadów komunalnych. Skoro jednak w sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że dom położony w [...] przy ul. [...] stanowi domek letniskowy, to trafnie organy obu instancji, powołując przepis art. 6j ust. 3b u.u.c.p.g., przyjęły ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla powyższego rodzaju nieruchomości, czyli na podstawie uchwały Rady Gminy [...] Nr XVII/166/2019 z dnia 29 listopada 2019 r. w sprawie ustalenia zryczałtowanej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub innych wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
Z treści art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. wynika, że w przypadku zmiany danych, będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych, powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. To właściciel nieruchomości dysponuje przede wszystkim wiedzą o faktach mających wpływ na powstanie obowiązku zapłaty, wysokość i wygaśnięcie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dbając o swój interes, winien więc reagować, dążąc do tego, aby opłata za gospodarowanie odpadami była adekwatna i zgodna z ustawowymi kryteriami ustalania wysokości wskazanej opłaty. W sytuacji budzącej wątpliwości, jak w niniejszej sprawie, organy podatkowe słusznie oparły się na danych ewidencyjnych i dokumentacji architektoniczno-budowlanej jako danych urzędowych o charakterze obiektywnym.
Reasumując, Sąd uznał za chybione zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6c ust. 1 i art. 6i ust. 1 oraz art. 6j u.u.c.p.g. jak i argumentację skargi wskazującą, że nieruchomość należąca do Skarżącego jest nieruchomością zamieszkałą, w rozumieniu art. 6c ust. 1 u.u.c.p.g.
4.4. W rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowań podatkowych prowadzonych przez organ I instancji, w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w [...], w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależało bowiem bezpośrednio od wyniku postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości i brak jest związku tych spraw.
Na podstawie do art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku Skarżącego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów uzupełniających w postaci:
a) dokumentacji fotograficznej domu przy ul. [...] w [...], na okoliczność wykazania charakteru budynku oraz faktu zaspokajania całorocznych potrzeb mieszkaniowych skarżącego;
b) umowy najmu lokalu mieszkalnego stanowiącego własność skarżącego przy ul. [...] w [...], na okoliczność wykazania braku możliwości zamieszkiwania w nim przez skarżącego, a tym samym braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego w oparciu o ten lokal;
c) zaświadczenia o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych (certyfikat rezydencji), na okoliczność wykazania całorocznego zamieszkiwania przez skarżącego w domu w [...] przy ul. [...];
d) dołączenie do akt niniejszego postępowania akt postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2019-2022 domu przy ul. [...] w [...], prowadzonego przez Wójta Gminy [...] na okoliczność wykazania charakteru nieruchomości oraz faktu zaspokajania całorocznych potrzeb mieszkaniowych skarżącego, w tym wykazania faktu zamieszkiwania w nim przez cały rok.
Sąd zauważa, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się ponad dwa lata i nie było przeszkód uniemożliwiających przedstawienie powyższych dowodów przed organami podatkowymi. Powołane dowody nie miały, w ocenie Sądu, charakteru uzupełniającego i nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, stąd nie spełniały kryterium z art. 106 § 3 P.p.s.a. Zaniechanie przedłożenia żądanych przez organ umów najmu lub innych danych, którymi dysponowała Strona, obciąża Skarżącego i nie stanowi nowej istotnej okoliczności dającej podstawę do wznowienia postępowania. Sąd administracyjny, jak wspomniano na wstępie, kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i nie prowadzi jako kolejna instancja odwoławcza postępowania, w którym strony miałaby możliwość przedkładania kolejnych dowodów, o które były już wzywane lub które w ramach braku współpracy przemilczały.
4.5. Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI