I SA/Po 648/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-12-20
NSApodatkoweŚredniawsa
VATWDTzabezpieczenieOrdynacja podatkowakontrola celno-skarbowanieprawidłowości podatkowebrak majątkuskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych VAT, uznając zasadność obawy niewykonania zobowiązań przez spółkę z uwagi na nieprawidłowości w rozliczaniu WDT i brak majątku.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych VAT, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów proceduralnych. Sprawa dotyczyła zastosowania preferencyjnej stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT). Organy podatkowe ustaliły nieprawidłowości w transakcjach z kontrahentami A. i S., wskazując na niezgodności w dokumentacji, płatnościach oraz brak deklaracji WNT przez odbiorców. Dodatkowo, spółka nie posiadała majątku, co wzmacniało obawę o niewykonanie zobowiązań. Sąd uznał decyzje organów za zgodne z prawem, potwierdzając zasadność zastosowania art. 33 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o określeniu i zabezpieczeniu na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od czerwca do września 2021 roku. Organy podatkowe ustaliły, że spółka niezasadnie zastosowała preferencyjną stawkę 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) na rzecz firm A. i S., co skutkowało zaniżeniem podatku należnego. Dodatkowo, stwierdzono niezgodności w dokumentacji CMR, kwitach wagowych, płatnościach dokonywanych przez podmiot trzeci (P.) oraz brak deklaracji WNT przez kontrahenta A. i odsprzedaży przez S. W ocenie organów, te okoliczności, w połączeniu z brakiem majątku spółki (kapitał zakładowy [...] zł, brak nieruchomości, ruchomości, praw majątkowych) oraz niezłożeniem sprawozdań finansowych i deklaracji CIT-8, uzasadniały zastosowanie art. 33 Ordynacji podatkowej (o.p.) i dokonanie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych, błędne ustalenia faktyczne, brak wyczerpania materiału dowodowego i niewłaściwe zastosowanie art. 33 o.p. Sąd uznał skargę za niezasadną. Podkreślił, że postępowanie zabezpieczające ma charakter tymczasowy i pomocniczy, a kluczową przesłanką jest uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania. Sąd stwierdził, że ustalenia organów dotyczące nieprawidłowości w rozliczaniu WDT oraz brak majątku spółki, stanowią wystarczającą podstawę do zastosowania art. 33 o.p. Sąd zaznaczył, że zarzuty dotyczące meritum sprawy (zasadność zastosowania stawki 0% VAT, prawidłowość transakcji) powinny być wyjaśnione w postępowaniu wymiarowym, a nie w postępowaniu zabezpieczającym. Oddalono skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczaniu WDT, które skutkują zaniżeniem podatku należnego, oraz braku majątku podatnika, zasadne jest zastosowanie art. 33 Ordynacji podatkowej w celu zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, gdyż istnieje uzasadniona obawa ich niewykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia organów podatkowych dotyczące nieprawidłowości w rozliczaniu WDT (m.in. niezgodności w dokumentacji, płatnościach, brak deklaracji WNT przez kontrahentów) oraz brak majątku spółki (kapitał zakładowy, brak nieruchomości, ruchomości, praw majątkowych, niezłożenie sprawozdań finansowych) stanowią wystarczającą podstawę do zastosowania art. 33 o.p. i wydania decyzji zabezpieczającej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 33 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika jest dopuszczalne, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań lub dokonuje czynności mogących utrudnić egzekucję. Zabezpieczenia można dokonać także w toku kontroli podatkowej lub celno-skarbowej.

u.p.t.u. art. 112b § 1-2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku oddalenia skargi.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno prowadzić się w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

o.p. art. 180 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów przez organ podatkowy.

u.p.t.u. art. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

u.p.t.u. art. 41 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawowa stawka podatku VAT.

u.p.t.u. art. 42

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunki zastosowania stawki 0% dla WDT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego z uwagi na nieprawidłowości w rozliczaniu WDT i brak majątku spółki. Postępowanie zabezpieczające nie wymaga pełnego postępowania dowodowego w zakresie meritum sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie meritum sprawy. Zarzuty spółki dotyczące niewyczerpania materiału dowodowego i nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów w postępowaniu zabezpieczającym.

Godne uwagi sformułowania

Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego służy ochronie interesów wierzyciela podatkowego. Celem tego zabezpieczenia jest nie tyle pobór podatku, ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Zabezpieczenie to nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane. Podstawową przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w trybie art. 33 § 1 i 2 o.p. jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W orzecznictwie podnosi się, że 'uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane' wymaga wykazania, ale przedmiotem tego procesu nie musi być udowodnienie, że na pewno, z całą pewnością, podatnik danego zobowiązania nie wykona. Przedmiotem tych dowodów powinno być natomiast wykazanie, że organ podatkowy miał podstawy, do czego odwołuje się orzecznictwo, aby żywić taką uzasadnioną obawę.

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Kucznerowicz

sędzia

Karol Pawlicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 33 Ordynacji podatkowej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczaniu WDT i braku majątku podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku i nieprawidłowości w rozliczaniu WDT. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – zabezpieczenia zobowiązań, co jest istotne dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy podatkowe reagują na potencjalne oszustwa podatkowe i brak majątku.

Zabezpieczenie VAT: Jak brak majątku i błędy w rozliczeniach mogą doprowadzić do blokady środków?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 648/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz
Karol Pawlicki
Waldemar Inerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 33 par. 1-2, art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 180 par. 1-2, art. 187, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia i zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2021 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] decyzją z 2 lutego 2022 r., nr [...], określił V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do września 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od tych zobowiązań na dzień wydania decyzji oraz przybliżonymi kwotami dodatkowych zobowiązań na podstawie art. 112b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 931 ze zm. – w skrócie: "u.p.t.u."), a także dokonał zabezpieczenia na majątku spółki ww. kwot.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonej wobec spółki kontroli celno-skarbowej ustalił, że spółka została wpisana do KRS 10 lipca 2020 r. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, a wspólnikami spółki są O. P. oraz O. N. posiadający po 50 % udziałów. Prezesem spółki i zarazem jedyną osobą upoważnioną do jej reprezentacji jest O. P.. Spółka prowadzi działalność gospodarczą, w której przeważającą część stanowi sprzedaż hurtowa wyrobów mleka, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych. Jako podatnik VAT czynny i VAT- UE, spółka została zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym [...] 22 lipca 2020 r. Natomiast, 10 grudnia 2021 r. spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT, gdzie jako powód wskazano wyłudzenia skarbowe (art. 96 ust. 9 pkt 5 u.p.t.u.). W dniu 2 grudnia 2021 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej, na podstawie art. 119zv § 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. – w skrócie: "o.p."), dokonał blokady rachunków bankowych spółki na okres 72 godzin, a następnie, postanowieniem z 6 grudnia 2021 r., przedłużył termin blokady rachunków bankowych do 4 marca 2022 r. do kwoty [...]zł. Ponadto organ ustalił, że Prokuratura Okręgowa [...] prowadzi śledztwo [...] którym objęła również spółkę. W toku tego śledztwa zabezpieczono m.in. dokumentację księgową spółki za okres objęty kontrolą celno-skarbową, czyli okres od czerwca do września 2021 r.
Organ I instancji ustalił także, że w okresie od czerwca do września 2021 r. spółka dokonała zgłoszeń celnych importu z [...], w ramach procedury celnej [...], oleju roślinnego (sojowego, rzepakowego, słonecznikowego) do celów technicznych. Jednocześnie spółka wykazała wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (w skrócie: "WDT") na rzecz [...] firm: A. (w okresie czerwiec - wrzesień 2021 r., 170 faktur sprzedaży w łącznej kwocie netto [...] zł) i S. (we wrześniu 2021 r., 9 faktur sprzedaży w łącznej kwocie netto [...] zł). W ocenie organu I instancji, dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw by uznać, że WDT wykazana na fakturach wystawionych dla ww. firm mogła zostać opodatkowana preferencyjną 0% stawką podatku VAT. W tym kontekście organ I instancji wskazał, że z materiałów pozyskanych od [...] administracji skarbowej wynika, że A. nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów (w skrócie: "WNT") od spółki oraz nie zadeklarowała odsprzedaży tych towarów. Posiadała aktywność dla transakcji wewnątrzwspólnotowych tylko przez dwa miesiące w okresie od 01.02.2021 r. do 01.04.2021 r. Z kolei w zakresie transakcji z S. organ ustalił, że na dokumentach CMR dołączonych do faktur mających dokumentować sprzedaż na rzecz S., jako odbiorcę towaru wskazano P., przy czym na fakturach jako nabywcę wskazano S.. Organ stwierdził także niezgodność pomiędzy towarem wskazanym na kwitach wagowych a towarem wskazanym na fakturach sprzedaży (zużyty olej spożywczy, tzw. posmażalniczy). Ponadto organ ustalił, że płatności za WDT wykazane na spornych fakturach dokonał P., który zapłacił w imieniu A. i S. łącznie [...] euro ([...] zł). Środki otrzymane od P., były następnie przelewane do firm, które występują w dokumentacji księgowej, jako dostawcy towarów i usług.
W ocenie organu I instancji, okoliczności sprawy wskazują, że spółka w deklaracjach [...] za okres od czerwca do września 2021 r. niezasadnie zastosowała preferencyjną stawkę podatku VAT w wysokości 0%, gdyż nie spełniała warunków wskazanych w art. 42 u.p.t.u. Zdaniem organu, sprzedaż zaimportowanych towarów, powinna być uznała za dostawę w świetle art. 5 u.p.t.u. i opodatkowana zgodnie z art. 41 ust. 1 u.p.t.u., według stawki 23%. Konsekwencją niezasadnie zastosowanej przy sprzedaży stawki podatku 0%, było zaniżenie podatku należnego za miesiące od czerwca do września 2021 r. o łączną kwotę [...]zł, zawyżenie kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i zaniżenie kwoty zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości [...] zł. W związku z zaniżeniem zobowiązania podatkowego, organ określił spółce, na podstawie art. 112b ust. 1 pkt 1 oraz art. 112b ust.2 pkt 1 u.p.t.u., przybliżone kwoty dodatkowego zobowiązania w wysokości 20%. Wartość dodatkowego zobowiązania podatkowego z tego tytułu za miesiące od czerwca do września 2021 r. wynosi łącznie [...] zł.
Mając na względzie poczynione ustalenia organ I instancji stwierdził, że w sprawie ziściły się przesłanki z art. 33 o.p., albowiem zachodzi uzasadniona obawa, że ciążące na spółce zobowiązania podatkowe nie zostaną przez nią wykonane, a wskazują na to takie okoliczności jak: posługiwanie się przez spółkę fakturami, w przypadku których zastosowano niezasadnie preferencyjną stawkę podatku VAT oraz znaczna wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych w stosunku do sytuacji finansowo-majątkowej spółki.
W odwołaniu z 21 lutego 2022 r. spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 33 § 1 i § 2 pkt 2, art. 120, art. 121, art. 122 i art. 191 o.p. Spółka wniosła także o przeprowadzenia licznych dowodów, w tym dowodów ze świadków, na okoliczność przeprowadzenia transakcji zgodnie z prawem.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 7 lipca 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, że postępowanie zabezpieczające, o którym mowa w art. 33 o.p., przeprowadzone w toku kontroli celno-skarbowej, jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter pomocniczy względem postępowania egzekucyjnego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. Pomimo ciążącego na organach podatkowych obowiązku uprawdopodobnienia, że istnieje zaległość w wysokości określonej w sposób przybliżony, postępowanie to nie ma charakteru zastępczego wobec postępowania wymiarowego. Z tych względów, nie przeprowadza się w jego ramach pełnego postępowania dowodowego. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny, w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie oznacza to jednak, że jest to kwota rzeczywiście obciążającego go zobowiązania / dodatkowego zobowiązania, to bowiem określi dopiero decyzja wymiarowa. W związku z tym ocena dowodów, stanowiących podstawę przyszłych, merytorycznych rozstrzygnięć, dotyczących m.in. wysokości zobowiązań podatkowych, prawidłowości i zasadności ich określenia wykracza poza przedmiot decyzji zabezpieczającej i zakres tego postępowania. Mając na względzie powyższe organ II instancji stwierdził, że zarzuty odwołania dotyczące zasadności określenia należnego zobowiązania podatkowego / dodatkowego zobowiązania, prawidłowości zastosowanej stawki VAT, uznanie transakcji za WDT, świadomości spółki co do udziału jej kontrahentów w przestępczym procederze, czy też niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia w postępowaniu wymiarowym stanu faktycznego - co do zasady - nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu zabezpieczającym.
Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia poczynione przez organ I instancji, w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy (w tym m.in. przesłuchania świadków, informacje pozyskane od [...] administracji skarbowej, CMR, kwity wagowe, przepływy pieniężne na rachunkach bankowych) wskazują, że transakcje wykazane przez spółkę na fakturach wystawionych na rzecz [...] firm A. i S. nie mogą być zakwalifikowane, jako WDT, i opodatkowane stawką 0%. Konsekwencją tych ustaleń było uznanie, że spółka zaniżyła podatek należny za: czerwiec 2021 r. o kwotę [...]zł, lipiec 2021 r. o kwotę [...]zł, sierpień 2021 r. o kwotę [...]zł i wrzesień 2021 r. o kwotę [...]zł. Ponadto organ I instancji określił spółce przybliżoną kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku VAT, na podstawie art. 112b u.p.t.u., za: czerwiec 2021 r. w wysokości [...] zł, lipiec 2021 r. w wysokości [...] zł, sierpień 2021 r. w wysokości [...] zł i wrzesień 2021 r. w wysokości [...] zł. Zaznaczono przy tym, że organ I instancji nie zakwestionował faktu rzeczywistej sprzedaży przez spółkę towarów zakupionych od kontrahentów zagranicznych, importu usług ani też pozostałych nabyć towarów i usług. Organ I instancji, na podstawie dotychczasowych ustaleń kontroli celno-skarbowej, doszedł jedynie do przekonania, że w sprawie brak jest przesłanek i dowodów do uznania, że wykazana przez spółkę WDT może być opodatkowana preferencyjną stawką 0%.
Zdaniem organu II instancji, ustalenia kontroli celno-skarbowej podważają domniemanie rzetelności spółki, jako podatnika i jako takie dają już podstawę do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań, które zostaną określone w przyszłości stosowną decyzją wymiarową, a tym samym zaistniała przesłanka do wydania decyzji zabezpieczającej. W tym kontekście organ wskazał, że spółka zaniżyła podatek VAT należny poprzez ujęcie w ewidencji VAT sprzedaży, a następnie rozliczenie w deklaracjach VAT-7 w okresie czerwiec - wrzesień 2021 r. faktur, w przypadku których zastosowała niezasadnie preferencyjną stawkę podatku VAT 0%. W ocenie organu odwoławczego, celowe zaniżenie przez spółkę wysokości zobowiązań podatkowych za ww. okresy z tytułu podatku VAT jest wystarczającym dowodem na to, że zamiarem spółki było uchylanie się od obowiązku zapłaty podatku.
Ponadto organ II instancji zaznaczył, że zasadność dokonania zabezpieczenia została również potwierdzona przeprowadzoną przez organ l instancji analizą sytuacji majątkowej spółki. Ustalono, że spółka nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, ani praw majątkowych. Kapitał zakładowy od chwili założenia spółki nie zmienił się i wynosi [...] zł. Podkreślono także, że spółka nie złożyła jeszcze żadnych sprawozdań finansowych za przedłużony rok obrachunkowy od powstania w lipcu 2020 r. do 31.12.2021 r. Spółka nie złożyła także zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2020 r. Ponadto spółka nie składa obecnie deklaracji VAT-7. Ostatnia deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 została złożona za grudzień 2021 r.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że w sprawie zaistniały - graniczące z pewnością - obawy niewykonania przez spółkę ww. zobowiązań podatkowych. Ustalony stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że spółka nie posiada majątku pozwalającego na wykonanie zobowiązań podatkowych/dodatkowych zobowiązań, których wysokość jest znaczna i wynosi łącznie [...] zł (przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę + dodatkowe zobowiązania). Zdaniem organu odwoławczego, dowody zgromadzone w kontroli celno-skarbowej oraz wnioski wywiedzione ze zgromadzonego materiału dowodowego, są wystarczające dla powzięcia obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.
W skardze z 8 sierpnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 33 § 1 w zw. z § 2 pkt 2 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że skarżąca posiada zobowiązanie podatkowe, a to z uwagi na, w ocenie organu, posługiwanie się przez skarżącą fakturami, w przypadku których, niezasadnie przyjęto preferencyjną stawkę podatku VAT, podczas gdy skarżąca dokonywała faktycznych dostaw na terytorium [...] do wskazanych w fakturach kontrahentów i właściwie zastosowała preferencyjną stawkę podatku VAT,
2) art. 33 § 1 w zw. z § 2 pkt 2 o.p. w sytuacji gdy w sprawie nie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, albowiem takie zobowiązanie nie istnieje i biorąc pod uwagę okoliczności sprawy nigdy nie powstanie, a to z uwagi na to że skarżąca posługiwała się fakturami odzwierciedlającymi faktyczne zdarzenia gospodarcze i właściwie zastosowała preferencyjną stawkę podatku VAT, a nadto przewidywana znaczna wysokość zobowiązania nie może być uznana za przesłankę zabezpieczenia,
3) dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że istnieje lub może istnieć zobowiązanie podatkowe, którego skarżąca nie wykona, a to z uwagi na posługiwanie się przez spółkę fakturami, w przypadku których niezasadnie, w ocenie organu, przyjęto preferencyjną stawkę podatku od towarów i usług podczas gdy skarżąca jest podmiotem rzeczywiście działającym, prowadzącym aktywnie rzeczywistą działalność, posiadającym umowy z kontrahentami, dokonującym faktycznych dostaw na terytorium [...], a w okolicznościach niniejszej sprawy schemat dokonywanych transakcji nie wskazuje na ryzyko wyłudzenia podatku od towarów i usług, transakcje były realizowane zgodnie z prawem, przy czym skarżąca nie ma możliwości dokonania tak szczegółowej weryfikacji swoich kontrahentów, jak organ, nie ma najmniejszego wpływu na to co dzieje się z towarami na późniejszych etapach obrotu i kto dokonuje płatności, skarżąca nie ma żadnych powiązań ani też nie jest uczestnikiem procederu polegającego na niwelowaniu obciążeń podatkowych, spółka wbrew dokonanym ustaleniom nie osiągnęła żadnej korzyści na gruncie podatkowym,
4) art. 120, art. 121, art. 122 oraz art. 191 o.p. poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, a w szczególności, zasad in dubio pro tributario, zasady prowadzenia postępowania w sposób nienaruszający zaufania podatnika do organów podatkowych, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego, w szczególności niezwrócenie się do podmiotów, o których zwrócenie wnosiła skarżąca w odwołaniu w celu ustalenia istotnych okoliczności spawy, w szczególności ustalenia, czy dostawy na terytorium [...] faktycznie miały miejsce do kontrahentów wskazanych w kwestionowanych przez organ fakturach,
5) art. 122 o.p. statuującego zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uznanie w sposób niejako "automatyczny", opierając się jedynie na przypuszczeniach i hipotezach, iż skarżąca nie spełnia przesłanki do zastosowaniu preferencyjnej stawki podatku VAT - 0%, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego na podstawie właściwie zebranych i ocenionych dowodów wynika, że skarżąca dostarczyła towary będące przedmiotem WDT z terytorium kraju do nabywców na terytorium państwa członkowskiego, innego niż terytorium kraju i spełniła przesłanki do zastosowania preferencyjnej stawki podatku od towarów i usług,
6) dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że skoro pośredni kontrahenci skarżącej posiadają zaległość podatkową, prowadzą wirtualne biura, dyrektorami spółek są obywatele [...], którzy nie regulują swoich zobowiązań, płatności za te spółki dokonywała spółka trzecia, tj. P., to skarżąca uczestniczyła w oszustwie podatkowym i tworzyła pozory legalności transakcji wewnątrzwspólnotowych, a jej prawdziwym celem było wyłącznie uniknięcie zapłaty należnego podatku VAT dotyczącego importu towarów, podczas gdy takie ustalenie organu jest całkowicie dowolne i bazuje wyłącznie na przypuszczeniach organu, niepopartych żadnym materiałem dowodowym, przy czym skarżąca, nie ma możliwości dokonania tak szczegółowej weryfikacji swoich kontrahentów, jak ma organ, nie ma najmniejszego wpływu na to co dzieje się z towarami na późniejszych etapach obrotu i kto dokonuje za nie płatności, dokonywała sprawdzeń w Aplikacji [...] i podmioty, którym dostarczane były towary były aktywne, towary zostały dostarczone na terytorium [...] do punktów wskazanych przez odbiorców, skarżąca nie ma żadnych powiązań ani też nie jest uczestnikiem procederu polegającego na niwelowaniu obciążeń podatkowych, spółka wbrew dokonanym ustaleniom nie osiągnęła żadnej korzyści na gruncie podatkowym,
7) dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że skoro pośredni kontrahenci skarżącej nie mają możliwości odbierania, czy przeładowywania towarów takich jak produkty spożywcze, czy oleje, a nadto z uwagi na to, że spółka A. UG nie zadeklarowała WNT od skarżącej oraz nie zadeklarowała odsprzedaży towarów, to skarżąca uczestniczyła w oszustwie podatkowym i tworzyła pozory legalności transakcji wewnątrzwspólnotowych, podczas gdy organ posiada cały szereg instrumentów - niedostępnych dla przeciętnego przedsiębiorcy, pozwalających na weryfikację ww. okoliczności, w przeciwieństwie do skarżącej, która takich możliwości nie ma i dokonała wszelkich możliwych aktów staranności w celu zweryfikowania swoich kontrahentów i jeżeli nawet jej kontrahenci brali udział w przestępczym procederze to skarżąca nie miała takiej świadomości i nie godziła się na to,
8) dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że skoro prezes skarżącej nie był nigdy w siedzibach odbiorców [...], nie poznał ich, kontaktował się jedynie z P. R., a płatności dokonywała spółka P., a skarżąca nie ogłaszała nigdzie chęci dostawy towaru do innych kontrahentów i nie posiadała strony internetowej, to stwarzała jedynie pozory legalności transakcji wewnątrzwspólnotowych, podczas gdy rzeczą całkowicie naturalną legalną i powszechnie stosowaną przez wielu przedsiębiorców we wszelakich branżach jest obecnie zawieranie transakcji za pomocą środków umożliwiających porozumiewanie się na odległość, zawieranie umów z przedstawicielami kontrahentów, skarżąca nie miała żadnego wpływu na to, kto dokonuje płatności, wbrew twierdzeniom organu zwracała się do innych kontrahentów z ofertami współpracy i na tej podstawie zrealizowała chociażby dostawę towarów do S.., a fakt posiadania strony internetowej jest całkowicie dobrowolny i nie ma wymogu jej posiadania i czynienie jakichkolwiek niekorzystnych ustaleń dla skarżącej z tego powodu jest całkowicie pozbawiony podstaw i sprzeczny z zasadami wyrażonymi w ordynacji podatkowej, w szczególności art. 121 o.p.,
9) prowadzenia postępowania pod niezasadną, ściśle określoną tezę o świadomym udziale skarżącej w zorganizowanej grupie, w której to inne podmioty z wykorzystaniem towaru dostarczonego przez skarżącą, być może nawet faktycznie dokonywały oszustw podatkowych, na co jednak skarżąca nie miała żadnego wpływu, nie miała świadomości procederu, w który, być może została uwikłana, skarżąca dokonała należytej staranności, wykorzystując dostępne sposoby w celu weryfikacji swoich kontrahentów i nie może ponosić odpowiedzialności za być może nieuczciwe, sprzeczne z prawem ich zachowanie i do chwili obecnej organy ścigania nie przestawiły żadnych zarzutów prezesowi zarządu spółki,
10) prowadzenia postępowania pod niezasadną ściśle określoną tezę o tym, że skarżąca nie spełnia przesłanki do zastosowaniu preferencyjnej stawki podatku VAT - 0%, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego na podstawie właściwie zebranych i ocenionych dowodów wynika, że skarżąca dostarczyła towary będące przedmiotem WDT i spełniła przesłanki do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT, a konsekwencje za ewentualne nieprawidłowości w przedmiocie zastosowanej stawki podatku od towarów i usług, a także niezadeklarowania WNT od skarżącej i niezadeklarowania dalszej odsprzedaży, winni ponosić jedynie kontrahenci skarżącej - A. i S.,
11) art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o którego przeprowadzenie skarżąca wnioskowała w petitum odwołania z 21 lutego 2022 r., w postaci zwrócenia się do Prokuratury Okręgowej [...] o nadesłanie całej zabezpieczonej dokumentacji, w wyniku realizacji postanowienia z 17 listopada 2021 r. o żądaniu wydania rzeczy dot. V. sp. z o.o. w sprawie [...], w szczególności dokumentacji księgowo-handlowej, finansowej i pozostałej dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą i w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, podczas gdyby organ II instancji zdecydowałby się przeprowadzić wnioskowany dowód, to ustaliłby, że skarżąca przeprowadzała transakcje zgodnie z prawem, spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, dokonywała faktycznych dostaw na terytorium [...], weryfikowała kontrahentów w aplikacji [...], które w okresie realizowania dostaw przez skarżącą były aktywne,
12) art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o którego przeprowadzenie skarżąca wnioskowała w petitum odwołania z 21 lutego 2022 r., w postaci zwrócenia się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o nadesłanie protokołów z przeprowadzanych czynności wobec skarżącej w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczenia WDT i w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, podczas gdyby organ II instancji zdecydowałby się przeprowadzić wnioskowany dowód, to ustaliłby, że transakcje były przeprowadzane zgodnie z prawem, spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą dokonywała faktycznych dostaw na terytorium [...], a także że dokonywana była kontrola u skarżącej i brak było jakichkolwiek zastrzeżeń kontrolujących,
13) art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o którego przeprowadzenie skarżąca wnioskowała w petitum odwołania z 21 lutego 2022 r., w postaci zwrócenia się do M. sp. z o.o., M1 i T. sp. z o.o. z zapytaniem, czy w okresie od czerwca do września 2021 r. dla skarżącej wykonywała usługi transportowe, a jeżeli tak to jakie, jakie obejmowały trasy, w jakich datach, jaki towar był przewożony, gdzie dokonywano załadunku, a gdzie rozładunku, jakimi autami (wraz z podaniem numerów rejestracyjnych aut), jakie są personalia osób dokonujących transportu (imię nazwisko, adres korespondencyjny), kto dokonywał odbioru towaru, czy kierowcy mieli jakiekolwiek wątpliwości co do legalności dokonywanych transakcji, a nadto o nadesłanie całej dokumentacji księgowo-handlowej dotyczącej współpracy ze skarżącą, w tym obejmującej faktury VAT zakupu i sprzedaży, umowy, zamówienia towaru, potwierdzenia zapłaty, dokumenty dostawy, CMR, WZ, wydruków tras pokonanych przez poszczególne auta, i w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, podczas gdyby organ II instancji zdecydowałby się przeprowadzić wnioskowany dowód, to ustaliłby, że transakcje przeprowadzane były zgodnie z prawem, spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, dokonywała faktycznych dostaw na terytorium [...] za pośrednictwem ww. podmiotów do kontrahentów wskazanych w fakturach,
14) art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o którego przeprowadzenie skarżąca wnioskowała w petitum odwołania z 21 lutego 2022 r., w postaci zwrócenia się do S. z zapytaniem, czy w okresie od października do grudnia 2021 r. dokonywała zakupu oleju u skarżącej, czy dostawa faktycznie została zrealizowana i w jaki sposób spółka nawiązała współpracę z skarżącą i w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, podczas gdyby organ II instancji zdecydowałby się przeprowadzić wnioskowany dowód, to ustaliłby, że transakcje przeprowadzane były zgodnie z prawem, spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, dokonywała faktycznych dostaw także dla innych kontrahentów aniżeli wskazanych w decyzji,
15) art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o którego przeprowadzenie skarżąca wnioskowała w petitum odwołania z 21 lutego 2022 r., w postaci przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - osób reprezentujących ww. podmioty tj. - za spółkę M. sp. z o.o. prezesa zarządu D. M., - za spółkę T. sp. z o.o. członka zarządu N. M. i zobowiązania ww. osób do nadesłania całej dokumentacji księgowo-handlowej dotyczącej współpracy ze skarżącą, w tym obejmującej faktury VAT zakupu i sprzedaży, umowy, zamówienia towaru, potwierdzenia zapłaty, dokumenty dostawy, CMR, WZ, wydruków tras pokonanych przez poszczególne auta, i w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, podczas gdyby organ II instancji zdecydowałby się przeprowadzić wnioskowany dowód, to ustaliłby, że w okresie od czerwca do września 2021 r. dla skarżącej ww. podmioty wykonywały usługi transportowe, oraz jakie usługi, jakie obejmowały trasy, w jakich datach, jaki towar przewoziły, gdzie dokonywano załadunku, a gdzie rozładunku, jakimi autami (wraz z podaniem numerów rejestracyjnych aut), jakie są personalia osób dokonujących transportu (imię nazwisko, adres korespondencyjny), kto dokonywał odbioru towaru, czy miały jakiekolwiek wątpliwości co do legalności dokonywanych transakcji, oraz wynikałoby, że transakcje były przeprowadzone zgodnie z prawem, skarżąca prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, dokonywała faktycznych dostaw na terytorium [...] za pośrednictwem ww. podmiotów do kontrahentów wskazanych w fakturach,
16) art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 i art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu, nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego i nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, w tym poprzez nieprzeprowadzenie dowodu, o którego przeprowadzenie skarżąca wnioskowała w petitum odwołania z 21 lutego 2022 r. w postaci przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - kierowców wykonujących transporty, po uprzednim ustaleniu ich danych personalnych i adresów korespondencyjnych, i w konsekwencji dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych, podczas gdyby organ II instancji zdecydowałby się przeprowadzić wnioskowany dowód, to ustaliłby, że transakcje były przeprowadzone zgodnie z prawem, skarżąca prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą dokonywała faktycznych dostaw na terytorium [...] za pośrednictwem podmiotów M. sp. z o.o., M1, T. sp. z o.o. - do kontrahentów wskazanych w fakturach, ustalono by kto i gdzie dokonywał odbioru towaru i ustalono by czy kierowcy mieli jakiekolwiek wątpliwości co do legalności dokonywanych transakcji,
17) art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 w zw. z art. 124 o.p. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, który bez żadnej refleksji podtrzymał jedynie argumenty przytoczone przez organ I instancji i przytoczył jedynie samą treść przepisów, nie przekładając ich na grunt zawisłej sprawy, a także nie dokonał oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego i nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do arbitralnego rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżącej, podczas gdy właściwe przepisy nakładają na organ II instancji obowiązek należytego uzasadnienia decyzji, które winno informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę, odzwierciedlać tok rozumowania organu, a w szczególności winno zawierać ocenę zebranego w toku postępowania dowodowego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa,
18) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ ten winien uchylić decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie,
19) ewentualnie art. 233 § 2 o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej uznał zawarte w niej zarzuty za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów i treści skargi, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych co do zastosowania w sprawie art. 33 § 1 i 2 o.p., uzasadniającego, w ustalonych przez organy okolicznościach faktycznych, dokonanie zabezpieczenia na majątku skarżącej przewidywanej wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do września 2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od tych zobowiązań na dzień wydania decyzji oraz przybliżonymi kwotami dodatkowych zobowiązań na podstawie art. 112b u.p.t.u., których łączna wysokość wynosi [...] zł.
Skarżąca zarzucając organom podatkowym brak podstaw do zastosowania ww. przepisu stwierdziła, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny, a zakwestionowane faktury potwierdzają WDT na rzecz [...] firm A. i S.. Ponadto zarzuciła, że organ niewłaściwie zastosował art. 33 o.p. poprzez przyjęcie, że dopuszcza on możliwość objęcia zabezpieczeniem także dodatkowego zobowiązania podatkowego wyliczonego w oparciu o art. 112b u.p.t.u.
Zdaniem organów podatkowych w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że ciążące na skarżącej zobowiązania podatkowe nie zostaną przez nią wykonane, gdyż skarżąca ujęła w ewidencji sprzedaży, a następnie rozliczyła w deklaracjach VAT-7 za okres od czerwca do września 2021 r. faktury, w których niezasadnie zastosowała preferencyjną stawkę podatku VAT (0%), a także znaczna wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych (łącznie oszacowanych na kwotę [...]zł) w stosunku do sytuacji finansowo-majątkowej spółki.
W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje, są zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 33 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W myśl art. 33 § 2 o.p. zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku. Jak stanowi art. 33 § 3 o.p. w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego służy ochronie interesów wierzyciela podatkowego. Celem tego zabezpieczenia jest nie tyle pobór podatku, ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Zabezpieczenie to nie jest więc formą wykonania zobowiązania podatkowego, zwiększa jedynie gwarancję, że zobowiązanie podatkowe zostanie w przyszłości wykonane. Celem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zabezpieczeniu jest ustalenie, czy istnieją przesłanki zabezpieczenia, a w przypadku zabezpieczenia dokonywanego w trybie art. 33 § 2 o.p. także określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, które ma być zabezpieczone. Decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny. Nie mogą one uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ same w sobie nie kształtują obowiązków adresata jako podatnika i powiązane są z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej. Ich byt prawny musi kończyć się z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej, która wywołuje trwałe skutki, rozstrzygając kwestie faktyczne i prawne, rozpatrywane wcześniej przy wydaniu wygasłej decyzji zabezpieczającej (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1980/16 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podstawową przesłanką wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego w trybie art. 33 § 1 i 2 o.p. jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Ustawodawca nie wyjaśnił jednak, co należy rozumieć przez "uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane". Wskazał jedynie dwie szczegółowe przesłanki, które mogą taką obawę uzasadniać, a mianowicie gdy "podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Katalog okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania jest zatem otwarty, na co wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". W judykaturze podnosi się, że "uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane" wymaga wykazania, ale przedmiotem tego procesu nie musi być udowodnienie, że na pewno, z całą pewnością, podatnik danego zobowiązania nie wykona. Przedmiotem tych dowodów powinno być natomiast wykazanie, że organ podatkowy miał podstawy, do czego odwołuje się orzecznictwo, aby żywić taką uzasadnioną obawę (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I FSK 756/15).
Ponadto podkreślić należy, że w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia należności podatkowych nie prowadzi się klasycznego postępowania dowodowego. Przedmiotem procesu w sprawie zabezpieczenia nie musi być udowodnienie, że na pewno, z całą pewnością, podatnik danego zobowiązania nie wykona. Przedmiotem tych dowodów musi być wykazanie, że organ miał podstawy, aby żywić taką uzasadnioną obawę. Wskazanie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nie jest efektem "pełnego" postępowania podatkowego, gdyż postępowanie to nie zastępuje postępowania wymiarowego. Postępowanie podatkowe, w którym organ zmierza do wydania decyzji z art. 33 § 1 o.p. jest specyficzne i powinno być prowadzone szybko (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2058/14; wyrok WSA w Gdańsku z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1125/16).
Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Uznanie to obejmuje ocenę (w rozsądnym zakresie) istnienia ustawowych przesłanek oraz, przede wszystkim, skorzystanie bądź nieskorzystanie z zabezpieczenia w razie ich stwierdzenia. Decyzja o zabezpieczeniu może być wydana np. wówczas, gdy podatnik nierzetelnie prowadzi księgę przychodów i rozchodów, gdy dokonuje oszustw podatkowych, np. w zakresie nieuprawnionego zwrotu podatku VAT, gdy nierzetelnie prowadzi ewidencje służące do kontroli wykonania przez niego obowiązków podatkowych (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I FSK 2058/14).
W ramach tego uznania organ podatkowy ocenia istnienie ustawowych przesłanek oraz odnosi kwotę zaległości do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego), te działania organu mogą (ale nie muszą) uprawdopodobnić nieściągalność zobowiązania (zaległości). Sformułowana na tej podstawie ocena nie może być domyślna, ale powinna być uprawdopodobniona w sposób jasny i czytelny dla podatnika. W postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia należności podatkowych organy mogą wykazywać ziszczenie się przesłanek ustawowych zabezpieczenia przy użyciu wszelkich dostępnych i możliwych środków, a także w oparciu o wszelkie okoliczności faktyczne uprawdopodobniające możliwość niewykonania zobowiązania podatkowego. A zatem, organy podatkowe mogą sięgać po wszelkie dowody i ustalenia faktyczne, uzasadniające zaistnienie "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. Wskazówką istnienia "obawy" może być sytuacja finansowa i majątkowa podatnika, świadcząca o tym, że nie dysponuje on odpowiednimi aktywami dla uiszczenia ewentualnego podatku dobrowolnie lub przymusowo (por. powołany wyżej wyrok NSA z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1980/16; wyrok NSA z 8 września 2016 r., sygn. akt I FSK 349/15; wyrok WSA w Krakowie z 18 października 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 254/16).
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości dopuszczalność wydawania decyzji zabezpieczających w sytuacji nierzetelnego prowadzenia przez podatnika ksiąg handlowych, czy też zaniżania dochodów będących przedmiotem opodatkowania, jeżeli wywołują te fakty uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Mogą one stanowić podstawę do zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Okolicznością świadczącą o możliwości utrudnienia lub udaremnienia egzekucji, stanowiącą przesłankę zabezpieczenia, jest unikanie wykonania przez zobowiązanego obowiązku przez nieujawnianie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych. W tym kontekście przyjmuje się także, że wystawianie i przyjmowanie tzw. pustych faktur oraz wykorzystywanie ich w rozliczeniu podatku od towarów i usług przez dłuższy czas (np. przez okres kilkunastu miesięcy) uprawnia organy podatkowe do uznania, że powstała przesłanka trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych (art. 33 § 1 o.p.) oraz podstawa faktyczna do wydania decyzji zabezpieczającej, o której mowa w art. 33 § 4 tej ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1541/16).
Wychodząc z powyższych założeń Sąd uznał, że dokonana przez organy podatkowe ocena ujawnionych w sprawie okoliczności, uzasadnia istnienie obawy, o której mowa w art. 33 § 1 o.p.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że prowadzona wobec skarżącej kontrola celno-skarbowa ujawniła nieprawidłowości w zakresie dokonanych przez skarżącą WDT na rzecz [...] firm A. i S.. Organ ustalił, że A. nie zadeklarowała WNT od skarżącej oraz nie zadeklarowała odsprzedaży tych towarów. Wskazana firma posiadała aktywność w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych tylko przez okres dwóch miesięcy, tj. od 1 lutego do 1 kwietnia 2021 r. Z kolei w zakresie transakcji z S. organ ustalił, że na dokumentach CMR dołączonych do faktur mających dokumentować sprzedaż na rzecz S., jako odbiorcę towaru wskazano P., przy czym na fakturach jako nabywcę wskazano S.. Organ stwierdził także niezgodność pomiędzy towarem wskazanym na kwitach wagowych a towarem wskazanym na fakturach sprzedaży (zużyty olej spożywczy, tzw. posmażalniczy). Ponadto organ ustalił, że płatności za WDT wykazane na spornych fakturach dokonał P., który zapłacił w imieniu A. i S. łącznie [...] euro ([...] zł). Środki otrzymane od P. , były następnie przelewane do firm, które występują w dokumentacji księgowej, jako dostawcy towarów i usług.
W rezultacie powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, że skarżąca w fakturach dokumentujących WDT na rzecz [...] firm A. i S. , niezasadnie zastosowała preferencyjną stawkę podatku VAT – 0%. Na skutek takiego sposobu opodatkowania ww. transakcji, skarżąca uzyskała korzyść majątkową poprzez zaniżenie podatku należnego za miesiące od czerwca do września 2021 r. o łączną kwotę [...]zł, zawyżenie kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i zaniżenie kwoty zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości [...] zł.
W ocenie organu, dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym m.in. przesłuchania świadków, informacje pozyskane od [...] administracji skarbowej, CMR, kwity wagowe, przepływy pieniężne na rachunkach bankowych) wskazuje, że transakcje wskazane na fakturach wystawionych na rzecz A. oraz S. nie mogą zostać przez skarżącą zakwalifikowane jako WDT, z wszelkimi tego konsekwencjami, w tym również w zakresie zastosowania właściwej dla WDT 0% stawki podatkowej. Sąd zaznacza, że organ II instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołał się na ustalenia [...] administracji podatkowej w zakresie kontrahentów skarżącej, z których wynika, że istnieją wątpliwości, co do możliwości prowadzenia przez te podmioty faktycznej działalności gospodarczej (str. 15-16 decyzji). Poczynione w sprawie ustalenia doprowadziły organy do konkluzji, że działanie skarżącej podważa domniemanie jej rzetelności, jako podatnika i jako takie daje podstawy do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań, które zostaną określone w przyszłości stosowną decyzją wymiarową. W ocenie Sądu, powyższa konkluzja organów, w kontekście ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, jest zasadna, a w związku z tym należy uznać, że organy trafnie przyjęły, że w sprawie zaistniała przesłanka do wydania decyzji zabezpieczającej.
W kontekście sformułowanych w skardze licznych zarzutów dotyczących braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącą dowodów, Sąd zaznacza, że ustalenia organów podatkowych w zakresie przeprowadzonych przez skarżącą transakcji udokumentowanych zakwestionowanymi w toku kontroli celno-skarbowej fakturami nie są przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu sądowym. Jednocześnie Sąd wskazuje, że przytoczone wątpliwości organów, co do rzetelności kontrolowanych transakcji stanowiły w rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sprawie, podstawę do określenia skarżącej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do września 2021 r. Sąd stwierdza, że podniesione przez skarżącą w pkt 3-17 skargi kwestie powinny być szczegółowo wyjaśnione przez organy w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń, co do możliwości nie wykonania przez skarżącą zobowiązań podatkowych, a ustalenia te oparły na analizie okoliczności obrazujących aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącej. W szczególności organy ustaliły, że skarżąca nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, ani praw majątkowych. Jej kapitał zakładowy nie zmienił się od chwili założenia spółki i wynosi [...] zł. Sąd akcentuje, że na gruncie rozpoznawanej sprawy szczególnie istotne są ustalenia organów wskazujące, że skarżąca nie złożyła jeszcze żadnych sprawozdań finansowych za przedłużony rok obrachunkowy od powstania w lipcu 2020 r. do 31.12.2021 r. Spółka nie złożyła także zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2020 r. Ponadto spółka nie składa obecnie deklaracji VAT-7. Ostatnia deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 została złożona za grudzień 2021 r. Powyższe ustalenia, zdaniem Sądu, doprowadziły organy do zasadnej konkluzji, że w sprawie zaistniały - graniczące z pewnością - obawy niewykonania przez skarżącą ww. zobowiązań podatkowych. W ocenie Sądu, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie posiada majątku pozwalającego na wykonanie zobowiązań podatkowych / dodatkowych zobowiązań, których wysokość jest znaczna i wynosi łącznie [...] zł (przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę + dodatkowe zobowiązania). Powyższe ustalenia są wystarczające dla powzięcia obawy niewykonania przez skarżącą zobowiązań podatkowych, a to oznacza, że organy zasadnie wydały w sprawie decyzje zabezpieczające. Tym samym za chybione należy uznać zarzuty naruszenia art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 o.p.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd stwierdza, że w sprawie zostały przeprowadzone prawidłowo czynności dowodowe i zgromadzony został materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wraz z należnymi odsetkami oraz dokonania zabezpieczenia tych kwot. Organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania podatkowego, ponieważ działały w tym zakresie na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), realizując przy tym obowiązek wynikający z art. 122, art. 180 § 1 i 2 oraz art. 187 o.p. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia. Jako dowód dopuściły wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto organ odwoławczy odniósł się do wszystkich twierdzeń skarżącej.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 o.p. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, została poparta przekonującą argumentacją.
Organy nie uchybiły zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 o.p., gdyż w sprawie nie zaistniały istotne dla rozstrzygnięcia niejasności, czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Okoliczność, że skarżąca nie zgodziła się z przyjętym w sprawie rozstrzygnięciem, nie oznaczała, że doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, o naruszeniu art. 121 § 1 o.p. nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z 7 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 178/15).
Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że organy podatkowe nie dopuściły się naruszeń przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI