I SA/Po 646/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-05-22
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpostępowanie podatkowewszczęcie postępowaniasamoobliczenieOrdynacja podatkowawłaściwość organówdeklaracja podatkowa

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie rzetelności rozliczeń VAT, uznając, że podatnik nie ma prawa domagać się wszczęcia takiego postępowania, gdyż sam jest zobowiązany do samoobliczenia podatku.

Skarżący domagał się wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie rzetelności rozliczeń VAT za lata 2004-2006. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia, wskazując na obowiązek samoobliczenia podatku przez podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i sporu o właściwość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że ustawa o VAT nie daje podatnikowi uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania w sprawie samoobliczenia podatku.

Sprawa dotyczyła skargi Z.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie rzetelności rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 2004 do 2006 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że zgodnie z przepisami ustawy o VAT, to podatnik jest zobowiązany do samoobliczenia i wpłacenia podatku, a organ podatkowy nie może go w tym zastąpić. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia postanowienia i rozstrzygnięcia sporu o właściwość urzędu skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując, że przepisy ustawy o VAT jednoznacznie nakładają na podatnika obowiązek samoobliczenia podatku i nie przewidują możliwości wszczęcia postępowania w tym zakresie na wniosek strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że ustawa o VAT nie zawiera przepisu materialnego dającego podatnikowi uprawnienie do domagania się wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie rozliczeń VAT. Sąd podkreślił, że art. 165 Ordynacji podatkowej jest przepisem procesowym, który nie tworzy takich uprawnień, jeśli nie wynikają one z materialnego prawa podatkowego. Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny, wskazując, że przepis art. 18b Ordynacji podatkowej nie był podstawą rozstrzygnięcia organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma takiego prawa, ponieważ ustawa o VAT nie zawiera przepisu materialnego, który dawałby mu takie uprawnienie. Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, ale tylko jeśli wynikają one z materialnego prawa podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o VAT jednoznacznie nakładają na podatnika obowiązek samoobliczenia podatku i wpłacenia go do budżetu. Nie ma przepisu, który pozwalałby podatnikowi na żądanie wszczęcia postępowania w celu określenia jego zobowiązania podatkowego. Przepis art. 165 Ordynacji podatkowej jest przepisem procesowym i nie tworzy uprawnień do żądania wszczęcia postępowania, jeśli nie wynikają one z prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Ord.pod. art. 165a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowania nie można wszcząć.

Ord.pod. art. 165 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podatnicy są obowiązani bez wezwania do obliczenia i wpłacenia na rachunek urzędu skarbowego podatku za okresy miesięczne.

u.p.t.u. art. 99 § ust. 1 i 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ określi je w innej wysokości.

Ord.pod. art. 19 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące rozstrzygania sporów o właściwość między organami podatkowymi.

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt.5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie w razie przedstawienia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o VAT nie daje podatnikowi uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania w sprawie samoobliczenia podatku. Przepis art. 165 Ordynacji podatkowej jest przepisem procesowym i nie tworzy uprawnień do żądania wszczęcia postępowania, jeśli nie wynikają one z prawa materialnego. Nie istniał spór o właściwość między organami podatkowymi, a jedynie przeświadczenie podatnika o niewłaściwości jednego z nich.

Odrzucone argumenty

Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony. Dyrektor Izby Skarbowej powinien rozstrzygnąć spór o właściwość urzędu skarbowego. Naruszenie art. 18a i 18b Ordynacji podatkowej. Naruszenie § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych z dnia 22.08.2005 r.

Godne uwagi sformułowania

podatnik jest zobowiązany do samoobliczenia podatku i wpłacenia go do budżetu wszczynanie w tym zakresie postępowania byłoby bezprzedmiotowe i sprzeczne z istotą samowymiaru nie ma wpływu przeświadczenie podatnika ,że organ podatkowy prowadzący wszczęte z urzędu tożsame postępowanie [...] jest niewłaściwy nie ma zastosowania art. 18 a i art. 18 b Ordynacji podatkowej podatnik nie ma uprawnień do domagania się wszczęcia podstępowania podatkowego w sprawie rozliczeń w podatku VAT

Skład orzekający

Elwira Brychcy

przewodniczący sprawozdawca

Gabriela Gorzan

członek

Roman Wiatrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą braku prawa podatnika do żądania wszczęcia postępowania w sprawie samoobliczenia podatku VAT oraz interpretacji przepisów o właściwości organów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie VAT na wniosek podatnika. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT w kontekście samoobliczenia podatku. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 646/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Elwira Brychcy /przewodniczący sprawozdawca/
Gabriela Gorzan
Roman Wiatrowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as. sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant ref.-staż. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007r. sprawy ze skargi Z.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie rzetelności rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od [...]2004 r. do [...]2006 r. oddala skargę /-/R. Wiatrowski /-/E. Brychcy /-/G. Gorzan
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na zasadzie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U nr 8 poz.60/ po rozpatrzeniu wniosku o wszczęcie postępowania podatkowego w zakresie rozliczeń z budżetem Państwa podatku od towarów i usług z okres od 2004 do 2006 roku odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu podano ,że zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług to nie organ podatkowy dokonuje określenia zobowiązania podatkowego tylko podatnik jest zobowiązany do samoobliczenia podatku i wpłacenia go do budżetu.
W zażaleniu pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia postanowienia w całości , dowodząc , że organ nie może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony oraz domagając się ,aby Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 19 § 1 Ordynacji podatkowej rozstrzygnął spór o właściwość urzędu skarbowego.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach uzasadniających podano , że zgodnie z art. 103 ust.1 ustawy z 11 .03.2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U nr 54 ,poz.535 / podatnicy są obowiązani bez wezwania do obliczenia i wpłacenia na rachunek urzędu skarbowego podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następnego. Natomiast na podstawie art. 99 ust.1 i ust.12 cyt. ustawy zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku , kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej , chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Przepisy te jednoznacznie stanowią iż obowiązkiem podatnika jest dokonanie samowymiaru zobowiązania podatkowego i nie pozwalają aby w tym obowiązku podatnika zastąpił organ podatkowy. Dalej wyjaśniono ,że podatnik dokonał rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane okresy składając deklaracje podatkowe VAT-7 i wszczynanie w tym zakresie postępowania byłoby bezprzedmiotowe i sprzeczne z istotą samowymiaru. Na powyższą interpretację nie ma wpływu przeświadczenie podatnika ,że organ podatkowy prowadzący wszczęte z urzędu tożsame postępowanie zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym jest niewłaściwy. Wyjaśniono dalej ,że Dyrektor Izby Skarbowej nie ma podstaw do wydania postanowienia w trybie art. 19 § 1 i§ 2 Ordynacji podatkowej ponieważ , ani prowadzący postępowanie Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani Naczelnik Urzędu Skarbowego właściwy miejscowo i rzeczowo dla podatnika od [...]r. nie wystąpili z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył Z.B. działając przez swojego pełnomocnika - doradcę podatkowego. Skarżący zarzuca naruszenie art. 18 a i 18b oraz 165 ordynacji podatkowej i domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący argumentuje ,że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania począwszy od [...]r. skarżący figuruje w ewidencji podatników od towarów i usług Urzędu Skarbowego i dlatego od tej daty wyłącznie właściwy dla skarżącego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Skarżący przywołał w uzasadnieniu skargi przepis § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych z dnia 22.08.2005 r. Skarżący wskazał szereg pism i postanowień wydanych w jego sprawach mających potwierdzić zasadność jego twierdzeń .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wyjaśniono dalej ,że organ odwoławczy rozpatrując zażalenie podatnika nie poruszał kwestii właściwości miejscowej i rzeczowej Naczelników Urzędów Skarbowych. Na pozytywne rozpatrzenie żądania podatnika nie może mieć wpływu przeświadczenie podatnika ,że tożsame przedmiotowo i podmiotowo postępowanie prowadzi niewłaściwy organ podatkowy. W tym zakresie niewłaściwy jest zarzut naruszenia art. 18a i 18b ordynacji podatkowej jak również zarzut ,że nie rozstrzygnięto sporu o właściwość miejscową ponieważ w istocie pomiędzy tymi dwoma organami podatkowymi sporu w przedmiocie właściwości miejscowej nie ma. Odnosząc się do wymienionych w skardze postępowań podatkowych podano ,że dotyczą one innego rodzaju postępowań i z żadnego z nich nie wynika obowiązek wszczęcia na żądanie strony postępowania podatkowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw jak również brak przesłanek ,które Sąd winien wziąć pod rozwagę z urzędu , a które uzasadniałyby przyjęcie interpretacji prezentowanej przez pełnomocnika skarżącego.
Na wstępie należy wyjaśnić ,że wniosek pełnomocnika skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpatrzenia pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny co do zgodności art. 18b Ordynacji podatkowej z Konstytucją okazał się niezasadny i Sąd na rozprawie w dniu [...]r. odmówił zawieszenia postępowania. Z pism pełnomocnika skarżącego wynika ,że wnioskował o zadanie pytania prawnego przez Sąd Administracyjny w trybie art. 124 § 1 pkt.5 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 155 poz.1270 / Zgodnie z tym przepisem sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. W mniejszym stanie faktycznym i prawnym nie ma potrzeby zadawania pytania prawnego ponieważ przepis art. 18 b Ordynacji podatkowej nie jest podstawa prawną na której oparto rozstrzygnięcie organów podatkowych. Nie ma więc wątpliwości co do zgodności tego przepisu z Konstytucją. Należy więc jeszcze raz wskazać i podkreślić ,że przepisem prawa mającym znaczenie dla merytorycznej decyzji jest przepis art. 165a § 1 w zw. z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej . Zgodnie z art. 165 § 1 ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Art. 165a § 1 stanowi ,że gdy żądanie o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowania nie może być wszczęte , organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organy podatkowe słusznie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie określenia podatku od towarów i usług ponieważ w ustawie o VAT nie ma przepisu prawa materialnego dającego uprawnienie podatnikowi do domagania się wszczęcia takiego postępowania . Trafnie argumentowano ,że podatnik jest zobowiązany do składania deklaracji podatkowej VAT-7 i samodzielnego obliczenia należności. Wskazać należy ,że przepis art. 165 Ordynacji podatkowej jest przepisem procesowym ,który nie tworzy w stosunku do stron postępowania uprawnień do żądania wszczęcia postępowania ,jeżeli nie wynikają one z materialnego prawa podatkowego- Vide; wyrok NSA z 1.12.2004 r. FSK 582/04 . Powyższa argumentacja jest w zasadzie wyczerpująca dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu. Już tylko dla wyjaśnienia skarżącemu należy podać ,że przywoływane przez niego w skardze decyzje organów podatkowych ,które przyznają ,że od [...]r. miejscowo właściwy dla skarżącego jest Naczelnik Urzędu Skarbowego nie mają znaczenia dla odmiennej interpretacji w tym stanie faktycznym z tej przyczyny ,że podatnik nie ma uprawnień do domagania się wszczęcia podstępowania podatkowego w sprawie rozliczeń w podatku VAT. Wyjaśnić jeszcze należy ,że w sprawie nie ma zastosowania art. 18 a i art. 18 b Ordynacji podatkowej , zarzut więc naruszenia tych przepisów jest nietrafny. Również niesłuszne jest powoływanie § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych z dnia 22.08.2005 r. / Dz. U nr 165, poz.1371 z 2005 r./ , które to przepisy nie mają zastosowania ponieważ dotyczą właściwości miejscowej w sprawach należnego podatku dochodowego oraz w sprawie zaliczek na podatek dochodowy.
Reasumując zarzuty zawarte w skardze oraz wnioski składane w toku postępowania sądowoadministracyjnego okazały się nietrafne. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku .
/-/R.Wiatrowski /-/E.Brychcy /-/G.Gorzan

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI