I SA/Po 64/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-07
NSApodatkoweŚredniawsa
egzekucja administracyjnanależności celnenależności podatkoweprzedawnienieczynność egzekucyjnaprzerwanie biegu przedawnieniaupomnienieprotokółzawiadomienieWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, uznając, że należności celne i podatkowe nie uległy przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu przedawnienia przez czynność egzekucyjną.

Skarżący J.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności celnych i podatkowych. Twierdził, że termin płatności upłynął w 1994 r., a zobowiązanie przedawniło się z końcem 1999 r. Sąd uznał jednak, że bieg przedawnienia został przerwany przez spisanie protokołu o stanie majątkowym dłużnika w 1998 r., co stanowiło skuteczne zawiadomienie o czynności egzekucyjnej. W związku z tym, przedawnienie nastąpi z końcem 2004 r., a skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które uznało zarzuty dłużnika w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. J.K. domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności celnych i podatkowych, które zostały orzeczone decyzją z 1994 r. Skarżący argumentował, że termin płatności upłynął w 1994 r., a zobowiązanie przedawniło się z końcem 1999 r., ponieważ nie było czynności przerywających bieg przedawnienia. Organ celny i Izba Celna początkowo błędnie interpretowały przepisy dotyczące przedawnienia, jednak ostatecznie uznały, że bieg przedawnienia został przerwany przez spisanie protokołu o stanie majątkowym dłużnika w dniu [...] 1998 r. z udziałem jego małżonki. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że protokół ten stanowił skuteczne zawiadomienie dłużnika o czynności egzekucyjnej, a ponowny bieg przedawnienia rozpoczął się od dnia następującego po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w 1998 r. Sąd podkreślił, że upomnienie z 1996 r. nie przerywa biegu przedawnienia, gdyż jest czynnością poprzedzającą egzekucję. W związku z tym, należności celno-podatkowe przedawnią się z końcem 2004 r., a skarga J.K. została oddalona jako nieuzasadniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spisanie protokołu o stanie majątkowym dłużnika z udziałem jego małżonki stanowi czynność egzekucyjną, która przerywa bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół spisany z udziałem małżonki dłużnika jest czynnością egzekucyjną, a doręczenie go stanowi skuteczne zawiadomienie zobowiązanego o dokonanych czynnościach egzekucyjnych, co przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 30 § 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.z.p. art. 30 § 1

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat – licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

u.z.p. art. 30 § 2

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty oraz przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony.

u.z.p. art. 30 § 3

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe niż dalsze 5 lat.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Upomnienie zostało prawidłowo wystawione i doręczone dłużnikowi.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tytuł wykonawczy czyni zadość wymogom, wskazując podstawę prawną obowiązku i wysokość długu.

u.p.e.a. art. 29

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji i czy nie zachodzi przedawnienie.

u.p.e.a. art. 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja 'czynności egzekucyjnych'.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zastosowanie do uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spisanie protokołu o stanie majątkowym dłużnika z udziałem jego małżonki stanowi czynność egzekucyjną przerywającą bieg przedawnienia. Doręczenie protokołu stanowi skuteczne zawiadomienie zobowiązanego o dokonanych czynnościach egzekucyjnych. Upomnienie nie jest czynnością egzekucyjną przerywającą bieg przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe przedawniło się z końcem 1999 r., ponieważ termin płatności upłynął w 1994 r. i nie było czynności przerywających bieg przedawnienia. Pierwszą czynnością egzekucyjną, o której skarżący został powiadomiony, było upomnienie z 1996 r., co skutkowało przedawnieniem w 2001 r.

Godne uwagi sformułowania

bieg przedawnienia został przerwany przez 'czynność egzekucyjną' czynność ta stanowiła skuteczne zawiadomienie o toczącej się egzekucji Upomnienie, na które powołuje się skarżący nie powoduje przerwania biegu przedawnienia ponieważ nie jest czynnością egzekucyjną, ale ją poprzedza.

Skład orzekający

Sylwia Zapalska

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Ruszyński

sędzia

Katarzyna Nikodem

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'czynność egzekucyjna' w kontekście przerwania biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz rozróżnienie między upomnieniem a czynnością egzekucyjną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów, zwłaszcza w zakresie definicji czynności egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i egzekucyjnych, co jest kluczowe dla wielu podatników i przedsiębiorców. Interpretacja pojęcia 'czynność egzekucyjna' jest praktyczna.

Kiedy przedawnia się dług? Kluczowa czynność egzekucyjna, o której musisz wiedzieć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 64/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Janusz Ruszyński
Katarzyna Nikodem.
Sylwia Zapalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego wezwał J.K. właściciela firmy "A" do uiszczenia należności celnych i podatkowych w łącznej kwocie [...] zł PLN z tytułu przywozu z zagranicy urządzenia gastronomicznego.
Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] r. i wykonalna w postępowaniu egzekucyjnym z dniem [...] r.
W dniu [...]1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego wezwał J.K. do dobrowolnego uregulowania zaległości celno-podatkowych w wystawionym upomnieniu o nr [...]. Upomnienie z [...]1996 r. odebrała żona E.K. w dniu [...] r. (dowód doręczenia karta 4 verte akt egzekucyjnych).
Wobec tego, że dłużnik nie uregulował powyższych należności celno-podatkowych Dyrektor Urzędu Celnego wystawił tytuł wykonawczy z [...]1996r. o nr [...] r. i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego organu egzekucyjnego.
W dniu [...] 1998 r. został spisany z udziałem E.K. żony dłużnika protokół (k. 5 akt egzek.) o stanie majątkowym zobowiązanego i wobec braku składników majątkowych i ruchomości do zajęcia Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie w dniu [...] 1998 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Wobec ustalenia miejsca pracy dłużnika Dyrektor Urzędu Celnego wystawił ponownie tytuł wykonawczy w dniu [...] 2003 r. o nr [...] i skierował go do przymusowego ściągnięcia długu poprzez zastosowanie egzekucji z wynagrodzenia za pracę, który został doręczony J.K. wraz z zajęciem rachunku w dniu [...] 2003 r. (k. 7 i 8 akt egzem.).
Dłużnik pismem z [...]2003 r. wniósł zarzuty powołując się na upływ okresu przedawnienia zobowiązania, ponieważ jego zdaniem okres ten wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności został ustalony decyzją z dnia [...] 1994 r. na 7 dni od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna, a zatem upłynął w [...] 1994 r. Wobec tego zobowiązanie podatkowe w całości przedawniło się z końcem roku 1999. Dłużnik zaznaczył także, że brak jest okoliczności skutkujących przerwanie biegu przedawnienia i wobec tego domaga się wstrzymania egzekucji oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego poprzez rozpatrzenie zarzutu.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej uznał zarzuty J.K. za nieuzasadnione.
Postanowienie to zaskarżył dłużnik zażaleniem z dnia [...] r. wskazując na naruszenie przepisów art. 30 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 18 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych i art. 344 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że nie zgadza się z ustaleniem organu celnego, że okres przedawnienia nalicza się na nowo od [...] r. tj. następny dzień po dniu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jego zdaniem został on poinformowany o czynnościach egzekucyjnych poprzez wystawienie tytułu egzekucyjnego w 1996 r. i okres przedawnienia nastąpił w roku 2001 w dniu [...].
Izba Celna postanowieniem z [...] r. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie, twierdząc, że błędne było ustalenie biegu przedawnienia w oparciu o art. 70 Ordynacji podatkowej. Pomimo tego błędnego powołania przepisów postanowienie z [...] r. jest prawidłowe.
Przy określeniu biegu przedawnienia ma zastosowanie art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Zgodnie z § 1 powołanego art. 30 zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat – licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z § 2 bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty oraz przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony. Zaś stosownie do art. 30 § 3 powołanej ustawy po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jednakże w razie odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zaległości na raty przedawnienie biegnie na nowo od terminu, do którego odroczono płatność podatku lub od terminu płatności ostatniej nie wpłaconej raty. Przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe niż dalsze 5 lat.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji aż do 2002 r. nie definiowała pojęcia "czynności egzekucyjnych" Biorąc jednak pod uwagę całość regulacji, stwierdzić należy, iż przez czynność egzekucyjną ustawodawca rozumiał (podobnie jak teraz – art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Czynnością taką był protokół spisany w dniu [...] 1998 r. z udziałem małżonki dłużnika. Doręczenie protokołu stanowiącego urzędowe poświadczenie dokonania dwóch czynności egzekucyjnych do rąk żony dłużnika stanowiło skuteczne zawiadomienie zobowiązanego dłużnika o dokonanych czynnościach egzekucyjnych.
Dopiero dzień po umorzeniu postępowania egzekucyjnego – postanowieniem z [...] 1998 r. rozpoczął się bieg przedawnienia i wobec tego błędne jest przyjęcie przez J. K., początku przedawnienia na 1996 r.
Przedawnienie należności określonych decyzją z [...] r. nastąpi dopiero po upływie 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku tj. z końcem 2004 r.
Powyższe postanowienie zaskarżył dłużnik J.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą w której domagał się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Celnej i umorzenia postępowania z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowo-celnego. W uzasadnieniu skargi podkreśla, że pierwszą czynnością egzekucyjną o której został powiadomiony było upomnienie z [...] 1996 r. i dlatego termin przedawnienia upłynął z dniem [...] 2001 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postanowienie organu odwoławczego wbrew zarzutowi skargi nie narusza prawa.
Z przedłożonych materiałów i dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że należności celne i podatkowe J.K. zostały orzeczone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. o nr [...] oraz, że upomnieniem z dnia [...] 1996 r. o nr [...] został wezwany do dobrowolnego uregulowania długu w wysokości [...] PLN w terminie 7 dni. Upomnienie w myśl art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia [...] 1966 r. (tj. z 18 lipca 2002 r. Dz.U. Nr 110, poz. 968) zostało prawidłowo wystawione i doręczone dłużnikowi, co sam przyznaje w wniesionej skardze pomimo, że upomnienie odebrała i podpisała jego żona E.K. Upomnienie poprzedzało wszczęcie egzekucji i z jego treści dłużnik mógł się zorientować jaki obowiązek ma do spełnienia i jakie konsekwencje mu grożą w przypadku nieuregulowania długu.
Również wystawiony tytuł wykonawczy czyni zadość wymogom zawartym w art. 27 § pkt 3 ustawy egzekucyjnej bowiem w sposób wyraźny wskazuje podstawę prawną obowiązku i wysokość długu.
Odnośnie zarzutu wygaśnięcia obowiązku z powodu przedawnienia w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wraz z uzasadnieniem czyni zadość wymogom zawartym w art. 107 § 3 kpa, który na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie.
Organ egzekucyjny wszczynając egzekucję bada z urzędu jej dopuszczalność (art. 29 § 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym) oraz czy nie zachodzi przedawnienie. Pogląd taki został wyrażony w wyroku NSA z 4 października 2000 r. w sprawie III SA 1525/99 (lex nr 47233), który w rozpoznawanej sprawie Sąd całkowicie podziela, a mianowicie "w zakresie dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny bada z urzędu tę kwestię (art. 29 § 1 zd. pierwsze ustawy z 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ ten nie może ograniczyć się do przytoczenia stanowiska wierzyciela w przedmiocie jego zapatrywań co do niedopuszczalności egzekucji z powodu przedawnienia, lecz obowiązany jest samodzielnie rozstrzygnąć, jakie przepisy prawa stanowią podstawę do odparcia zarzutu zobowiązanego w przedmiocie wygaśnięcia zobowiązania z powodu przedawnienia".
Zdaniem Sądu organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przedawnienia, a mianowicie art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z 19 grudnia 1980 r. (tj. Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Organ słusznie przyjął, że bieg przedawnienia został przerwany przez "czynność egzekucyjną" spisanie z udziałem małżonki J.K. w dniu [...] 1998 r. protokołu o jego stanie majątkowym oraz, że czynność ta stanowiła skuteczne zawiadomienie o toczącej się egzekucji. Ponowny bieg przedawnienia rozpoczął się [...] 1998 r., a nie jak przyjmuje skarżący rok 1996.
Upomnienie, na które powołuje się skarżący nie powoduje przerwania biegu przedawnienia ponieważ nie jest czynnością egzekucyjną, ale ją poprzedza.
Stanowisko wyrażone przez organ egzekucyjny, że należności celno-podatkowe przedawniają się z końcem roku 2004 jest trafne i słuszne.
W świetle powyższych ustaleń skargę jako nieuzasadnioną Sąd oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekając jak w sentencji wyroku.
/-/ w/z S.Zapalska /-/S.Zapalska /-/J. Ruszyński
z powodu urlopu asesora sąd.
Katarzyny Nikodem

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI