Orzeczenie · 2025-12-02

I SA/PO 633/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-12-02
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnynierzetelne fakturykontrahencinależyta starannośćprzedawnieniepostępowanie karne skarboweprawo do odliczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki I. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2018 r. Spółka kwestionowała ustalenia organów podatkowych dotyczące nierzetelnych faktur VAT od kontrahentów: [...] M. H., Firmy Usługowo-Handlowej C. T. N. oraz D. E. D. N., a także zarzucała przedawnienie zobowiązań podatkowych. Sąd uznał skargę za bezzasadną. W pierwszej kolejności sąd odniósł się do zarzutów przedawnienia, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Sąd podkreślił, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest wszczęcie postępowania karnego skarbowego, a nie przedstawienie zarzutów konkretnej osobie. Następnie sąd rozpatrzył kwestię nierzetelności faktur. Analizując materiał dowodowy, w tym decyzje innych organów podatkowych, zeznania świadków oraz prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w P. wobec D. E. D. N., sąd uznał, że faktury wystawione przez wskazanych kontrahentów nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd stwierdził, że spółka I. sp. z o.o. nie dochowała należytej staranności przy zawieraniu transakcji z tymi kontrahentami, nie weryfikując ich rzetelności, nie posiadając wiedzy o ich działalności ani zapleczu technicznym i personalnym, a także akceptując gotówkową formę płatności i brak pisemnych umów. W konsekwencji sąd uznał, że spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych, ocena dochowania należytej staranności przez podatników weryfikujących kontrahentów, a także konsekwencje odliczania VAT z nierzetelnych faktur.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nierzetelnymi fakturami VAT i postępowaniem karnym skarbowym. Ocena należytej staranności jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (4)

Czy doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z postępowaniem karnym skarbowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bieg terminu przedawnienia nie upłynął, ponieważ został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego, nawet przed przedstawieniem zarzutów podatnikowi, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym przypadku postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przed upływem zasadniczego terminu przedawnienia.

Czy spółka dochowała należytej staranności przy zawieraniu transakcji z kontrahentami, których faktury okazały się nierzetelne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie dochowała należytej staranności, co skutkuje utratą prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że spółka nie weryfikowała rzetelności kontrahentów, nie posiadała wiedzy o ich działalności, akceptowała gotówkową formę płatności i brak pisemnych umów, co wskazuje na brak należytej staranności.

Czy faktury dokumentujące transakcje, które nie miały miejsca, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie mogą być podstawą do odliczenia podatku naliczonego.

Czy ustalenia prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym wiążą sąd administracyjny w zakresie oceny rzetelności faktur?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym wiążą sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa na podstawie art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy podatkowe również pośrednio uwzględniają te ustalenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki I. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 7 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 108

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z postępowaniem karnym skarbowym. • Nierzetelność faktur wystawionych przez wskazanych kontrahentów. • Brak dochowania należytej staranności przez spółkę przy zawieraniu transakcji z nierzetelnymi kontrahentami. • Utrata prawa do odliczenia podatku naliczonego z nierzetelnych faktur.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych. • Zarzut przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe. • Zarzut zaniedbania przez organ pierwszej instancji przesłuchania świadków. • Zarzut braku przepisu wiążącego ustalenia wyroku karnego w prawie podatkowym.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania • nie dochowała należytej staranności przy zawieraniu badanych transakcji • faktury i dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności • podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że nabywając towar, uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku VAT, dla celów szóstej dyrektywy powinien zostać uznany za osobę biorącą udział w tym oszustwie

Skład orzekający

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący

Michał Ilski

sprawozdawca

Izabela Kucznerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych skarbowych, ocena dochowania należytej staranności przez podatników weryfikujących kontrahentów, a także konsekwencje odliczania VAT z nierzetelnych faktur."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z nierzetelnymi fakturami VAT i postępowaniem karnym skarbowym. Ocena należytej staranności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur VAT i jego konsekwencji, a także kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i ich doradców podatkowych. Wyjaśnia, jak postępowanie karne skarbowe wpływa na bieg terminu przedawnienia i jakie są wymogi należytej staranności.

Nierzetelne faktury VAT i przedawnienie: jak postępowanie karne skarbowe ratuje fiskusa przed upływem terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst