I SA/PO 627/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, uznając, że organy błędnie uwzględniły powierzchnię klatek schodowych w podstawie opodatkowania.
Spółka N. W. wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2019 rok, argumentując, że w deklaracjach podatkowych zawyżono powierzchnię użytkową budynków, w tym przez omyłkowe wliczenie klatek schodowych oraz powierzchni o wysokości poniżej 2,20 m. Organy podatkowe odmawiały stwierdzenia nadpłaty, opierając się na danych z ewidencji budynków. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie wliczyły powierzchnię klatek schodowych do podstawy opodatkowania, co jest sprzeczne z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki N. W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 rok. Spółka twierdziła, że zaniżono podatek z powodu błędnego naliczenia powierzchni użytkowej budynków, w szczególności poprzez wliczenie powierzchni klatek schodowych oraz powierzchni o wysokości w świetle poniżej 2,20 m, które zgodnie z ustawą powinny być opodatkowane w 50% lub pominięte. Organy podatkowe, opierając się na danych z ewidencji budynków, odmawiały stwierdzenia nadpłaty, uznając te dane za wiążące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2, poprzez wliczenie powierzchni klatek schodowych do podstawy opodatkowania, mimo że ustawa wyraźnie wyłącza te powierzchnie. Sąd podkreślił, że choć dane z ewidencji budynków są co do zasady wiążące, to nie mogą być stosowane w sposób sprzeczny z przepisami prawa materialnego, takimi jak wyłączenie klatek schodowych z opodatkowania. Sąd wskazał, że organy powinny uwzględnić wyłączenie powierzchni klatek schodowych, a następnie prawidłowo uzasadnić swoje rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, powierzchnia klatek schodowych jest wyraźnie wyłączona z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości zgodnie z definicją powierzchni użytkowej zawartą w ustawie.
Uzasadnienie
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a ust. 1 pkt 5 wprost wyłącza powierzchnię klatek schodowych z definicji powierzchni użytkowej, co oznacza, że nie może ona stanowić podstawy opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja powierzchni użytkowej wyłącza powierzchnię klatek schodowych oraz szybów dźwigowych.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawą opodatkowania budynków lub ich części jest powierzchnia użytkowa.
u.p.o.l. art. 4 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej w 50%. Powierzchnię o wysokości poniżej 1,40 m pomija się.
Pomocnicze
P.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję administracyjną w razie naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Miarkowanie kosztów postępowania.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy materialnej.
O.p. art. 194 § § 1 i 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wliczenie powierzchni klatek schodowych do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest sprzeczne z ustawą. Organy podatkowe nie mogą stosować danych z ewidencji budynków w sposób naruszający przepisy prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja dotycząca art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 1 P.g.k. w zakresie stosowania danych z ewidencji budynków jako podstawy opodatkowania (w części nie dotyczącej klatek schodowych).
Godne uwagi sformułowania
powierzchnia klatek schodowych, które wprost w przepisie u.p.o.l. zostały wyłączone z podstawy opodatkowania budynku organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu, tak długo jak długo znajdujący w ewidencji gruntów i budynków zapis dotyczący powierzchni użytkowej przedmiotowego garażu nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian tej ewidencji.
Skład orzekający
Karol Pawlicki
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
sędzia
Robert Talaga
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powierzchni użytkowej budynków w podatku od nieruchomości, w szczególności w kontekście wliczania klatek schodowych i stosowania danych z ewidencji budynków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem od nieruchomości i definicją powierzchni użytkowej. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów, nawet w pozornie rutynowych kwestiach jak definicja powierzchni użytkowej. Wyłączenie klatek schodowych z opodatkowania jest kluczowym elementem.
“Klatki schodowe wolne od podatku od nieruchomości? Sąd wyjaśnia, jak liczyć powierzchnię użytkową.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 627/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-11-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Karol Pawlicki /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Nikodem Robert Talaga Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane III FSK 167/24 - Wyrok NSA z 2025-08-07 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1452 art. 1a ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1, ust. 2 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Dz.U. 2021 poz 1990 art. 21 ust. 1 Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 134, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 2, art. 206 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2023 r. sprawy ze skargi N. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 14 czerwca 2023 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania N. W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 28 listopada 2022 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 r. Decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 25 września 2020 r. spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości wysokości [...] zł powstałej w okresie od grudnia 2017 r. do września 2020 r. na skutek wskazania przez stronę w deklaracjach podatku wyższego niż należny. Wysokość nadpłaty za 2019 r. wynosi [...] zł. Konieczność złożenia korekty deklaracji wynika ze skorygowania podstawy opodatkowania budynków należących do podatnika znajdujących się przy ul. [...] w [...] zgodnie z przeprowadzoną inwentaryzacją architektoniczną. Wykazała ona, że w okresie od grudnia 2017 r. do sierpnia 2020 r. powierzchnia użytkowa budynków deklarowana była większa niż rzeczywista powierzchnia użytkowa, różnica wynosi 1.966,63m2. Na różnicę składa się powierzchnia omyłkowo zaliczanych klatek schodowych (17,23 m2) oraz zawyżona z uwagi na wysokość w świetle podstawa opodatkowania hali garażowej oraz kilku mniejszych pomieszczeń (1.949,40m2). Jak wynika z przeprowadzonej inwentaryzacji, jak wskazała spółka, wysokość pomiędzy podłożem, a najniższym punktem konstrukcyjnym stropu hali i dodatkowych pomieszczeń, a więc wysokość w świetle, wynosi mniej niż 2.20m. W hali, ze względów technologicznych (np. odprowadzanie wody deszczowej) występują obniżenia podłoża, które powodują, iż w niektórych miejscach wyżej rozumiana wysokość w świetle, wynosi ponad 2.20m. Jednocześnie w kilku miejscach np. przy wjeździe do hali wysokość ta pozostaje poniżej 2.20m. Łączna powierzchnia niezasadnie zgłoszonych do opodatkowania pomieszczeń w 100% powierzchni użytkowej (powinno być 50%) to 3.898,80m2, czyli winna to być wartość 1.949,40m2. Według pierwotnej deklaracji na poczet podatku od nieruchomości za 2019 r. spółka wykazała: - 8.756m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podatek - [...] zł, - 10.255,30m2 - powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wys. w świetle powyżej 2,20m, podatek - [...] zł, - budowle o wartości [...], podatek [...] zł. Razem podatek - [...] zł Korektą z 24 września 2020 r. spółka wykazała: - 8.756m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podatek - [...] zł, - 6.346,58m2 - powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wys. w świetle powyżej 2,20m, - 1.949,40m2 - powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wysokości w świetle powyżej od 1,40 do 2,20 m, podatek - [...] zł, - budowle o wartości [...], podatek [...] zł. Razem podatek - [...] zł. Do deklaracji spółka załączyła załącznik na podatek od nieruchomości składany w przypadku posiadania większej liczby nieruchomości, z którego wynika, iż w jej posiadaniu znajdują się budynki o pow. użytkowej 229,30 m2 i 10.026,00 m2. Do wniosku o stwierdzenie nadpłaty spółka załączyła poza korektą deklaracji zestaw powierzchni wraz z opisem oraz inwentaryzację architektoniczną. W odpowiedzi na wezwanie organu, spółka pismem z 26 października 2020 r., wyjaśniła, że na podstawie posiadanej inwentaryzacji architektonicznej nie jest w stanie wykazać w sposób bardziej szczegółowy niż jak to uczyniła we wniosku części kondygnacji powyżej 2,20m i tych które są od 1,40m do 2,20m. Nadto podała, że kondygnacja -1 jest już podzielona na części, gdzie hala parkingowa to jedna z nich. Nie widzi możliwości dokonywania jeszcze dodatkowych podziałów na mniejsze części. Dodaje, że nierówności podłoża powodują, że można w niej odnaleźć miejsca o wysokości w świetle pow. 2,20m, ale są one nieregularne i wykonanie miarodajnego pomiaru byłoby niezwykle skomplikowane. Podsumowując, spółka podała, że wskazuje tę samą powierzchnię hali parkingowej co we wniosku, tj. 3.745,66m2, co powinno stanowić 50% tej wartości, a więc 1.872,83m2. Jednocześnie zmienia wysokość wnioskowanej kwoty nadpłaty na [...] zł. Przeprowadzone przez organ w dniach 16 grudnia 2020 r., 5 lutego 2021 r. oraz 26 października 2021 r. oględziny nieruchomości wykazały: - wysokość hali mierzona od poziomu nawierzchni z kostki betonowej do ocieplenia na suficie jest zmienna, - ocieplenie na suficie ma grubość ok. 10 cm, na jego dolnej części jest siatka z systemu lekkiego ocieplenia z warstwą kleju (nie ustalono rodzaju materiału ocieplenia), - pomieszczenie hali od strony wjazdu wynosi 2,51m, 2,72m, 2,24m, w najniższym punkcie 2,18m, - w myjni wysokość wynosi 2,45m, przed myjnią 1,94m, 2,18m, - w hali w najwyższym punkcie wynosi 2,72m, - chłodnia – wysokość 2,20m, - 4 pomieszczenia BRAMA 1 przy wejściu 2,21m, pomieszczenia po lewej stronie od wejścia o wys. 2,17m, pomieszczenie po prawej stronie od wejścia 2,19m, - BRAMA 2 przy wejściu 2,18m, w dalszej części 2,15m, - V. P. pomieszczenie o powierzchni użytkowej 76m2, wysokość do poziomu dachu 5,31m, do belki stropowej 4,92m, - magazynek - przestrzeń wydzielona elementami siatki, - WC damski na zapleczu sklepu konstrukcja sufitu wykonana z dwuteowników stalowych, spawana, przytwierdzona do elementów nośnych stalowych, konstrukcja wykonana w technologii sufitu podwieszanego jako lekka konstrukcja nośna wypełniona płytami gipsowo-kartonowymi podwieszona więźbami do stropu. W dniu 25 listopada 2021 r. Wydział Urbanistyki i Architektury przesłał organowi I instancji skany dokumentacji dotyczące nieruchomości przy ul. [...]. Z planu architektonicznego oraz przekroju A-A, B-B i C-C wynika, że betonowy strop ma 8cm. W konsekwencji wysokość pomiędzy posadzką, a stropem przy uwzględnieniu izolacji termicznej wynosi 2,30 m, przy ścianie 2,20 m. Kolejnym pismem z 5 września 2022 r. organ wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień co do powierzchni użytkowej hali parkingowej oraz wskazania podziału kondygnacji na część powierzchni o wysokości w świetle od 1,40 do 2,20 i powyżej 2,20m. W odpowiedzi z 14 września 2022 r. spółka oświadczyła, że hala jest jednolitą częścią kognacji i nie ma możliwości wydzielania powierzchni jak w żądaniu organu. Pismem z 22 września 2022 r. organ zwrócił się do Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. o wypis z rejestru budynków położonych na nieruchomości o KW [...] Zgodnie z przekazanym dokumentem przez G. powierzchnia zabudowy spornego budynku wynosi 5.392,00m2, zaś użytkowa 10.026,00m2. Powyższe wartości potwierdziły kolejne dokumenty, tj. Księga Wieczysta i wypis z kartoteki budynków załączony do KW. Prezydent Miasta [...] decyzją z 28 listopada 2022 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w żądanej wysokości. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jest związany danymi ewidencyjnymi dotyczącymi spornego obiektu i przyjął wartości wskazane w tym dokumencie. W odwołaniu z 19 grudnia 2022 r. spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: 1. prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 122 w z w. z art. 191 oraz art. 194 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. - w skrócie: "O.p.") polegające na braku wszechstronnej oceny dowodów, z pominięciem wyjaśnień skarżącej z 14 września 2022 r., a także inwentaryzacji architektonicznej przedłożonej przez skarżącą, nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i tym samym naruszeniu zasady prawdy materialnej, przejawiające się w oparciu rozstrzygnięcia o wielkość powierzchni użytkowej wskazanej w wypisie z rejestru budynków z 30 września 2022 r. oraz w dokumentach znajdujących się w aktach księgi wieczystej nr [...], podczas gdy wartość z nich wynikająca nie uwzględnia sposobu obliczania powierzchni zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1452 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l."), a nadto organ podatkowy tym razem odmówił nawet stwierdzenia nadpłaty w zakresie powierzchni klatek schodowych, które wprost w przepisie u.p.o.l. zostały wyłączone z podstawy opodatkowania budynku; 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 1a ust 1 pkt 5 u.p.o.l. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm. - w skrócie: "P.g.k.") poprzez posłużenie się przy ustalaniu podstawy opodatkowania budynku danymi z dokumentu urzędowego zamiast wytycznymi z u.p.o.l. wskazującymi w jaki sposób należy ustalić powierzchnię użytkową budynku, w sytuacji gdy powierzchnia wykazywana w ewidencji gruntów i budynków wyliczana jest na podstawie innych kryteriów niż wskazane w u.p.o.l., co dobitnie potwierdza wliczenie przez organ podatkowy powierzchni klatek schodowych do podstawy opodatkowania, podczas gdy tego rodzaju powierzchnia wprost została wyłączona z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, powołaną na wstępie decyzją z 14 czerwca 2023 r. Kolegium stwierdziło, że przesądza o tym zgromadzony w sprawie dowód jakim jest wypis z rejestru budynków. Według tego dokumentu sporządzonego ze stanem na dzień 30 września 2022 r. budynek handlowo-usługowy należący do spółki, położony na nieruchomości o nr KW [...] nr [...]_[...] w [...] przy ul. [...] o funkcji hipermarket lub supermarket posiada pole powierzchni zabudowy 5.392m2, a powierzchni użytkowej - 10026,00m2. Z akt sprawy wynika, że spółka oprócz tego obiektu posiada budynek o powierzchni użytkowej 229,30m2 (załącznik do deklaracji) wykazana również pierwotnie jako powierzchnia związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (razem 10.255,30m2). W podsumowaniu SKO stwierdziło, że w rozpoznanej sprawie de facto przy dysponowaniu przez organ I instancji dokumentem jakim jest wypis z rejestru budynków nie było potrzeby wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l., tj. pojęć dotyczących sposobu dokonywania obmiarów spornego obiektu, odnoszących się do elementów konstrukcyjnych budynku, które przy tym obmiarze powinny (lub nie) stanowić punkt wyjścia. Wiążące dla organów podatkowych były bowiem dane dotyczące powierzchni użytkowej wynikające z ewidencji. Te dane przyjął jako miarodajne organ I instancji. Wykazane natomiast w pierwotnej deklaracji stanowiły postawę do obliczenia należnego podatku i w tym kontekście - rozważenia czy doszło do nadpłaty podatku od nieruchomości związanego z tym przedmiotem. Według ustaleń organu I instancji spółka na poczet podatku od nieruchomości za 2019 r. dokonała wpłaty [...] zł, w tym od spornego przedmiotu od powierzchni użytkowej 10.255,30 m2 - [...] zł. W skardze z 26 lipca 2023 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] jako naruszających prawo, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 191 i art. 187 § 1 oraz 194 § 1 i 3 O.p. polegające na: a) błędnym przyjęciu, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a tym samym nie odniesienie się przez organ II instancji do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu z 19 grudnia 2022 r., co również stanowi brak rozpoznania istoty sprawy poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów, b) nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i tym samym naruszeniu zasady prawdy materialnej przez organy podatkowe, przejawiające się w oparciu rozstrzygnięć o wielkość powierzchni użytkowej wskazanej w ewidencji gruntów i budynków z 30 września 2022 r. oraz w dokumentach znajdujących się w aktach księgi wieczystej nr [...], podczas gdy wartość z nich wynikająca nie uwzględnia sposobu obliczania powierzchni zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l., a nadto zarówno organ I, jak i II instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty w zakresie powierzchni klatek schodowych, które wprost zgodnie z przepisami u.p.o.l. zostały wyłączone z podstawy opodatkowania budynku; - prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. w zw. z art. 21 ust. 1 P.g.k. poprzez posłużenie się przy ustalaniu podstawy opodatkowania budynku danymi z dokumentu urzędowego, podczas gdy w toku postępowania wykazano i organ I instancji zgodził się z tymi ustaleniami, że powierzchnia użytkowa wskazana w ewidencji gruntów i budynków jest nieprawidłowa, ponieważ w wielu miejscach wysokość hali garażowej jest mniejsza niż 2,2m, a ponadto do powierzchni użytkowej została również doliczona powierzchnia klatek schodowych, co stoi w sprzeczności z przepisami u.p.o.l. W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację poszczególnych zarzutów. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z 9 listopada 2023 r., wydanym na rozprawie, WSA w Poznaniu połączył sprawy o sygn. I SA/Po 625/23, I SA/Po 626/23, I SA/Po 627/23 oraz I SA/Po 628/23 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., II FSK 1665/06). Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W kontekście powyższego zasadne okazały się zarzuty skargi odnoszące się do kwestii dotyczącej podstawy powierzchni wliczonej do podstawy opodatkowania, obejmującej klatki schodowe, jako powierzchni wyłączonej z podstawy opodatkowania. Wskazać należy, że spór swoje źródło ma w definicji powierzchni użytkowej na gruncie u.p.o.l. Na wstępie należy zaznaczyć, że kontroli sądowej poddana została decyzja SKO w przedmiocie odmowy stwierdzenia skarżącej nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2019 r., wydana po uprzednim, dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji. Sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącej, która w dniu 25 września 2020 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości powstałej w okresie od grudnia 2017 r. do września 2020 r., składając jednocześnie korekty deklaracji. Uzasadnieniem do złożenia korekt deklaracji była konieczność skorygowania podstawy opodatkowania budynków należących do skarżącej, znajdujących się w [...] przy ul. [...]. Zgodnie z przeprowadzoną w 2018 r. inwentaryzacją zasadne było wyłączenie z opodatkowania powierzchni klatek schodowych oraz zmniejszenie powierzchni użytkowej hali parkingowej oraz kilku mniejszych pomieszczeń na kondygnacji -1 i 1, z uwagi na wysokość w świetle poniżej 2,2m, co zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. pozwala na zaliczenie powierzchni tych pomieszczeń do powierzchni użytkowej w 50%. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] w pierwszej decyzji z 21 kwietnia 2021 r., nie zgodził się z powyższym stanowiskiem skarżącej i przyjął, że wszystkie pomieszczenia mają wysokość w świetle powyżej 2,20 m i ich powierzchnię należy w całości uznać za powierzchnię użytkową podlegającą opodatkowaniu. Przy czym, co istotne organ uwzględnił wyłączenie z opodatkowania powierzchni klatek schodowych zgodnie z wnioskiem skarżącej. Następnie SKO [...] decyzją z 21 lipca 2021 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty. Po rozpoznaniu kolejnego odwołania, SKO [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu 28 listopada 2022 r. Prezydent Miasta [...] wydał kolejną decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, od której skarżący złożył odwołanie. Organ I instancji wziął pod uwagę powierzchnię użytkową nieruchomości wskazaną w ewidencji gruntów i budynków, która obejmuje również powierzchnię użytkową klatek schodowych. Organ przyjął, że dane wynikające z ewidencji są bezwzględnie wiążące. Zaskarżoną decyzją z 14 czerwca 2023 r. SKO [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], podając w uzasadnieniu decyzji tożsame motywy co organ I instancji, nie odnosząc się w żaden sposób do argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu. Spór pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym zaistniał zatem na tle interpretacji i stosowania regulacji zawartych w przepisach u.p.o.l., a mianowicie art. 1a ust. 1 pkt 5 oraz art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Przepis art. 4 ust. 1 u.p.o.l. precyzuje co stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości - dla budynków lub ich części jest to powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Natomiast przepis art. 4 ust. 2 u.p.o.l. wskazuje, jak w przypadku budynków lub ich części obliczana jest powierzchnia użytkowa. Zgodnie z tym przepisem powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., przez powierzchnię użytkową rozumie się: powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. We wcześniejszych decyzjach organ podatkowy I instancji wyłączał z podstawy opodatkowania powierzchnię klatek schodowych, co do których nie było żadnych wątpliwości, że przepisy u.p.o.l. wprost i wyraźnie wyłączają tę powierzchnię z podstawy opodatkowania budynku. Organy podatkowe za podstawę opodatkowania przyjęły powierzchnię użytkową wskazaną w dokumencie urzędowym i to określoną w sposób wprost sprzeczny z przepisem u.p.o.l. stanowiącym, że do powierzchni użytkowej nie można doliczać powierzchni klatek schodowych. Przepis art. 4 ust. 2 u.p.o.l. wskazuje precyzyjne wytyczne dotyczące sposobu obliczania powierzchni użytkowej przedmiotu opodatkowania, a także art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. określa w sposób niebudzący wątpliwości, jakie elementy nieruchomości się do niej zaliczają, a jakie należy pominąć. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie pozostała argumentacja skargi odnosząca się do zarzutów art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 21 ust. 1 P.g.k. Organy podatkowe prawidłowo przyjęły za podstawę opodatkowania (dla potrzeb podatku od nieruchomości) powierzchnię zawartą w wypisie z rejestru budynków położonych na przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r. II FPS 1/09, ONSAiWSA z 2009 r. Nr 5, poz. 88). Wyjątki od tej zasady związane są z sytuacjami, gdy informacje zawarte w tej ewidencji są sprzeczne z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku, np. gdy możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania wymienionych wprost w ustawie podatkowej (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 18 listopada 2013 r. II FPS 2/ 13, ONSAiWSA 2014, Nr 2, poz. 21). W świetle art. 4 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów podkreślić należy, że zasady, według których przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu zamieszczanej w ewidencji gruntów i budynków uwzględniana jest jego wysokość, są takie same jak zasady uwzględniania wysokości lokalu przy ustalaniu podstawy opodatkowania lokalu podatkiem od nieruchomości (w obu przepisach mowa jest o "wysokości w świetle"). To oznacza, że organy podatkowe ustalając wymiar podatku od nieruchomości są w tym zakresie bezwzględnie związane treścią ewidencji gruntów i budynków. W rezultacie zaś tak długo, jak długo znajdujący w ewidencji gruntów i budynków zapis dotyczący powierzchni użytkowej przedmiotowego garażu nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian tej ewidencji, organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu. Innymi słowy, faktyczne obmiary dokonywane czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika, same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków. Mogą one co najwyżej stanowić informację wskazującą na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian w tejże ewidencji. Dopiero jednak wprowadzenie takich zmian umożliwi przyjęcie innej (choć w dalszym ciągu opartej na ewidencji) powierzchni użytkowej jako podstawy opodatkowania (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., II FSK 2399/17, wyrok NSA z 21 września 2022 r. sygn. akt III FSK 986/21, NSA wyrok z 21 września 2022 r. sygn. akt III FSK 994/21). Natomiast kto nie zgadza się z ustaloną przez organy wysokością podatku od nieruchomości z powodu nieścisłości w ewidencji, musi najpierw doprowadzić do ich usunięcia (por. np. wyroki NSA z 15 lipca 2014 r., II FSK 2234/12 i z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12). Weryfikacja danych w ewidencji gruntów i budynków nie może być zatem przeprowadzona ani przez organ I instancji, ani przez Kolegium. Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe wezmą pod uwagę wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Organ uwzględni wyłączenie z opodatkowania powierzchni klatek schodowych zgodnie z wnioskiem skarżącej. Niezbędne będzie prawidłowe, zgodne z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie decyzji tak, aby wynikał z niej zarówno ustalony stan faktyczny, jak i prawidłowa wykładnia prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, orzekł jak w p. I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono, jak w p. II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 oraz art. 206 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...]zł. Miarkując wysokość wynagrodzenia Sąd kierował się treścią art. 206 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Ustalając, czy w danej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu tego przepisu zbadać należy m.in. nakład pracy pełnomocnika oraz stopień zawiłości sprawy. Zasądzając wynagrodzenie pełnomocnika Sąd wziął pod uwagę, że zastępował on łącznie skarżącą w czterech analogicznych sprawach w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za grudzień 2017 r., 2018 r., 2019 r. oraz za okres od stycznia do września 2020 r. Zarzuty oraz argumentacja wniesionych skarg są zbieżne, co wynika z powtarzalności spraw. Z uwagi na powyższe okoliczności sporządzenie skargi w niniejszej sprawie wymagało od pełnomocnika mniejszego niż przeciętny nakładu pracy, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] opłaty wskazanej w § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI