I SA/Po 62/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-28
NSApodatkoweŚredniawsa
tytuł wykonawczysprostowanie błęduomyłka pisarskapostępowanie egzekucyjnek.p.a. WSAnieważnośćpodatek dochodowy

WSA w Poznaniu stwierdził nieważność postanowień organów obu instancji o sprostowaniu błędu pisarskiego w tytule wykonawczym, uznając, że tytuł wykonawczy nie jest aktem administracyjnym, do którego można stosować przepisy o sprostowaniu omyłek.

Skarżący C.S. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w tytule wykonawczym, kwestionując podstawę prawną takiej czynności. Organy administracji uznały, że błąd w dacie wydania orzeczenia w tytule wykonawczym można sprostować na podstawie przepisów k.p.a. omyłek, stosowanych odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym. WSA w Poznaniu uznał jednak, że tytuł wykonawczy nie jest aktem administracyjnym rozstrzygającym sprawę co do istoty i nie można do niego stosować art. 113 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonych postanowień.

Sprawa dotyczyła skargi C.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w tytule wykonawczym. Błąd polegał na nieprawidłowej dacie orzeczenia, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy dotyczący zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998. Organy administracji uznały, że mimo braku bezpośredniego przepisu, można zastosować art. 113 k.p.a. o sprostowaniu omyłki pisarskiej, powołując się na art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. Skarżący argumentował, że tytuł wykonawczy nie jest postanowieniem ani decyzją, a przepisy k.p.a. o sprostowaniu nie mają do niego zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd wskazał, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym wszczynającym egzekucję, ale nie rozstrzyga sprawy co do istoty ani nie kończy postępowania w rozumieniu k.p.a. W związku z tym, zastosowanie art. 113 k.p.a. do sprostowania błędu w tytule wykonawczym było nieuzasadnione. Błąd taki powinien być dostrzeżony w toku postępowania przewidzianego w art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a skutkować zwrotem tytułu do wierzyciela. W konsekwencji, postanowienia organów obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej i jako dotknięte wadą nieważności zostały stwierdzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, tytuł wykonawczy nie jest aktem administracyjnym rozstrzygającym sprawę co do istoty, do którego można stosować przepisy k.p.a. o sprostowaniu omyłek.

Uzasadnienie

Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym wszczynającym egzekucję, ale nie rozstrzyga sprawy co do istoty ani nie kończy postępowania w rozumieniu k.p.a. Dlatego przepisy o sprostowaniu decyzji lub postanowień nie mają do niego zastosowania. Błędy w tytule wykonawczym powinny być korygowane w trybie przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie wydane bez podstawy prawnej jest nieważne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 113

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie można stosować do tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w przypadkach nieuregulowanych ustawą, ale nie do tytułu wykonawczego w kwestii sprostowania.

u.p.e.a. art. 26 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definiuje tytuł wykonawczy jako dokument wystawiany przez wierzyciela wszczynający egzekucję.

u.p.e.a. art. 29 § § 1 i § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa tryb kontroli formalnej prawidłowości tytułu wykonawczego i skutki stwierdzenia błędów (zwrot do wierzyciela).

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tytuł wykonawczy nie jest aktem administracyjnym w rozumieniu k.p.a. i nie można do niego stosować przepisów o sprostowaniu omyłek. Postanowienie o sprostowaniu błędu w tytule wykonawczym zostało wydane bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Możliwość stosowania przepisów k.p.a. o sprostowaniu omyłek w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Błąd pisarski w dacie orzeczenia w tytule wykonawczym był oczywisty i wymagał sprostowania.

Godne uwagi sformułowania

Tytuł wykonawczy jest wiec dokumentem urzędowym wszczynającym egzekucję administracyjną i określającym jej ramy. Tym samym nie ma on przymiotu aktu administracyjnego w rozumieniu art. 104 kpa i innymi słowy nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie kończy postępowania. Wobec powyższego podzielając stanowisko strony skarżącej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Skład orzekający

Maria Skwierzyńska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Małecki

sędzia

Katarzyna Nikodem

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz stosowania przepisów k.p.a. w tym postępowaniu. Podkreślenie różnicy między tytułem wykonawczym a aktem administracyjnym rozstrzygającym sprawę co do istoty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania błędu w tytule wykonawczym, ale ogólna zasada o charakterze tytułu wykonawczego jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która może mieć znaczenie dla wielu podatników i przedsiębiorców. Wyjaśnia, dlaczego pewne czynności organów mogą być uznane za nieważne.

Tytuł wykonawczy to nie decyzja! WSA w Poznaniu o nieważności sprostowania błędu.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 62/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jerzy Małecki
Katarzyna Nikodem.
Maria Skwierzyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy Katarzyna Nikodem Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006r. sprawy ze skargi C.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w tytule wykonawczym I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2005r. nr [...], II. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz C.S. kwotę 100,00 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] 2005r., wydanym na podstawie art. 113 w związku z art. 123 kpa, sprostował błąd pisarski w tytule wykonawczym wystawionym przez tegoż Naczelnika Urzędu Skarbowego na nazwisko C.S.– zobowiązanego do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 – w ten sposób, że w poz. 30 dotyczącej podstawy prawnej należności zamiast "orzeczenie z dnia [...] 2004." winno być "orzeczenie z dnia [...] 2004.".
W uzasadnieniu wskazano, że wobec zaistnienia błędu pisarskiego w dacie orzeczenia należało błąd ten sprostować.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia C. S., postanowieniem z dnia [...] 2005r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ II instancji nie podzielił stanowiska zobowiązanego, że w odniesieniu do tytułu wykonawczego brak możliwości zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o sprostowaniu omyłek. Skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która przewiduje w art. 18 możliwość odpowiedniego stosowania przepisów kpa w przypadkach nieuregulowanych wskazaną ustawą, to sprostowanie tytułu wykonawczego z urzędu było uzasadnione.
Wskazana w tytule wykonawczym treść rubryki 30 zawierała oczywisty błąd co do daty wydania decyzji określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998r., w związku z czym sprostowanie tego błędu było uzasadnione i nie wpłynęło na zmianę wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w. w. tytułu.
Postanowienie to C. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc w skardze w szczególności, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego w kodeksie postępowania administracyjnego brak przepisu pozwalającego odnieść przepisy o sprostowaniu decyzji czy postanowień do tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy nie jest bowiem postanowieniem. Wskazuje poza tym, że sprostowanie treści tego tytułu przez organ egzekucyjny I instancji nastąpiło po upływie roku od jego wystawienia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawując kontrolę administracji publicznej w myśl przepisu art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonych decyzji bądź postanowień z przepisami prawa zarówno materialnego jak i regulującymi postępowanie.
Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego I instancji zostały wydane w toku postępowania egzekucyjnego. Zasady prowadzenia tego postępowania określone zostały w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze m.) Art. 18 tej ustawy zawiera odesłanie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w przypadkach, gdy przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 17 § 1 powołanej ustawy z 17 czerwca 1986r. stanowi, że rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego zapadają w formie postanowień.
W tym miejscy rozważyć należy jaki charakter w postępowaniu egzekucyjnym ma tytuł wykonawczy.
Zgodnie z art. 26 § 1 upsa wystawiony jest przez wierzyciela i skutkuje wszczęcie egzekucji. Tytuł wykonawczy jest wiec dokumentem urzędowym wszczynającym egzekucję administracyjną i określającym jej ramy. Tym samym nie ma on przymiotu aktu administracyjnego w rozumieniu art. 104 kpa i innymi słowy nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie kończy postępowania.
Podobny pogląd wyraził już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.X.1996 sygn. akt I SAB/Wr 1/96 oraz z dnia 30.X.1998r. sygn. akt I SA//Wr 1249/96. Jest on także prezentowany w komentarzu do Postępowania egzekucyjnego w administracji autorstwa prof. Romana Hausera, prof. Zbigniewa Leońskiego i dr Andrzeja Skoczylasa – wydanie 3 – 2005r. str. 96.
W konsekwencji skoro tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, w tym przypadku wystawianym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie można do niego stosować przepisów kpa traktujących o sprostowaniu błędów i omyłek tj. art. 113 kpa i wydawać postanowienia o sprostowaniu błędu pisarskiego.
Błąd w treści tytułu wykonawczego, który w myśl przepisu art. 29 w. w. ustawy z 17.VI.1966r. podlega kontroli organu egzekucyjnego w aspekcie jego formalnej prawidłowości, a więc pod kątem treści przepisu art. 27, określającego jaki element winien on zawierać, powinien być dostrzeżony w toku postępowania przewidzianego przepisem art. 29 § 1 i skutkować na podstawie § 2 tegoż artykułu zwrot tytułu wykonawczego do wierzyciela, a więc w niniejszej sprawie do komórki merytorycznej Urzędu Skarbowego, która go sporządziła działając w imieniu Naczelnika.
Z tego względu wydane przez organy obu instancji postanowienia w sprawie sprostowania błędu wydane zostały bez podstawy prawnej, wobec czego zgodnie z postanowieniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotknięte są wadą nieważności.
Wobec powyższego podzielając stanowisko strony skarżącej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Małecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI