I SA/Po 616/23

I SA/Po 616/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący/
Katarzyna Wolna-Kubicka
Michał Ilski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OSK 3043/23 - Wyrok NSA z 2024-04-11
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 1, art. 73 ust. 2, art. 73 ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 33 § 1, art. 33 § 2, art. 33 § 3, art. 33 § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: referent stażysta Adrian Piechota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi H. S., M. W., D. W., M. T., S. S., M. S., S. S., A. G., P. G., J. S., W. S., M. M., R. P., S. P., M. P., M. B., W. G., P. S., G. M., A. S., M. S., Z. L., A. B., T. S., J. M., B. M. na decyzję Wojewody z dnia 29 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta [...] wydaną w wyniku powtórnego rozpoznania sprawy decyzją z 14 listopada 2018 r., nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wyszczególnionych kwotach, na rzecz: H. S., M. W., D. W., M. T., S. S., M. S., S. S., A. G., P. G., J. S., W. S., M. M., R. P., S. P., M. P., M. B., W. L., R. M., J. M., W. M., J. Ś., A. Ś., W. G., P. S., G. M., A. S., M. S., Z. L., A. B., T. S., J. M., B. M. w łącznej kwocie [...]zł za utracone prawo własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz [...], obręb [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] Do wypłaty odszkodowania zobowiązano Prezydenta Miasta [...].
Ustalono, że Wojewoda decyzją z 09 maja 2016 r., nr [...] stwierdził, że część nieruchomości położonej w [...], stanowiącej fragment ul. [...], [...] oraz [...] – obejmującej m.in. działkę nr [...] (obr. [...], ark mapy [...] o pow. 0,3154 ha zapisanej w KW nr [...] stała się z mocy prawa własnością M. G., jako grunt zajęty pod drogę publiczną – gminną.
J. M. 27 czerwca 2000 r. złożyła wniosek o wykup działki przeznaczonej pod drogę o numerze [...], arkusz mapy [...], o pow. 0,3154 ha przeznaczonej pod drogę ulicę [...]. Wniosek ten został potraktowany jako zgłaszający roszczenie. Jednakże nie mógł on zostać rozpatrzony z uwagi na niezakończone postępowanie spadkowe i nieuregulowany stan prawny. W toku pierwszego postępowania odwoławczego ustalono, że Urząd Miasta [...] dysponuje również oryginałem wniosku W. L. z 30 grudnia 2005 r. W toku powtórnego postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał W. L. na okoliczność złożenia wniosku przez współwłaścicieli o wypłatę odszkodowania na ich rzecz za przejęcie działki nr [...]. Oświadczono, że zarówno J. M., jak W. L. działali również w imieniu pozostałych współwłaścicieli.
M. G. wniosło odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Miasta z wniosków J. M. oraz W. L. nie wynikało, że składane są one w imieniu pozostałych współwłaścicieli.
Wojewoda decyzją z 29 kwietnia 2019 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty z 14 listopada 2018 r. i orzekł:
1) o ustaleniu odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (arkusz mapy [...], obręb [...]), objętej KW nr [...] na rzecz: W. L. w kwocie [...]zł; R. M. w kwocie [...]zł; J. M. w kwocie [...]zł; W. M. w kwocie [...]zł; J. Ś. w kwocie [...]zł, A. Ś. w kwocie [...]zł;
2) zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wypłaty odszkodowania wskazanego w pkt 1 decyzji w terminie 14 dni od dnia jej wydania;
3) odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz pozostałych – byłych – współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości.
Wyjaśniono, że ustalony w art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm. – dalej w skrócie "p.w.u.r.a.p.") termin na zgłoszenie wniosku o wypłatę odszkodowania jest terminem prawa materialnego.
W sprawie zaistniała sytuacja, w której strony podnoszą, że zgłoszenie roszczenia przez J. M. i W. L. nastąpiło także w imieniu "pozostałych spadkobierców". Starosta przesłuchał W. L. na powyższą okoliczność i uznał, że ten, składając wniosek z 30 grudnia 2005 r., działał także w imieniu pozostałych osób.
W ocenie Wojewody powyższe stanowisko organu pierwszej instancji jest błędne. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli, jak też nie tamuje takiego postępowania fakt złożenia wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli. Wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym z wnioskiem o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności. Jest to samodzielne uprawnienie właściciela zmierzające do zaspokojenia przysługującego mu roszczenia odszkodowawczego. Nie istnieją przesłanki do uznania, że zgłoszenie wniosku przez jeden podmiot uprawniony wywołuje skutek dla pozostałych podmiotów w postaci zgłoszenia roszczenia. Stwierdzono również, że samo posiadanie pełnomocnictwa do reprezentowania innych osób nie jest równoznaczne ze złożeniem w ich imieniu wniosku. W ocenie organu odwoławczego z treści wniosku J. M. i W. L. nie wynika, by działali oni również w imieniu innych osób. Stwierdzono również, że brak jest jakichkolwiek dokumentów pozwalających przyjąć, że w chwili składania wniosku z 27 czerwca 2000 r., czy też z 30 grudnia 2005 r. J. M. i W. L. byli umocowani do działania w imieniu innych osób. Złożone w tym zakresie 22 października 2018 r. oświadczenie W. L., jak i oświadczenia pozostałych stron niniejszego postępowania złożone 31 października 2018 r. nie mogą zostać uznane za wiarygodne. Nie jest możliwe uznanie pełnomocnictw z 31 października 2018 r. za uzupełnienie czy też sprecyzowanie wniosków J. M. i W. L.. Tym samym nie można przyjąć, iż wnioskodawcy dokonali wówczas wskazanej czynności prawnej działając w imieniu własnym, jak i w imieniu wymienionych osób. Zdaniem Wojewody pozostali (byli) współwłaściciele wniosek o ustalenie odszkodowania złożyli dopiero 23 września 2016 r., 11 października 2016 r. i 5 kwietnia 2017 r., a więc już po upływie ustawowego terminu przewidzianego do jego złożenia, co winno skutkować odmową ustalenia odszkodowania na ich rzecz. W konsekwencji uznano, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania prawidłowo złożyli wyłącznie J. M. (c. W. i A.) oraz W. L. – którzy byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości odpowiednio w [...] części oraz [...] części. Odszkodowanie przysługuje zatem W. L. oraz spadkobiercom po J. M., tj. R. M. (dziedziczy w [...]), J. M. (dziedziczy w [...]), W. M. (dziedziczy w [...]), J. Ś. (dziedziczy w [...]) i A. Ś. (dziedziczy w [...]).
H. S., M. W., D. W., M. T., S. S., M. K., S. K., A. G., P. G., J. S., W. S., M. M., R. P., S. P., M. P., M. B., W. G., P. S., G. M., A. S., M. S., Z. L., A. B., T. S., J. M., B. M., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli skargę na omówioną powyżej decyzję Wojewody z 29 kwietnia 2019 r. w zakresie jej pkt 3.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o przeprowadzenie dowodów z pisma W. L., decyzji Urzędu Miejskiego [...] z 14 maja 2003 r., [...] na okoliczność skuteczności złożenia wniosków o odszkodowanie przez pozostałych współwłaścicieli, reprezentacji przez W. L. pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- błędne ustalenie stanu faktycznego przez nieuwzględnienie okoliczności, że podejmowane przez W. L. działania faktyczne oraz czynności procesowe, w tym złożenie przez niego wniosku z 30 grudnia 2005 r., były podejmowane w imieniu własnym oraz pozostałych współwłaścicieli, co skutkowało błędnym przyjęciem, że podejmowane czynności przez W. L. nie odniosły skutku wobec pozostałych współwłaścicieli, i tym samym złożony wniosek z 30 grudnia 2015 r. nie zainicjował także postępowania o odszkodowanie na rzecz pozostałych współwłaścicieli;
- błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że współwłaściciele nieruchomości nie zgłosili roszczeń o odszkodowanie, podczas gdy z pisma UMG z 26 stycznia 2006 r. wynika, że współwłaściciele taki wniosek złożyli, co skutkowało błędnym przyjęciem, że za wyjątkiem W. L. oraz J. M. w ogóle nie były podejmowane żadne czynności przez pozostałych współwłaścicieli, osobiście czy za pośrednictwem W. L., zmierzające do uzyskania odszkodowania;
- błędne ustalenie stanu faktycznego przez pominięcie okoliczności naruszenia w toku postępowania administracyjnego wywołanego zgłoszeniem roszczenia odszkodowawczego za przejętą drogę przez UMG art. 8, art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."), co skutkowało błędnym przyjęciem, że postawa urzędników UMG sprowadzająca się do błędnego i niedostatecznego poinformowania strony o okolicznościach mających istotny wpływ na jej prawa lub obowiązki nie wpłynęła na przebieg niniejszego postępowania;
- naruszenie przepisów postępowania: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 78 w zw. z art. 80, art. 81a, art. 107 § 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedokonanie pełnej oceny dowodów, w tym zeznań W. L.; brak oceny zebranego materiału dowodowego pod kątem rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego, a nadto przez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, oparcie swego rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
WSA w Poznaniu wyrokiem z 26 września 2019 r., IV SA/Po 529/19 uchylił zaskarżoną decyzję w części obejmującej jej pkt 3.
Nie podzielono stanowiska Wojewody o braku wiarygodności zeznań W. L.. W związku z powyższym nie podzielono również stanowiska o braku wiarygodnych dowodów potwierdzających, że J. M. i W. L. w chwili składania wniosków o odszkodowanie działali także w imieniu pozostałych współwłaścicieli. Za dowód tego rodzaju uznano ww. wyjaśnienia W. L., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wyjaśnienia te nie są sprzeczne z żadnym z dowodów zebranych w sprawie, w tym z treścią samych wniosków J. M. i W. L. o odszkodowanie, które wbrew stanowisku organu, nie są na tyle jednoznaczne, iżby wykluczały działanie wnioskodawców przy tej czynności także w imieniu pozostałych (byłych) współwłaścicieli – ani nie nasuwają innych istotnych wątpliwości co do ich wiarygodności. Uznano również, że dowód z zeznań W. L. koresponduje z innymi dowodami (dokumentami) zgromadzonymi w sprawie, a także z złożonymi oświadczeniami pozostałych (byłych) współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców. W ocenie Sądu materiał zgromadzony w sprawie pozwalał uznać za niewątpliwe, że z wnioskami o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] wystąpili w przepisanym okresie nie tylko J. M. i W. L., ale że wolę ubiegania się o to odszkodowanie zamanifestowali w dostatecznie relewantny sposób – osobiście lub za pośrednictwem ww. osób – także inni (byli) współwłaściciele lub ich spadkobiercy.
Wojewoda jak i M. G. wywiedli skargi kasacyjne od wskazanego powyżej wyroku tutejszego Sądu.
NSA wyrokiem z 24 maja 2023 r., I OSK 3384/19 uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Stwierdzono, że M. G. uznano za uczestnika postępowania już po wyroku Sądu pierwszej instancji. Nie budzi przy tym wątpliwości, że wskazany uczestnik miał prawo uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym w obu instancjach. Tymczasem sąd pierwszej instancji ograniczył się do zarządzenia nakazującego doręczyć temu uczestnikowi odpis wyroku wraz z uzasadnieniem z pouczeniem o skardze kasacyjnej i prawie pomocy. W realiach kontrolowanej sprawy M. G. pozbawione zostało wskutek błędnego działania sądu wojewódzkiego prawa do ustosunkowania się wobec zarzutów skargi, skoro odpisu tej skargi nie doręczono temu organowi, jak również zajęcia stanowiska przed sądem pierwszej instancji. Stwierdzono również, że w tego rodzaju okolicznościach NSA nie mógł rozpoznać zarzutów wyłuszczonych w skargach kasacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie Wojewody w realiach niniejszej sprawy należało przyjąć, że wniosek J. M. z 27 czerwca 2000 r. jak i wniosek W. L. z 30 grudnia 2005 r. zostały złożone jedynie w imieniu tych osób a nie wszystkich uprawnionych do odszkodowania. Skarżący kwestionują powyższe zapatrywanie organu.
Rację w sporze należało przyznać Wojewodzie.
Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem zaskarżenia jest jedynie pkt 3 zaskarżonej decyzji, w którym odmówiono ustalenia odszkodowania na rzecz skarżących. Z uwagi na powyższe poza zakresem kontroli Sądu pozostaje w szczególności kwestia prawidłowości ustalenia odszkodowania na rzecz osób wymienionych w pkt 1 zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 p.w.u.r.a.p. Zgodnie z tym przepisem, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (ust. 1). Odszkodowanie wypłaca gmina – w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg (ust. 2). W świetle art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Termin, o którym mowa w art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. jest terminem prawa materialnego. Jest to termin zawity, który nie podlega przywróceniu. W konsekwencji zgłoszenia wniosku o odszkodowanie po upływie okresu trwającego od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. powoduje, że roszczenie o odszkodowanie wygasa.
W realiach niniejszej sprawy podkreślić również należy, że z art. 73 ust. 1 i 4 p.w.u.r.a.p. wynika, iż z dniem 31 grudnia 1998 r. dotychczasowy właściciel bądź współwłaściciele tracą przysługujące im prawo własności. Wygasa zatem między współwłaścicielami więź materialnoprawna, którą do tej pory kształtowały przepisy regulujące obowiązki i prawa współwłaścicieli. Odtąd każdemu z byłych współwłaścicieli przysługuje własne roszczenie o odszkodowanie, odpowiadające jego dotychczasowemu udziałowi we własności nieruchomości. Co istotne, roszczenie to znajduje podstawę prawną w art. 73 p.w.u.r.a.p., a nie w przepisach regulujących współwłasność. Oznacza to, że roszczeń odszkodowawczych jest tyle, ilu było współwłaścicieli. Każdy z nich może zatem w różnym czasie dochodzić zaspokojenia swojego roszczenia. Ustawowy termin do wystąpienia o odszkodowanie biegnie indywidualnie dla każdego z byłych współwłaścicieli i bezskuteczny upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia tylko tego eks-współwłaściciela, który w zakreślonym terminie nie wystąpił z wnioskiem.
W sprawie powstającej na tle przepisów art. 73 p.w.u.r.a.p. nie zachodzi więc tzw. współuczestnictwo materialne łączne (por. T. Woś [w:] Postępowanie administracyjne, pod red. T. Wosia, W. 2015, s. 165-166), które implikowałoby obligatoryjny udział w postępowaniu jurysdykcyjnym wszystkich (byłych) współwłaścicieli odnośnej nieruchomości lub ich następców prawnych. Każdy z eks-współwłaścicieli ma bowiem osobne uprawnienie do dochodzenia określonej części roszczenia.
W konsekwencji kluczową kwestią jest ustalenie czy dwoje ze współwłaścicieli, którzy bezspornie złożyli wnioski o odszkodowanie przed 31 grudnia 2005 r. dokonali tej czynności wyłącznie w imieniu własnym czy też czynności tej dokonano również w imieniu pozostałych byłych współwłaścicieli lub ich spadkobierców.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę treść wniosku J. M. z 27 czerwca 2000 r. oraz wniosku W. L. z 30 grudnia 2005 r. nie pozwala na uznanie, że wnioski te złożono nie tylko w imieniu wskazanych osób lecz również w imieniu skarżących. W treści wskazanych wniosków nie zawarto jakichkolwiek sformułowań pozwalających na przyjęcie, że złożono je w imieniu więcej niż jednej osoby. W nagłówku pisma z 27 czerwca 2000 r. wskazano jedynie na J. M.. Również tylko podpis tej osoby został złożony na omawianym piśmie. Analogicznie w nagłówku pisma z 30 grudnia 2005 r. wskazano wyłącznie W. L.. Również wyłącznie podpis tej osoby został złożony na wskazanym ostatnio piśmie. Formułując prośbę i wniosek o wykup działki posłużono się liczbą pojedynczą.
Do omawianych wniosków nie dołączono jakichkolwiek dokumentów wskazujących na działanie ich autorów w imieniu większej liczby podmiotów. W szczególności do wniosków nie dołączono pełnomocnictw, z których wynikałaby kompetencja J. M. bądź W. L. do dokonywania jakichkolwiek czynności w imieniu innych osób.
W tym kontekście zwrócić należy uwagę na przepisy k.p.a. normujące instytucję pełnomocnika. Zgodnie z art. 33 § 1 wskazanego aktu, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Jak stanowi zaś art. 33 § 2 omawianej ustawy, pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Zgodnie z kolei z brzmieniem art. 33 § 3 k.p.a., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Jak stanowi z kolei art. 33 § 4 rozważanego aktu, w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.
Analiza przytoczonych regulacji prowadzi do wniosku, że ustawodawca sprecyzował sposób w jaki następuje ustanowienie pełnomocnika w ramach postępowania administracyjnego Ustanowienie to może nastąpić tylko w trybie postanowień art. 33 § 2 i 3 k.p.a. W konsekwencji ustanowienie pełnomocnika może nastąpić jedynie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa procesowego bądź też poprzez zgłoszenie pełnomocnictwa do protokołu. W orzecznictwie wskazuje się, że udzielenie pełnomocnictwa następuje poprzez złożenie jednostronnego oświadczenia woli, które nie odnosi z tą chwilą skutku procesowego, chyba że jest złożone do protokołu sporządzanego przez organ prowadzący postępowanie. Do wywołania takiego skutku konieczne jest ujawnienie wskazanego oświadczenia organowi procesowemu [por.: uchwała NSA z 25 kwietnia 2022 r., II FPS 1/22]. Forma zawiadomienia jest dowolna, ale musi jemu towarzyszyć przedłożenie organowi udzielonego pełnomocnictwa. Bez tej czynności faktycznej pełnomocnictwo nie wywołuje jakichkolwiek skutków prawnych związanych z reprezentacją strony [por. uchwała NSA z 29 maja 2023 r., I FPS 2/23]. Ustanowienie pełnomocnika procesowego nie może następować w innej formie niż wprost przewidziana rozważanymi regulacjami. W szczególności brak jest możliwości uznania za pełnomocnika osoby, która w toku przesłuchania jedynie powołuje się działanie w cudzym imieniu bez przedłożenia potwierdzającego ten fakt dokumentu. Brak jest również możliwości skutecznego wywodzenia istnienia stosunku pełnomocnictwa z treści wystosowywanej przez organ do stron korespondencji. To strony postępowania administracyjnego nie zaś organ decydują o skorzystaniu z uprawnienia do ustanowienia pełnomocnika. W konsekwencji zamierzonego rezultatu nie mogą wywrzeć argumenty skargi odwołujące się do m. in. do pisma organu pierwszej instancji z 26 stycznia 2006 r. W razie niedołączenia pełnomocnictwa i braku oświadczenia podpisującego wniosek o działaniu w imieniu innej osoby, organ administracji nie może domniemywać, że podpisujący wniosek działa jako pełnomocnik. Nie ma też podstaw prawnych do tego, by wobec barku wskazania przez podpisującego wniosek, że działa on w cudzym imieniu, organ z urzędu prowadził ustalenia, czy podpisujący wniosek działa w imieniu własnym, czy jako pełnomocnik [tak: wyrok NSA z 25 stycznia 2022 r., II GSK 2669/21].
Konkludując tę część rozważań należy stwierdzić, że Wojewoda prawidłowo przyjął, iż wniosek J. M. z 27 czerwca 2000 r. jak i wniosek W. L. z 30 grudnia 2005 r. zostały złożone jedynie w imieniu tych osób a nie wszystkich uprawnionych do odszkodowania. W konsekwencji zamierzonego rezultatu nie mogą wywrzeć działania podejmowane w celu potwierdzenia pełnomocnictwa. Skuteczność owego potwierdzenia można by rozważać dopiero w sytuacji uznania, że wskazane wnioski zostało złożone nie tylko w imieniu J. M. i W. L. lecz również w imieniu pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości.
Za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi podnoszące "niedostateczne ustalenie faktów". W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone ustaleniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów. W szczególności Wojewoda dokonał prawidłowej oceny wniosków J. M. oraz W. L.. W sprawie nie występowały jakiekolwiek niedające się usunąć wątpliwości faktyczne. Zaskarżona decyzja została również uzasadniona w sposób czyniący zadość wymogą art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności w sposób prawidłowy i przekonujący uzasadniono przyczyny, z powodu których uznano, że wnioski J. M. oraz W. L. zostały złożone jedynie w ich imieniu, a nie w imieniu wszystkich uprawnionych do odszkodowania. W tego rodzaju sytuacji nie sposób podzielić również zarzutów skargi wskazujących na naruszenie reguł ogólnych postępowania administracyjnego.
Oddalając wnioski dowodowe skarżących, Sąd kierował się brzmieniem art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu w sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy pozwalający na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnić również należy, że fakt działania w charakterze pełnomocnika w danym postępowaniu nie może być wywodzony z okoliczności mających miejsce w innych postępowaniach. Jak wynika z powyższych rozważań dla ustanowienia pełnomocnika w ramach danego postępowania administracyjnego konieczne jest złożenie do jego akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa procesowego bądź też wciągnięcie do protokołu oświadczenia mocodawcy o udzieleniu pełnomocnictwa.
Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi odpowiada prawu. Decyzja Wojewody stanowi rezultat prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Wydanie tego rozstrzygnięcia zostało poprzedzone prawidłowym przeprowadzeniem postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Wydaniu zaskarżonej decyzji nie towarzyszyło naruszenie reguł rządzących postępowaniem administracyjnym, w tym zasad ogólnych tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.