Orzeczenie · 2025-11-04

I SA/PO 612/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-11-04
NSApodatkoweŚredniawsa
kara porządkowaczynności sprawdzającedokumentacja księgowaCIT-8rachunek zysków i stratodpowiedzialność zarząduOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi J. P., Prezesa Zarządu E. Sp. z o.o., reprezentującego S. E. Sp. z o.o. Sp. k., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy karę porządkową w wysokości 2.000,00 zł. Kara została nałożona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego za utrudnianie czynności sprawdzających, polegające na nieprzedłożeniu brakującego dokumentu CIT-8 za 2021 r. oraz rachunku zysków i strat, a także na nieudzieleniu wymaganych wyjaśnień. Skarżący podnosił, że problemy z odzyskaniem dokumentów od poprzedniej kancelarii podatkowej, J. R., uniemożliwiły mu wywiązanie się z nałożonych obowiązków. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał jednak, że wezwania były zasadne, a skarżący nie wykazał usprawiedliwionych przyczyn niewykonania obowiązków, wskazując na ogólność i nieprecyzyjność przedstawionych wyjaśnień. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając, że obowiązek posiadania i odtworzenia dokumentacji spoczywa na zarządzie spółki, a powołanie się na problemy z poprzednim biurem rachunkowym nie zwalnia z odpowiedzialności, zwłaszcza gdy od zdarzenia minęło sporo czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, zważył, że postępowanie w przedmiocie uchylenia kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.) nie polega na ponownym badaniu zasadności nałożenia kary, lecz na ocenie, czy niewykonanie obowiązku było usprawiedliwione. Sąd uznał, że wyjaśnienia skarżącego dotyczące utraty dokumentacji były zbyt ogólne i nie zawierały dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności, a także nie wykazywały konkretnych działań podjętych w celu odtworzenia dokumentacji. Dodatkowo, sąd powołał się na wcześniejszą korespondencję wskazującą na różne wersje dotyczące posiadania dokumentacji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kary porządkowej w postępowaniu podatkowym, w szczególności zakresu badania zasadności wniosku o jej uchylenie oraz wymogów dowodowych w przypadku powoływania się na utratę dokumentacji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o uchylenie kary porządkowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa podatkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okoliczności związane z utratą dokumentacji księgowej przez spółkę i problemami z jej odzyskaniem od poprzedniej kancelarii podatkowej mogą stanowić usprawiedliwienie dla niewywiązania się z wezwania organu podatkowego do przedłożenia dokumentów i udzielenia wyjaśnień, uzasadniające uchylenie nałożonej kary porządkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyjaśnienia skarżącego dotyczące utraty dokumentacji były zbyt ogólne, nie zawierały dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności ani nie wykazywały konkretnych działań podjętych w celu odtworzenia dokumentacji, co nie stanowiło usprawiedliwienia dla niewykonania obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał obiektywnych przeszkód uniemożliwiających spełnienie wezwania organu podatkowego. Przedstawione wyjaśnienia były ogólnikowe, nie poparte dowodami, a powoływanie się na problemy z poprzednią kancelarią podatkową nie było wystarczające do uchylenia kary porządkowej, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej korespondencji wskazującej na różne stany faktyczne dotyczące posiadania dokumentacji.

Jaka jest natura i zakres postępowania w przedmiocie uchylenia kary porządkowej na podstawie art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postępowanie w przedmiocie uchylenia kary porządkowej nie polega na ponownym badaniu zasadności nałożenia kary, lecz na ocenie, czy niewykonanie obowiązku, które stanowiło podstawę nałożenia kary, było usprawiedliwione.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wniosek o uchylenie kary porządkowej nie służy do kwestionowania zasadności jej nałożenia ani zaprzeczania samemu niewykonaniu obowiązków. Strona domagająca się uchylenia kary musi powoływać się na okoliczności usprawiedliwiające jej niewykonanie, a nie na zarzuty przeciwko samemu nałożeniu kary.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy karę porządkową.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 262 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 262 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące niemożności przedłożenia dokumentów i wyjaśnień z powodu problemów z odzyskaniem ich od poprzedniej kancelarii podatkowej. • Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia art. 262 § 1 O.p. poprzez uznanie, że bezzasadnie nie dokonał w terminie złożenia wyjaśnień i dokumentów. • Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 262 § 6 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego uchylenia kary porządkowej, mimo przedstawienia usprawiedliwionych powodów niewykonania obowiązków.

Godne uwagi sformułowania

kara porządkowa jest sankcją administracyjną służącą zdyscyplinowaniu uczestników postępowania • uchylanie się od obowiązków procesowych jest z jednej strony dotkliwe dla organów podatkowych i dezorganizuje ich pracę, a z drugiej strony prowadzi do przewlekłości postępowania podatkowego • w postępowaniu w sprawie nałożenia kary porządkowej ustawodawca przewidział dwa odrębne środki "odwoławcze", tj. tryb zażaleniowy (art. 262 § 5 O.p.) oraz wniosek o uchylenie kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.) • Domagając się uchylenia kary porządkowej na podstawie art. 262 § 6 O.p. ukarany nie może dążyć do wykazania niezasadności nałożonej na niego kary w momencie jej wymierzenia. Nie może również zaprzeczać samemu niewykonaniu obowiązków, za które kara została nałożona. • Rozpatrując wniosek złożony w trybie art. 262 § 6 O.p. nie bada się zasadności nałożenia kary porządkowej, a weryfikuje się jedynie to czy niewywiązanie się z obowiązków leżących u podstaw jej nałożenia było usprawiedliwione.

Skład orzekający

Barbara Rennert

przewodniczący

Małgorzata Bejgerowska

członek

Michał Ilski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kary porządkowej w postępowaniu podatkowym, w szczególności zakresu badania zasadności wniosku o jej uchylenie oraz wymogów dowodowych w przypadku powoływania się na utratę dokumentacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o uchylenie kary porządkowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o karach porządkowych w kontekście utraty dokumentacji księgowej, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Wyjaśnia też istotne różnice między trybem zażaleniowym a wnioskiem o uchylenie kary.

Utrata dokumentów księgowych – czy to zawsze wystarczy, by uniknąć kary porządkowej? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst