I SA/Po 612/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-04-14
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnepostępowanie zabezpieczająceskarga na czynność egzekucyjnąrachunek bankowyzajęciezarządzenie zabezpieczeniaprawo administracyjnepodatki

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na czynność zabezpieczającą zajęcia rachunku bankowego, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwości zarządzeń zabezpieczenia powinny być podnoszone w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a nie skargi na czynność zabezpieczającą.

Skarżący M.A. wniósł skargę na czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia rachunku bankowego, zarzucając wadliwość wcześniejszych zarządzeń zabezpieczenia. Organy administracji skarbowej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skarga na czynność zabezpieczającą ma charakter subsydiarny i nie może być wykorzystywana do kwestionowania dopuszczalności samego zabezpieczenia, jeśli istnieją inne środki prawne, takie jak zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące wadliwości zarządzeń zabezpieczenia były już przedmiotem odrębnego postępowania w trybie zarzutów.

Sprawa dotyczyła skargi M.A. na czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia rachunku bankowego, dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. Skarżący podnosił, że zajęcie było wadliwe, ponieważ opierało się na nieprawidłowo wystawionych i doręczonych zarządzeniach zabezpieczenia. Organy administracji skarbowej, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, oddaliły skargę, wskazując, że kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia z powodu wadliwości zarządzeń powinno być przedmiotem zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, a nie skargi na czynność zabezpieczającą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, podzielił stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne (w tym zabezpieczające) ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana, gdy istnieją inne środki prawne, takie jak zarzuty. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości zarządzeń zabezpieczenia były już wnoszone przez skarżącego i były rozpoznawane w odrębnych postępowaniach. Sąd uznał, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało prawidłowo doręczone i zawierało wszystkie wymagane elementy. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienia za zgodne z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność zabezpieczającą ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana, gdy istnieją inne środki prawne, takie jak zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, do kwestionowania dopuszczalności zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wadliwości zarządzeń zabezpieczenia powinny być podnoszone w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a nie w ramach skargi na czynność zabezpieczającą, która służy do kwestionowania jedynie czynności wykonawczych organu egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 80 § 1-3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 19

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 156 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 124 § 1-2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 119 § pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 120

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzk § ust. 2

Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynność zabezpieczającą jest subsydiarna i nie może być stosowana do kwestionowania dopuszczalności zabezpieczenia, jeśli istnieją inne środki prawne (np. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej). Zarzuty dotyczące wadliwości zarządzeń zabezpieczenia powinny być podnoszone w trybie zarzutów, a nie skargi na czynność zabezpieczającą. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało prawidłowo doręczone i zawierało wymagane elementy.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia z powodu nieprawidłowo wystawionych i doręczonych zarządzeń zabezpieczenia w ramach skargi na czynność zabezpieczającą. Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynności egzekucyjne [...] ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym skarga [...] nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych [...] w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Wolna-Kubicka

sędzia

Izabela Kucznerowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na czynność egzekucyjną/zabezpieczającą oraz zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i relacji między skargą na czynność egzekucyjną a zarzutami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Kiedy skarga na zajęcie rachunku bankowego nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice ochrony prawnej w egzekucji administracyjnej.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 612/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz
Katarzyna Wolna-Kubicka
Waldemar Inerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 4603/21 - Wyrok NSA z 2022-07-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 1a pkt 19, art. 33 par. 1, art. 54 par. 1, art. 80 par. 1-3, art. 156 par. 1, art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 124 par. 1-2,  art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 4, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2020r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. , działając jako wierzyciel, wystawił wobec M. A. (dalej jako: "zobowiązany" lub "skarżący") zarządzenia zabezpieczenia z [...] grudnia 2018 r., nr [...] i [...], obejmujące przyszłe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. oraz od stycznia do czerwca 2016 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł plus należne odsetki za zwłokę naliczone do dnia wydania decyzji o zabezpieczeniu. Wskazane zarządzenia zabezpieczenia zostały przekazane do realizacji organowi egzekucyjnemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P.
Pismami z [...] lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. skierował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez X Bank S.A., B. S.A., C. Bank [...] S.A., D. Bank S.A. oraz E. Bank [...] S.A. Odpisy zawiadomień o zajęciu wraz z odpisami ww. zarządzeń zabezpieczenia doręczono zobowiązanemu [...] lutego 2019 r.
Pismem z [...] marca 2019 r. zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego – zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez C. Bank [...] S.A. Zobowiązany zarzucił organowi naruszenie art. 80 § 1 - § 3 w zw. z art. 164 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. – w skrócie: "u.p.e.a.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wniósł o uchylenie dokonanego zajęcia zabezpieczającego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z [...] marca 2020 r., nr [...], oddalił powyższą skargę.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. (w niniejszej sprawie na czynności zabezpieczające), może być wnoszona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym. Ponadto organ zaznaczył, że skarga z art. 54 u.p.e.a. przysługuje wyłącznie w sytuacji gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia. Zdaniem organu, podnoszone przez zobowiązanego okoliczności nie mogą stanowić skutecznej podstawy do zakwestionowania zaskarżonej czynności zabezpieczającej. W tym kontekście organ podkreślił, że kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia (z uwagi na nieprawidłowo wystawione i doręczone zarządzenia zabezpieczenia) w oparciu o ww. zarządzenia zabezpieczenia oraz niespełnienie przez nie wymagań określonych w art. 156 § 1 u.p.e.a. są okolicznościami, które mogły stanowić podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. Organ zaznaczył przy tym, że takowe zarzuty dotyczące postępowania zabezpieczającego zobowiązany wniósł i zostały one rozpoznane w innym postępowaniu.
W konkluzji organ stwierdził, że nie dopatrzył się uchybień formalnych w zaskarżonej czynności zabezpieczającej, a w związku z tym brak było podstaw do uchylenia dokonanej czynności.
Pismem z [...] kwietnia 2020 r. zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 80 §1 - § 3, art. 166b i art. 32a u.p.e.a., art. 15zzk ust. 2 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), a także art. 124 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, a sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zabezpieczających). W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona czynność zabezpieczająca została dokonana prawidłowo. Zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 80 § 1 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. Druk zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. 2018 r. poz. 1804 ze zm. – w skrócie: "rozporządzenie MF") i zawiera wszystkie wymagane wezwania oraz pouczenia, o których mowa w art. 80 u.p.e.a. Ponadto organ wskazał, że zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (w dniu [...] lutego 2019 r.), jak i zobowiązanemu (w dniu [...] lutego 2019 r.).
W skardze z [...] września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. A., reprezentowany przez ojca, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 166b u.p.e.a.,
2. art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 80 § 1 - § 3, art. 166b i art. 32a u.p.e.a.,
3. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
W argumentacji skargi skarżący stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w skardze na czynności zabezpieczające nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W związku z powyższym uznał, że wynik niniejszej sprawy jest ściśle związany ze sposobem rozpatrzenia innych spraw. Następnie skarżący szczegółowo opisał liczne inne postępowania podatkowe, egzekucyjne, zabezpieczające i sądowe. W przekonaniu skarżącego, jeżeli w obrocie prawnym brak jest prawidłowo wystawionych i doręczonych zarządzeń zabezpieczenia, wskazanych w treści zaskarżonego zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego, to wadliwe są również wszystkie zastosowane środki zabezpieczające, w tym zaskarżone obecnie zajęcie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnioną skargę na czynność zabezpieczającą - zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego prowadzonego przez C. Bank [...] S.A.
Zdaniem skarżącego, zaskarżona czynność zabezpieczająca jest niezgodna z prawem albowiem dokonane zajęcie zabezpieczające było poprzedzone nieprawidłowo wystawionymi i doręczonymi skarżącemu zarządzeniami zabezpieczenia.
Według przeciwnego poglądu organu, zaskarżona czynność zabezpieczająca była wykonana prawidłowo, a wniesiona na nią skarga jest bezpodstawna, gdyż kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia z uwagi na nieprawidłowo wystawione i doręczone zarządzenia zabezpieczenia oraz niespełnienie przez te zarządzenia zabezpieczenia wymagań określonych w art. 156 § 1 u.p.e.a. są okolicznościami, które mogły stanowić podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego w trybie art. 33 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a., a nie skargi na czynność zabezpieczającą na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a.
W ocenie Sądu, rację w sporze należy przyznać organom egzekucyjnym, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że postępowanie zabezpieczające jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, którego celem jest ochrona interesów wierzyciela poprzez stworzenie gwarancji, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania określonego obowiązku. Ma ono, co do zasady, charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego i toczy się jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d u.p.e.a.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4).
W realiach rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem skarga unormowana w art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na czynności organu egzekucyjnego o charakterze wykonawczym, faktycznym, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, czy - w szerszym ujęciu - ochrony prawnej.
Ponadto za utrwalony w judykaturze należy uznać pogląd prawny, zgodnie z którym, z uwagi na zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie może obejmować zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2555/10).
Z poczynionych powyżej uwag jednoznacznie zatem wynika, że skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania, a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w u.p.e.a., jak zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jeżeli z uwagi na stadium postępowania egzekucyjnego nie przysługuje dłużnikowi środek zaskarżenia w postaci zarzutów (środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego - zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11).
Przedmiotem skargi wnoszonej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ponadto podkreślić należy,
że z zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia wynika, że system środków ochrony prawnej został ukształtowany w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyrok NSA z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).
Zaakcentowania wymaga, że powyższe uwagi dotyczące skargi na czynności egzekucyjne mają również odpowiednie zastosowanie do skargi na czynności zabezpieczające ze względu na treść art. 166b u.p.e.a. Zgodnie z art. 1a pkt 19 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o zajęciu zabezpieczającym - rozumie się przez to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 745/19).
Wychodząc z powyższych założeń Sąd zauważa, że skarżący w ramach skargi na czynność zabezpieczającą – zajęcie zabezpieczające wierzytelności z rachunku bankowego skarżącego prowadzonego przez C. Bank [...] S.A. w istocie kwestionuje prawidłowość wystawionych i doręczonych jemu zarządzeń zabezpieczenia z uwagi na fakt, że wymienione w ich treści decyzje zabezpieczające nie zostały skutecznie doręczone skarżącemu, a w związku z tym – zdaniem skarżącego - nie było dopuszczalne wszczęcie postępowania zabezpieczającego. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, skarga na czynności egzekucyjne (skarga na czynność zabezpieczającą) ma charakter subsydiarny i komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, w szczególności np. zarzuty. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że kwestionowanie dopuszczalności zabezpieczenia z uwagi na nieprawidłowo wystawione i doręczone zarządzenia zabezpieczenia oraz niespełnienie przez nie wymagań określonych w art. 156 § 1 u.p.e.a. są okolicznościami, które mogły stanowić podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. Co istotne, i co trafnie podkreśliły organy obu instancji, takowe zarzuty dotyczące postępowania zabezpieczającego prowadzonego w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z [...] grudnia 2018 r. skarżący wniósł pismami z [...] marca 2019 r. Zarzuty te zostały rozpoznane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. postanowieniami z [...] listopada 2019 r. o nr [...] oraz [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniami z [...] lutego 2020 r. o nr [...] i [...], po rozpoznaniu zażaleń skarżącego, utrzymał w mocy ww. postanowienia organu I instancji. Ponadto należy zaznaczyć, że skarżący w toku innych postępowań administracyjnych, a następnie sądowoadministracyjnych zaskarżył także decyzje zabezpieczające, w oparciu o które zostały wystawione ww. zarządzenia zabezpieczenia.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie mogły odnieść zamierzonego skutku w toku postępowania wywołanego skargą na czynność zabezpieczającą w trybie art. 54 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a.
Ponadto skarżący zarzucił, że zajęcie zabezpieczające nastąpiło z naruszeniem art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 80 § 1 - § 3 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 80 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3).
Natomiast art. 164 § 4 u.p.e.a. stanowi, że do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.
W celu dokonania zajęcia zabezpieczającego organ egzekucyjny wykorzystał druk zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu MF.
W ocenie Sądu, doręczone skarżącemu zawiadomienie zawierało wszystkie elementy wymagane treścią art. 80 u.p.e.a. Ponadto należy zaznaczyć, że zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (w dniu [...] lutego 2019 r.), jak i skarżącemu (w dniu [...] lutego 2019 r.). Tym samym za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 80 § 1 - § 3 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały także podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Odnosząc się do tych zarzutów Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienia zawierały wszelkie elementy składowe wymagane przez art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. Z kolei brak naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wynikał z dokonania prawidłowej oceny rozstrzygnięcia organu I instancji i utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.
W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał za niezasadną skargę na dokonaną czynność zabezpieczającą. Zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, albowiem przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę