I SA/Po 603/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając, że umorzenie kredytu hipotecznego nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli hipoteka nie została wpisana do księgi wieczystej.
Skarżący domagał się zwolnienia z podatku dochodowego od umorzonej kwoty kredytu hipotecznego, powołując się na rozporządzenie Ministra Finansów z 2022 r. Argumentował, że kredyt był zabezpieczony hipoteką zgodnie z umową, mimo braku wpisu w księdze wieczystej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił zwolnienia, wskazując, że wpis hipoteki do księgi wieczystej jest warunkiem koniecznym. WSA w Poznaniu przyznał rację organowi, oddalając skargę i podkreślając, że brak wpisu hipoteki uniemożliwia skorzystanie z przewidzianego rozporządzeniem zaniechania poboru podatku.
Sprawa dotyczyła skargi podatnika A. A. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała, że umorzenie kwoty kredytu hipotecznego w wysokości 187.547,54 zł nie korzysta ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Skarżący argumentował, że spełnił warunki rozporządzenia, ponieważ kredyt był zabezpieczony hipoteką zgodnie z umową z 2006 r., a brak wpisu hipoteki do księgi wieczystej był wynikiem zaniechania banku. Dyrektor KIS odmówił zastosowania rozporządzenia, twierdząc, że warunkiem koniecznym jest wpis hipoteki do księgi wieczystej, co wynika z art. 67 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, kredyt musi być "zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości", co oznacza, że wpis hipoteki do księgi wieczystej jest czynnością konstytutywną, a samo postanowienie umowne nie jest wystarczające. Sąd oddalił również wniosek dowodowy skarżącego o dopuszczenie umowy kredytowej jako dowodu, wskazując na specyfikę postępowania interpretacyjnego, gdzie organ jest związany stanem faktycznym przedstawionym we wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie kredytu hipotecznego nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli hipoteka nie została wpisana do księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że warunek "zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości" zawarty w rozporządzeniu Ministra Finansów wymaga faktycznego wpisu hipoteki do księgi wieczystej, co wynika z art. 67 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Samo postanowienie umowne o ustanowieniu hipoteki nie jest wystarczające do powstania tego zabezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.k.w.h. art. 67
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej.
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Umorzenie długu przez bank stanowi dla dłużnika nieodpłatne świadczenie, będące przychodem.
rozporządzenie MF art. 1 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe
Zaniechanie poboru podatku dotyczy umorzonych kwot kredytu mieszkaniowego, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów.
rozporządzenie MF art. 3 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe
Kredyt mieszkaniowy musi być zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości, prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 65
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 20 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis hipoteki do księgi wieczystej jest warunkiem koniecznym do uznania kredytu za zabezpieczony hipoteką w rozumieniu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
Odrzucone argumenty
Kredyt zabezpieczony hipoteką zgodnie z umową, nawet bez wpisu do księgi wieczystej, spełnia warunki rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. do zaniechania poboru podatku.
Godne uwagi sformułowania
Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Słowo "zabezpieczony" odnosi się do czynności, która miała miejsce, została dokonana w przeszłości.
Skład orzekający
Katarzyna Nikodem
przewodniczący
Michał Ilski
sprawozdawca
Barbara Rennert
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu wpisu hipoteki do księgi wieczystej jako warunku skorzystania z ulgi podatkowej związanej z umorzeniem kredytu hipotecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia kredytu hipotecznego i zastosowania rozporządzenia Ministra Finansów z 2022 r. Wymaga analizy konkretnych zapisów umowy i stanu prawnego nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z kredytami hipotecznymi i ulgami podatkowymi, które może mieć znaczenie dla wielu osób posiadających kredyty hipoteczne.
“Umorzenie kredytu hipotecznego a podatek: czy brak wpisu hipoteki do księgi wieczystej pozbawi Cię ulgi?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 603/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-11-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Rennert Katarzyna Nikodem /przewodniczący/ Michał Ilski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 341 art. 65, art. 67, Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j.) Dz.U. 2025 poz 163 art. 11 ust. 1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 102 § 1 -3, Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Dz.U. 2024 poz 935 art. 57a , art. 106 § 3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Uzasadnienie A. A. (dalej zwany również wnioskodawcą lub skarżącym) pismem z 25 kwietnia 2025 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Przedstawiając opis stanu faktycznego skarżący podał, że 30 października 2024 r. zawarł ugodę sądową z bankiem [...], z którym łączyła go umowa kredytu budowlano-hipotecznego nr [...] z 4 lipca 2006 r. Na jej podstawie bank umorzył zadłużenie skarżącego w łącznej kwocie 187.547,54 zł. Do ugody zostało dołączone oświadczenie o zaciągnięciu kredytu na cele mieszkaniowe oraz korzystaniu z zaniechania poboru podatku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Zgodnie z tym rozporządzeniem skarżący spełniał warunki do zaniechania poboru podatku dochodowego. Bank w związku z tym faktem miał nie wystawiać PIT-11. Pomimo powyższego wnioskodawca otrzymał PIT-11, który został przesłany do Urzędu Skarbowego P. . Jak dowiedział się skarżący z informacji z banku powodem tego stanu rzeczy był fakt, że hipoteka nie figurowała w księdze wieczystej. Zaznaczono, że rozporządzenie nie wymaga wpisu hipoteki, a jedynie zabezpieczenia w postaci hipoteki na nieruchomości. Bez wątpienia kredyt został taką hipoteką zabezpieczony, co wynika wprost z § 7 umowy kredytowej, w której wskazano, że prawne zabezpieczenie spłaty udzielonego kredytu stanowi wpisana na pierwszym miejscu hipoteka zwykła w wysokości 81.524,00 CHF (...) na finansowanej nieruchomości położonej w miejscowości P., os. [...]. Okoliczność, że hipoteka ta nie została przez bank zgłoszona nie ma znaczenia, bowiem rozporządzenie tego nie wymaga. W tej sytuacji i wobec faktu, że skarżący otrzymał wezwanie do zapłaty podatku, wnioskodawca zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji indywidualnej. Skarżący sformułował pytanie czy w zaistniałej sytuacji, tzn. gdy kredyt był zabezpieczony hipoteką, a hipoteka ta nie została jedynie wpisana do księgi wieczystej, ma obowiązek zapłaty podatku? W ocenie wnioskodawcy nie powinien być on obciążony podatkiem dochodowym. Spełnił bowiem kryteria przewidziane rozporządzeniem z 11 marca 2022 r. Kredyt w myśl postanowień umownych został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości, a hipoteka ta nie została na skutek zaniechania banku wpisana do księgi wieczystej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 17 czerwca 2025 r., nr [...] uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji odwołano się m.in. do instytucji kredytu uregulowanej przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm. – dalej w skrócie: "p.b."), instytucji zwolnienia z długu i definicji ugody uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. – dalej w skrócie: "k.c."), a także postanowień ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 341– dalej w skrócie: "u.k.w.h."). Zaznaczono, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe. Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm. – dalej w skrócie: "ustawa o PDOF"). Nie zgodzono się z twierdzeniem wnioskodawcy, że spełnił wszystkie kryteria przewidziane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm. – dalej w skrócie: "rozporządzenie MF"). Organ zaznaczył, że § 3 ust. 1 pkt 2 tego aktu odnosi się do kredytu, który "został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości (...)". O kredycie zabezpieczonym w postaci hipoteki możemy natomiast mówić dopiero wtedy, gdy został dokonany stosowny wpis w księdze wieczystej. Złożenie oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, a tym bardziej stwierdzenie w umowie kredytowej, że zabezpieczeniem będzie hipoteka, nie oznacza, że kredyt mieszkaniowy został już zabezpieczony w ten sposób. Warunkiem wynikającym z przepisu jest to, aby kredyt został zabezpieczony hipotecznie (tj. na podstawie stosownego wpisu w księdze). W analizowanej sprawie pomimo, że umowa przewidywała zabezpieczenie kredytu hipoteką, nie doszło do takiego zabezpieczenia, nie sposób więc uznać, że umowa kredytowa, którą skarżący zawarł w 2006 r. spełnia przesłanki § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Zdaniem organu - w analizowanym przypadku - nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów. Umorzona przez bank kwota zadłużenia, stanowi dla skarżącego przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, od przychodu, który wnioskodawca uzyskał w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący wniósł skargę na omówioną powyżej interpretację indywidualną zaskarżając ją w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według przepisanych norm, a także o dopuszczenie dowodu z załączonej umowy kredytowej celem wykazania faktu, iż kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: § 1-3 rozporządzenia Ministra Finansów w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z treścią § 7 umowy kredytowej, zabezpieczenie udzielonego kredytu stanowi wpisana na pierwszym miejscu hipoteka zwykła oraz hipoteka kaucyjna na finansowanej nieruchomości. W tej sytuacji należy uznać, że kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na finansowanej nieruchomości, a tym samym spełniona jest przesłanka, o której mowa w § 3 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Sąd w trakcie rozprawy mającej miejsce 13 listopada 2025 r. oddalił zawarty w skardze wniosek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej interpretacji. Organ stoi na stanowisku, że w przedstawionym przez skarżącego stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów bowiem nie doszło do wpisania hipoteki do księgi wieczystej. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc, że powołane rozporządzenie nie wymaga faktycznego istnienia hipoteki lecz jedynie aby kredyt był zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości. Rację w sporze należało przyznać organowi. Zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie [por. A. Kabat, Komentarz do art. 57(a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.]. W ocenie skarżącego zaskarżona interpretacja narusza postanowienia § 1-3 rozporządzenia Ministra Finansów oraz art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF. Stosownie do postanowień art. 11 ust. 1 powołanej ostatnio ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Kierując się treścią przytoczonego przepisu należy uznać, że umorzenie przez bank długu, a więc rezygnacja banku z należnej mu konkretnej kwoty, stanowi dla skarżącego (jako dla dłużnika) nieodpłatne świadczenie banku na jego rzecz. Przychodem są nie tylko aktywa zwiększające majątek podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów [por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2022 r., II FSK 2156/19]. Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot: 1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy: a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej; 2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania. Stosownie do postanowień § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów, kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: 1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); 2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; 3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Zgodnie z § 1 ust. 3 analizowanego aktu, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. Jak stanowi zaś § 1 ust. 4 analizowanego rozporządzenia, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Zgodnie z kolei z § 1 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów, przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych: 1) jednego gospodarstwa domowego albo 2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843). Zgodnie z § 1 ust. 6 analizowanego aktu, przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi. Jak stanowi zaś § 1 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów, w przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b. Jak stanowi zaś § 2 ust. 1 analizowanego aktu, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób prawnych od dochodu odpowiadającego równowartości umorzonych kwot wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych, od tej części kapitału tych kredytów, od której następuje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1, w przypadku gdy: 1) umorzenia dokonuje podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów; 2) równowartość umorzonych kwot wierzytelności nie pomniejszyła w jakiejkolwiek innej formie przychodu, dochodu, podstawy opodatkowania ani podatku podmiotu udzielającego kredytu mieszkaniowego lub umarzającego kwoty wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem rezerw i odpisów utworzonych na te wierzytelności, które zostały rozwiązane w związku z tym umorzeniem, i w następstwie ich rozwiązania ustalony został przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Stosownie z kolei do postanowień § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podatkowej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805), przy czym zaniechanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje wyłącznie do wysokości dochodów spółki tworzącej taką grupę, która umorzyła kwoty wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego i jest podmiotem określonym w ust. 1 pkt 1. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został: 1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz 2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz 3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie z punktu widzenia stosowania postanowień § 1 i 2 analizowanego rozporządzenia ma definicja kredytu mieszkaniowego sformułowana w § 3 ust. 1 tego aktu. Przewidziany analizowanym rozporządzeniem mechanizm zaniechania poboru podatku może znaleźć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do podatku od kwot umorzonych z tytułu kredytu spełniającego definicję kredytu mieszkaniowego sformułowaną w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Postanowienia § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów prowadzą do wniosku, że jednym z warunków uznania danego kredytu za kredyt mieszkaniowy w rozumieniu wskazanego aktu jest zabezpieczenie go hipoteką. Słowo "zabezpieczony" stanowi imiesłów przymiotnikowy przeszły bierny. Określenie "zabezpieczony" odnosi się do czynności, która miała miejsce, została dokonana w przeszłości. W konsekwencji powyższego sytuacja, o której mowa w analizowanym przepisie będzie mieć miejsce w razie ustanowienia w przeszłości zabezpieczenia w formie hipoteki. Hipoteka stanowi ograniczone prawo rzeczowe. Wskazana instytucja została uregulowana w u.k.w.h. Zgodnie z art. 65 tego aktu, w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Jak stanowi przy tym art. 67 u.k.w.h., do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Kierując się powyższym należy uznać, że zwrot "kredyt, który został zabezpieczony w postaci hipoteki", odnosi się do takich kredytów, dla zabezpieczenia których dokonano w przeszłości wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Dla spełnienia warunku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów nie jest wystarczające uzgodnienie w umowie kredytu, że jego zabezpieczenie stanowi hipoteka. W świetle art. 67 u.k.w.h. tego rodzaju uzgodnienie nie jest bowiem wystarczające dla powstania ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest hipoteka. Postanowienia wskazanego przepisu w niebudzący wątpliwości sposób stanowią, że do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej. Oddalając wniosek dowodowy skarżącego kierowano się brzmieniem art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na tle przytoczonej regulacji należy wyjaśnić, że dopuszczalność przeprowadzenia przez Sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego. Specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się m.in. tym, że organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe [tak: wyrok NSA z 21 października 2014 r., I FSK 1543/13]. Jedyną podstawą wydania interpretacji indywidualnej stanowi opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji. W toku postępowania interpretacyjnego nie przeprowadza się jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym dowodu z dokumentu. Skoro wyłączną podstawą wydania interpretacji jest stan faktyczny nakreślony we wniosku o jej wydanie, to brak jest podstaw do przeprowadzania uzupełniającego dowodu z przedłożonej przez skarżącego kopii umowy kredytowej. Ewentualne ustalenia Sądu poczynione na skutek tego rodzaju dowodu nie mogłyby wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej interpretacji. Niezależnie od powyższego dostrzec należy, że w skardze nie sformułowano jakichkolwiek zarzutów naruszenia przepisów normujących procedurę wydawania interpretacji indywidualnych. W szczególności nie sformułowano zarzutów podnoszących nieuwzględnienie przez organ istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji. Konkludując całokształt poczynionych powyżej rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona interpretacja nie narusza przepisów prawa powołanych w petitum skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI