Orzeczenie · 2025-12-18

I SA/PO 594/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-12-18
NSApodatkoweWysokawsa
opłata od środków spożywczychopłata cukrowaustawa o zdrowiu publicznymzasada proporcjonalnościsankcja administracyjnanowelizacja przepisówkorekta deklaracjitermin płatnościprawo podatkowepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie nałożenia dodatkowej opłaty od środków spożywczych. Spółka złożyła korektę informacji dotyczącej opłaty za okres od maja do grudnia 2021 r., wykazując wyższe kwoty należności, które następnie uregulowała wraz z odsetkami za zwłokę. Organy podatkowe uznały jednak, że spółka nie uiściła opłaty w ustawowym terminie, co skutkowało nałożeniem dodatkowej opłaty w wysokości 50% należności podstawowej, zgodnie z art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady proporcjonalności oraz przepisów wprowadzonych nowelizacją ustawy, która weszła w życie przed doręczeniem decyzji. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, wskazując, że opłata dodatkowa ma charakter sankcji administracyjnej i powinna być miarkowana, zwłaszcza gdy nieterminowa zapłata nie wynika z zamiaru uszczuplenia wpływów. Dodatkowo, sąd podkreślił, że nowelizacja przepisów, która wprowadziła możliwość miarkowania opłaty i uniknięcia jej w określonych sytuacjach (np. po złożeniu korekty i zapłacie zaległości z odsetkami), weszła w życie przed doręczeniem decyzji organu odwoławczego, co powinno zostać uwzględnione. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji administracyjnych, zastosowanie przepisów nowelizacji w sprawach toczących się przed organami podatkowymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej opłaty od środków spożywczych, ale zasady interpretacji mogą być szersze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dodatkowa opłata od środków spożywczych, nałożona na podstawie art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym, powinna być miarkowana, czy też jej wysokość jest obligatoryjna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że dodatkowa opłata od środków spożywczych powinna być miarkowana, a jej obligatoryjne nałożenie bez możliwości uwzględnienia okoliczności sprawy narusza zasadę proporcjonalności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że sankcje administracyjne nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów, a zasada proporcjonalności wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy nieterminowa zapłata nie wynika z zamiaru uszczuplenia wpływów.

Czy przepisy nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym, wprowadzające możliwość miarkowania dodatkowej opłaty od środków spożywczych, powinny być zastosowane w sprawie, w której decyzja organu odwoławczego została doręczona po wejściu w życie nowelizacji, mimo że została wydana przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że przepisy nowelizacji powinny być zastosowane, ponieważ decyzja organu odwoławczego została wysłana i doręczona skarżącej już po wejściu w życie znowelizowanych przepisów, które były względniejsze dla podatnika.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie zmian, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu, chyba że przepisy w dotychczasowym brzmieniu są względniejsze. W tej sprawie, doręczenie decyzji po wejściu w życie nowelizacji oznaczało konieczność zastosowania nowych, korzystniejszych dla skarżącej regulacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego.

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 1f

u.z.p. art. 12i § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, był interpretowany przez organy jako nakładający obligatoryjnie dodatkową opłatę w wysokości 50% należnej opłaty w przypadku niedokonania jej w terminie. Sąd uznał tę interpretację za błędną.

u.z.p. art. 12i

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

Po nowelizacji, przepis ten wprowadza możliwość miarkowania dodatkowej opłaty (do 50% podstawy) oraz możliwość jej nieustalania w określonych sytuacjach (np. po złożeniu korekty i zapłacie zaległości z odsetkami).

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności, która sprzeciwia się nakładaniu nadmiernych sankcji.

ustawa nowelizująca art. 8

Ustawa z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy określający zasady stosowania znowelizowanych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie zmian.

Pomocnicze

u.z.p. art. 12g § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 12c § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 12j § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa nowelizująca art. 2 § pkt 2 lit. a i lit. b

Ustawa z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw

ustawa nowelizująca art. 9

Ustawa z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata dodatkowa powinna być miarkowana zgodnie z zasadą proporcjonalności. • Nowelizacja ustawy o zdrowiu publicznym, wprowadzająca korzystniejsze przepisy, powinna być zastosowana, ponieważ decyzja organu odwoławczego została doręczona po wejściu w życie nowelizacji. • Nieterminowa zapłata opłaty nie wynikała z zamiaru uszczuplenia wpływów beneficjenta, a spółka sama wykryła błąd i dokonała korekty.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że art. 12i ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym w brzmieniu przed nowelizacją nakładał obligatoryjnie dodatkową opłatę bez możliwości miarkowania.

Godne uwagi sformułowania

opłata dodatkowa [...] jest w istocie sankcją o charakterze administracyjnym • konstytucyjnej zasady proporcjonalności [...] sprzeciwia się nakładaniu opłaty dodatkowej [...] bez możliwości jej miarkowania • sankcje te nie powinny jednak wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów • narusza zasadę proporcjonalności taka wykładnia przepisu, wskutek której za prawidłowe należy uznać nałożenie na podatnika sankcji bez rozróżnienia sytuacji, w której błąd popełniony przez podatnika wynika z przesłanek wskazujących na oszustwo i dążenie do uszczuplenia wpływów beneficjenta daniny od sytuacji, w której nie występują takie szczególne okoliczności.

Skład orzekający

Barbara Rennert

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Kucznerowicz

członek

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji administracyjnych, zastosowanie przepisów nowelizacji w sprawach toczących się przed organami podatkowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej opłaty od środków spożywczych, ale zasady interpretacji mogą być szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zasada proporcjonalności i nowelizacje prawne mogą wpływać na interpretację przepisów podatkowych i łagodzić sankcje. Jest to przykład walki podatnika z aparatem skarbowym, gdzie sąd staje po stronie obywatela.

Sąd: Sankcje podatkowe muszą być proporcjonalne, nawet jeśli przepisy wydają się sztywne.

Dane finansowe

WPS: 147 225 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst