I SA/PO 593/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-04-09
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpełnomocnictwowznowienie postępowaniadoręczenieskuteczność pełnomocnictwaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowesąd administracyjny

Podsumowanie

WSA w Poznaniu oddalił skargę podatnika, uznając, że pełnomocnictwo złożone w postępowaniu podatkowym było prawidłowe, mimo braku imienia i nazwiska pełnomocnika w formularzu PPS-1.

Podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, twierdząc, że decyzja ostateczna została doręczona osobie nieuprawnionej z powodu wadliwego pełnomocnictwa. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając pełnomocnictwo za prawidłowe. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że pełnomocnictwo złożone na formularzu PPS-1, mimo braku imienia i nazwiska, zawierało wystarczające dane identyfikacyjne (NIP, adres ePUAP) i było skuteczne w postępowaniu podatkowym.

Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za 2015 rok. Podatnik domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej z powodu wadliwego pełnomocnictwa złożonego na formularzu PPS-1, w którym brakowało imienia i nazwiska pełnomocnika. WSA w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że pełnomocnictwo było prawidłowe. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 138a-138e) wymagają podania danych identyfikacyjnych mocodawcy i pełnomocnika, w tym numeru identyfikacji podatkowej. W analizowanym przypadku, mimo braku imienia i nazwiska, pełnomocnictwo zawierało NIP, numer wpisu na listę doradców podatkowych oraz adres elektroniczny, co pozwalało na identyfikację pełnomocnika i było wystarczające dla organów podatkowych. Sąd odwołał się do odmiennych okoliczności sprawy o sygn. akt I SA/Po 163/22, gdzie skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. W tej sprawie, organ podatkowy nie miał wątpliwości co do umocowania, a korespondencja była skutecznie doręczana pełnomocnikowi. W związku z tym, sąd uznał, że nie zaszła przesłanka wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie pełnomocnictwo jest skuteczne, jeśli zawiera wystarczające dane identyfikacyjne pozwalające organom podatkowym na identyfikację pełnomocnika i jego umocowania.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej wymagają podania danych identyfikacyjnych mocodawcy i pełnomocnika, w tym numeru identyfikacji podatkowej. Mimo braku imienia i nazwiska, podane dane (NIP, numer wpisu, adres ePUAP) były wystarczające do identyfikacji pełnomocnika i jego umocowania w postępowaniu podatkowym. Sąd odróżnił sytuację od sprawy, gdzie skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 138a § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń.

O.p. art. 138b § § 1

Ordynacja podatkowa

Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.

O.p. art. 138c § § 1

Ordynacja podatkowa

Pełnomocnictwo musi zawierać dane identyfikujące mocodawcę i pełnomocnika, w tym identyfikator podatkowy, oraz adres do doręczeń.

O.p. art. 138e § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

Pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego.

O.p. art. 240 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Podstawa wznowienia postępowania, gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Pomocnicze

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

P.p.s.a. art. 34

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.

P.p.s.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kto może być pełnomocnikiem strony przed sądem administracyjnym.

P.p.s.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego odpisu przy pierwszej czynności procesowej.

P.p.s.a. art. 46 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące pism procesowych, w tym konieczność dołączenia pełnomocnictwa.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo złożone na formularzu PPS-1, mimo braku imienia i nazwiska, zawierało wystarczające dane identyfikacyjne (NIP, adres ePUAP, numer wpisu na listę doradców podatkowych) i było skuteczne w postępowaniu podatkowym. Strona brała udział w postępowaniu poprzez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, a doręczenia były skuteczne.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo złożone na formularzu PPS-1 było wadliwe z powodu braku wskazania imienia i nazwiska pełnomocnika, co skutkowało brakiem udziału strony w postępowaniu bez jej winy i stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób zatem zgodzić się z pełnomocnikiem, że przedłożone pełnomocnictwo z 3 grudnia 2020 r. na formularzu PPS-1 nie było skuteczne w sprawie podatkowej Z. P. prowadzonej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r. Wskazania bowiem wymaga, że złożone przez S. W. pełnomocnictwo na formularzu PPS-1 zawierało dane pozwalające organom podatkowym zidentyfikować pełnomocnika (NIP, nr wpisu na listę doradców podatkowych, adres na platformie ePUAP), jak również jego dane adresowe (adres do doręczeń, adres e-mail). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, natomiast nie może ono służyć, jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną.

Skład orzekający

Izabela Kucznerowicz

przewodniczący

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Robert Talaga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście formularza PPS-1 i jego wystarczalności przy braku pełnych danych osobowych pełnomocnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki formularza PPS-1 i przepisów Ordynacji podatkowej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego w postępowaniu podatkowym – skuteczności pełnomocnictwa. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

Czy brak imienia i nazwiska na pełnomocnictwie przekreśla szanse podatnika? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Po 593/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Robert Talaga
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 128, art. 138a § 1 i § 2, art. 138b § 1, art. 138c § 1, art. 138e § 1 i § 2, art. 240 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 35 § 1, art. 37 § 1, art. 46 § 1, art. 46 § 3, art. 57 § 1, art. 134 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: specjalista Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 17 marca 2023 r., nr [...], po wznowieniu postępowania, na wniosek Z. P. (dalej: strona, podatnik lub skarżący), odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 20 listopada 2020 r. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2015 r.
Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z 20 listopada 2020 r., określił podatnikowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od stycznia do grudnia 2015 r. Decyzja została doręczona stronie 24 listopada 2020 r. Odwołanie z 4 grudnia 2020 r. od powyższej decyzji, w imieniu podatnika złożył doradca podatkowy S. W.. Do odwołania dołączono pełnomocnictwo na druku PPS-1, w którym nie wskazano niektórych danych identyfikacyjnych pełnomocnika, tj. imienia i nazwiska. Odwołanie zostało podpisane przez S. W., postępowanie odwoławcze przeprowadzono z udziałem pełnomocnika.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 30 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzję doręczono pełnomocnikowi S. W. w dniu 4 stycznia 2022 r.
Pismem z 28 stycznia 2022 r. pełnomocnik S. W. wniósł skargę do WSA w Poznaniu na powyższą decyzję. Do skargi załączono pełnomocnictwo na druku PPS-1 z 3 grudnia 2020 r. (o takiej samej treści jak dołączone do odwołania).
Postanowieniem z 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 163/22 WSA w Poznaniu odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r.
N. S. A. postanowieniem z 5 października 2022 r. sygn. akt I FZ 216/22 oddalił zażalenie wniesione przez pełnomocnika na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że w pełnomocnictwie na druku PPS-1 nie wskazano danych identyfikacyjnych pełnomocnika, tj. imienia i nazwiska. Umocowanie pełnomocnika, który sporządził i wniósł skargę nie zostało właściwie wykazane, brak formalny skargi nie został w zakreślonym terminie uzupełniony.
Pismem z 7 listopada 2022 r. podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. – w skrócie: "O.p."), złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że podatnik, w postępowaniu odwoławczym zwykłym, był reprezentowany przez pełnomocnika w oparciu o pełnomocnictwo udzielone na formularzu PPS-1, w treści którego nie podano danych identyfikacyjnych pełnomocnika, zatem podmiot nieupoważniony nie mógł złożyć odwołania w imieniu mocodawcy. Zdaniem wnioskodawcy nie wiadomo komu Z. P. udzielił umocowania do reprezentowania jego osoby. Podobne stanowisko jak w analizowanej sprawie zajął NSA w postanowieniu z 5 października 2022 r. sygn. akt I FZ 216/22 oddalającym zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z 27 lipca 2022 r. W ocenie wnioskodawcy, Dyrektor Izby Skarbowej doręczył decyzję osobie niemającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed organem odwoławczym, co skutkuje brakiem udziału strony bez jej winy na tym etapie postępowania podatkowego i stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 12 stycznia 2023 r. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z 30 grudnia 2021 r.
Uzasadniając odmowę uchylenia ostatecznej decyzji z 30 grudnia 2021 r., organ stwierdził brak przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Organ nie zgodził się ze stroną, że odwołanie z 4 grudnia 2020 r. od decyzji z 20 listopada 2020 r. zostało złożone przez osobę nieuprawnioną. Organ uznał bowiem, że na podstawie pełnomocnictwa z 3 grudnia 2020 r. złożonego do akt sprawy wraz z odwołaniem z 4 grudnia 2020 r. na formularzu PPS-1, S. W. był pełnomocnikiem Z. P.. Decyzja z 30 grudnia 2021 r. została zatem prawidłowo doręczona pełnomocnikowi na wskazany przez niego adres ePUAP: [...], weszła do obrotu prawnego i jest decyzją ostateczną.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 23 czerwca 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z 17 marca 2023 r.,
W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., bowiem strona brała udział w toczącym się postępowaniu poprzez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. S. W. złożył pełnomocnictwo z 3 grudnia 2020 r. jako załącznik do odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 20 listopada 2020 r. (wpływ do Izby Administracji Skarbowej [...] – 22 grudnia 2020 r.). Pełnomocnictwo sporządzone na formularzu [...] zostało złożone do akt postępowania podatkowego prowadzonego w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r. Postępowanie to było prowadzone z udziałem pełnomocnika, a korespondencja wysyłana na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie, tj. [...] była skutecznie odbierana, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy UPD.
Wyjaśniono, że w toku prowadzonego postępowania S. W. zostały skutecznie doręczone pisma, tj.:
- z 31 grudnia 2020 r. o prowadzonym postępowaniu odwoławczym i przepisach, na podstawie których jest ono prowadzone, zgodnie z art. 121 i art. 123 O.p. (doręczono 4 stycznia 2021 r.),
- z 15 lutego 2021 r., 14 kwietnia 2021 r., 17 czerwca 2021 r., 16 sierpnia 2021 r., 21 października 2021 r., 10 listopada 2021 r., 9 grudnia 2021 r. o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, zgodnie z art. 140 O.p. (doręczono: 15 lutego 2021 r., 21 kwietnia 2021 r., 23 czerwca 2021 r., 23 sierpnia 2021 r.),
- z 24 września 2021 r. o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, na podstawie art. 200 O.p. (doręczono 27 września 2021 r.).
Podkreślono, że S. W. na etapie prowadzonego postępowania zakończonego decyzją z 30 grudnia 2021 r. nie kwestionował działania w imieniu Z. P. jako pełnomocnik. Organ stwierdził, że w świetle przepisów art. 138a, art. 138b § 1, art. 138c §, art. 138e O.p. złożone do akt sprawy pełnomocnictwo jest prawidłowe. Nie sposób zatem zgodzić się z pełnomocnikiem, że przedłożone pełnomocnictwo z 3 grudnia 2020 r. na formularzu PPS-1 nie było skuteczne w sprawie podatkowej Z. P. prowadzonej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r. Organ podatkowy nie miał wątpliwości w jakiej sprawie pełnomocnictwo zostało złożone, kto je złożył i jaki jest jego zakres. Organ zaznaczył, że rozstrzygnięcie WSA z 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 163/22 zapadło w odmiennych okolicznościach. WSA wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi, a żądanie to nie zostało w terminie spełnione. Dyrektor Izby Skarbowej natomiast nie wzywał wnoszącego odwołanie do uzupełnienia dokumentu pełnomocnictwa i nie wyjaśniał z pełnomocnikiem żadnych wątpliwości ponieważ one w tej sprawie nie wystąpiły. W konsekwencji organ stwierdził, że wskazana przez pełnomocnika okoliczność dotycząca nieprawidłowości w umocowaniu nie dotyczy prowadzonego postępowania podatkowego. To powoduje, że nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
W skardze z 21 lipca 2023 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 O.p., poprzez uznanie, że nie wystąpiły przesłanki uchylenia decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r.
W argumentacji skargi skarżąca rozwinęła i umotywowała podniesione w niej zarzuty. Wskazano, że w postępowaniu odwoławczym skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika w oparciu o pełnomocnictwo udzielone na formularzu PPS-1.
W rubryce E tego formularza, która dotyczy zakresu tego pełnomocnictwa, mocodawca wskazał, że upoważnia ono do m.in. występowania przed organami administracji wszystkich instancji i sądami administracyjnymi. Natomiast w rybryce D.l. nie podano danych pełnomocnika, któremu skarżący udziela umocowania. W treści przedłożonego pełnomocnictwa mocodawca nie wskazał osoby, której umocowania udziela, zatem nie mógł złożyć w jego imieniu odwołania podmiot nieupoważniony. Nie wiadomo bowiem komu Z. P. udzielił umocowania do reprezentowania go. Podobnego zdania był WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 163/22 oraz NSA w sprawie o sygn. akt I FZ 216/22. Zdaniem skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej doręczył decyzję osobie niemającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed podatkowym organem odwoławczym, co skutkuje brakiem udziału strony bez jej winy na tym etapie postępowania i stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – w skrócie: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Rozstrzygając sprawę w granicach wyznaczonych przez powyżej powołany przepis, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r. zaistniała powołana przez skarżącego, przesłanka wznowienia postępowania, wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Wyjaśnić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest uregulowana w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz w ustawach podatkowych. Powołany przepis, ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych, przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, natomiast nie może ono służyć, jako środek do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest bowiem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie tychże ewentualnych wadliwości. Decyzja wydana po wznowieniu postępowania dotyczy zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania zmierza do usunięcia ciężkich wad postępowania podatkowego, które ujawniły się już po wydaniu decyzji ostatecznej. Podkreślić należy, że celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. (por. wyroki N. S. A.: z 17 października 2014 r., II FSK 2448/12 i 19 grudnia 2013 r., II FSK 300/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w C. B. O. S. A.: publ. w bazie internetowej).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę, że postępowanie wznowieniowe toczyło się przed organem na podstawie przesłanki wskazanej we wniosku o wznowienie. Strona jako przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r., wskazała art. 240 § 1 pkt 4 O.p., stwierdzając, że przedmiotowa decyzja została doręczona osobie niemającej pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed organem odwoławczym. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Konieczne jest zatem łączne wystąpienie dwóch przesłanek: brak udziału w całości lub części postępowania podatkowego oraz brak winy strony. Do wznowienia postępowania na tej podstawie prawnej niewystarczające jest stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale niezbędne jest również wykluczenie jej zawinienia. Konieczne jest zatem, aby strona wykazała brak zawinienia w związku z faktem, że nie brała udziału w postępowaniu. Zadaniem strony jest wobec tego powołanie takich okoliczności i zdarzeń, które mimo dołożenia staranności w prowadzeniu własnych spraw, uniemożliwiły jej udział w postępowaniu podatkowym. We wniosku o wznowienie postępowania strona wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu bowiem złożone do akt pełnomocnictwo dla S. W. nie było prawidłowe. W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji prawidłowo organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., bowiem nie zaistniały okoliczności podnoszone przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, w odwołaniu, jak i w skardze.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że strona brała udział w toczącym się postępowaniu poprzez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika w osobie S. W., który złożył pełnomocnictwo z 3 grudnia 2020 r. (uwierzytelnione 4 grudnia 2020 r.) jako załącznik do odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 20 listopada 2020 r. Pełnomocnictwo zostało sporządzone na formularzu PPS-1 i zostało złożone do akt postępowania podatkowego prowadzonego w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r. ([...].). Postępowanie to było prowadzone z udziałem pełnomocnika, a korespondencja wysyłana na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie, była skutecznie odbierana, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy urzędowe poświadczenia odbioru.
O czynnym udziale pełnomocnika świadczy również złożone do organu podatkowego pismo z 28 września 2021 r. (Tom III, k. 1058) w odpowiedzi na zawiadomienie z 24 września 2021 r. na podstawie art. 200 O.p., w którym S. W. powołując się na pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach sprawy, poinformował o podtrzymaniu żądań i argumentacji podniesionej w odwołaniu. Ponadto decyzja ostateczna z 30 grudnia 2021 r. została doręczona również pełnomocnikowi S. W. na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny. S. W., jako pełnomocnik Z. P. na powyższą decyzję wniósł w terminie skargę do WSA w Poznaniu. Zatem prawa strony nie zostały naruszone.
Podkreślenia wymaga, że S. W. na etapie prowadzonego postępowania zakończonego decyzją z 30 grudnia 2021 r. nie kwestionował działania w imieniu Z. P. jako pełnomocnik. Dopiero we wniosku o wznowienie postępowania z 7 listopada 2022 r. oraz w skardze wskazał na okoliczność złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przez osobę nieuprawnioną i doręczenia decyzji z 30 grudnia 2021 r. osobie nieuprawnionej.
Powyższą argumentację pełnomocnik przedstawił w związku z odrzuceniem przez WSA w Poznaniu skargi wniesionej przez niego w imieniu strony od przedmiotowej decyzji. W postanowieniu z 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 163/22 WSA w Poznaniu stwierdził, że S. W. w zakreślonym do tego terminie nie uzupełnił braku formalnego skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w załączonym do skargi dokumencie pełnomocnictwa (sporządzonym na druku PPS-1) w polach 38 i 39 części D.1. nie zostały uzupełnione dane pełnomocnika upoważnionego do reprezentowania skarżącego. Złożone przez S. W. zażalenie na ww. postanowienie WSA w Poznaniu zostało oddalone przez NSA postanowieniem z 5 października 2022 r. sygn. akt I FZ 216/22. S. W. posługując się uzasadnieniem z przywołanych orzeczeń stwierdził, że skoro w złożonym do akt postępowania podatkowego pełnomocnictwie na formularzu PPS-1 również nie zostało wskazane jego imię i nazwisko, to oznacza, że Z. P. nie był reprezentowany przez pełnomocnika, a ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z 30 grudnia 2021 r. nie została doręczona osobie uprawnionej. Z takim poglądem pełnomocnika nie sposób się zgodzić. Należy zwrócić uwagę na odmienność procedur podatkowych oraz sądowoadministracyjnych w kwestii pełnomocnictw, co podkreślił WSA w Poznaniu w postanowieniu z 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 163/22 oraz NSA w postanowieniu z 5 października 2022 r. sygn. akt I FZ 216/22.
Zgodnie z art. 34 P.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.
Pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (art. 35 § 1 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
W myśl art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 1 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać:
1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
2) oznaczenie rodzaju pisma;
3) osnowę wniosku lub oświadczenia;
4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
5) wymienienie załączników.
§ 2. Pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku:
1) gdy jest pierwszym pismem w sprawie:
a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub
c) numer w K. R. S., a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania,
d) oznaczenie przedmiotu sprawy;
2) dalszych pism procesowych - sygnaturę akt.
Stosownie do art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Z powyższych przepisów wynika, że dokument pełnomocnictwa w oryginale bądź jego wiarygodny odpis stanowią załącznik do skargi składanej przez pełnomocnika. Brak jest przepisu regulującego jakie dane identyfikacyjne winny znaleźć się w dokumencie pełnomocnictwa. Dokument pełnomocnictwa ma potwierdzać istnienie umocowania dla pełnomocnika. Niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa, bądź błędy w tym dokumencie stanowią braki formalne skargi, które po wezwaniu Sądu mogą zostać uzupełnione.
Natomiast w przepisach art. 138a § 1 i § 2 O.p., wskazano, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń. W świetle art. 138b § 1 O.p., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.
Stosownie do art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 138e § 1 i § 2 O.p., pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu. Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu w przypadku, gdy zostały utrwalone w postaci papierowej, składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j (§ 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (art. 138e § 3 O.p.). Zatem w przepisach ustawy O.p., w sposób szczegółowy została uregulowana kwestia pełnomocnictw na potrzeby prowadzonych postępowań podatkowych, w tym danych identyfikujących mocodawcę bądź pełnomocnika.
Analiza treści przepisu art. 138c § 1 O.p., prowadzi do wniosku, że dokument pełnomocnictwa, dla celów podatkowych, musi zawierać dane identyfikujące mocodawcę, dane identyfikujące pełnomocnika, adres do doręczeń elektronicznych, ewentualnie adres pełnomocnika do doręczeń w kraju. Podkreślić natomiast należy, że w przepisie tym nie wskazano jakie dane identyfikują mocodawcę bądź pełnomocnika. Natomiast jako wymóg konieczny wskazano, że w dokumencie pełnomocnictwa ma być wskazany numeru identyfikacji podatkowej, pod którymi należy rozumieć nr NIP bądź nr PESEL Oznacza to, że numer identyfikacji podatkowej jest również "daną identyfikującą" mocodawcę bądź pełnomocnika i na potrzeby prowadzonych postępowań podatkowych jest daną wystarczającą do identyfikacji mocodawcy bądź pełnomocnika.
O odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Po 163/22 przesądziło nieuzupełnienie (po wezwaniu przez Sąd) braku formalnego, co finalnie uniemożliwiło nadanie biegu sprawie sądowej. Jednakże w przedmiotowej sprawie analizie poddany został dokument pełnomocnictwa z 3 grudnia 2020 r. złożony przez S. W. do akt postępowania podatkowego Z. P. w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r. W świetle przepisów art. 138a, art. 138b § 1, art. 138c §, art. 138e O.p. złożone do akt sprawy pełnomocnictwo było prawidłowe.
Nie sposób zatem zgodzić się z pełnomocnikiem, że przedłożone pełnomocnictwo z 3 grudnia 2020 r. na formularzu PPS-1 nie było skuteczne w sprawie podatkowej Z. P. prowadzonej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 r. Wskazania bowiem wymaga, że złożone przez S. W. pełnomocnictwo na formularzu PPS-1 zawierało dane pozwalające organom podatkowym zidentyfikować pełnomocnika (NIP, nr wpisu na listę doradców podatkowych, adres na platformie ePUAP), jak również jego dane adresowe (adres do doręczeń, adres e-mail). Należy podkreślić, że organ podatkowy nie miał wątpliwości w jakiej sprawie pełnomocnictwo zostało złożone, kto je złożył i jaki jest jego zakres. Co więcej, również S. W. nie miał wątpliwości, że jest pełnomocnikiem Z. P.. Podkreślał również w zażaleniu na postanowienie WSA w Poznaniu z 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 163/22, że skoro w formularzu PPS-1 wskazano identyfikator podatkowy pełnomocnika, nr wpisu na listę doradców podatkowych i adres elektroniczny to nie było wątpliwości, kto został umocowany przez skarżącego.
Zauważyć należy, że rozstrzygnięcie WSA w Poznaniu z 27 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Po 163/22 zapadło w odmiennych okolicznościach. Sąd wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi, a żądanie to nie zostało w terminie spełnione. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał bowiem, że w złożonym pełnomocnictwie nie wskazano danych takich jak imię i nazwisko pełnomocnika, a pełnomocnik w odpowiedzi na to wezwanie złożył dokument pełnomocnictwa na druku PPS-1 również bez tych danych. Dyrektor Izby Skarbowej natomiast nie wzywał wnoszącego odwołanie do uzupełnienia dokumentu pełnomocnictwa i nie wyjaśniał z pełnomocnikiem żadnych wątpliwości ponieważ one w tej sprawie nie wystąpiły. Pisma w postępowaniu podatkowym prowadzonym pod sygnaturą [...] doręczane były skutecznie na adres elektroniczny pełnomocnika: [...], pełnomocnik złożył pismo w reakcji na zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, a następnie wniósł skargę do WSA w Poznaniu. Oznacza to, że prawa strony w sprawie podatkowej z zakresu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2015 nie zostały naruszone.
Reasumując, Sąd stwierdza, że w sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Wskazana przez pełnomocnika okoliczność dotycząca nieprawidłowości w umocowaniu pełnomocnika w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług nie wystąpiła, zatem nie mogła skutecznie doprowadzić do uchylenia decyzji z 30 grudnia 2021 r.
W podsumowaniu sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że decyzja odpowiada prawu, albowiem przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę