I SA/Po 591/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Miejskiego Zarządu Dróg na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że choć obowiązek zapłaty kary za nieuiszczenie opłaty parkingowej wynika z prawa, to Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był właściwy do egzekucji, a właściwym organem był Prezydent Miasta.
Miejski Zarząd Dróg (MZD) próbował dochodzić w trybie egzekucji administracyjnej należności z tytułu opłat dodatkowych za parkowanie, opierając się na przepisach ustawy o drogach publicznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuły wykonawcze, wskazując na brak podstawy prawnej w postaci decyzji lub postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie, dodając argument o braku właściwości rzeczowej organu egzekucyjnego. MZD zaskarżył te postanowienia, argumentując, że obowiązek zapłaty kary wynika bezpośrednio z prawa i nie wymaga decyzji administracyjnej, powołując się na orzecznictwo. Sąd administracyjny, choć uznał, że obowiązek zapłaty kary rzeczywiście wynika z prawa, oddalił skargę, potwierdzając brak właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego i wskazując na Prezydenta Miasta jako właściwy organ egzekucyjny.
Sprawa dotyczyła skargi Miejskiego Zarządu Dróg (MZD) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwrocie tytułów wykonawczych. MZD próbował egzekwować administracyjnie należności z tytułu opłat dodatkowych za nieuiszczone opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania, powołując się na przepisy ustawy o drogach publicznych i uchwałę Rady Miasta. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuły, argumentując, że należności te muszą wynikać z decyzji lub postanowienia organu, a nie bezpośrednio z prawa. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał to stanowisko, dodając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był właściwy rzeczowo do prowadzenia egzekucji, a właściwym organem był Prezydent Miasta. MZD w skardze do WSA podniósł, że obowiązek zapłaty kary za nieuiszczenie opłaty parkingowej wynika bezpośrednio z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, co potwierdzało powołane orzecznictwo. Sąd uznał, że obowiązek zapłaty kary za nieuiszczenie opłaty parkingowej rzeczywiście wynika bezpośrednio z przepisów prawa, wskazując na art. 13 ust. 1 i 2a ustawy o drogach publicznych oraz odpowiednie akty prawa miejscowego. Niemniej jednak, Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo zwrócił tytuły wykonawcze z powodu braku właściwości rzeczowej. Zgodnie z art. 19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem właściwym do egzekucji takich należności jest Prezydent Miasta. Sąd podkreślił, że organy administracji publicznej z urzędu przestrzegają swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zapłaty kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego na drogach publicznych wynika bezpośrednio z przepisów prawa (art. 13 ust. 1 i 2a ustawy o drogach publicznych) i może być dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o drogach publicznych oraz akty prawa miejscowego w sposób wystarczający określiły adresata obowiązku (korzystającego z drogi publicznej w postaci parkowania w strefach płatnego parkowania), sposób zachowania (nieuiszczenie opłaty) oraz wysokość opłaty podwyższonej, co pozwala na uznanie, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 3 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa.
u.p.e.a. art. 19 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Właściwy organ gminy o statusie miasta jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ.
u.d.p. art. 13 § 1
Ustawa o drogach publicznych
Korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione od wniesienia opłat drogowych.
u.d.p. art. 13 § 2
Ustawa o drogach publicznych
Opłaty drogowe mogą być pobierane między innymi za parkowanie pojazdów samochodowych.
u.d.p. art. 13 § 2a
Ustawa o drogach publicznych
Za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów na drogach pobiera się opłaty podwyższone (karę pieniężną).
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada oficjalności w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 29 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Właściwość organów w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
Właściwość rzeczowa i miejscowa organów.
u.d.p. art. 40d § 2
Ustawa o drogach publicznych
Kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła powszechnie obowiązującego prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo właściciela do rozporządzania rzeczą.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zapłaty kary za nieuiszczenie opłaty parkingowej wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był właściwy rzeczowo do prowadzenia egzekucji, a właściwym organem był Prezydent Miasta.
Odrzucone argumenty
Należności z tytułu opłat dodatkowych za parkowanie muszą wynikać z decyzji lub postanowienia organu, aby mogły być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek zapłaty kary jako wynikającego wprost z przepisów prawa organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi z przyczyny wskazanej przez Dyrektora Izby Skarbowej organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej
Skład orzekający
Janusz Ruszyński
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Roman Wiatrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że obowiązek zapłaty kary za nieuiszczenie opłaty parkingowej wynika bezpośrednio z prawa, ale również podkreślenie znaczenia właściwości rzeczowej organu egzekucyjnego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami parkingowymi i egzekucją administracyjną. Kluczowe jest ustalenie właściwości rzeczowej organu egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność procedur egzekucyjnych i znaczenie właściwości organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i finansowego.
“Egzekucja opłat parkingowych: Kto jest właściwym organem?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 591/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Janusz Ruszyński /przewodniczący/ Maciej Jaśniewicz /sprawozdawca/ Roman Wiatrowski Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie as.sąd.WSA Maciej Jaśniewicz /spr./ as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Dróg na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych oddala skargę. /-/ R.Wiatrowski /-/ J.Ruszyński /-/ M.Jaśniewicz Uzasadnienie Miejski Zarząd Dróg przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego dwa tytuły wykonawcze obejmujące nieuiszczone należności z tytułu opłat dodatkowych za nieuiszczone opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania . W wystawionych tytułach wykonawczych wierzyciel nie powołał podstawy prawnej dochodzonej należności, natomiast w pozycji 29 tytułów wykonawczych wskazał przepisy art. 13 ust.2A ustawy z dnia 21.03.1985 roku o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zm.; dalej ustawy o drogach publicznych) oraz uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...].2002 r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych. Postanowieniem z dnia [...].2006 r. nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił obydwa tytuły wierzycielowi Miejskiemu Zarządowi Dróg . W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że aby należności te mogły być dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej niezbędne jest, by wynikały one z decyzji lub postanowień właściwego organu. W przedmiotowych sprawach wierzyciel nie wydał żadnych orzeczeń, które można byłoby wskazać jako podstawę prawną obowiązku, wręcz przeciwnie w rubryce 30 wskazał, że obowiązek powstaje z mocy prawa. Na postanowienie to wierzyciel - Miejski Zarząd Dróg - złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił mu, że jest ono niesłuszne, a organ I instancji błędnie ocenił stan faktyczny i prawny sprawy. Zdaniem strony obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisu prawa, tj. art. 13 ust.2a ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Na potwierdzenie tego powołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.01.2005 r.- sygn. akt III SA/Wa 822/04. Wierzyciel podniósł także, że zgodnie z art.2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji na podstawie innych ustaw. Takim aktem prawnym jest w tym przypadku ustawa o drogach publicznych. Ponadto powołał się także na Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.12.2005 roku - sygn. akt FSK 2580/04, w którym Sąd uznał, że podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej w celu przymusowego wykonania obowiązku zapłaty kary pieniężnej był przepis art.3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem źródło powstania obowiązku podlegającego wykonaniu wynikało bezpośrednio z przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...].2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podniósł, że zgodnie z art.40d ust.2 ustawy o drogach publicznych kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże w świetle przepisu art.29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 , organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji. Ustawa o drogach publicznych nie precyzuje na kogo (właściciela czy użytkownika) nakładana jest opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty, o której mowa w art.13 ust.1 pkt.1 ustawy o drogach publicznych. W związku z tym brak jest wskazania osoby zobowiązanej do jej uiszczenia. Ponadto w świetle obowiązujących przepisów, nie ma możliwości stwierdzenia, iż zobowiązany uchyla się od uregulowania nałożonej dodatkowej opłaty. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie określają, w jakim terminie należność ta podlega zapłacie. Jeżeli z przepisu prawa nie wynika wprost, kto jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia należności, ani w jakim terminie należność ta ma być zapłacona, to brak jest podstaw do skierowania do egzekucji tytułów wykonawczych, obejmujące opłaty dodatkowe. Zdaniem organu odwoławczego aby należności, o których mowa tej sprawie mogły być dochodzone w trybie administracyjnym, niezbędne jest, aby wynikały z decyzji albo postanowienia właściwego organu. Wierzyciel nie określił podstawy prawnej, tj. nie podał orzeczenia, konkretyzującego obowiązek zapłaty dochodzony opłat dodatkowych przez określonych użytkowników. Powołanie się wyłącznie na przepisy ustawy o drogach publicznych oraz uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...].2002 r. nie stanowi podstawy do egzekucji administracyjnej należności z tytułu przedmiotowych opłat. Ponadto zauważono, że niezależnie od ustalenia dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zbadania, czy tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy określone przepisami art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, do którego skierowano wniosek o wszczęcie egzekucji powinien w pierwszym rzędzie ustalić, czy jest organem właściwym rzeczowo i miejscowo do prowadzenia egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji stwierdzono, że postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułów wykonawczych wierzycielowi jest zasadne nie tylko z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdzenie naruszenia przepisów art.27 ustawy egzekucyjnej stanowi - w sytuacji naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej - sprawę drugorzędną. Organ egzekucyjny orzekając o zwrocie tytułów wykonawczych wierzycielowi powinien był przede wszystkim wskazać na brak właściwości rzeczowej do rozpoznania sprawy i powołać jako podstawę prawną zwrotu tytułów art.19 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosownie do którego właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określenia i pobierania jest właściwy ten organ. Organ odwoławczy argumentując zasadność stanowiska w kwestii właściwości organów gmin o statusie miasta do prowadzenia egzekucji administracyjnej podał przepisy prawne, mające zastosowanie w tych sprawach od 1995 r., w świetle których organy gmin należy uznać za organy egzekucyjne uprawnione do egzekwowania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i opłat dodatkowych za nieuiszczenie tych opłat. Wobec tego uznano, że organem właściwym do prowadzenia egzekucji należności z tytułu opłaty dodatkowej, na podstawie tytułów wykonawczych skierowanych z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej do Naczelnika Urzędu Skarbowego , jest Prezydent Miasta . Postanowienie to Miejski Zarząd Dróg zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą z dnia [...]2006 r. wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzucono im naruszenie art.13 ust.1, ust. 2 pkt.4, ust. 2a, ust. 2b i art.20 pkt.8 ustawy o drogach publicznych oraz art.2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu wskazano, że tytuły wykonawcze dotyczyły kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty za postój w SPP a nie jak podnosił organ II Instancji opłaty dodatkowej. Organ I instancji ograniczył się tylko w swym uzasadnieniu do obowiązków wynikających z decyzji i postanowień zapominając o egzekucji obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa. Ustawa o drogach publicznych stanowiła w art.13 ust.1, iż korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione od wniesienia opłat drogowych. Przy czym opłaty mogły być pobierane między innymi za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach. W myśl art.13 ust.2a za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów na drogach pobierało się karę pieniężną, której wysokość określał załącznik do ustawy, w wysokości 50,00 zł. Zgodnie z Regulaminem Strefy Parkowania obowiązkiem kierowcy po wjechaniu w Strefę Parkowania było opłacenie czasu postoju i to niezależnie od miejsca pozostawienia pojazdu. Ani przepisy ustawy o drogach, ani powszechnie obowiązujące przepisy prawa miejscowego nie stanowiły i nie stanowią podstawy do wydania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty kary pieniężnej za nieuiszczenie opłat za parkowanie na drogach publicznych. Stąd należy uznać, iż uiszczenie przedmiotowej kary należy do obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa. Taka kwalifikacja przedmiotowej kary oznacza, iż nie prowadzi się w tych sprawach postępowań administracyjnych, których wynikiem jest wydanie decyzji administracyjnych. Jedynie upoważnieni pracownicy Służby Parkingowej Miejskiego Zarządu Dróg w ramach czynności podejmowanych w zakresie kontroli postoju pojazdów w strefie parkowania, wypisali wezwania do uiszczenia kary za nieopłacony czas postoju lub postój ponad opłacony czas. Pierwszym postępowaniem, które jest prowadzone w takich sprawach jest więc postępowanie egzekucyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.) wszczynane tylko w przypadkach braku dobrowolnego uiszczenia kary wynikającej z mocy samego prawa. Pojazdy parkowały bez wniesionej opłaty parkingowej, zobowiązani otrzymali upomnienie, które na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wzywa do uregulowania należności wskazanej w upomnieniu i wskazujące, iż należności te należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia upomnienia. Jednocześnie upomnienie zwierało zagrożenie, że w przypadku braku wpłaty należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Powyższy zarzut może być rozpatrzony przez organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko zajęte przez wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Zarówno po wystawieniu przez kontrolera Miejskiego Zarządu Dróg wezwania do uregulowania kary pieniężnej za nieuiszczenie wymaganej opłaty za parkowanie pojazdu oraz po otrzymaniu listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru upomnienia kierowca ma prawo zwrócić się o ustalenie istnienia obowiązku zapłaty należności za parkowanie. Natomiast po wszczęciu postępowania egzekucyjnego osobie zainteresowanej służy prawo odwołania się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie cywilnym (art. 140) osobą która może swobodnie rozporządzać rzeczą (samochodem), jest jego właściciel i on odpowiada za czynności i działania wykonywane tym samochodem (w tym zajmowanie miejsca na parkingu), a jeżeli właściciel nie rozporządzał samochodem w określonym miejscu i czasie, to winien wskazać osobę, której udostępnił samochód i udokumentować ten fakt formalnie. Na zasadach określonych w art.336 kc karą pieniężną można obciążyć także osobę dysponującą samochodem w określonym miejscu i czasie jako posiadacza. Słusznie wystawia się tytuły wykonawcze, w których za zobowiązanego należy uznać właściciela pojazdu, a w przypadku gdy właściciel nie był kierującym pojazdem, winien wskazać osobę, która kierowała pojazdem. W przypadku nieuiszczenia należności w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy. Zgodnie z art.5 u.p.e.a. wierzycielem obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest "organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku". Dodatkowo strona skarżąca podniosła, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2580/04 stwierdził, iż za podstawę interpretacji przepisu art.13 ust.2a ustawy o drogach publicznych należy przyjąć wykładnię językową. W dalszej części skargi przytoczono rozważenia zawarte w uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się bezpośrednio do uzasadnienia Dyrektora Izby Skarbowej, strona skarżąca powołała się na rozstrzygnięcie Ministerstwa Finansów sygn. akt. SP-380/033-56/853/03/AK, w którym zawarto stwierdzenie "(...) Biorąc pod uwagę, że na terenie działania ( tu winno znajdować się MZD w [...]) nie jest znany majątek zobowiązanego, wierzyciel winien skierować tytuł wykonawczy do naczelnika urzędu skarbowego, na terenie którego znajduje się taki majątek. Za miejsce położenia majątku można uznać miejsce zamieszkania zobowiązanego. W takim przypadku tytuł wykonawczy kieruje się do naczelnika urzędu skarbowego według miejsca zamieszkania zobowiązanego. Na tym etapie postępowania nie jest bowiem istotne, czy znajdujący się tam majątek nadaje się do egzekucji." Mając na względzie treść art. 22 § 2 u.p.e.a. - właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze , które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, iż zdaniem składu orzekającego nie zasługują na aprobatę twierdzenia organu egzekucyjnego i organu odwoławczego o braku podstaw prawnych do egzekwowania w trybie egzekucji administracyjnej należności z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego na drogach bez wcześniejszego wydania w tym względzie postanowienia lub decyzji. Przede wszystkim należy wskazać na przepis art.3 § 1 u.p.e.a. stanowiący, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art.2 ustawy, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Z przepisu tego wynika więc, iż z uwagi na źródło powstania, obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej można podzielić na takie, które wynikają z decyzji lub postanowień właściwych organów oraz obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów prawa. Ten ostatni przypadek występując rzadziej, odnosi się do przypadków, gdy obowiązki wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, bez potrzeby konkretyzacji tych przepisów w drodze aktu indywidualnego. Chodzi zatem o przepisy powszechnie obowiązujące w rozumieniu art.87-94 Konstytucji RP. Zgodnie z art.87 ust.2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Do aktów prawa miejscowego odnosi się art.94 Konstytucji stanowiąc, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów; zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Sąd uznaje, że kwestionowany obowiązek zapłaty opłaty podwyższonej został na tyle określony w przepisach, by uznać, że wynika on wprost z przepisów prawa. Art.13 ust.1 ustawy o drogach publicznych stanowił w lipcu 2002 r., że korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione w przypadkach określonych w ust.2 od wniesienia opłat drogowych; ust.2 pkt.4 mówił, że opłaty mogą być pobierane za parkowanie pojazdów samochodowych. To, że pobierane były opłaty za parkowanie w określonych strefach wynikało z aktów prawa miejscowego, której to okoliczności w sprawach nie kwestionowano. Oznacza to, że stworzona w przepisie art.13 ust.1 ustawy możliwość pobierania opłat przekształciła się w obowiązek. Regulacja dotycząca opłat podwyższonych i kar zawarta była w art.13 ust.2a ustawy o drogach, który stanowił jednoznacznie, że za nieuiszczanie opłat, o których mowa w ust.2 pkt.4 pobierało się opłaty podwyższone w wysokości określonej w załączniku do ustawy; z pkt.7 załącznika wynikało, że za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach kara wynosiła 50,- zł. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej lub kary powstawał z mocy prawa w momencie kiedy zobowiązany parkując w strefie płatnego parkowania nie uiści opłaty. W ustawie o drogach określone zostały wprost istotne elementy takiego obowiązku: adresat (korzystający z drogi publicznej w postaci parkowania w strefach płatnego parkowania), sposób zachowania (nieuiszcznie opłaty z tego tytułu) a nawet nie pozostawiająca żadnego marginesu ocennego dla organu, wysokość opłaty podwyższonej wynikającej z ustawy o drogach (50zł). W ocenie Sądu okoliczność, że jest organ uprawniony do kontroli uiszczenia opłaty, nie zmienia charakteru obowiązku zapłaty kary jako wynikającego wprost z przepisów prawa, organ ten nie nakłada obowiązku zapłacenia kary. Wskazany przepis art.13 ustawy o drogach nakładający wprost określony obowiązek posiada także system kontroli wykonania obowiązku przez zobowiązanych. Nie można wobec tego domagać się od uprawionego wymienienia w tytule wykonawczym decyzji lub postanowienia, bądź innego orzeczenia stanowiącego podstawę prawną należności ( por. analogicznie wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30.07.2004 r. w sprawie I SA/Bd 257/04, niepublikowany). Pomimo tego w ocenie Sądu organ egzekucyjny prawidłowo dokonał zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi, a mianowicie Miejskiemu Zarządowi Dróg z przyczyny wskazanej przez Dyrektora Izby Skarbowej . Należy mianowicie zauważyć, iż przepis art.19 § 2 stanowi, że właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu [...] jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Przepis ten przewiduje wyłączną właściwość jako organu egzekucyjnego Prezydenta Miasta dla określania i pobierania należności pieniężnych przysługujących temu organowi. Tytuł egzekucyjny winien wobec tego zostać skierowany do tego organu egzekucyjnego. Nie można także mówić o właściwości z § 6 ust.3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Z 2001 r. nr 137 poz.1541 ze zm.; dalej Rozporządzenia MF) zgodnie, z którym jeżeli wierzycielowi będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym nie jest znany znajdujący się na terenie jego działania majątek zobowiązanego, z którego może prowadzić egzekucję, kieruje tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego uprawnionego do dochodzenia tego samego rodzaju należności pieniężnych, na którego terenie znajduje się majątek zobowiązanego. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby Prezydent Miasta będący organem egzekucyjnym w jakikolwiek sposób ustalał, iż na jego terenie nie znajduje się nie znany jemu majątek zobowiązanych osób prawnych, tj. Spółki "A" . W przepisach prawnych brak jest jakichkolwiek domniemań, które wskazywałyby na to, że osoby prawne posiadają majątek tylko i wyłącznie w miejscu swej siedziby. Okoliczność ta nie należy także do tzw. faktów notorycznych z art.77 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, które odnoszą się jedynie do faktów, zjawisk, stanów fizycznych, których przebieg lub miejsce nie budzą wątpliwości. Przekazując ponadto tytuły wykonawcze Miejski Zarząd Dróg nie powoływał się na właściwość z delegacji przewidzianą w § 6 ust.3 Rozporządzenia MF. Z mocy zaś przepisu art.18 u.p.e.a. w zw. z art.19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a. /-/R.Wiatrowski /-/ J.Ruszyński /-/M.Jaśniewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI