I SA/Po 575/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na interpretację indywidualną dotyczącą obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości przez trwały zarząd nieruchomości Skarbu Państwa, uznając trwały zarząd za formę posiadania.
Skarga dotyczyła interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od nieruchomości, wydanej dla jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa będącej trwałym zarządcą nieruchomości. Skarżący argumentował, że trwały zarząd nie jest posiadaniem w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a zatem nie powinien być podatnikiem podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że trwały zarząd jest formą posiadania zależnego w rozumieniu K.c. i stanowi inny tytuł prawny do nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta, która uznała skarżącego, będącego trwałym zarządcą nieruchomości Skarbu Państwa, za podatnika podatku od nieruchomości. Skarżący argumentował, że trwały zarząd nie jest posiadaniem w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ponieważ brakuje elementu woli posiadania rzeczy "dla siebie", a jednostki organizacyjne działają w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Prezydent Miasta uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, wskazując, że trwały zarząd jest formą władania nieruchomością i stanowi inny tytuł prawny do posiadania w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym samym kwalifikuje do bycia podatnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu interpretacyjnego. Sąd podkreślił, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "posiadania", dlatego należy sięgnąć do przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd uznał, że trwały zarząd jest formą posiadania zależnego w rozumieniu art. 336 K.c. i stanowi "inny tytuł prawny" do nieruchomości, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Sąd zaznaczył, że posiadanie na gruncie prawa podatkowego może być ujmowane szerzej niż w prawie cywilnym, a trwały zarządca jest gospodarzem nieruchomości i ciąży na nim obowiązek podatkowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jednostka organizacyjna Skarbu Państwa będąca trwałym zarządcą nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Uzasadnienie
Trwały zarząd jest formą posiadania zależnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego i stanowi "inny tytuł prawny" do nieruchomości, o którym mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu nieruchomości, a trwały zarządca jest takim posiadaczem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 4 lit. a)
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Jednostki organizacyjne będące posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy, z innego tytułu prawnego (w tym trwałego zarządu), są podatnikami podatku od nieruchomości.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 43 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, która ma prawo do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności.
K.c. art. 336
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego. Trwały zarząd jest formą posiadania zależnego.
K.c. art. 338
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja dzierżyciela.
O.p. art. 14j § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trwały zarząd jest formą posiadania zależnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Trwały zarząd stanowi "inny tytuł prawny" do nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Posiadanie na gruncie prawa podatkowego może być ujmowane szerzej niż w prawie cywilnym.
Odrzucone argumenty
Trwały zarząd nie jest posiadaniem w rozumieniu Kodeksu cywilnego z powodu braku elementu woli posiadania "dla siebie". Jednostki organizacyjne działają w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, nie mogąc posiadać nieruchomości dla siebie.
Godne uwagi sformułowania
trwały zarząd uznać należy za formę posiadania zależnego w rozumieniu przepisów K.c. posiadanie jako tytuł do nabycia statusu podatnika jest ujmowane szerzej niż posiadanie w ujęciu cywilistycznym. nie sposób pominąć, że trwały zarząd, do którego odpowiednio stosowane są przepisy K.c. o użytkowaniu (art. 50 u.g.n.), stanowi formę posiadania zależnego, w rozumieniu art. 336 K.c.
Skład orzekający
Waldemar Inerowicz
przewodniczący
Izabela Kucznerowicz
członek
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że trwały zarządca nieruchomości Skarbu Państwa jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a trwały zarząd jest formą posiadania w rozumieniu prawa podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji trwałego zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i kluczowej dla wielu instytucji kwestii definicji posiadania oraz jego konsekwencji podatkowych w kontekście trwałego zarządu.
“Trwały zarządca nieruchomości Skarbu Państwa zapłaci podatek od nieruchomości – sąd wyjaśnia pojęcie posiadania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 575/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Waldemar Inerowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne 6561 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od nieruchomości Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 57a, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2019 poz 1170 art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Dz.U. 2021 poz 1899 art. 43 ust. 1-2, art. 50 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2022 poz 1360 art. 336, art. 338 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi A. P. na interpretację indywidualną Prezydenta Miasta z dnia 20 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę w całości. Uzasadnienie 1. Prezydent Miasta zaskarżoną interpretacją z dnia 20 maja 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 14j § 1 i § 3 w zw. z art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p."), za nieprawidłowe uznał stanowisko A. P. (dalej jako: "Archiwum", "Strona" lub "Skarżący") jako trwałego zarządcy nieruchomości w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości. 1.1. Z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że Strona jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa (statio fisci). Archiwum działa na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zbiorze archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020 r., poz. 164). Nieruchomość zajęta przez A. P. - Oddział w P. jest zlokalizowana przy ul. [...] w P.. Dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta i z działu II tej księgi wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa oraz znajduje się w trwałym zarządzie Archiwum. Powierzchnia nieruchomości wynosi 0,6018 ha. 1.2. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny Archiwum zadało pytanie, czy w stosunku do nieruchomości objętej wnioskiem Strona jest zwolniona, czy też jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości? 1.3. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, Strona uznała, że nie jest posiadaczem spornej nieruchomości, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."), a w konsekwencji nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Archiwum dysponuje przedmiotową nieruchomością, zlokalizowaną w P. , na podstawie szczególnego tytułu, jakim jest trwały zarząd. Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm. – dalej w skrócie: "u.g.n.") trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, a w jego ramach jednostka organizacyjna ma prawo do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania. Do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w ustawie (art. 50 u.g.n.) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm. – dalej w skrócie: "K.c."). W kwestii pojęcia posiadania Strona wskazała, że zgodnie z art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, najemca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Zdaniem Strony, o ile w sprawie nie budzi wątpliwości element "władania rzeczą", o tyle zakwestionowano psychiczny zamiar władania rzeczą dla siebie. W praktyce zamiar władania rzeczą, w rozumieniu art. 336 K.c., wiąże się z wyrażanymi na zewnątrz przejawami tego władania, co oznacza "wolę zobiektywizowaną". Zwrócono uwagę, że trwały zarząd nie jest prawem rzeczowym ani formą umowy uprawniającej do władania nieruchomością, lecz publicznoprawną formą władania nieruchomością przez określoną jednostkę organizacyjną. Według Strony, ten kto włada rzeczą w formie trwałego zarządu, nie jest posiadaczem rzeczy, albowiem nie występuje tu element zamiaru posiadania nieruchomości "dla siebie". Strona, jako dysponent przedmiotowej nieruchomości oddanej w trwały zarząd, nie jest zatem jej posiadaczem i tym samym, w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l., nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. 2. Prezydent Miasta w opisanej na wstępie interpretacji indywidualnej uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe. W motywach rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., art. 336 K.c. oraz art. 43 ust. 2 u.g.n. Argumentując stanowisko, wskazał, że obowiązek w podatku od nieruchomości został nałożony na posiadaczy nieruchomości lub obiektów budowlanych, stanowiących własność m.in. Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, z innego tytułu prawnego lub posiadanie jest bez tytułu prawnego. Zatem decydujące znaczenie dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości wskazanych w tym przepisie. Z kolei posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, najemca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Kodeks cywilny wyróżnia zatem dwa rodzaje posiadania - samoistne i zależne. Posiadanie zależne obejmuje węższy zakres władztwa nad rzeczą niż w przypadku posiadania samoistnego. W przypadku posiadania zależnego prawodawca posługuje się szeroką listą praw podmiotowych, z którymi "łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą". Ma ona charakter otwarty, co wynika z użytego w art. 336 K.c. zwrotu "inne prawo" do władania cudzą rzeczą. Do tych innych praw można zaliczyć np. użyczenie czy też trwały zarząd uregulowany w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Z kolei przykładem tytułu prawnego, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., jest przekazanie nieruchomości w trwały zarząd. Podatnikiem podatku od nieruchomości będzie w takim przypadku podmiot, na rzecz którego przedstawiciel Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ustanowił zarząd nieruchomością. Cel ustanowienia trwałego zarządu nie ogranicza się jedynie do powierzenia funkcji administrowania jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, lecz w równym stopniu ma na celu powierzenie określonego władztwa nad nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd w celu realizacji określonych zamierzeń. Zgodnie z art. 43 ust. 2 u.g.n. jednostka organizacyjna ma prawo do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania, a nawet wykonywania robót budowlanych zgodnie z przepisami prawa budowlanego za zgodą organu nadzorującego. Instytucja trwałego zarządu zawiera zatem w swej konstrukcji prawnej element posiadania, w rozumieniu art. 336 K.c., zatem trwały zarządca jest posiadaczem nieruchomości. Ponadto z dniem wydania decyzji administracyjnej o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd jednostka organizacyjna staje się gospodarzem nieruchomości, odciążając właściciela w obowiązkach utrzymywania i inwestowania w nieruchomość oddaną w trwały zarząd, także w zakresie prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych. Organ interpretacyjny podkreślił, że przykładem innego tytułu prawnego posiadania nieruchomości, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., jest przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, więc podatnikiem podatku od nieruchomości będzie podmiot, na rzecz którego przedstawiciel Skarbu Państwa ustanowił zarząd nieruchomością. Trwały zarządca sam włada nieruchomością, nie przekazując jej innemu podmiotowi w posiadanie. W konkluzji organ stwierdził, że wnioskodawca jako trwały zarządca nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości. 3.1. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżył powyższą interpretację indywidualną w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie niewłaściwej kwalifikacji, w szczególności naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., art. 43 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. oraz art. 336 w zw. z art. 338 K.c. poprzez uznanie, że A. P. - Oddział w P. jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu interpretacyjnego, że stan posiadania sprowadza się jedynie do faktycznego władztwa nad rzeczą przez dany podmiot. Skarżący podtrzymał pogląd, że o istnieniu posiadania przesądza nie tylko faktyczne władztwo nad rzeczą, lecz także wola (animus) posiadania rzeczy "dla siebie". Ten drugi element składający się na pojęcie "posiadania" wynika z art. 338 K.c., zgodnie z którym - kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego, jest dzierżycielem. Zaznaczono, że zakłady budżetowe jak i jednostki budżetowe są jednostkami organizacyjnymi pozbawionymi osobowości prawnej, a wszelkie ich czynności dokonywane są wyłącznie w imieniu związku publicznoprawnego i na jego rzecz. Nie mogą one we własnym imieniu i na własny rachunek władać nieruchomością (brak elementu posiadania - animus). To zaś oznacza, że nie mogą stać się posiadaczami rzeczy w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Jednostki te w stosunkach cywilnoprawnych działają w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa (statio fisci). Zdaniem Strony, organ wydając zaskarżoną interpretację, dokonał błędnej wykładni art. 336 w zw. z art 338 K.c., pomijając okoliczność, że elementem posiadania jest wola posiadania rzeczy "dla siebie". Skarżący zgodził się, że profesjonalny zarządca nieruchomości odciąża właściciela w obowiązkach utrzymywania, a nieraz także inwestowania w nieruchomość, jednak z tego nie wynika, że zarządca jest posiadaczem. Naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. polegało zatem na błędnej interpretacji wskazanych przepisów K.c., gdyż ustawa u.p.o.l. nie zawiera własnej definicji posiadania. Zaskarżona interpretacja została wydana także z naruszeniem art. 43 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., gdyż A. P. jako jednostka budżetowa jest pozbawiona osobowości prawnej, a wszelkie czynności takich jednostek dokonywane są wyłącznie w imieniu Skarbu Państwa i na jego rzecz. Skarżący stwierdził, że zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. jest konsekwencją naruszenia art. 336 w zw. z art. 338 K.c. Zaznaczono, że ten kto tylko faktycznie rzecz dzierży, nie ma woli posiadania jej dla siebie, stąd nie może być uznany za jej posiadacza i taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Wobec podniesionych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz uznanie za prawidłowe stanowiska Archiwum wyrażonego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. 3.2. Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę Strony wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślono, że w orzecznictwie sądowym, dotyczącym podatku od nieruchomości, ugruntowany i jednolity jest pogląd, że przez "tytuł prawny", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., należy rozumieć m.in. trwały zarząd, zarząd, użytkowanie oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego. Stanowisko organu w przedmiotowej sprawie jest zbieżne z interpretacjami indywidualnymi wydanymi w roku 2022 w identycznym stanie faktycznym przez prezydentów innych miast w Polsce. 3.3. Uzupełniając argumentację skargi, Archiwum wskazało, że z przepisu art. 43 u.g.n. wynika, że podmiot, na rzecz którego ustanowiony został trwały zarząd, może korzystać z nieruchomości, przy czym nie w sposób autonomiczny, lecz w ściśle zależny od organu nadzorującego, na co wskazuje m.in. potrzeba uzyskania zgody tego organu na roboty budowlane. Trwały zarządca administruje powierzoną nieruchomością nie dla siebie, lecz dla organu nadzorującego, co oznacza, że nie jest posiadaczem powierzonej mu nieruchomości. 3.4. Podczas rozprawy przed Sądem pełnomocnik Skarżącego Archiwum podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w powyższych pismach procesowych, zwracając uwagę, że sam fakt dzierżenia nieruchomości nie przesądza o stanie jej posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga specyfika postępowania związanego z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Rzeczony wniosek musi wyczerpująco opisywać stan faktyczny sprawy lub zdarzenie przyszłe, gdyż jedynie przedstawiony przez stronę opis wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone skutki prawne. W orzecznictwie jednolicie i konsekwentnie prezentowany jest także pogląd, że organ związany jest stanem faktycznym przedstawionym we wniosku, a ponadto, że jego obowiązkiem jest jedynie odniesienie się do poglądu wnioskodawcy co do skutków podatkowoprawnych podanych faktów (por. np. wyroki NSA z dnia: 30 stycznia 2018 r., o sygn. akt I FSK 498/16; 4 lipca 2019 r., o sygn. akt II FSK 2836/17; 22 sierpnia 2019 r., o sygn. akt II FSK 3298/17 i 26 maja 2021 r., o sygn. akt II FSK 3351/18 - treść powołanych w niniejszym orzeczeniu wyroków dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, [...]). Organ wydający interpretację jest zatem także merytorycznie związany zakresem problemu prawnego, jaki strona przedstawi we wniosku. Istotną funkcją interpretacji indywidualnej jest usuwanie wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego, a nie generowanie dodatkowych niejasności (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., o sygn. akt I FSK 1109/16). Konsekwencją związania organu interpretacyjnego stanem faktycznym i prawnym przedstawionym przez wnioskodawcę jest związanie sądu administracyjnego zarzutami skargi na taką interpretację przepisów prawa podatkowego. Przepis art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") stanowi bowiem, że skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zacytowany przepis podkreśla implikację, według której wyznaczenie granic sprawy przez stronę skarżącą oznacza, że sąd administracyjny nie może "wyjść" poza tak zakreśloną sprawę, a także nie może zawęzić jej do wskazanego przez siebie zakresu. Rozpoznając w niniejszej sprawie skargę na interpretację indywidualną prawa podatkowego, z uwzględnieniem dyspozycji art. 57a P.p.s.a., Sąd zbadał te naruszenia, które zostały wskazane w skardze, nie wykraczając poza jej granice. Rozpatrywana skarga została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego. 4.1. Oś sporu w badanej sprawie dotyczy wykładni art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w powiązaniu z regulacjami K.c. w zakresie stwierdzenia, czy w przedstawionych okolicznościach Archiwum - jednostka organizacyjna - wykonująca trwały zarząd nad nieruchomością Skarbu Państwa jako posiadacz nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. 4.2. Przepis art. 3 ust. 1 u.p.o.l. określa podmioty, na których ciąży obowiązek w podatku od nieruchomości i wskazuje w punkcie 4 lit. a) tego ustępu, że podatnikami podatku od nieruchomości są jednostki organizacyjne będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, K. O. W. R. lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Stronę wynika, że Archiwum jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa (statio fisci) będącą we władaniu nieruchomości Skarbu Państwa przekazanej w trwały zarząd. Poza sporem jest zatem spełnienie części przesłanek podmiotowo-przedmiotowych, wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Archiwum jest bowiem jednostką organizacyjną, a sporna nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Do rozważenia pozostaje kwestia statusu trwałego zarządcy jako posiadacza nieruchomości i jednocześnie jako podatnika podatku od nieruchomości. Ustawa u.p.o.l. nie zawiera definicji legalnej pojęcia "posiadania". W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro prawodawca posługuje się tym pojęciem na gruncie prawa podatkowego, nie definiując go i nie nadając mu specyficznego znaczenia, to uzasadnione jest sięgnięcie do tej gałęzi prawa, w której ono funkcjonuje, czyli do prawa cywilnego. Jeżeli bowiem ustawa podatkowa w swoich regulacjach posługuje się wyraźnie nazwami instytucji z zakresu prawa rzeczowego, nie definiując ich, pojęciom tym należy przypisać taki sam zakres jak wynikający z przepisów K.c. Utrwalony jest pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przekazanie nieruchomości w trwały zarząd jest "innym tytułem posiadania", w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Zgodnie z art. 50 u.g.n., do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy K.c. o użytkowaniu. Tym samym trwały zarząd uznać należy za formę posiadania zależnego w rozumieniu przepisów K.c. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2019 r., o sygn. akt II FPS 3/19). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także, że nawet gdyby dana forma faktycznego władztwa nad nieruchomością nie stanowiła formy posiadania, w rozumieniu K.c., to nie wpływa to na zakres podmiotowy obowiązku z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., ponieważ przepis ten nie konstruuje wymogu wystąpienia posiadania w rozumieniu cywilistycznym. Posiadanie na podstawie innego tytułu prawnego, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., nie musi ściśle odpowiadać rozumieniu posiadania w prawie cywilnym. Posiadanie jako tytuł do nabycia statusu podatnika jest ujmowane szerzej niż posiadanie w ujęciu cywilistycznym. Warunkiem realizacji trwałego zarządu jest posiadanie nieruchomości, albowiem nie byłoby możliwe wywiązanie się z zadań zarządcy bez posiadania nieruchomości. Stan posiadania został zaś zapewniony zarządcy na podstawie art. 43 ust. 1 u.g.n., który stanowi, iż trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, co oznacza w istocie władanie faktyczne nieruchomością (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 listopada 2022 r., o sygn. akt I SA/Bk 393/22). Powyższe wynika m.in. z określonych w art. 43 ust. 2 u.g.n. form korzystania z nieruchomości oddanych w trwały zarząd. Przepis ten stanowi, że zarządca korzysta z nieruchomości np. w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu działania jednostki organizacyjnej, wykorzystuje ją do zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, może oddać nieruchomość lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do statusu trwałego zarządcy nieruchomości jako podatnika podatku od nieruchomości oraz to, że trwały zarząd stanowi postać posiadania (por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2011 r., o sygn. akt II FSK 945/10; z dnia 7 lutego 2018 r., o sygn. akt II FSK 1700/17; oraz na tle podobnego przepisu ustawy o podatku leśnym - z dnia 18 października 2016 r., o sygn. akt II FSK 1791/16). Posiadanie może też być rozumiane autonomicznie na gruncie prawa podatkowego i jego przykładem jest właśnie sprawowanie trwałego zarządu nieruchomością. W tym stanie rzeczy niezasadne są wywody Archiwum odnoszące jego sytuację prawną na gruncie podatku od nieruchomości, do wykładni pojęcia posiadania jedynie w cywilistycznym rozumieniu i w oderwaniu od regulacji prawnopodatkowych. Co więcej nawet w razie przyjęcia, że art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. ustanawia wymóg wystąpienia posiadania w rozumieniu K.c., to nie sposób pominąć, że trwały zarząd, do którego odpowiednio stosowane są przepisy K.c. o użytkowaniu (art. 50 u.g.n.), stanowi formę posiadania zależnego, w rozumieniu art. 336 K.c. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. polegającego na błędnej wykładni tego przepisu w powiązaniu z regulacjami z art. 336 w zw. z art. 338 K.c. oraz art. 43 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. uznano za nieuzasadniony. 4.3. Dodatkowo, odnosząc się do przywołanego w skardze wyroku WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2021 r., o sygn. akt I SA/Bk 242/21, należy zwrócić uwagę, że orzeczenie to dotyczy odmiennego stanu faktycznego, w którym dana nieruchomość była oddana jednostce organizacyjnej w trwały zarząd, a jednocześnie była (w określonej części) przedmiotem umowy najmu. Tymczasem ze stanu faktycznego przedstawionego przez Archiwum nie wynika, by nieruchomość objęta wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej była przedmiotem także umowy najmu, dzierżawy czy innego stosunku cywilnoprawnego. Bez znaczenia na gruncie niniejszej sprawy było także odniesienie Strony do postaci literackiej, pełniącej funkcję zarządcy administrującego powierzoną nieruchomością, albowiem funkcji tej nie da się porównywać do instytucji trwałego zarządu nieruchomością Skarbu Państwa. 4.4. Sąd w składzie orzekającym zauważa również, że w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa innym tytułem prawnym posiadania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., jest decyzja o przekazaniu w trwały zarząd. Na podstawie tej decyzji dany podmiot jako trwały zarządca nieruchomości jest jej posiadaczem i ciąży na nim obowiązek podatkowy z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Mając na uwadze całokształt podniesionych okoliczności, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ interpretacyjny wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. 4.5. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI