I SA/Po 573/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, uznając brak nowych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania.
Skarżący, były członek zarządu spółki, domagał się uchylenia decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się na wskazanie majątku spółki (nieruchomości) wystarczającego na pokrycie zadłużenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wskazana nieruchomość nie stanowiła nowego dowodu ani nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania, a jej wartość nie pozwalała na zaspokojenie zaległości w znacznej części. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania nie służy ponownej ocenie dowodów już zebranych.
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu S. Sp. z o.o. za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. Skarżący argumentował, że wskazał majątek spółki (nieruchomość o szacunkowej wartości [...] zł) wystarczający na pokrycie zadłużenia, co powinno go zwolnić z odpowiedzialności zgodnie z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podniósł również, że organ nie rozpoznał wniosków dowodowych i arbitralnie uznał, że nieruchomość nie nadaje się do egzekucji, co było nieprawdą, gdyż wszczęto postępowanie egzekucyjne z tej nieruchomości. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznały jednak, że wskazana nieruchomość nie stanowiła nowego dowodu ani nowej okoliczności faktycznej, która nie była znana organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji. Podkreślono, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej ocenie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zwyczajnym. Sąd wskazał, że wartość nieruchomości nie zaspokajała w całości zaległości spółki, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego po wydaniu decyzji o odpowiedzialności członka zarządu nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania egzekucyjnego z majątku spółki po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania, zwłaszcza gdy dokument potwierdzający to zdarzenie powstał po dacie wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej ocenie dowodów już zebranych w postępowaniu zwyczajnym. Wszczęcie egzekucji po wydaniu decyzji ostatecznej nie jest nową okolicznością, a jedynie może wpłynąć na wysokość zobowiązania skarżącego w przyszłości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
o.p. art. 116 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Dla zwolnienia z odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest wykazanie, że wskazane mienie spółki umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części.
o.p. art. 240 § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Podstawą wznowienia postępowania są istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
Pomocnicze
o.p. art. 241 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Wznowienie postępowania z przyczyny z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. następuje na żądanie strony po przedstawieniu nowych faktów i dowodów.
o.p. art. 107 § 1
Ordynacja podatkowa
Skarżący odpowiada solidarnie ze spółką za jej zaległości podatkowe.
o.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
o.p. art. 134
Ordynacja podatkowa
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
o.p. art. 151
Ordynacja podatkowa
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania. Wartość wskazanej nieruchomości nie była wystarczająca do zaspokojenia zaległości podatkowych w znacznej części. Instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń dokonanych w postępowaniu zwyczajnym.
Odrzucone argumenty
Wskazanie majątku spółki (nieruchomości) wystarczającego na pokrycie zadłużenia powinno zwolnić członka zarządu z odpowiedzialności. Organ arbitralnie uznał, że nieruchomość nie nadaje się do egzekucji, co było nieprawdą, gdyż wszczęto postępowanie egzekucyjne z tej nieruchomości. Naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i art. 241 § 1 o.p. przez uznanie, że nie zaszły nowe okoliczności oraz nowe dowody.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji, pomimo jej ostateczności przepisy regulujące wznowienie postępowania podatkowego należy traktować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania nie może być wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym dla wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. nie jest wystarczające wskazanie jakiegokolwiek mienia, co do którego istnieje potencjalna możliwość jego przejęcia
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący sprawozdawca
Michał Ilski
członek
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.) oraz zasad odpowiedzialności podatkowej członków zarządu (art. 116 o.p.), w szczególności w kontekście oceny nowych dowodów i okoliczności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście wznowienia postępowania. Nacisk na ścisłą wykładnię przepisów o wznowieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące wznowienia postępowania podatkowego i odpowiedzialności członków zarządu, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy majątek spółki uratuje członka zarządu przed odpowiedzialnością podatkową? Sąd wyjaśnia granice wznowienia postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 573/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ilski
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 198/24 - Wyrok NSA z 2025-09-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 107 § 1, art. 116 § 1 pkt 2, art. 128, art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1 pkt 2 , art. 243 § 1 i 2,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 18 czerwca 2020 r., na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej: "o.p."), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 11 października 2019 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej E. S., byłego członka zarządu S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wraz ze spółką oraz z J. B., za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że E. S. (dalej: strona, skarżący) we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego podniósł, że w toku postępowania wskazał majątek spółki wystarczający na pokrycie 100 % zadłużenia z tytułu zobowiązań podatkowych spółki za rok 2015 (ok. [...] zł - wyliczenie na dzień 13 grudnia 2019 r.), w postaci nieruchomości w [...], działka nr [...], nr KW [...] o wartości szacunkowej [...] zł - [...] zł, co zgodnie z art. 116 § 1 pkt. 2 o.p. powinno zwolnić członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania spółki i wydania decyzji, a on sam nie powinien odpowiadać za zobowiązania spółki. Strona wskazała również, że pomimo powyższych okoliczności faktycznych i złożonych dowodów, w tym wniosków o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości nieruchomości (pismo z dnia 02 sierpnia 2019 r.) organ nie rozpoznał wniosków o ustalenie wartości nieruchomości, arbitralnie uznał, że majątek w postaci nieruchomości w [...] nie pozwoli na zaspokojenie zaległości spółki, przy czym organ wskazał w uzasadnieniu decyzji kwotę [...]zł, a jak zauważyła strona, postępowanie toczyło się o podatek od osób prawnych za rok 2015 (ok. [...] zł). Wskazano także, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] pismem z 14 listopada 2019 r. (doręczone spółce w dniu 29 listopada 2019 r.) na wniosek Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...], wszczął postępowanie egzekucyjne z nieruchomości w [...], w związku z czym okoliczności wskazane w decyzji z dnia 11 października 2019 r., że nieruchomość ta nie nadaje się do egzekucji jest nieprawdziwa. Tym samym zdaniem strony, wniosek o wznowienie postępowania jest uzasadniony.
W wyniku oceny materiału dowodowego organ uznał, że wskazana przez stronę nieruchomość położona w [...], której właścicielem w dniu 26 lipca 2016 r. stała się S. Sp. z o.o. w likwidacji, nie jest nowym dowodem, który nie był znany organowi odwoławczemu w dniu wydania ww. decyzji. Organ odwoławczy miał wiedzę o posiadanej przez spółkę nieruchomości, jak również wskazany przez stronę w trakcie prowadzonego w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości S. Sp. z o.o. w likwidacji postępowania, rzeczony majątek został poddany analizie pod kątem przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p.
Za przesłankę wynikającą z przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. organ nie uznał również okoliczności wszczęcia w dniu 14 listopada 2019 r. egzekucji ze wskazanej nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej przychylając się do wniosku strony przeprowadził dowód z dokumentu zajęcia nieruchomości z dnia 14 listopada 2019 r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] Zgodnie bowiem z ogólną regułą określoną w art. 180 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże w postępowaniu w zakresie wznowienia postępowania nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ podkreślił, że dokument, stwierdzający zajęcie nieruchomości z dnia 14 listopada 2019 r., sporządzony został po dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 11 października 2019 r. Dlatego też, już choćby tylko wyłącznie z tego względu, nie może stanowić dowodu i być potwierdzeniem okoliczności, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W ocenie organu odwoławczego, wznowienia postępowania nie uzasadnia powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji.
W ocenie organu również treść wniosku o wznowienie postępowania wskazująca na to, że strona nie zgadza się z ustaleniami organu odwoławczego zawartymi w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 października 2019 r. i wyprowadzonym na ich podstawie wnioskiem co do prawidłowości uznania wskazanego przez stronę majątku jako nie wypełniającego przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., nie może zostać uznana jako okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania. Organ wyjaśnił, że organ odwoławczy sprawdzał ten aspekt sprawy i stwierdził, że nie jest to majątek pozwalający na zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. A zatem wskazywane przez stronę okoliczności, były okolicznościami sprawy znanymi organowi w chwili wydawania decyzji wymiarowej. Niemniej jednak zostały ocenione odmiennie aniżeli uważała strona. Odmienna zaś, od prezentowanej przez organ odwoławczy ocena przedłożonych przez stronę dowodów w czasie trwania postępowania zwyczajnego, nie jest wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
Tym samym, w ocenie organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 października 2019 r., albowiem w sprawie nie wystąpiła wskazana przez stronę okoliczność spełniająca niezbędne ku temu przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 31 maja 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że 17 listopada 2022 r. zapadł wyrok N. S. A. sygn. akt III FSK 2818/21 w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 15 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Po 1000/19 w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 11 października 2019 r.
W ocenie organu odwoławczego wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z 11 października 2019 r. skarżący nie przedstawił żadnych nowych dowodów i okoliczności faktycznych wskazujących, że stan faktyczny sprawy był inny aniżeli przyjęty przez organ odwoławczy w dniu wydania rzeczonej decyzji.
Z orzeczenia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej o wzruszenie, którego skarżący wnioskuje, wynika, że zostały zbadane zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki S. Sp. z o.o. w likwidacji. Analizie poddano również wskazany przez skarżącego majątek w tym także nieruchomość położoną w [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z 11 października 2019 r. wskazał, że w wyniku podpisania w dniu 26 lipca 2019 r. aktu notarialnego Rep. [...] S. Sp. z o.o. w likwidacji stała się właścicielem nieruchomości położonej w [...] gmina [...]. Wartość tej nieruchomości, zgodnie z ww. aktem notarialnym, strony wyceniły na kwotę [...]zł. Organ podkreślił jednak, że dla wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. nie jest wystarczające wskazanie jakiegokolwiek mienia, co do którego istnieje potencjalna możliwość jego przejęcia. Wskazane przez członka zarządu mienie, po pierwsze musi być rzeczywistym i istniejącym mieniem spółki, a po drugie musi być to majątek, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Nieruchomość położona w [...] tego warunku nie spełnia, bowiem jej wartość ([...] zł) nie zaspokoi wszystkich zaległości S. Sp. z o.o. w likwidacji wobec Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...] (w kwocie ok. [...] zł).
W ocenie organu odwoławczego powyższe wskazuje na to, że okoliczność w postaci nieruchomości położonej w [...] której właścicielem w dniu 26 lipca 2019 r. stała się S. Sp. z o.o. w likwidacji była znana organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji z 11 października 2019 r. Wskazana okoliczność jako przesłanka wznowienia postępowania nie ma więc przymiotu nowego i nieznanego organowi wydającemu decyzję, a odwołanie zawiera zarzuty, które koncentrują się na zagadnieniach, będących już przedmiotem oceny przez Sąd I instancji oraz N. S. A.. Organ odwoławczy podkreślił, że wznowienie nie może prowadzić do dokonywania ponownej oceny w zakresie kompletności zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy było to już przedmiotem oceny w instancyjnym postępowaniu sądowym. Natomiast Sądy w wyrokach zgodziły się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej zawartym w decyzji z 11 października 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 28 grudnia 2018 r.
Zdaniem organu nową okolicznością nie będzie też wszczęcie 14 listopada 2019 r. egzekucji ze wskazanej nieruchomości. Dokument wystawiony 14 listopada 2019 r. tj. po dacie wydania decyzji ostatecznej z 11 października 2019 r. już z tego względu nie może stanowić dowodu i być potwierdzeniem okoliczności, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Nie istniał on bowiem w dniu wydania decyzji, jak również okoliczność z niego wynikająca.
Pismem z 5 lipca 2023 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę na powyższą decyzję wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych za obie instancje. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i art. 241 § 1 o.p. przez uznanie, że skarżący nie spełnił przesłanek wznowienia postępowania i uznania, że nie zaszły nowe okoliczności oraz nowe dowody, podczas gdy zajęcia nieruchomości w [...] - administracyjny organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na wniosek Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...] dokonał dnia 14 listopada 2019 r. tj. po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia 11 października 2019 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej: "p.p.s.a."), zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych kryteriów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej uchylenia.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności stanowiska organu podatkowego, w kwestii braku podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania, przy uznaniu, że strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek ujętych w ramach podstawy wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji, pomimo jej ostateczności. Stanowi więc wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 o.p. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie postępowania podatkowego należy traktować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Przepisy uzależniają możliwość skorzystania z trybu wznowieniowego od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych, a mianowicie: rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną i wystąpienia co najmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 240 § 1 o.p. prawnych podstaw wznowienia postępowania. Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 240 § 1 o.p., strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. Choć administracyjne postępowanie wznowieniowe pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem sprawy prowadzonej uprzednio w trybie zwyczajnym, to nie jest ono jednak ponownym rozstrzyganiem sprawy zakończonej ostateczną decyzją, a koncentruje się jedynie wokół istnienia przesłanek wznowieniowych oraz badania wpływu tych przesłanek na treść pierwotnego rozstrzygnięcia (por. wyrok N. S. A. z 20 kwietnia 2018 r., II FSK 1594/16 - wszystkie przytaczane w sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: publ. CBOSA).
Zaznaczenia również wymaga, że granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania zależą od tego, czy postępowanie wszczęte zostało z urzędu, czy na wniosek strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że organ prowadząc postępowanie na wniosek strony związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w jej wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw, niewskazanych przez stronę (por. wyroki NSA z: 15 listopada 1999 r., FSA 1/99; 6 listopada 2008 r., I GSK 1126/07; 12 października 2012 r., II OSK 1925/12; 19 kwietnia 2017 r., I FSK 1930/15). Należy bowiem odróżnić fakt wznowienia postępowania podatkowego od postępowania, które toczy się w wyniku takiego wznowienia. Wznowienie postępowania następuje z chwilą wydania przez organ podatkowy, po stwierdzeniu spełnienia warunków formalnych, stosownego postanowienia (art. 243 § 1 o.p.). Dopiero jego wydanie otwiera organowi podatkowemu drogę do przeprowadzenia właściwego postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 o.p.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga "w granicach danej sprawy", które w postępowaniu wznowieniowym zakreśla wniosek o wznowienie, rozpatrzony przez organy podatkowe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, wskazać należy, że ramy prawne poddanego kontroli Sądu postępowania organów podatkowych wyznaczał wniosek strony skarżącej oparty o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję.
O zaistnieniu podstawy wznowienia, o której mowa w powyższym przepisie można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki. Po pierwsze wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; po drugie nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; po trzecie nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję oraz po czwarte nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji (vide: J. Rudowski {w:} S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, W. 2019, art. 240). Ustawodawca w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie wyjaśnił, co należy rozumieć przez użyte w tym przepisie określenie "okoliczności faktyczne". Odróżnienie przesłanki wznowieniowej polegającej na ujawnieniu "nowych okoliczności faktycznych" od przesłanki "nowe dowody" wskazuje jednakowoż, że przez zwrot: "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć te zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Jeżeli w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, ujawnione zostały określone okoliczności faktyczne, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo, nowym dowodem, pozyskanym po ostatecznym zamknięciu postępowania podatkowego (prowadzonego w zwykłym trybie), nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu (por.: wyrok NSA z 14 listopada 2013 r., II FSK 2145/12). Użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi. Z kolei łącznik "lub" wskazuje na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania.
Postępowanie wznowieniowe toczy się więc w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności, precyzyjnie wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może zatem zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 o.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, wymienionych w art. 245 § 1 o.p. Powyższe rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja z dnia 11 października 2019 r., od postępowania nadzwyczajnego zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją o odmowie uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania - objętej wnioskiem strony decyzji ostatecznej, ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi. Jak już wyżej wskazano instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne, nadzwyczajne postępowanie. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p. i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej.
Zgodnie z art. 241 § 1 pkt 2 o.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. następuje na żądanie strony po przedstawieniu jakie to nowe fakty i dowody nie znane wcześniej organowi, organ ten ma wziąć pod uwagę ustalając na nowo stan faktyczny i oceniając ponownie nowo zebrane dowody. Musi to być ocena nowych dowodów nieznanych organowi, a nie nowa ocena dowodów już we wcześniejszym postepowaniu ocenianych przez organ. Przedmiotem postępowania wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania nie może być więc ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym dotyczącym tych samych dowodów.
Z uzasadnienia wniosku o wznowienie wynika, że skarżący powołując się na pojawienie się nowych okoliczności, tj. istnienie majątku spółki umożliwiającego skuteczne wyegzekwowanie przez organ egzekucyjny jej zaległości, dokonuje własnej oceny dowodów wcześniej zebranych w trakcie zakończonego postępowania w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki. W ocenie skarżącego, skoro Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego po wydaniu decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na członka zarządu, wszczął postępowanie egzekucyjne z nieruchomości wskazanej przez skarżącego, to nieprawdziwa jest okoliczność, że nieruchomość ta nie nadaje się do egzekucji. Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącego. Skarżący dokonuje bowiem własnej oceny dowodów wcześniej zebranych w trakcie zakończonego postępowania w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki. Taka ocena skutkuje wnioskiem skarżącego, że organy podatkowe obu instancji nieprawidłowo przyjęły, iż egzekucja ze wskazanej nieruchomości nie mogła być prowadzona.
Należy mieć na uwadze, że co do nieruchomości położonej w [...], a wskazanej przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, wypowiedział się już nie tylko organ odwoławczy w decyzji z 11 października 2019 r., ale też Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Po 1000/19 oddalającym skargę oraz N. S. A. w wyroku z 17 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 2818/21 oddalającym skargę kasacyjną. W wyroku NSA wskazano, że wartość tej nieruchomości, zgodnie z aktem notarialnym z 26 lipca 2019 r., strony wyceniły na kwotę [...]zł, a dla wypełnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., nie jest wystarczające wskazanie jakiegokolwiek mienia, co do którego istnieje potencjalna możliwość jego przejęcia. W ocenie NSA przedmiotowa nieruchomość tego warunku nie spełnia, gdyż została zgłoszona jako majątek spółki już po wydaniu zaskarżonej decyzji, w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego za inne okresy, ponadto jej wartość nie zaspokoi wszystkich zaległości spółki wobec organów podatkowych w kwocie około [...] zł. Zdaniem NSA jako wskazania majątku spółki nie można uznać majątku o niewielkiej wartości.
Należy zwrócić uwagę, że w świetle art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1 o.p. skarżący odpowiada solidarnie ze spółką za jej zaległości podatkowe i może się ekskulpować od tej odpowiedzialności na zasadzie pkt 2 ww. art. 116 § 1 i to tylko w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej oraz gdy wykaże, że wskazane przez niego mienie spółki umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej i to w znacznej części.
W sytuacji, gdy jest wskazywane mienie spółki, to taka okoliczność obliguje organ egzekucyjny do prowadzenia egzekucji z tego mienia przeciwko spółce z uwagi na solidarną odpowiedzialność, ale w żadnym razie nie może stanowić podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji wobec skarżącego. Natomiast wskazywanie przez członka zarządu spółki mienia tej spółki po wydaniu przez organ decyzji ostatecznej o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki, ma jedynie ten skutek, że egzekucja będzie prowadzona ze wskazanego mienia tej spółki, o ile będzie skuteczna, skutkować będzie zmniejszeniem potencjalnego zobowiązania tego członka zarządu w tym zakresie. Zatem w ocenie Sądu organ egzekucyjny, pomimo wydania decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki w każdym czasie ma prawo wznawiać i podejmować czynności zmierzające do wyegzekwowania swoich należności, gdy tylko zaistnieje taka możliwość. Prawidłowo zatem wskazano w zaskarżonej decyzji, że nową okolicznością nie będzie wszczęcie 14 listopada 2019 r. egzekucji ze wskazanej nieruchomości. Ponadto należy zauważyć, że dokument wystawiony 14 listopada 2019 r. nie istniał w dniu wydania decyzji z 11 października 2019 r., a fakt jego wystawienia był znany zarówno Sądowi I instancji, jak i NSA, co wynika z uzasadnienia ww. wyroków.
Podnieść należy, że oddziaływanie i wynik ponownie wszczętego postępowania egzekucyjnego wobec spółki na sytuację prawnopodatkową skarżącego (jako byłego członka zarządu), oceniać należy w kontekście zasady solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze spółką za jej zobowiązania podatkowe. Ewentualne zaspokojenie, chociażby w części, wierzycieli z tytułu zaległości podatkowych spółki objętych zaskarżoną decyzją, za które odpowiedzialność ponosi skarżący, w wyniku prowadzonego obecnie postępowania egzekucyjnego, będzie miało bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania skarżącego z tego tytułu.
Sąd uznał zatem, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej nieznane organowi podatkowemu. Skarżący żądanie wznowienia oparł nie na nowo ujawnionych okolicznościach faktycznych i nowych dowodach, lecz zażądał nowej interpretacji okoliczności faktycznych już badanych w toku postępowania zwykłego. Nie można zatem zarzucić, że organy podatkowe w przedmiotowej sprawie naruszyły art. 241 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nie zaistniały bowiem przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p., obligujące organ podatkowy do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI