I SA/PO 567/22

I SA/Po 567/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Wolna-Kubicka
Małgorzata Bejgerowska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 64 § 1 pkt 4 ,art. 64 § 6 ,art. 64c § 1,4,6,art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 124
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1553
art. 7 i art. 8
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2022 roku nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 1 lipca 2022 r. Z. Z. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 30 maja 2022 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 8 kwietnia 2022 r. nr [...], obciążające wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.
Powyższa skarga została wniesiona na tle stanu faktycznego sprawy, w którym Naczelnik US otrzymał do realizacji tytuł wykonawczy z 24 maja 2017 r., wystawiony przez Województwo [...] wobec A. J., obejmujący należność pieniężną w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...]zł, wynikającą z decyzji Z. Z. z 3 stycznia 2017 r. Prowadząc postępowanie egzekucyjne, organ egzekucyjny doręczył zobowiązanej w dniu 14 czerwca 2017 r. odpis tytułu wykonawczego oraz dokonał skutecznych czynności egzekucyjnych - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w w pierwszym banku oraz w drugim banku (zawiadomienia o zajęciu z 29 czerwca 2017 r.), za które na podstawie art. 64 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") przypisano należne koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł, na które składała się opłata manipulacyjna, naliczona na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, naliczona na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Banku [...] w dniach 4 i 5 lipca 2017 r. przekazał organowi egzekucyjnemu kwoty: [...] zł i [...] zł, które zostały zaliczone na opłatę manipulacyjną. Do wyegzekwowania pozostały koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł (opłata manipulacyjna [...] zł i opłata za czynność [...] zł).
Postanowieniem z 27 lipca 2017 r. organ egzekucyjny zawiesił na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej w oparciu o ww. tytuł wykonawczy. Uzasadnieniem dla zawieszenia była informacja otrzymana od wierzyciela pismem z 18 lipca 2017 r. o wstrzymaniu przez WSA w Szczecinie wykonania decyzji, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Następnie postanowieniem z 29 października 2021 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.) umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] w P. Wydział XI Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 9 sierpnia 2021 r. sygn. akt [...] (obecna sygn. [...] o ogłoszeniu upadłości A. J.. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 26 sierpnia 2021 r.
W dniu 30 listopada 2021 r. organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. W dniu 10 grudnia 2021 r. wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, w następstwie czego Naczelnik postanowieniem z 20 grudnia 2021 r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi egzekucyjnym w wysokości [...] zł. Na skutek zażalenia wierzyciela Dyrektor IAS postanowieniem z 18 lutego 2022 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik postanowieniem z 8 kwietnia 2022 r. ponownie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w toku egzekucji prowadzonej wobec zobowiązanej, jedynym skutecznie zastosowanym środkiem egzekucyjnym były zajęcia rachunków bankowych w w pierwszym banku oraz w drugim banku. Za dokonane czynności egzekucyjne przypisano należne koszty egzekucyjne, na które złożyły się: opłata manipulacyjna z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych oraz opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w łącznej kwocie [...]zł. W wyniku przekazania przez bank łącznej kwoty [...]zł i zaliczenia jej na należną opłatę manipulacyjną, do wyegzekwowania pozostały koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł. Zmiana od 20 lutego 2021 r. przepisów u.p.e.a. [ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca")] m.in. w zakresie kosztów egzekucyjnych spowodowała, że do pozostałej do wyegzekwowania opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł został zastosowany przepis art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej. Pozostałą do wyegzekwowania opłatę manipulacyjną w kwocie [...]zł należało umorzyć wobec wejścia w życie nowych regulacji prawnych. Natomiast w odniesieniu do opłaty za zajęcie rachunku bankowego, naliczonej na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., nie było obowiązku jej skorygowania po wejściu w życie nowych przepisów (czyli na podstawie art. 8 ustawy zmieniajacej), ponieważ opłata ta nie przekroczyła górnej granicy, tj. [...] zł. Obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł było poprzedzone wydaniem przez Naczelnika postanowienia z 29 października 2021 r. o umorzeniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego. Obciążenie jest zatem zasadne, ponieważ zakończenie postępowania egzekucyjnego wskutek jego umorzenia oznacza, że nie ma już podstaw prawnych do dochodzenia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego i zachodzi przesłanka do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, strona zarzuciła mu naruszenie art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., art. 18 u.p.e.a, art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z 30 maja 2022 r., utrzymując w mocy ww. postanowienie, Dyrektor IAS wyjaśnił, że skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po zmianie stanu prawnego od 20 lutego 2021 r., gdyż w tym dniu weszła w życie ustawa zmieniająca, która wprowadziła nowe zasady obliczania opłat egzekucyjnych. Przewidziała również przepisy przejściowe, znajdujące zastosowanie w przypadku powstania kosztów egzekucyjnych przed datą nowelizacji (przed 20 lutego 2021 r.) i Zgodnie z jej art. 6 ust. 1 w niniejszym postępowaniu znajdują zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r. Organ wyjaśnił, że prowadzone w sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 24 maja 2017 r., a zakończone 29 października 2021 r. Jak wynika z dotychczas obowiązujących przepisów art. 64 § 1, § 5, § 6, § 7, § 9 i § 10 u.p.e.a., w postępowaniu tym powstały koszty egzekucyjne w postaci: opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego (5% kwoty egzekwowanej należności) oraz opłaty manipulacyjnej (1% egzekwowanych należności). Obliczona na podstawie ww. przepisów, z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 i art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej, łączna kwota kosztów egzekucyjnych wynosi [...] zł i obciąża wierzyciela na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a.
Nadto organ nadzoru wyjaśnił, że T. K. w wyroku z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14, uznał za niezgodny z art. 2 i art. 84 Konstytucji stan braku unormowania maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W wyniku dokonanej, mocą ustawy zmieniającej, modyfikacji stanu prawnego ustanowiono brakujący dotąd górny próg opłaty egzekucyjnej. Przepis art. 64 § 4 u.p.e.a. w aktualnym brzmieniu stanowi o obowiązku każdorazowego ograniczenia tej opłaty do [...] zł, gdyby obliczona przy zastosowaniu stawki procentowej wartość przenosiła tę kwotę. Limit ten - z mocy art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej - obowiązywać ma także wobec opłat niewyegzekwowanych lub niezapłaconych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Ustawodawca dokonał także zmiany w art. 64 § 1 i nast. u.p.e.a., przy czym na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej, w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosować należy dotychczas obowiązujące stawki procentowe. Mając na uwadze powyższe, organ nadzoru nie tylko nie stwierdził naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów Konstytucji, ale także art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organ egzekucyjny naliczył wierzycielowi koszty egzekucyjne w prawidłowej wysokości.
W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zaskarżonemu rozstrzygnięciu Zarząd zarzucił naruszenie:
1. art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 84 i art. 190 Konstytucji w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") przez ich niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie przez organ, że uzależnienie przez Naczelnika wysokości opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej od wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przy jednoczesnym nieuwzględnieniu wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego i rzeczywiście poniesionych kosztów, było prawidłowe, co w konsekwencji doprowadziło do obciążenia skarżącego maksymalną opłatą za każdą podjętą czynność egzekucyjną w łącznej wysokości [...] zł, bez względu na jej rezultat;
2. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez ustalenie kosztów egzekucyjnych w rażącej wysokości, a także ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych z pominięciem wytycznych wyrażonych przez T. K. w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. o sygn. akt SK 31/14;
3. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy, nieuwzględnienie w wydanym postanowieniu słusznego interesu strony;
4. art. 7 i art. 77 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie przez organ egzekucyjny podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności ustalenia, czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona zaznaczyła, że działanie organu polegające na ustaleniu kosztów w sposób niewspółmiernie wysoki do jego aktywności jest niezrozumiałe. Prowadzone postępowanie egzekucyjne, które następnie zostało umorzone, nie mogło przynieść jakiegokolwiek efektu. Obciążenie skarżącego kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł w kontekście znikomej czasochłonności i niewielkiego poziomu skomplikowania wykonanych przez organ czynności egzekucyjnych jest wyjątkowo dotkliwe i niezgodne zasadami. Organy obu instancji nie rozpoznały sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny oraz nie rozważyły i nie uwzględniły słusznego interesu skarżącego przez nieuwzględnienie treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz oceny prawnej. Nadto, organ niedostatecznie wyjaśnił podstawy i przesłanki zmniejszenia wysokości kosztów. Analiza akt sprawy potwierdziła, że nie doszło w niej do wyjaśnienia, czy określone koszty egzekucyjne pozostają konsekwencją podjętych przez organ egzekucyjny czynności. Organ egzekucyjny zupełnie pominął powyższe argumenty, które - jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału - zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przez organ przepisów. Uwzględnienie argumentów strony - w jej ocenie - doprowadziłoby do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w znacznie niższej wysokości. Skarżący podkreślił, że organ egzekucyjny podejmował czynności jedynie w okresie od 29 maja 2017 r. do 27 lipca 2017 r. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego i jego umorzenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. Podjęte w sprawie działania nie uzasadniają zatem obciążenia go opłatą za czynności w wysokości [...] zł. Organ egzekucyjny w wyniku podjętych czynności wyegzekwował od zobowiązanej kwotę [...]zł, którą to w całości rozliczył na poczet opłaty manipulacyjnej, co prowadzi do uznania, że naliczonej opłaty nie można uznać za zryczałtowane wynagrodzenie organu za podejmowane czynności, tylko sankcją pieniężną. Jednocześnie skarżący podtrzymał stanowisko, że ustawodawca uregulował maksymalną opłatę w wysokości [...] zł w przepisach przejściowych, tj. w art. 8 ustawy zmieniającej, to nie zwalnia to organów egzekucyjnych do stosowania wykładni art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z wyrokiem T. K. o sygn. akt SK 31/14 w zakresie miarkowania tych opłat. W ocenie skarżącego, wobec braku stosownej interwencji ustawodawcy, spełniającej standardy wynikające z wyroku Trybunału w sprawie SK 31/14 oraz przy uwzględnieniu rozstrzygnięć w analogicznych sprawach toczących się przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, organ powinien ograniczyć wysokość kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu rzeczywistego nakładu pracy i poziomu skomplikowania czynności dokonywanych przez organ egzekucyjny w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym z udziałem skarżącego. W ocenie skarżącego organy powinny - mając na uwadze brzmienie art. 8 ust. 2 Konstytucji - kształtując podstawę rozstrzygnięcia, poza art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 u.p.e.a., zastosować bezpośrednio art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. W ocenie skarżącego realia niniejszej sprawy umożliwiają przypuszczenie, że uwzględnienie powyższych argumentów doprowadziłoby do obciążenia go kosztami egzekucyjnymi w drastycznie niższej wysokości, ograniczonej wręcz do wysokości rzeczywiście poniesionych przez organ egzekucyjny wydatków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd zważył co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Skarga okazała się niezasadna.
Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi prawidłowość naliczenia wysokości kosztów egzekucyjnych, którymi obciążono wierzyciela.
Przystępując do rozstrzygnięcia powyższego sporu, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w trakcie toczącej się egzekucji administracyjnej, a przed wydaniem postanowienia o obciążaniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, doszło do zmiany stanu prawnego przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zmiany zostały wprowadzone na mocy ustawy zmieniającej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, w którym Trybunał orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Mając na uwadze zarzuty skargi podkreślenia wymaga, że T. K. nie uchylił przepisu art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ani przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a. Jednocześnie wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. T. K. stwierdził, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Wyjaśniając skutki swojego orzeczenia T. K. wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.
Uwzględniając wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca uchwalił wspomnianą już wyżej ustawę zmieniającą, którą uregulowała sytuację prawną dotyczącą zasad ustalania przez organ egzekucyjny kosztów postępowania egzekucyjnego i ponoszenia tych kosztów przez strony postępowania. Art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Mając zatem na uwadze, że w kontrolowanej sprawie postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, który został wystawiony 24 maja 2017 r. a zostało zakończone 29 października 2021 r., organ wydając postanowienie zobowiązany był do zastosowania u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych – w szczególności art. 7 i art. 8 ustawy zmieniającej. I tak, zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. - opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne co do zasady obciążają zobowiązanego (art. 64c § 1 in fine u.p.e.a.), jednak wierzyciel pokrywa je, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.). Natomiast zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych – 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż [...] gr. Jednakże, jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, za dokonanie kolejnej czynności egzekucyjnej pobiera się opłatę egzekucyjną pomniejszoną o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną, nie mniej jednak niż [...]. (art. 64 § 5 u.p.e.a.). Nadto, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż [...]. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 64 § 6 u.p.e.a.).
Stosowanie zaś do art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę manipulacyjną naliczoną w egzekucji należności pieniężnej objętej każdym tytułem wykonawczym w wysokości wyższej niż [...] zł na podstawie art. 64 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości [...] zł. W kolejnym ustępie tego artykułu sprecyzowano zasady określania opłaty manipulacyjnej w przypadku jej częściowego wyegzekwowania lub zapłacenia w wysokości niższej niż [...] zł (ust. 2). Natomiast w jego ust. 3 wskazano, że nie pobiera się opłaty manipulacyjnej, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej opłata ta została wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości nie niższej niż [...] zł. W treści art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej ustawodawca wskazał, że niewyegzekwowaną lub niezapłaconą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłatę za czynności egzekucyjne naliczoną w egzekucji należności pieniężnej w wysokości wyższej niż [...] zł, oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, na podstawie art. 64 § 1 pkt 1-5, 7 i 11 oraz § 1a i 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, pobiera się w wysokości [...] zł. Zgodnie z normą art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata, o której mowa w ust. 1, została częściowo wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości niższej niż [...] zł, opłatę pobiera się w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą [...]zł a kwotą opłaty wyegzekwowanej lub zapłaconej. Z kolei na mocy art. 8 ust. 3 ustawy zmieniającej nie pobiera się opłaty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opłata ta została wyegzekwowana lub zapłacona w wysokości nie niższej niż [...] zł.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje, Sąd stwierdza, że organy obu instancji, obciążając kosztami egzekucyjnymi wierzyciela, prawidłowo ustaliły ich wysokość. W kontrolowanej sprawie na koszty te składa się opłata manipulacyjna oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Opłata manipulacyjna, która wynosi [...] zł, została częściowo wyegzekwowana ze środków zobowiązanej w toku prowadzonego posterowania egzekucyjnego ([...]) i w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej ograniczona do kwoty już pobranej. Natomiast opłata za dokonanie czynności egzekucyjnej, tj. zajęcie środków na rachunku bankowy zobowiązanej, ustalona w kwocie [...]zł, znajduje odzwierciedlenie w stanie faktycznym sprawy (tj. wysokości egzekwowanej wraz z odsetkami należności) oraz w przepisach u.p.e.a. w brzmieniu dotychczasowym z uwzględnieniem przepisów ustawy zmieniającej, w szczególności w oparciu o jej art. 6 i art. 8. Należy wyjaśnić, że opłata ta, jako nie przekraczająca maksymalnej kwoty zakreślonej art. 8 ustawy zmieniającej, prawidłowo została określona w oparciu o przepis art. 64 § 1 ust. 4 u.p,.e.a. w brzmieniu dotychczasowym. Nie ulega wątpliwości, że do opłaty manipulacyjnej, jak również opłat za czynności egzekucyjne, które nie zostały w całości wyegzekwowane lub zapłacone dobrowolnie przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Jednocześnie tak ustalona wysokość opłaty manipulacyjnej i opłaty za czynność egzekucyjną nie może przekraczać odpowiednio [...] zł i [...] zł. Wprowadzono bowiem, zgodnie z wytycznymi TK, górną granicę wspomnianych opłat, co było główną przyczyną stwierdzenia niekonstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, określając wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela, prawidłowo posłużył się uregulowaniami dotychczasowymi z uwzględnieniem pułapu maksymalnego wynikającego z art. 7 ustawy zmieniającej w odniesieniu do opłaty manipulacyjnego, a także z art. 8 ustawy zmieniającej co do opłat za czynności egzekucyjne. W ocenie Sądu, przedstawiony przez organ sposób naliczenia tak opłaty manipulacyjnej, jak i opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego, mieszcząc się w ustalonych stawkach i nie przekraczając określonych ustawowo maksymalnych granic należności za dokonywane czynności egzekucyjne, nie narusza podniesionych w skardze przepisów Konstytucji, jak również art. 64 § 1 ust. 4 u.p.e.a.
Nie jest natomiast zrozumiały zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a., ponieważ problem kosztów egzekucyjnych w kontrolowanego postępowania nie był przedmiotem jakiejkolwiek wcześniejszej skargi, którą rozpoznałby tut. Sąd, zatem w rozpoznawanej sprawie nie występuje kwestia związania oceną prawną, o którym mowa w ww. przepisie. Powołanie się w uzasadnieniu skargi na wyroku tut. Sądu wydany 13 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 725/21 (wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: [...]) dotyczy zupełnie innego podmiotu i nie ma związku z kontrolowaną sprawą, zatem zawarta w nim ocena prawna nie wiąże Sądu przy rozpoznawaniu niniejszej skargi.
Odnosząc się natomiast do stawianego przez stronę zarzutu braku powiązania przez organ wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych z nakładami pracy poniesionymi przez organ w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że miarkowanie opłat w oparciu o kryterium pracochłonności, skuteczności i ekwiwalentności czynności egzekucyjnych także w sytuacji, gdy nie przekraczają kwot maksymalnych, nie ma uzasadnienia prawnego (zob. wyroki NSA z: 9 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 3154/19; 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2950/19 oraz wyroki WSA w: Krakowie z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 377/22; Gdańsku z 22 października 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 842/22; Poznaniu z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 808/22; Łodzi z 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 894/22). Co prawda w uzasadnieniu wyroku Trybunał nawiązał do efektywności działań organu egzekucyjnego, niemniej w opinii Sądu argumentacja ta jest ukierunkowana na uwypuklenie niedopuszczalności traktowania opłat egzekucyjnych jako sankcji za niewykonanie obowiązku, którą to potencjalną wadliwość w przypadku egzekwowania obowiązków pieniężnych o znacznej wartości właśnie eliminuje kwotowe określenie górnej granicy opłaty, limitujące kwotę określaną procentowo. Takie rozumienie stanowiska Trybunału wyklucza możliwość przyjęcia, jakoby następstwem jego wyroku było obowiązywanie tylko przewidzianych w analizowanych przepisach minimalnych stawek opłat, ale także poddaje w wątpliwość usankcjonowanie miarkowania opłat w oparciu o obiektywnie nieprecyzowalne i labilne kryteria, jak czasochłonność, pracochłonność i stopień skomplikowania, a nawet efektywność prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA we Krakowie z 23 czerwca 2022 r. oraz powołane nim wyroki NSA z: 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2950/19; 4 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 1301/21; 10 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 1448/21 i III FSK 1449/21; 7 września 2021 r., sygn. akt III FSK 4105/21).
Sąd nie dopatrzył się również jakiegokolwiek naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. W ocenie Sądu organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób rzetelny oraz wyczerpujący, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, sporządzonego zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 124 K.p.a. Organ wskazał fakty, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, swoją argumentację z wyjaśnieniem podstawy prawnej i odniesieniem się do stanowiska strony. Zatem uznać należy, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ dokonał wszechstronnej analizy oraz oceny materiału dowodowego i odtworzyły stan faktyczny sprawy, który zdaniem tut. Sądu nie budzi wątpliwości. Tak ustalony stan faktyczny, organ poddał prawidłowej ocenie prawnej i stosując właściwe przepisy, dokonał właściwego rozstrzygnięcia w sprawie.
Wobec powyższych argumentów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.