I SA/Po 566/25

I SA/Po 566/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Katarzyna Nikodem /przewodniczący/
Michał Ilski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 1a pkt 2 , art. 18, art. 33, art. 54 § 1, art. 56 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1465
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 107 § 3, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 2 i 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135, art. 152 § 1, art. 210 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 13 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie sędzia WSA Barbara Rennert asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 roku sprawy ze skargi P. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 27 lutego 2025 r., nr [...]
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z 27 lutego 2025 r., nr [...] oddalił skargę P. O. (dalej zwanego również skarżącym lub zobowiązanym) na czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...] oraz nr [...] Cz. Nr [...].
Naczelnik wyjaśnił, że prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących VAT za grudzień 2019 r., miesięcy od stycznia do sierpnia 2020 r. oraz od października 2020 r. do grudnia 2020 r. oraz podatku dochodowego za 2018, 2019 i 2020 r. Łączna kwota dochodzonych należności wynosiła 26 lutego 2025 r. 199.251,62 zł z tytułu należności głównej, 119.926,60 zł z tytułu odsetek za zwłokę oraz 1.667,42 zł z tytułu kosztów egzekucyjnych.
W trakcie postępowanie egzekucyjnego dokonano m.in. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej na podstawie zawiadomienia nr [...] Cz. Nr [...] oraz nr [...] Cz. Nr [...] z 08 stycznia 2025 r. skierowanego do Z. G. K. i M. w G..
W odpowiedzi na zajęcia, pismem z 16 stycznia 2025 r. Z. G. K. i M. wskazał, że skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia od 9 grudnia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r., a jego wynagrodzenie w grudniu wyniosło 3.420,00 zł brutto. Następnie, pismem z 29 stycznia 2025 r. ww. Zakład wskazał, że umowa zlecenie jest dla skarżącego świadczeniem powtarzalnym, którego celem jest zapewnienie utrzymania i wniósł o uznanie, że umowa skarżącego podlega ochronie opisanej w Kodeksie Pracy jako umowa o pracę. W odpowiedzi z 10 lutego 2025 r., Naczelnik poprosił przy wyliczaniu kwot podlegających zajęciu o zastosowanie art. 9 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1325 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.") oraz art. 871 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p."). Następnie 12 lutego 2025 r. otrzymano od Z. G. K. i M. kwotę 796,21 zł z tytułu realizacji zajęcia Cz. Nr [...]. Odrębnym pismem płatnik poinformował, że zawarł ze skarżącym umowę zlecenia na kolejny okres, tj. od 1 lutego 2025 do 28 lutego 2025 r., a wynagrodzenie skarżącego za styczeń 2025 r. wyniosło 5.962,75 zł.
Pismem z 26 stycznia 2025 r. skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...] oraz nr [...] Cz. Nr [...]. Skarżący wyjaśnił, że zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy, a ponadto czynności zostały dokonane z naruszeniem ustawy.
Odnosząc się do skargi Naczelnik uznał, że podnoszona przez skarżącego kwestia dokonania czynności z naruszeniem ustawy poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie nieprawomocnych decyzji Naczelnika i Dyrektora nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Ocenie w ramach postępowania wszczętego skargą na czynność egzekucyjną dokonaną z naruszeniem ustawy, podlegają zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej, w zakresie jej prawidłowości i zgodności z przepisami u.p.e.a.
Wyjaśniono, że sposób dokonywania zajęcia innych wierzytelności pieniężnych uregulowany został w art. 89 powołanego aktu. Wskazano również na postanowienia art. 67 § 1, 2 i 6 analizowanej ustawy jak i wyjaśniono, że wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej został określony rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z 18 marca 2024 r. (Dz. U. poz. 426 – dalej w skrócie: "rozporządzenie MF"). Naczelnik nie stwierdził naruszenia u.p.e.a. przy dokonywaniu zajęcia innej wierzytelności na podstawie zawiadomień nr [...] Cz. Nr [...] oraz nr [...] Cz. Nr [...] z 08 stycznia 2025 r.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wyjaśniono, że w trakcie postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych zastosowano zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz zajęcia ruchomości - samochodu ciężarowego wielozadaniowego [...] rok, produkcji 2000 i samochodu osobowego hatchback [...], rok produkcji 2006. Ruchomości te zostały pozostawione pod dozorem skarżącego. Odstąpiono od zajęcia pozostałych ruchomości skarżącego, tj. przyczepy lekkiej ciężarowej [...], rok produkcji 1991 oraz przyczepy ciężarowej rolniczej [...], rok produkcji 1971 z uwagi na ich stan techniczny, niską wartość rynkową oraz możliwość sprzedaży w postępowaniu egzekucyjnym. Kwoty uzyskane w wyniku zastosowanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zostały zaliczone na poczet dochodzonych należności. Mając jednak na uwadze wysokość pozostałych do wyegzekwowania należności dokonano wpisu hipoteki przymusowej w KW nr: [...], [...], [...], [...], których skarżący jest właścicielem/współwłaścicielem. Następnie skierowano 08 stycznia 2025 r. zajęcie do Z. G. K. i M. w G.. Wyjaśniono, że na skutek zastosowania przez ten podmiot art. 9 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 871 § 1 pkt 1 k.p., z naliczonego skarżącemu wynagrodzenia w styczniu 2025 r. w wysokości 5.962,75 zł brutto płatnik przekazał z tytułu realizacji zajęć wyłącznie kwotę 796,00 zł. W konsekwencji skarżący otrzymał do dyspozycji kwotę wolną od potrąceń, stanowiącą znaczną część wynagrodzenia, co umożliwi skarżącemu przeznaczenie tych środków na bieżące koszty utrzymania.
Stwierdzono, że dla skuteczności zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego skarżący winien wykazać, że organ egzekucyjny miał w ogóle możliwość wybrania jednego z kilku środków zmierzających bezpośrednio do realizacji obowiązku objętego egzekucją administracyjną. Skarżący tymczasem złożył oświadczenie, że nie jest w stanie wskazać składników majątku, z których byłaby możliwa skuteczna egzekucja, ponieważ wszystkie składniki majątku nieruchomego i ruchomego zostały już zajęte.
Skarżący wniósł zażalenie na omówione powyżej postanowienie Naczelnika.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 21 maja 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy omówione powyżej postanowienie Naczelnika.
Dyrektor przedstawił przebieg postępowania w sprawie. W tym zakresie wskazano m.in., że decyzjami z 20 lipca 2023 r., 28 lipca 2023 r. oraz 31 sierpnia 2023 r. utrzymano w mocy decyzję Naczelnika w zakresie VAT za lata 2018-2020, podatku dochodowego za 2018, 2019 i 2020 r. Wskazano również, że Naczelnik postanowieniami z 19 lutego 2025 r. wstrzymał wykonanie decyzji ostatecznych w przedmiocie wskazanych zobowiązań. Wskazano również, że Naczelnik postanowieniem z 20 lutego 2025 r. zawiesił prowadzone względem skarżącego postępowanie od 19 lutego 2025 r.
Uznano, że analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w Z. G. K. i M. w G. zawierają wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 i art. 89 u.p.e.a. Wyjaśniono ponadto, że w postępowaniu z art. 54 powołanego aktu nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia.
W ocenie Dyrektora zajęcie wierzytelności z tytułu wykonywania umowy zlecenia w ZGKiM w G. nie nosiło cech zbytniej uciążliwości. Wskazano, że w ocenie skarżącego wszystkie składniki majątku były niezbędne oraz nie wskazano żadnej alternatywy dla zastosowanego środka. W konsekwencji organ nie miał od skarżącego informacji jaki środek będzie mniej uciążliwy, i nie mógł w tym zakresie dokonać właściwego wyboru.
Końcowo wskazano również, że zaskarżona czynność egzekucyjna została uchylona przed wydaniem w tej sprawie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący wniósł skargę na omówione powyżej postanowienie Dyrektora z 21 maja 2025 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Podniesiono m.in., że przekształcenie zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne nastąpiło z naruszeniem art. 154 § 5 u.p.e.a. Wskazano, że najpierw decyzje muszą być prawomocne aby można było dokonywać przekształcenia zajęć zabezpieczających w egzekucyjne. Wskazano, że wykonanie decyzji ostatecznych wstrzymały skargi kasacyjne skarżącego oraz jedna skarga kasacyjna Dyrektora.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W ocenie organów obu instancji należało orzec o oddaleniu skargi skarżącego na czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...] oraz nr [...] Cz. Nr [...]. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie akcentując m.in., że decyzje leżące u podstaw wystawienia tytułów wykonawczych nie podlegają wykonaniu z uwagi na wniesienie na nie skarg.
Stosownie do postanowień art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 556 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie jednak z art. 11 ust. 5 powołanej ustawy nowelizującej, do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną po wejściu w życie niniejszej ustawy w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepis art. 54 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu nadanym wskazaną ustawą nowelizującą, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).
Wyjaśnić również należy, że przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Skarżący przedmiotem skargi, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. uczynił dwie czynności zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Pierwsza z nich to czynność z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...]. Druga zaś to czynność z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...].
Zawiadomienie z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...] dotyczyło tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] dotyczących VAT za grudzień 2019 r., miesięcy od stycznia do sierpnia 2020 r. oraz od października 2020 r. do grudnia 2020 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. i 2020 r.
Z kolei zawiadomienie z 08 stycznia 2025 r., nr [...] Cz. Nr [...] dotyczyło tytułów wykonawczych nr [...] dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym też kontekście należy zwrócić uwagę na regulacje art. 7, art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej w skrócie: "k.p.a.").
Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Jak stanowi art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Stosownie z kolei do postanowień art. 11 powołanego aktu, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Zgodnie z kolei z art. 107 § 3 powołanego aktu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazany przepis na mocy art. 126 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień.
Na tle art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje się, że uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie jest jednak realizowana, gdy organ nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wskazać również należy, że w świetle postanowień art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W orzecznictwie wskazuje się, że zasada ta nie jest realizowana, gdy organ pomija milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę [por.: wyrok NSA z 25 marca 2021 r., II OSK 3047/20].
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie odpowiadają wymogom wypływającym ze wskazanych przepisów k.p.a. Organy nie wywiązały się z obowiązku przytoczenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych.
Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały znane tutejszemu Sądowi z urzędu wyroki z 30 stycznia 2024 r., I SA/Po 728/23 oraz z 26 marca 2024 r., I SA/Po 796/23. Mimo to odpisy czy też nawet kopie wskazanych orzeczeń nie zostały włączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy.
Pierwszym wskazanym wyrokiem uchylono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 28 lipca 2023 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 22 marca 2023 r., nr [...] Wskazane decyzje dotyczyły podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. skarżącego oraz A. O..
Drugim ze wskazanych powyżej wyroków uchylono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 31 sierpnia 2023 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 31 marca 2023 r., nr [...] Wskazane decyzje dotyczyły podatku dochodowego od osób fizycznych skarżącego za 2019 i 2020 r.
Od wskazanych powyżej wyroków Dyrektor wywiódł skargi kasacyjne. Istotne znaczenie w niniejszej sprawie mają postanowienia art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.
Kierując się treścią powyższego przepisu obowiązkiem organów było dostrzeżenie, że konsekwencją wydania przez WSA w Poznaniu wyroków z 30 stycznia 2024 r., I SA/Po 728/23 oraz z 26 marca 2024 r., I SA/Po 796/23 jest to, że objęte nimi decyzje organów podatkowych nie wywołują skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroków.
Regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 p.p.s.a. akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie. Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. "zawiesza" więc skutki prawne uchylonego aktu, przez co wstrzymuje możliwość egzekwowania wymagalnego obowiązku do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Przekłada się to na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ale w żadnym razie nie oznacza braku wymagalności. Brak wymagalności obowiązku oznacza definitywne jego ustanie. Tylko w takim przypadku egzekucja jest bezprzedmiotowa. Ten przymiot nie występuje w razie czasowego wstrzymania wykonania aktu stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego będącego podstawą wszczęcia egzekucji [tak: wyrok NSA z 11 sierpnia 2021 r., III FSK 3951/21 oraz powołane tam szeroko orzecznictwo].
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w następstwie ogłoszenia wyroków tutejszego Sądu z 30 stycznia 2024 r., I SA/Po 728/23 oraz z 26 marca 2024 r., I SA/Po 796/23 uchylających nieprawomocnie rozstrzygnięcia organów podatkowych dotyczące podatku dochodowego za 2018, 2019 i 2020 r. doszło do wstrzymania możliwości egzekwowania zaległości podatkowych będących konsekwencjami rozstrzygnięć organów. W konsekwencji powyższego począwszy od 30 stycznia 2024 r. organy podatkowe nie były uprawnione do stosowania jakichkolwiek dalszych środków egzekucyjnych celem wyegzekwowania zaległości będących konsekwencją ich rozstrzygnięć dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Z kolei począwszy od 26 marca 2024 r. organy podatkowe nie były uprawnione do stosowania jakichkolwiek dalszych środków egzekucyjnych celem wyegzekwowania zaległości będących konsekwencją ich rozstrzygnięć dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 i 2020 r.
Powyższe okoliczności miały pierwszorzędne znaczenie dla oceny legalności kwestionowanych przez skarżącego czynności egzekucyjnych Naczelnika, a mimo to nie zostały one dostrzeżone zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji.
Istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma fakt, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło dopiero na skutek wydania przez Naczelnika postanowienia z 20 lutego 2025 r. Postanowienia art. 152 § 1 p.p.s.a. w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości stanowią, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Niewywoływanie skutków, o którym mowa w przytoczonej regulacji nie zostało w żadnej mierze uwarunkowane od faktu podjęcia przez organ jakiegokolwiek dodatkowego rozstrzygnięcia, w tym w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że kwestionowane przez skarżącego zajęcia zostały wystosowane m.in. w związku z tytułami egzekucyjnymi dotyczącymi podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018, 2019 i 2020 r. Powyższe świadczy o jaskrawym zignorowaniu przez organy konsekwencji, jakie art. 152 p.p.s.a. wiąże z faktem nieprawomocnego uchylenia decyzji podatkowych dotyczących wskazanych podatków. Ignorowanie przez organy państwa konsekwencji, które prawo wiąże z faktem nieprawomocnego uchylenia decyzji leżących u podstaw sporządzenia tytułów wykonawczych świadczy również o jaskrawym naruszeniu zasady legalizmu.
Zamierzonego rezultatu nie mogą wywrzeć argumenty skarżącego kwestionujące przekształcenie postępowań zabezpieczających w postępowania egzekucyjne. Rozpatrując skargę na czynność egzekucyjną organ egzekucji bada jedynie zgodność prawem zastosowania konkretnej czynności egzekucyjnej. Rozpatrując wskazany środek zaskarżenia nie weryfikuje się prawidłowości samego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Kwestionowanie istnienia, jak i wymagalności egzekwowanego obowiązku możliwe jest w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej uregulowanych art. 33 u.p.e.a. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że kwestia przekształcenia postępowań zabezpieczających w postępowania egzekucyjne została wyjaśniona skarżącemu w wyrokach tutejszego Sądu z 03 kwietnia 2025 r., I SA/Po 22/25, I SA/Po 23/25 oraz I SA/Po 24/25 wydanych w związku z zarzutami skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej. W orzeczeniach tych uznano, że doszło do skutecznego przekształcenia postępowań zabezpieczających w postępowania egzekucyjne.
W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organów będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej oceny prawnej oraz dokonanie przez jej pryzmat powtórnej oceny skargi skarżącego na czynności egzekucyjne. Organy będą mieć przy tym na uwadze, że na gruncie u.p.e.a. brak jest przepisu, który wyłączałby rozpoznanie skargi na czynność egzekucyjną po uchyleniu kwestionowanej za jej pomocą czynności. W przypadku rozpoznania omawianej skargi już po uchyleniu kwestionowanej czynności niemożliwe staje się jedynie jej uchylenie. Rozpoznanie skargi w omawianych okolicznościach nie wyklucza jednak możliwości dokonania oceny prawidłowości kwestionowanej czynności [por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., I SA/Po 931/19 oraz wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II FSK 1534/20].
Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Rozpatrując skargę na kwestionowane przez skarżącego czynności egzekucyjne nie dostrzeżono konsekwencji wynikających z nieprawomocnego uchylenia decyzji organów dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018, 2019 i 2020 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącego kosztów sądowych kierując się brzmieniem art. 210 § 1 powołanego ostatnio aktu. Zgodnie z tym przepisem, strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Skarżący został pouczony o treści przytoczonego ostatnio przepisu w piśmie z 8 sierpnia 2025 r., a mimo to nie złożono wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów.