I SA/Po 564/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję SKO stwierdzającą wydanie decyzji Burmistrza o podziale nieruchomości z naruszeniem prawa, uznając, że mimo rażącego naruszenia prawa, nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu nieodwracalnych skutków prawnych.
Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła wydanie decyzji Burmistrza o podziale nieruchomości z naruszeniem prawa, ale nie stwierdziła jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Sąd uznał, że decyzja Burmistrza o podziale nieruchomości była rażąco sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło naruszenie prawa. Jednakże, ponieważ część nieruchomości została już zbyta, stwierdzenie nieważności decyzji doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków prawnych, dlatego skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła wydanie decyzji Burmistrza z dnia 26 lipca 2010 r. zatwierdzającej podział nieruchomości z naruszeniem prawa, ale nie stwierdziła jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Sąd administracyjny, działając na podstawie wcześniejszego wyroku WSA, który nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy i odniesienie się do postanowienia o negatywnej opinii podziału, potwierdził, że decyzja Burmistrza była rażąco sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ została wydana wbrew negatywnej opinii organu. Zgodność podziału z planem miejscowym jest podstawową przesłanką dopuszczalności podziału. Sąd uznał, że decyzja Burmistrza wypełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (rażące naruszenie prawa). Jednakże, Kolegium prawidłowo stwierdziło, że wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, ponieważ część nieruchomości powstałej w wyniku wadliwego podziału została zbyta na rzecz innego podmiotu. W związku z tym, stwierdzenie nieważności decyzji rodziłoby obowiązek ponownego rozpoznania wniosku o podział nieruchomości, która już nie istnieje w pierwotnym kształcie. Dlatego Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję SKO za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości wbrew negatywnej opinii o zgodności tego podziału z obowiązującym planem stanowi rażące naruszenie przepisów.
Uzasadnienie
Zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest podstawową przesłanką dopuszczalności podziału. Wydanie decyzji wbrew negatywnej opinii organu, która nie została zaskarżona, jest jasnym i niedwuznacznym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 93 § ust. 1, ust. 4 i ust. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - wydanie z rażącym naruszeniem prawa.
K.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka negatywna stwierdzenia nieważności - wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów i sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążący charakter prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wyjątek od zasady zgodności z planem, dotyczący wydzielenia działki budowlanej dla budynku mieszkalnego, gdy istniejące zagospodarowanie uniemożliwia korzystanie z niego. Przepis ten należy interpretować ściśle.
u.g.n. art. 96 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.
K.p.a. art. 158 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Burmistrza o podziale nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ była sprzeczna z negatywną opinią organu dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, ponieważ część nieruchomości powstałej w wyniku wadliwego podziału została zbyta na rzecz innego właściciela.
Odrzucone argumenty
Skarga domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, jednakże sąd uznał, że nie można tego zrobić z powodu nieodwracalnych skutków prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest podstawową przesłanką dopuszczalności podziału. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, a cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Skład orzekający
Karol Pawlicki
sprawozdawca
Katarzyna Nikodem
przewodniczący
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście podziału nieruchomości oraz znaczenie 'nieodwracalnych skutków prawnych' jako przesłanki negatywnej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i zastosowania art. 95 u.g.n. oraz art. 156 K.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak rażące naruszenie prawa i nieodwracalne skutki prawne, które mają znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i postępowaniem administracyjnym.
“Nieruchomość podzielona z naruszeniem prawa – czy można cofnąć czas?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 564/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-08-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Karol Pawlicki /sprawozdawca/ Katarzyna Nikodem /przewodniczący/ Waldemar Inerowicz Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 2115/22 - Wyrok NSA z 2024-02-21 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 65 art. 93 ust. 1, ust. 4 i ust. 5, art. 95 pkt 7, art. 96 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 134 § 1, art. 151, art. 153, art. 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Po 623/20 WSA w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi L. Z., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 1 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem 28 stycznia 2021 r. W dniu 8 lutego 2021 r. do Kolegium wpłynął wniosek pełnomocnika W. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. , o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony, załączając dokumenty potwierdzające nabycie prawa własności działki oznaczonej geodezyjnie nr [...], o pow. 0,0589 ha oraz dokumenty potwierdzające proces scalania gruntów obejmujących m. innymi tę działkę. Spółka W. podkreśliła, że na podstawie przepisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J. , Ś. (dawna P. ), dokonany podział działki nr [...] był zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 marca 2021 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 156 § 2 i art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 i art. 28 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej: "K.p.a."), w zw. z art. 93 ust. 1, ust. 4i ust. 5, art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 65 – dalej: "u.g.n."): 1) stwierdziło, że decyzja nr [...] wydana dnia 26 lipca 2010 r. przez Burmistrza [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0,1868 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej własność L. Z. wydana została z naruszeniem prawa, 2) nie stwierdziło nieważności w/w decyzji na skutek wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności rozpoznało wniosek Spółki W. i stwierdziło, że jej udział w niniejszym postępowaniu na prawach strony jest uzasadniony pomimo, że Spółka nie była stroną w postępowaniu głównym. Organ zaznaczył, że Spółka wykazała, na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] z 30 listopada 2010 r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej K. S. w W. , że nabyła prawo własności do części nieruchomości powstałej z działki podlegającej podziałowi, mianowicie działki oznaczonej wówczas nowym numerem geodezyjnym [...] o obszarze 589 m2. Zatem należy stwierdzić, że jako właściciel części działki objętej decyzją podziałową badaną w niniejszym postępowaniu posiada interes prawny, bowiem skutki rozstrzygnięcia w tej sprawie mogą dotyczyć także tego podmiotu. Następnie działając zgodnie z wytycznymi WSA w Poznaniu z 1 grudnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Po 623/20, Kolegium odniosło się do okoliczności istnienia postanowienia Burmistrza [...] dotyczącego negatywnej opinii podziału nieruchomości, bowiem dokument ten ma istotne znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że w sprawie nie ma wątpliwości, że postanowienie zostało przez organ wydane w dniu 20 maja 2010 r. nr [...] Wynika z niego, że organ zaopiniował negatywnie podział nieruchomości nr [...] w W. na działki nr [...] i [...], jako niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującego tę działkę, a wynikającym z uchwały nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. (dawna P.). Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jako takie jest ostateczne i prawomocne. W ocenie organu wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] w W. wbrew negatywnej opinii o zgodności tego podziału z obowiązującym planem stanowi rażące naruszenie obowiązujących przepisów wynikających z art. 93 ust. 1, w zw. z ust. 4 i ust. 5 u.g.n. Zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest podstawową przesłanką dopuszczalności podziału, o którym ostatecznie rozstrzyga decyzja o podziale. Dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu badana decyzja wypełnia przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium, wykonując zalecenia WSA w Poznaniu zbadało też ewentualne zaistnienie pozostałych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 K.p.a. i stwierdziło, że sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie: 1) decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej albowiem przesłanka ta spełniona jest wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej. 2) nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości - decyzja Burmistrza [...], nr [...] z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0,1868 ha, wydana została przez organ właściwy - zgodnie z art. 96 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Kolegium podtrzymało też stanowisko, że podpis widniejący na decyzji jest niewątpliwie podpisem osoby pełniącej w dniu wydania decyzji funkcję Burmistrza [...]. Przy podpisie tym nie ma wskazanej funkcji czy stanowiska służbowego osoby podpisującej, ale nagłówek decyzji wyraźnie wskazuje, że wydał ją Burmistrz [...], którym był wówczas S. W., co jest faktem powszechnie znanym i jego podpis widnieje na decyzji; brak wskazania obok nazwiska funkcji osoby podpisującej decyzję jest wadą lecz jako taka nie ma istotnego znaczenia i nie wpływa na wynik sprawy; 3) nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną - analizowane w sprawie akta nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że kwestia podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] w W. na dwie odrębne nieruchomości (nr [...] o pow. 0,1279ha i nr [...] o pow. 0,0589ha) była przedmiotem postępowania i ostatecznego rozstrzygnięcia przed dniem 26 lipca 2010 r.; 4) nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie - decyzja została skierowana do L. Z., ówczesnej właścicielki tej nieruchomości jako strony postępowania, a ponadto organ przekazał kopie tej decyzji do wiadomości Starostwu Powiatowemu w W. i do uprawnionego geodety w celu podjęcia dalszych czynności ewidencyjnych; 4) nie była trwale niewykonalna w dniu jej wydana - decyzja została niewątpliwie wykonana; 5) nie zawierała wady powodującą jej nieważność z mocy prawa - sytuacja taka istnieje tylko wówczas, kiedy istnieje przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej, a taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie; 6) nie została wydana bez podstawy prawnej (pierwszy człon art. 156 ust. 1 pkt 1 K.p.a.) albowiem przesłanka ta spełniona jest tylko wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej. Stwierdziwszy wydanie badanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa Kolegium uznało jednocześnie, że w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, albowiem część nieruchomości podlegającej podziałowi tj. nowo powstała działka on [...] o pow. 589 m2 została zbyta na rzecz innego właściciela niż wnioskująca o podział - na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] z 30 listopada 2010 r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej K. S. w W. . W skardze z dnia 30 maja 2021 r. skarżąca zaskarżyła w całości powyższą decyzję SKO w P., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z 26 lipca 2010 r. i wykreślenie pkt 2 decyzji SKO. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła swoje argumenty. Podniosła, m.in. że nigdy nie zwracała się z wnioskiem do Burmistrza [...] w zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...]. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z zarzutami skargi. Wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się wniosek z dnia 16 lipca 2010 r. podpisany przez skarżącą, a własnoręczność tego podpisu nie była dotąd przez stronę kwestionowana. Nadto w aktach znajduje się też oświadczenie skarżącej datowana na 27 lipca 2010 r. z treści którego wynika wprost, że strona otrzymała decyzję , zapoznał się z jej treścią, nie zgłosił uwag i stwierdzając że nie wniesie odwołania, zażądała nadania klauzuli wykonalności. W piśmie procesowym z 21 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia 26 lipca 2010 r. nr [...] w związku z przyczyną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzupełnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 156 § 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i nie stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z 26 lipca 2010 r. nr [...] wobec błędnego uznania, że wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, - art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niezastosowanie z uwagi na fakt, że rękojmia wiary ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze. Pismem procesowym z 18 stycznia 2022 r. skarżąca wniosła o załączenie do sprawy wniosków dowodowych (tom. I, k. 97 – 118 akt sąd.). Pismem procesowym z 13 lipca 2022 r. uczestnik postępowania W. sp. z o.o. sp. k., przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz odniósł się do twierdzeń skarżącej (tom I, k. 177 – 200 akt sąd.). Pismem procesowym z 27 lipca 2022 r. skarżąca ustosunkowała się do powyższego pisma uczestnika postępowania (tom II, k. 204 – 239 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Innymi słowy, Sąd obowiązany jest zasadniczo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd podkreśla, że sprawa była już przedmiotem kontroli WSA w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Po 623/20, po rozpoznaniu skargi skarżącej, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd nakazał aby Kolegium odniosło się do postanowienia Burmistrza [...] z dnia 20 maja 2010 r., w sprawie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] w W. jako niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta W. . Jednocześnie Sąd zalecił aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Kolegium, zbadało zaistnienie pozostałych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 K.p.a. Zatem przy ponownym rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z 26 lipca 2010 r. organ winien przeanalizować przesłankę rażącego naruszenia prawa, uwzględniając wskazane okoliczności. Sąd orzekający w sprawie stwierdza, że organ wykonał zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 1 grudnia 2020 r. o sygn. akt I SA/Po 623/20. Sąd zauważa, że priorytetowe znaczenie dla oceny legalności obecnie kontrolowanej decyzji ma treść art. 153 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Zaznaczyć należy, że przepis art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Jednocześnie zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota sporu sprowadza się do zaistnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z 26 lipca 2010 r. w sprawie stwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0,1868 ha, położonej w W. . W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., przy jednoczesnym braku okoliczności, które uniemożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 2 K.p.a. Organ administracyjny w postępowaniu nieważnościowym nie rozstrzyga, zatem o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wskazać należy, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało konsekwentne stanowisko odnośnie właściwego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa". W orzecznictwie tym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt 2998/99, LEX nr 51249). O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Z uwagi na doniosłość zasady trwałości decyzji zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1999 r., sygn. akt I SA 8/98, LEX nr 47276). Nie chodzi, więc o błędy w wykładni prawa, ale o jasne, niedwuznaczne naruszenie prawa. Naruszony przepis nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych (por. np. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 190/12). Jeżeli więc przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia lub sąd rozpoznający sprawę (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1642/94, LEX nr 24547 oraz z 18 czerwca 1997 r., sygn. akt III SA 422/96, LEX nr 34457). Na gruncie badanej sprawy wniosek strony o podział nieruchomości nr [...] oparty został na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n., który to przepis może mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym. Chodzi tutaj o wyodrębnienie nieruchomości gruntowej niezbędnej w znaczeniu "koniecznej" do obsługi budynku mieszkalnego. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady, że podział nieruchomości gruntowej zgodnie z art. 93 u.g.n. musi być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Art. 95 stanowi zamknięty katalog celów, których osiągnięcie usprawiedliwiać może odstąpienie od generalnej zasady, że podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami planem, ma więc charakter lex specialis i określone w nim przypadki należy interpretować ściśle. W rozpatrywanej sprawie we wniosku skarżąca powołała się na art. 95 pkt 7 u.g.n., ale w żaden sposób nie uzasadniła żądania podziału na zasadzie wyjątku. Z map załączonych do akt sprawy nie wynika, aby została spełniona przesłanka określona w tym przepisie, tj. aby na skutek żądanego podziału nastąpiło wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Także decyzja Burmistrza [...] nie zawiera żadnego uzasadnienia i nie wskazuje żadnych przesłanek do zastosowania art. 95 pkt 7 u.g.n. W ocenie Sadu zasadnie organ stwierdził, że wnioskowany podział nieruchomości winien nastąpić na zasadach ogólnych wynikających z art. 93 u.g.n. Wydanie decyzji podziałowej w tym trybie, jak wynika z powyższych przepisów, musi być poprzedzone wydaniem postanowienia organu orzekającego o zgodności wnioskowanego podziału z obowiązującym planem. W sprawie nie ma wątpliwości, że postanowienie takie zostało przez organ wydane w dniu 20 maja 2010 r. nr [...] Z postanowienia wynika, że organ zaopiniował negatywnie podział nieruchomości nr [...] w W. na działki nr [...] i [...], jako niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującego tę działkę, a wynikającym z uchwały nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. (dawna P.). Postanowienie to nie zostało zaskarżone, zatem jest ostateczne i prawomocne. Prawidłowo zatem organ stwierdził, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] w W. , wbrew negatywnej opinii o zgodności tego podziału z obowiązującym planem stanowi rażące naruszenie obowiązujących przepisów wynikających z art. 93 ust. 1 w zw. z ust. 4 i ust. 5 u.g.n. Zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego jest podstawową przesłanką dopuszczalności podziału, o którym ostatecznie rozstrzyga decyzja o podziale. Dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższych rozważań prawidłowo organ stwierdził, że badana decyzja wypełnia przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa), tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, a cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Taka sytuacja zaistniała w badanej sprawie. Nie została wydana bez podstawy prawnej (pierwszy człon w/w przepisu) albowiem przesłanka ta spełniona jest wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej. Sąd orzekający w sprawie zauważa, że Kolegium, wykonując zalecenia WSA w Poznaniu zbadało również zaistnienie pozostałych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 K.p.a. i stwierdziło, że sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że: 1) decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, bowiem przesłanka ta spełniona jest wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej, 2) nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości - decyzja Burmistrza [...] z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0,1868 ha, wydana została przez organ właściwy, zgodnie z art. 96 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział; podpis widniejący na decyzji jest niewątpliwie podpisem osoby pełniącej w dniu wydania decyzji funkcję Burmistrza [...]. 3) nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną - analizowane w sprawie akta nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że kwestia podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] w W. na dwie odrębne nieruchomości (nr [...] o pow.0,1279ha i nr [...] o pow. 0,0589ha) była przedmiotem postępowania i ostatecznego rozstrzygnięcia przed dniem 26 lipca 2010 r.; 4) nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie - decyzja została skierowana do L. Z., ówczesnej właścicielki tej nieruchomości jako strony postępowania, a ponadto organ przekazał kopie tej decyzji do wiadomości Starostwu Powiatowemu w W. i do uprawnionego geodety w celu podjęcia dalszych czynności ewidencyjnych; 4) nie była trwale niewykonalna w dniu jej wydana - decyzja została niewątpliwie wykonana; 5) nie zawierała wady powodującą jej nieważność z mocy prawa - sytuacja taka istnieje tylko wówczas, kiedy istnieje przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej, a taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie; 6) nie została wydana bez podstawy prawnej (pierwszy człon art. 156 ust. 1 pkt 1 K.p.a.), bowiem przesłanka ta spełniona jest tylko wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej. Stwierdzając wydanie badanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa Kolegium stwierdziło jednocześnie, że nowo powstała działka on [...] o pow. 589 m2 została zbyta na rzecz innego właściciela niż wnioskująca o podział - na podstawie aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia 30 listopada 2010 r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej K. S. w W. . Z powyższego aktu notarialnego wynika, że powstała w wyniku wadliwej decyzji podziałowej działka nr [...] będąca wówczas własnością L. Z. przeszła na własność Spółki W.. Nowy właściciel podjął później kolejne czynności, które doprowadziły do scalenia jego gruntów, (m.in. dz. nr [...]), z których powstała działka oznaczona nr [...] o łącznej pow. 0,1016 ha. Stwierdzenie nieważności decyzji rodziłoby po stronie organu administracji obowiązek ponownego rozpoznania wniosku o podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], tymczasem taka nieruchomość nie istnieje, nie istnieje też nieruchomość oznaczona nr [...]. W konsekwencji Kolegium zasadnie stwierdziło, że decyzja Burmistrza [...] z 26 lipca 2010 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...] o pow. 0.1868 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej własność L. Z. wydana została z naruszeniem prawa. Jednocześnie organ prawidłowo uznał, że w sprawie wystąpiły opisane wyżej nieodwracalne skutki prawne. Podsumowując należy stwierdzić, że poddana sądowej kontroli decyzja odpowiada prawu i jest zgodna z przepisami procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI