Orzeczenie · 2025-01-14

I SA/Po 561/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2025-01-14

NSApodatkoweWysokawsa

VATrejestracja VATwykreślenie z rejestruprzywrócenie rejestracjiwyłudzenia skarboweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiordynacja podatkowapostępowanie dowodowezasada prawdy materialnejzasada dwuinstancyjności

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku D. P. o przywrócenie rejestracji jako podatnika VAT czynnego, po tym jak została ona wykreślona z rejestru na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT z powodu posiadania informacji wskazujących na prowadzenie działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Organy podatkowe, w tym Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...], odmówiły przywrócenia rejestracji, opierając się na ustaleniach kontroli celno-skarbowej, blokadzie rachunków bankowych oraz akcie oskarżenia przeciwko prezesowi spółki, P. S., zarzucającemu mu wyłudzenia VAT. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił znaczenie art. 153 p.p.s.a. i konieczność związania organów oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku NSA (I FSK 562/20). Sąd wskazał, że przepisy art. 96 ust. 9 pkt 5 i art. 96 ust. 9j ustawy o VAT wymagają wykazania przez organ konkretnego zamiaru wyłudzeń skarbowych, a nie tylko możliwości uczestniczenia w oszustwie. Sąd zarzucił organom brak wykazania tego zamiaru, nieodniesienie się do wcześniejszych wskazań NSA, błędne przerzucenie inicjatywy dowodowej na stronę oraz naruszenie zasad postępowania podatkowego, w tym zasady prawdy materialnej i dwuinstancyjności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień, w tym ponowną analizę dowodów, wyjaśnienie wątpliwości dotyczących procederu oszustwa podatkowego, oceny zeznań świadków i materiałów z postępowania karnego, a także uwzględnienie wyroku TSUE C-653/18.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykreślenia i przywrócenia rejestracji VAT, obowiązki organów w postępowaniu dowodowym, znaczenie zamiaru w wyłudzeniach skarbowych, stosowanie art. 153 p.p.s.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT z powodu podejrzenia wyłudzeń i wniosku o przywrócenie rejestracji. Wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły przywrócenia rejestracji jako podatnika VAT czynnego, opierając się na informacjach wskazujących na potencjalny udział podatnika w wyłudzeniach skarbowych, bez wykazania konkretnego zamiaru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca działała z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, co jest wymogiem do odmowy przywrócenia rejestracji. Organy naruszyły również zasady postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy ustawy o VAT wymagają wykazania przez organ konkretnego zamiaru wyłudzeń skarbowych, a nie tylko posiadania informacji o możliwości uczestniczenia w oszustwie. Organy nie zastosowały się do wskazań NSA z poprzedniego wyroku i nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego.

Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy dotyczące wykreślenia i przywrócenia rejestracji VAT, w tym zasady postępowania dowodowego i zasady prawdy materialnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy dopuściły się uchybień proceduralnych, w tym naruszenia zasady prawdy materialnej, dwuinstancyjności oraz nieprawidłowej oceny dowodów, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Uzasadnienie

Sąd zarzucił organom zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, dowolną ocenę materiału dowodowego, lakoniczne przedstawienie przesłanek, a także zignorowanie wskazań NSA i wyroku TSUE. Wskazano na potrzebę ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wszystkich dowodów i argumentów.

Czy akt oskarżenia przeciwko prezesowi spółki stanowi wystarczający dowód na popełnienie przez spółkę wyłudzeń skarbowych w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, akt oskarżenia sam w sobie nie jest dowodem popełnienia przestępstwa w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe muszą dokonać własnej, swobodnej oceny dowodów, które legły u podstaw aktu oskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie podatkowe rządzi się własnymi zasadami oceny dowodów i organ podatkowy nie jest związany stanowiskiem organów ścigania. Konieczne jest włączenie do akt sprawy dowodów z postępowania karnego i ich samodzielna analiza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT czynnego.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, o których mowa w art. 3 § 2, w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające istotny wpływ lub mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji, jeśli naruszono przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

ustawa o PTU art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT, jeżeli posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

ustawa o PTU art. 96 § ust. 9j

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, jako podatnika VAT czynnego, jeżeli podatnik udowodni, że prowadzone przez niego działania nie są realizowane z zamiarem, o którym mowa w ust. 9 pkt 5, albo wyjdą na jaw inne okoliczności lub dowody, z których wynika brak takiego zamiaru.

Pomocnicze

O.p. art. 119zg § pkt 1