I SA/PO 556/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił postanowienia dotyczące egzekucji administracyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami, stwierdzając brak dowodów doręczenia skarżącej kluczowych zawiadomień o zmianie stawek.
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca spółka kwestionowała istnienie obowiązku, twierdząc, że nie składała deklaracji za sporny okres i nie otrzymała zawiadomień o zmianie stawek. Sądy niższych instancji oddaliły zarzuty. WSA w Poznaniu uchylił postanowienia obu instancji, wskazując na brak dowodów doręczenia skarżącej zawiadomień o zmianie stawek, które mają konstytutywny charakter dla powstania obowiązku zapłaty w zmienionej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę K. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca podnosiła, że nie złożyła deklaracji za lata 2020-2021, nie otrzymała zawiadomienia o zmianie stawki opłaty, ani nie określono jej wysokości decyzją, co czyniło wystawienie tytułów wykonawczych niedopuszczalnym. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za niezasadne, opierając się na złożonej przez skarżącą korekcie deklaracji z 2016 r. oraz późniejszych zmianach stawek. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma art. 6m ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który przewiduje zawiadomienie o zmianie stawki opłaty, a które stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Sąd stwierdził brak dowodów doręczenia skarżącej zawiadomień z 2019 r. oraz wątpliwości co do doręczenia zawiadomienia z 2020 r. Brak dowodów doręczenia tych zawiadomień, które mają charakter konstytutywny, uniemożliwiał skuteczne wszczęcie egzekucji w zmienionej wysokości. Sąd oddalił natomiast zarzut błędu co do zobowiązanego, uznając, że skarżąca została prawidłowo wskazana jako adresat obowiązku. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak dowodów doręczenia tych zawiadomień, które mają charakter konstytutywny dla powstania obowiązku zapłaty w zmienionej wysokości, skutkuje uchyleniem postanowień o egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zawiadomienie o zmianie stawki opłaty, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g., stanowi samoistną podstawę do domagania się zapłaty opłaty w zmienionej wysokości i ma charakter konstytutywny. Brak dowodów jego doręczenia oznacza, że obowiązek zapłaty w nowej wysokości nie powstał.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - nieistnienie obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - błąd co do zobowiązanego.
u.u.c.p.g. art. 6m § ust. 2a
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Zawiadomienie o zmianie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.u.c.p.g. art. 6m § ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
u.u.c.p.g. art. 6o § ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Określenie wysokości opłaty w drodze decyzji w przypadku niezłożenia deklaracji lub wątpliwości.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Powstawanie zobowiązań podatkowych na skutek zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Powstawanie zobowiązań podatkowych na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania.
O.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania w przypadku niezłożenia deklaracji lub gdy wysokość jest inna niż w deklaracji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji publicznej wyjaśniania stanu faktycznego i załatwiania spraw.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady prowadzenia postępowania administracyjnego (proporcjonalność, bezstronność, równe traktowanie).
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania - wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji (faktycznego i prawnego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów doręczenia skarżącej zawiadomień o zmianie stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co jest warunkiem koniecznym do powstania obowiązku zapłaty w zmienionej wysokości. Zawiadomienie o zmianie stawki opłaty ma charakter konstytutywny i stanowi samoistną podstawę do egzekucji.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące zmian wzorów deklaracji. Argumenty dotyczące błędu co do zobowiązanego (uznane za niezasadne).
Godne uwagi sformułowania
Zawiadomienie to 'zastępuje' konieczność złożenia deklaracji (korekty deklaracji poprzednio złożonej) i stanowi samoistną podstawę do domagania się przez wierzyciela zapłaty opłaty w zmienionej wysokości. Doręczone zawiadomienie ma charakter konstytutywny, gdyż prowadzi do powstania obowiązku zapłaty opłaty w zmienionej wysokości. Organy nie wywiązały się z obowiązków wypływających z zasady prawdy materialnej.
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący
Michał Ilski
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności znaczenie doręczenia zawiadomienia o zmianie stawki oraz zasady prowadzenia egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi i procedurą zmiany stawek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłaty za wywóz śmieci i pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury administracyjnej, takie jak doręczenia, dla ochrony praw obywateli przed egzekucją.
“Czy opłata za śmieci może być egzekwowana bez ważnego zawiadomienia? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 556/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/ Michał Ilski /sprawozdawca/ Waldemar Inerowicz Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Odpady Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 3 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Dz.U. 2019 poz 2010 art. 6m ust. 2a Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Zarządu Z. M. G. O. A. P. w likwidacji z 24 września 2024 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie K. sp. z o.o. (dalej zwana również skarżącą albo wnioskodawczynią) złożyła korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja ta wpłynęła do Zarządu Z. M. G. O. A. P. 29 lutego 2016 r. W deklaracji ten zadeklarowano miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 236 zł. Zarząd Związku wezwał skarżącą do uregulowania należności upomnieniami z 14 lipca 2020 r., 19 października 2020 r. oraz 28 marca 2022 r. Upomnienia te obejmowały łącznie okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r. Następnie 24 lipca 2024 r. Zarząd Związku wystawił tytuły wykonawcze nr [...], [...], [...] obejmujące łącznie wskazany ostatnio okres. Pismami z 9 i 18 września 2024 r. skarżąca wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując na nieistnienie obowiązku. Skarżąca podniosła, że nie składała deklaracji za lata 2020 i 2021 r. Skoro deklaracja za wskazane okresy nie została złożona to obowiązek regulowania należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tytułu złożonej deklaracji nie mógł powstać. Dodatkowo wskazano, że skarżąca nie była w spornym okresie wyłącznym posiadaczem nieruchomości. Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości korzystającym jedynie z jej części. Zarząd Z. M. G. O. A. P. w likwidacji postanowieniem z 24 września 2024 r., nr [...] uznał zarzuty skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej w całości jako niezasadne. Wyjaśniono, że podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego były złożone przez skarżącą deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z treści złożonych przez skarżącą deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, począwszy od lipca 2013 r. miesięczne zobowiązania dla nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] przedstawiały się następująco: - za okres od lipca 2013 r. do czerwca 2014 r. – 48,00 zł miesięcznie (wpływ deklaracji 21 maja 2014 r.); - za okres od lipca 2014 r. do października 2014 r. – 36,00 zł miesięcznie (wpływ deklaracji 25 lipca 2014 r.); - za okres od listopada 2014 r. do stycznia 2015 r. – 240,00 zł miesięcznie (wpływ deklaracji 24 października 2014 r.); - za okres od lutego 2015 r. do września 2015 r. – 264,00 zł miesięcznie (wpływ deklaracji 03 marca 2015 r.); - za okres od października 2015 r. do stycznia 2016 r. – 288,00 zł miesięcznie (wpływ deklaracji 02 listopada 2015 r.); - za okres od lutego 2016 r. do czerwca 2019 r. – 236,00 zł miesięcznie (wpływ deklaracji 29 lutego 2016 r.); - za okres od lipca 2019 r. do grudnia 2020 r. – 260,00 zł miesięcznie (zmiana stawki za opłatę); - za okres od stycznia 2021 r. do grudnia 2021 r. – 332,00 zł miesięcznie (zmiana stawki za opłatę). Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Zarządu Związku. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości bądź jego zmianę poprzez uwzględnienie zarzutów skarżącej w całości i uchylenie zaskarżonych tytułów wykonawczych w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy omówione powyżej postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśniono, że skarżąca złożyła pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] maja 2014 r. Z kolei 29 lutego 2016 r. złożono korektę deklaracji która stanowiła podstawę wystawionych tytułów wykonawczych. Z korekty wynikała opłata w wysokości 236 zł miesięcznie. W związku ze zmianą stawki opłaty od lipca 2019 r. do grudnia 2020 r. opłata wynosiła 260 zł, a od stycznia 2021 r. do grudnia 2021 r. 332 zł. Powołano się również na postanowienia art. 6m ust. 1d, art. 6m ust. 2a oraz art. 6o ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Uznano, że istnienie obowiązku co do zasady ma miejsce i zarzut podnoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.") należało oddalić. Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego wskazano, że zarzut ten nie może zmierzać do ustalania osoby zobowiązanego, a winien się on sprowadzać do formalnej kontroli tożsamości osoby, wobec której prowadzi się egzekucję w celu stwierdzenia, czy w orzeczeniu nakładającym obowiązek wskazano tę samą osobę. W tym kontekście wskazano, że skarżąca złożyła deklarację jak również została wskazana jako zobowiązana w tytułach wykonawczych. Skarżąca wniosła skargę na omówione powyżej postanowienie Kolegium. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zobowiązanie organu do wydania postanowienia uwzględniającego zarzuty w całości oraz uchylającego zaskarżone tytuły wykonawcze w całości. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a. w zw. z art. 6m ust. 1, art. 6m ust. 1a, art. 6m ust. 1d, art. 6m ust. 2, art. 6m ust. 2a oraz art. 6o ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przyjęcie, iż po stronie spółki istniał obowiązek do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r. w oparciu o złożoną w 2016 r. deklarację w sytuacji gdy spółka nie złożyła deklaracji za lata 2020-2021, nie otrzymała zawiadomienia o zmianie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak również nie określono spółce w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2020-2021, co w konsekwencji oznacza, iż niedopuszczalne było wystawienie przeciwko spółce tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], w których jako podstawę prawną obowiązku wskazano deklarację, której spółka nigdy za przedmiotowy okres nie złożyła, zaś deklaracja złożona przez spółkę w 2016 r. nie generuje po stronie spółki zobowiązania do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2020-2021. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W ocenie organów należało orzec o oddaleniu zarzutów skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc m.in., że nie złożyła deklaracji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sporny okres, jak i nie otrzymała zawiadomienia o zmianie stawki tej opłaty. Wskazuje się również na brak określenia wysokości opłaty w drodze decyzji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Jak stanowi zaś art. 33 § 2 powołanego aktu, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W kontekście art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. należy wyjaśnić, że nieistnienie obowiązku zachodzi wówczas, gdy nie ma obowiązku podlegającego egzekucji, przy czym ten obowiązek nie wygasł. Oczywiste jest, że aby obowiązek mógł wygasnąć, musi wcześniej istnieć. Dlatego też należy przyjąć, że podstawa zarzutu w rozumieniu użytym przez ustawodawcę w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie takich sytuacji, gdy obowiązek objęty egzekucją administracyjną nie istnieje i w ogóle nigdy nie powstał [tak: A. Cudak, Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, Warszawa 2021, Rozdział V, § 3 – dostępny w bazie danych Legalis]. Istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sporu ma wyjaśnienie sposobu, w jaki powstaje zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zagadnienie to stanowiło przedmiot rozważań NSA w wyroku z 28 czerwca 2023 r., III FSK 836/22. Sąd w dalszych rozważaniach posłuży się argumentacją wyrażoną w powołanym orzeczeniu. Stosownie do postanowień art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010 – dalej w skrócie: "u.u.c.p.g."), w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...). Na gruncie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") przewidziano dwa sposoby powstawania zobowiązań podatkowych: na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.) oraz w związku z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). W tym drugim przypadku, jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują taki obowiązek, podatnik jest zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej, zaś podatek wykazany w tej deklaracji jest podatkiem do zapłaty (art. 21 § 2 O.p.). Jednocześnie w art. 21 § 3 O.p. przewidziano, że jeżeli deklaracja podatkowa nie została złożona, albo wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Z regulacji tej wynika, że podatnik co do zasady jest zobowiązany do zapłaty podatku w wysokości określonej w deklaracji podatkowej i jest ona wiążąca zarówno dla podatnika jak i dla organu podatkowego. Dopiero w przypadku zaistnienia zdarzeń opisanych w tym przepisie, organ podatkowy jest zobowiązany do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, która powoduje, że podatnik ma obowiązek zapłaty podatku w kwocie określonej w tej decyzji. Decyzja taka "zastępuje" zatem złożoną deklarację podatkową. Do momentu jednak doręczenia takiej decyzji, która ma charakter deklaratoryjny, organ podatkowy może domagać się od podatnika zapłaty podatku jedynie w wysokości, która została wskazana w deklaracji podatkowej. Zbieżna z powyżej opisaną, konstrukcja określenia wymagalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przewidziana została w u.u.c.p.g. W art. 6m ust. 1 tej ustawy nałożono bowiem obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kwota opłaty wykazana w deklaracji nakłada na podmiot ją składający obowiązek jej uiszczenia, stanowiąc jednocześnie podstawę do wystawienia na jej podstawie tytułu wykonawczego. Przewidziano jednocześnie, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty (art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g.). Konstrukcja ta co do zasady zbieżna jest ze wskazaną w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. W konsekwencji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wynikać może ze złożonej deklaracji, zaś w razie jej braku, bądź podania błędnej wysokości, z decyzji określającej wysokość takiej opłaty. Taki sposób rozumienia powołanych przepisów u.u.c.p.g., wyprowadzić należy z obowiązku stosowania do opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepisów O.p. Gdyby ograniczyć się jedynie do wskazanych powyżej regulacji, w razie uchwalenia nowej stawki opłaty w uchwale rady gminy, podmiot na którym ciąży obowiązek uiszczenia takiej opłaty, byłby zobowiązany do złożenia nowej deklaracji z wykazaną nową stawką. W przeciwnym razie organ gminy miałby obowiązek wydać decyzję określającą wysokość opłaty, obliczonej zgodnie z uchwalonymi nowymi stawkami. Na wypadek takiej sytuacji, ustawodawca wprowadził jednak odmienny mechanizm, nakładający na zobowiązanego obowiązek zapłaty opłaty według zmienionych stawek. Jak wynika bowiem z art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g., w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Z przytoczonej treści wyżej wskazanego przepisu wprost wynika, że obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w konkretnej wysokości, wynika z zawiadomienia właściwego organu gminy. Zawiadomienie to "zastępuje" konieczność złożenia deklaracji (korekty deklaracji poprzednio złożonej) i stanowi samoistną podstawę do domagania się przez wierzyciela zapłaty opłaty w zmienionej wysokości. Podkreślić jednak należy, że możliwość taka istnieje jednak dopiero od momentu doręczenia zawiadomienia, gdyż do tego momentu zobowiązany do zapłaty uiszcza opłatę na dotychczasowej podstawie. Doręczone zawiadomienie ma charakter konstytutywny, gdyż prowadzi do powstania obowiązku zapłaty opłaty w zmienionej wysokości. Bez doręczenia tego zawiadomienia, właściciel nieruchomości nie może uiścić opłaty według zmienionej stawki wskazanej w uchwale rady gminy. Jak już bowiem wcześniej wskazano, wysokość opłaty wynika ze złożonej deklaracji, bądź decyzji określającej jej wysokość w przypadku gdy deklaracja nie została złożona lub istnieją wątpliwości co do danych w niej wskazanych. Zawiadomienie o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g., stanowi więc kolejną podstawę do zapłaty opłaty w wysokości w niej określonej. W konsekwencji powyższego należy uznać, że zawiadomienie, o którym mowa we wskazanym ostatnio przepisie powinno nastąpić przed upływem terminu płatności opłaty, zaś do czasu jego doręczenia nie aktualizuje się obowiązek zapłaty opłaty w zmienionej wysokości. W realiach niniejszej sprawy należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej: 1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy, 2) w postępowaniu egzekucyjnym - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Stosownie do postanowień art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej w skrócie: "k.p.a."), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak stanowi art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Stosownie z kolei do postanowień art. 11 powołanego aktu, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zgodnie z kolei z art. 107 § 3 powołanego aktu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazany przepis na mocy art. 126 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień. Na tle art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje się, że uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie jest jednak realizowana, gdy organ nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wskazać również należy, że w świetle postanowień art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W orzecznictwie wskazuje się, że zasada ta nie jest realizowana, gdy organ pomija milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę [por.: wyrok NSA z 25 marca 2021 r., II OSK 3047/20]. Pomiędzy stronami nie ma sporu odnośnie tego, że skarżąca 26 lutego 2016 r. sporządziła korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja ta wpłynęła do organu pierwszej instancji 29 lutego 2016 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Zarząd Związku wystosował do skarżącej zawiadomienia, o których mowa w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. z 08 czerwca 2019 r., 02 grudnia 2019 r. oraz 22 listopada 2020 r. W zawiadomieniu z 08 czerwca 2019 r., nr [...] poinformowano skarżącą, że od 01 lipca 2019 r. obowiązują nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a począwszy od 01 lipca 2019 r. miesięczna wysokość opłaty wynosi 260 zł. Również w zawiadomieniu z 02 grudnia 2019 r., nr [...] poinformowano skarżącą, że od 01 lipca 2019 r. obowiązują nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a począwszy od 01 lipca 2019 r. miesięczna wysokość opłaty wynosi 260 zł. Z kolei w zawiadomieniu z 22 listopada 2020 r., nr [...] poinformowano skarżącą, że od 01 stycznia 2021 r. obowiązują nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazano, że począwszy od 01 stycznia 2021 r. miesięczna wysokość opłaty wynosi 332 zł. W aktach administracyjnych spraw brak jest jednak jakichkolwiek dowodów doręczenia skarżącej zawiadomień z 08 czerwca 2019 r. oraz 02 grudnia 2019 r. Do zawiadomienia z 22 listopada 2020 r. dołączone zostało potwierdzenie odbioru przesyłki skierowanej do skarżącej, jednak w jego treści, opisując rodzaj doręczanego pisma wskazano na zawiadomienie o nr [...] z 25 listopada 2020 r. Tymczasem znajdujące się w aktach zawiadomienie datowane jest nie na 25 listopada 2020 r. lecz na 22 listopada 2020 r. Nie przedstawiono przy tym jakichkolwiek argumentów pozwalających na przyjęcie aby posłużenie się na dowodzie odbioru datą "25 listopada 2020 r." stanowiło w istocie oczywistą omyłkę pisarską. W konsekwencji powyższego należy uznać, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Na chwilę obecną w aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodów doręczenia skarżącej zawiadomień wystosowanych w trybie art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. Brak jest jakichkolwiek dokumentów pozwalających na uznanie aby skarżącej w istocie doręczono zawiadomienia z 08 czerwca 2019 r. oraz 02 grudnia 2019 r. Z kolei z treści potwierdzenia odbioru dołączonego do zawiadomienia z 22 listopada 2020 r. wynika, że dotyczy ono zawiadomienia z 25 listopada 2020 r. Nie przedstawiono przy tym jakichkolwiek argumentów pozwalających na przyjęcie aby posłużenie się wskazaną ostatnio datą stanowiło rezultat oczywistej omyłki pisarskiej. Uchybienia w powyższym zakresie należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z powyższych rozważań doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. ma charakter konstytutywny. To bowiem na skutek doręczenia tego zawiadomienia powstaje obowiązek zapłaty opłaty w zmienionej wysokości. Zamierzonego rezultatu nie mogły przy tym wywrzeć argumenty skargi podnoszące, że na przestrzeni lat zmianie ulegały wzory deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tego rodzaju okoliczność jest nieistotna z punktu widzenia normy wyrażonej w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. Za trafne należało przy tym uznać rozstrzygnięcia organów w zakresie w jakim nie podzielono zarzutu błędu co do zobowiązanego. Błąd tego rodzaju zachodzi gdy wskazanie zobowiązanego w tytule wykonawczym jest odmienne niż adresat obowiązku podlegającego egzekucji, wskazany w decyzji, dokumencie stanowiącym źródło obowiązku, czy też przepisie prawa. Sytuacja tego rodzaju nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła deklaracja skarżącej z 26 lutego 2016 r., która wpłynęła do organu pierwszej instancji 29 lutego 2016 r. W konsekwencji powyższego skarżąca została trafnie wskazana jako zobowiązana w tytułach wykonawczych. Wyjaśnić również należy, że za pomocą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nie można kwestionować prawidłowości złożonej deklaracji będącej podstawą wystawienia tytułów egzekucyjnych. Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak też poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Organy nie wywiązały się z obowiązków wypływających z zasady prawdy materialnej. Oddalenie zarzutów skarżącej nie zostało poprzedzone wyjaśnieniem, czy a jeżeli tak to kiedy doręczono jej zawiadomienia z 08 czerwca 2019 r., 02 grudnia 2019 r. oraz 22 listopada 2020 r. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organów będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej wykładni prawa oraz powtórne rozpoznanie zarzutów skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. Organy wyjaśnią czy skarżącej w istocie doręczono zawiadomienia z 08 czerwca 2019 r. oraz 02 grudnia 2019 r., a jeżeli tak to przedstawią potwierdzające to dowody. Organy wyjaśnią również czy potwierdzenie odbioru dołączone do zawiadomienia z 22 listopada 2020 r. w istocie dotyczy tego zawiadomienia. W tym zakresie należy oczekiwać od organów wyjaśnienia dlaczego na wskazanym dowodzie odbioru określając rodzaj doręczonego dokumentu posłużono się datą 25 listopada 2020 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) należało orzec, jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI