I SA/PO 555/19

I SA/Po 555/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący/
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 426/20 - Wyrok NSA z 2023-03-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 201 § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., na podstawie art. 216 oraz art. 201 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej: "O.p.") zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie z odwołania z dnia [...] stycznia 2019 r. wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...] określającej spółce, przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, przybliżone nienależnie otrzymane kwoty zwrotu podatku od towarów i usług oraz kwoty odsetek za zwłokę obliczone na dzień wydania decyzji, tj. [...] stycznia 2019 r.:
1. za luty 2017 r.:
- przybliżona kwota zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz kwota odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł (odsetki naliczone od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku: [...] marca 2017 r.)
- przybliżona nienależnie otrzymana kwota zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz kwota odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł (data zwrotu [...] marca 2017 r.)
2. za marzec 2017 r.:
- przybliżona kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł,
- przybliżona nienależnie otrzymana kwota zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz kwota odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł (data zwrotu [...] maja 2017 r.)
oraz orzekającej o zabezpieczeniu nieuregulowanej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. w przybliżonej wysokości [...] zł oraz kwoty odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji, tj. [...] stycznia 2019 r. w wysokości [...] zł, oraz nienależnie otrzymanych kwot zwrotów podatku od towarów i usług za luty 2017 r. i marzec 2017 r. w łącznej przybliżonej kwocie w wysokości [...] zł i odsetek za zwłokę należnych na dzień wydania decyzji, tj. [...] stycznia 2019 r. w wysokości [...] zł, na majątku [...] Sp. z o.o., przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2017 r., do czasu ustąpienia przyczyny uzasadniającej to zawieszenie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że z uwagi na charakter stwierdzonych w toku kontroli celno-skarbowej nieprawidłowości, w zestawieniu z sytuacją majątkową podatnika, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wydał wobec spółki decyzję z dnia [...] października 2018 r.
Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] października 2018 r. Od tej decyzji, pismem z [...] listopada 2018 r. [...] Sp. z o.o., wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] grudnia 2018 r. uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2019 r. W dniu [...] stycznia 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], przed upływem terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. uchylającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2018 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wydał, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję nr [...] Decyzja ta została doręczona adresatowi w dniu [...] stycznia 2019 r. i jest decyzją nieostateczną, gdyż spółka pismem z [...] stycznia 2019 r., wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Ponadto w dniu [...] lutego 2019 r. do organu odwoławczego wpłynęła skarga spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. uchylającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2018 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Skarga została przekazana do WSA w [...] w dniu [...] marca 2019 r.
Wyrokiem z [...] czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Po [...] WSA w [...] oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. Wyrok jest nieprawomocny.
Organ wyjaśnił, że w efekcie powyższego na dzień [...] lutego 2019 r. w obrocie prawnym funkcjonowała, zarówno decyzja kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej z [...] stycznia 2019 r., od której strona wniosła skargę do WSA w [...], jak i decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2019 r., od której strona wniosła odwołanie.
Powyższe uzasadniało zawieszenia postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w strona złożyła do WSA w [...] skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. uchylającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2018 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W konsekwencji, stosownie do art. 201 § 1 pkt 7 O.p., organ zobowiązany był do zawieszenia postępowania wszczętego odwołaniem spółki od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2019 r., wydanej przed upływem terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. uchylającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2018 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Za nieuzasadniony organ uznał zatem zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 7 O.p. Wbrew twierdzeniom strony celem ww. regulacji jest właśnie zapewnienie stronie postępowania podatkowego rzetelnej analizy sprawy oraz prawidłowego toku postępowania podatkowego, uwzględniającego zasady trwałości, wykonalności decyzji ostatecznych oraz szybkości postępowania.
W skardze z dnia [...] czerwca 2019 r. skarżąca, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] lutego 2019 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 201 § 1 pkt 7 O.p., na skutek bezzasadnego utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lutego 2019 r., w sytuacji, gdy decyzja [...] organu została wydana w warunkach ustawowego nakazu zawieszenia postępowania, zatem istniała bezwzględna przeszkoda procesowa do jej wydania, a powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy organy podatkowe zasadnie przyjęły, że zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania. Podstawę zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 201 § 1 pkt 7 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji.
Powołany przepis zawierający obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania
dodany został przez art. 1 pkt 132 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1649) zmieniającej ustawę Ordynacja podatkowa i wszedł w życie z dniem [...] stycznia 2016 r.
Regulacja powyższa wprowadziła zakaz prowadzenia równolegle postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego w danej sprawie. Wprowadzona dodatkowa przesłanka zawieszenia postępowania podatkowego miała na celu wykluczenie kolizyjności rozpoznania sprawy podatkowej na drodze postępowania podatkowego z weryfikacją decyzji na drodze postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem była sprawa podatkowa, która w następstwie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego lub decyzji o stwierdzeniu nieważności, ma być rozpoznana w toku postępowania podatkowego zwykłego. Podkreślić należy, że zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 201 § 1 O.p., ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w przypadku pojawienia się jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w tym przepisie, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie, niezależnie od tego na jakim etapie ono się znajduje. Jednakże, rozstrzygając tę kwestię proceduralną, organ podatkowy nie może orzekać o prawach czy obowiązkach strony, ale wypowiada się wyłącznie co do oceny przesłanek powodujących przemijające przeszkody załatwienia sprawy, których wystąpienie powoduje obowiązek zawieszenia postępowania. Sprawa zawieszenia postępowania rozstrzygana jest w ramach toczącego się postępowania, którego celem jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Przy rozstrzyganiu podstaw zawieszenia postępowania organ nie rozpoznaje sprawy co do istoty; nie może więc wypowiadać się o kwestiach merytorycznych zobowiązania podatkowego - jego wysokości lub nieistnieniu ze względu, np. na przedawnienie. Kwestie te mogą znaleźć rozstrzygnięcie dopiero w decyzji kończącej postępowanie co do istoty.
W efekcie również podnoszone w zażaleniu kwestie uchylenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2019 r. nie mogły być przedmiotem rozstrzyganym w zaskarżonego postanowieniu.
W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca złożyła do WSA w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r. uchylającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] października 2018 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Co istotne Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], jeszcze przed upływem terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r., wydał w dniu [...] stycznia 2019 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzję nr [...] Na decyzję z [...] stycznia 2019 r. skarżąca, pismem z [...] stycznia 2019 r. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Organ odwoławczy, mając świadomość, że między postępowaniem sądowo-administracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną, a postępowaniem podatkowym prowadzonym po wydaniu decyzji z [...] stycznia 2019 r., istnieje zależność polegająca na tym, że wynik postępowania sądowo-administracyjnego będzie bezpośrednio rzutował na treść decyzji, postanowieniem z [...] lutego 2019 r. zawiesił, mając na uwadze treść art. 201 § 1 pkt 7 O.p., postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem z [...] stycznia 2019 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2019 r.
W okolicznościach sprawy wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi, obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania, co oznacza, że organ nie miał wyboru, co do zastosowania omawianego przepisu. Brak jest bowiem w tej sytuacji swobody decyzyjnej, która pozwalałaby organowi podatkowemu na prowadzenie postępowania, pomimo wystąpienia ustawowych okoliczności przesądzających o jego zawieszeniu. Zatem zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 7 O.p. jest nieuzasadniony. Celem ww. regulacji jest właśnie zapewnienie stronie postępowania podatkowego rzetelnej analizy sprawy oraz prawidłowego toku postępowania podatkowego, uwzględniającego zasady trwałości, wykonalności decyzji ostatecznych oraz szybkości postępowania. Brak omawianego uregulowania mógłby bowiem prowadzić do sytuacji, w których, w przypadku wcześniejszego wydania kolejnej decyzji w sprawie (w przedmiotowej sprawie decyzji wydanej po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2019 r.) i późniejszego ewentualnego uchylenia decyzji kasatoryjnej przez sąd administracyjny, uchylający wyrok sądu zapadnie już po wydaniu decyzji ostatecznej. Wówczas, mimo funkcjonującej w obrocie prawnym legalnej i ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie, odżyłoby niejako postępowanie podatkowe, co skutkowałoby koniecznością wszczęcia trybów nadzwyczajnych postępowania oraz wydłużałoby czas trwania postępowania. Wprawdzie w przedmiotowej sprawie w dniu [...] czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Po [...] zapadł już wyrok WSA w [...] oddalający skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] grudnia 2018 r., jednakże wyrok ten jest nieprawomocny. Tym samym wskazane powyżej uwagi pozostają nadal aktualne.
Reasumując Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do uzasadnionego zawieszenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).