I SA/Po 55/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-03-28
NSApodatkoweŚredniawsa
zaległość podatkowazaliczenie wpłatyOrdynacja podatkowatermin płatnościłączny zobowiązanie pieniężneorgan podatkowyskarżącyWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie SKO, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, mimo wskazania podatnika na inną ratę.

Podatnik kwestionował sposób zaliczenia dokonanej wpłaty przez organ podatkowy, domagając się zaksięgowania jej na poczet II raty podatku za 2023 r. Organy podatkowe, a następnie WSA, uznały, że zgodnie z Ordynacją podatkową, wpłata powinna zostać zaliczona na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, nawet jeśli podatnik wskazał inaczej w tytule przelewu. Sąd podkreślił, że podatnik nie ma prawa decydować, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana.

Sprawa dotyczyła sposobu zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika M. W. na poczet zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Wójt Gminy postanowieniem zaliczył wpłatę z 09 maja 2023 r. na poczet należności głównej i odsetek od zaległości z I raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Podatnik wniósł zażalenie, domagając się zaksięgowania wpłaty na poczet II raty podatku za 2023 r., wskazując, że na dowodzie wpłaty wyraźnie to zaznaczył. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wyjaśniając, że wskazanie podatnika w tytule przelewu jest wiążące dla organu tylko w zakresie rodzaju podatku, a nie poszczególnych rat. Z mocy prawa wpłata jest zaliczana na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności. Podatnik wniósł skargę do WSA, podnosząc, że zaliczenie powinno nastąpić zgodnie z jego wolą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając rację organów podatkowych. Sąd powołał się na art. 62 § 1 i 1a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wpłata jest zaliczana na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, a podatnik nie ma prawa decydować, która z zaległości ma zostać uregulowana. W tym przypadku zaległością o najwcześniejszym terminie płatności była I rata łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., dlatego wpłata została prawidłowo zaliczona na jej poczet.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Podatnik ma prawo wskazać rodzaj podatku, na który ma być zaliczona wpłata, ale nie ma prawa wskazać, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana. Organ podatkowy jest zobowiązany zaliczyć wpłatę na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w przypadku zaległości podatkowych, wpłata jest zaliczana na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej. Jednakże, prawo wskazania dotyczy jedynie rodzaju podatku, a nie konkretnej zaległości czy raty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

O.p. art. 62 § 1

Ordynacja podatkowa

W przypadku zaległości podatkowych, wpłata jest zaliczana na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej. Wskazanie podatnika dotyczy rodzaju podatku, a nie konkretnej zaległości lub raty.

O.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 62 § 1a

Ordynacja podatkowa

W przypadku gdy na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów.

O.p. art. 55 § 2

Ordynacja podatkowa

Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, wpłata powinna być zaliczona na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, nawet jeśli podatnik wskazał inną ratę lub zobowiązanie. Podatnik nie ma prawa decydować, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że zaliczenie wpłat powinno odbywać się zgodnie z wolą podatnika, który wskazuje konkretny podatek do zapłaty, a dopiero w przypadku braku takiego stanowiska urząd dokonuje zaliczenia na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności.

Godne uwagi sformułowania

Podatnik nie dysponuje prawem wskazania, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana dokonywaną wpłatą. W tym zakresie bezwzględnym obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej w danym podatku o najwcześniejszym terminie płatności.

Skład orzekający

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący

Michał Ilski

sprawozdawca

Waldemar Inerowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności zasady zaliczania na poczet najwcześniejszej zaległości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania wpłat na poczet łącznego zobowiązania pieniężnego, ale zasada ogólna ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników, jakim jest sposób zaliczania wpłat przez organy podatkowe. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, pokazuje praktyczne aspekty stosowania przepisów Ordynacji podatkowej.

Czy możesz wybrać, na co pójdzie Twoja wpłata podatkowa? Sąd wyjaśnia, kto decyduje o zaliczeniu pieniędzy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 55/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący/
Michał Ilski /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 55 § 2, art. 62 § 1, art. 62 § 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie rozksięgowania wpłaty na poczet zaległości z tytułu I raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] postanowieniem z 12 maja 2023 r., nr [...] zaliczył wpłatę M. W. (dalej zwanego również skarżącym) z 09 maja 2023 r. w kwocie [...]zł na poczet I. raty łącznego zobowiązania pieniężnego z 2018 r. w ten sposób, że kwotę [...]zł zaliczono na poczet należności głównej zaś kwotę [...]zł na poczet odsetek.
W uzasadnieniu swojego postanowienia organ pierwszej instancji powołał się m. in. na art. 62 § 1, 1a oraz art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p."). Wójt przedstawił ponadto pozostające do uregulowania należności skarżącego.
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wójta. Wniesiono o zaksięgowanie wpłaty skarżącego na poczet II raty podatku za 2023 r. Zaznaczono przy tym, że na dowodzie wpłaty wyraźnie wskazano na poczet którego zobowiązania była ona dokonana.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 20 listopada 2023 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienione na wstępie postanowienie organu pierwszej instancji.
Na wstępie wyjaśniono, że skarżący 09 maja 2023 r. wpłacił na rachunek Urzędu Gminy [...] kwotę [...]zł. W tytule wpłaty wskazano "[...]".
Odwołując się m. in. do postanowień art. 62 § 1 O.p. wyjaśniono, że wskazanie dokonane przez podatnika w tytule przelewu, jest wiążące dla organu podatkowego, ale tylko w zakresie rodzaju podatku. Dyspozycja podatnika nie jest natomiast wiążąca, co do poszczególnych rat podatku, gdyż z mocy prawa wpłata jest zaliczana na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku. Z uwagi na powyższe sporna wpłata nie mogła zostać zaliczona na poczet zaległości tytułem II. raty podatku za 2023 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, gdyż podatnik posiada zobowiązania w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za poprzednie lata.
Skarżący wniósł skargę na omówione powyżej postanowienie Kolegium. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zaksięgowanie wpłaty zgodnie ze wskazaniem skarżącego.
Skarżący podniósł, że zaliczenie wpłat na poczet zaległości podatkowych odbywa się zgodnie z wolą podatnika, który wskazuje, na jaki konkretnie podatek do zapłaty ma ona być zaliczona. Dopiero w przypadku braku wyraźnego stanowiska ze strony podatnika, urząd dokonuje zaliczenia na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarachowania. W ocenie Kolegium sporna wpłata nie mogła zostać zaliczona zgodnie z żądaniem skarżącego z uwagi na posiadanie przez niego zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym z wcześniejszymi terminami płatności. Skarżący kwestionując zaskarżone postanowienie podnosi, że organ pierwszej instancji nie zaksięgował wpłaty zgodnie z jego wolą.
Rację w sporze należało przyznać organom podatkowym.
Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Jak stanowi zaś art. 62 § 1a analizowanej ustawy, jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 55 § 2 O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Wykładnia językowa przytoczonych regulacji nie pozostawia wątpliwości, że podatnik dysponuje prawem wskazania podatku na który ma być zaliczona dana wpłata. Stanowczo zaznaczyć jednak należy, że podatnik nie dysponuje prawem wskazania, która z zaległości w danym podatku ma zostać uregulowana dokonywaną wpłatą. W tym zakresie bezwzględnym obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej w danym podatku o najwcześniejszym terminie płatności.
Podatnikowi nie przysługuje również w żadnej mierze prawo do wskazania czy wpłata ma zostać zaliczona na poczet samej zaległości podatkowej, odsetek od niej czy też kosztów upomnienia. Regulacja wyrażona w art. 62 § 1a O.p. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet kosztów upomnienia. Pozostała część wpłaty zaliczana jest zaś na poczet samej zaległości podatkowej i należnych od niej odsetek w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Dokonując spornej wpłaty skarżący w tytule przelewu wskazał II. ratę podatku za 2023 r. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynik, że skarżącego obciążały zaległości podatkowe z tytułu łącznych zobowiązań pieniężnych wskazane szczegółowo w postanowieniu organu pierwszej instancji. Zaległością o najwcześniejszym terminie płatności spośród łącznych zobowiązań pieniężnych była I. rata tego zobowiązania za 2018 r. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać zaliczenie spornej wpłaty na rzecz wskazanej ostatnio zaległości.
Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Rozstrzygnięcia te stanowią w szczególności rezultat prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania postanowień art. 62 § 1 i 1a O.p.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI