Orzeczenie · 2025-11-13

I SA/Po 549/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-11-13
NSApodatkoweWysokawsa
VATrejestr podatnikówwykreślenie z rejestruprzywrócenie rejestracjiwyłudzenia skarboweOrdynacja podatkowaPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola skarbowadowodyzamiar

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji odmawiające przywrócenia spółki R. sp. z o.o. w upadłości do rejestru czynnych podatników VAT. Spółka została wykreślona na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT, ponieważ istniały informacje wskazujące na prowadzenie przez nią działań z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi. Organy podatkowe wskazywały na brak dowodów ze strony spółki, zaniżanie podatku należnego poprzez ujęcie nieistniejących dokumentów wewnętrznych DW oraz brak wiedzy świadków. Sąd uznał jednak, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż spółka świadomie wykorzystywała działalność banków lub SKOK-ów do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Podkreślono, że kluczowe jest udowodnienie 'zamiaru', a nie tylko potencjalnej możliwości wykorzystania sektora finansowego. Sąd zwrócił uwagę na obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego i konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych operacji bankowych świadczących o takim zamiarze. Sąd odrzucił argumentację, że ogłoszenie upadłości samo w sobie likwiduje przesłanki do wykreślenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykreślenia i przywrócenia podatnika do rejestru VAT, w szczególności wymogu udowodnienia 'zamiaru' wykorzystania działalności banków do wyłudzeń skarbowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o PTU i wniosku o przywrócenie na podstawie art. 96 ust. 9j tej ustawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy podatkowe wykazały, że podatnik prowadził działania z zamiarem wykorzystania działalności banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi, co uzasadnia odmowę przywrócenia go do rejestru czynnych podatników VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że podatnik świadomie wykorzystywał działalność banków lub SKOK-ów do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest udowodnienie 'zamiaru' wykorzystania działalności banków do wyłudzeń, a nie tylko potencjalnej możliwości lub samego faktu niewykazania prawidłowego podatku. Organy nie przedstawiły konkretnych dowodów na świadome działanie podatnika w tym kierunku.

Czy ogłoszenie upadłości spółki i przejęcie zarządu przez syndyka automatycznie niweluje przesłanki do wykreślenia z rejestru VAT lub uzasadnia przywrócenie rejestracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ogłoszenie upadłości i przejęcie zarządu przez syndyka nie niweluje automatycznie przesłanek do wykreślenia ani nie uzasadnia przywrócenia rejestracji na podstawie art. 96 ust. 9j ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że przywrócenie rejestracji wymaga podważenia prawidłowości uprzedniego wykreślenia poprzez wykazanie braku zamiaru wyłudzeń, a nie tylko zmian w zarządzie spółki po wykreśleniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Przepisy (28)

Główne

ustawa o PTU art. 96 § ust. 9 pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przesłanka wykreślenia podatnika z rejestru VAT z powodu zamiaru wykorzystania działalności banków do wyłudzeń skarbowych.

ustawa o PTU art. 96 § ust. 9j

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przesłanka przywrócenia podatnika do rejestru VAT po wykreśleniu z powodu zamiaru wyłudzeń.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji organu.

PPSA art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

O.p. art. 119zg § pkt 1 i 9

Ordynacja podatkowa

Definicja banku i wyłudzenia skarbowego na potrzeby STIR.

O.p. art. 119zv § § 1

Ordynacja podatkowa

Uprawnienie Szefa KAS do blokady rachunku bankowego.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada współdziałania stron.

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada informowania stron o zasadności rozstrzygnięcia.

O.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

ustawa o PTU art. 96 § ust. 4a pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przesłanki do zgłoszenia rejestracyjnego po upadłości.

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów.

PPSA art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres zasądzenia kosztów.

Prawo bankowe art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

Definicja banku krajowego.

Prawo bankowe art. 4 § ust. 1 pkt 18

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

Definicja oddziału instytucji kredytowej.

Prawo bankowe art. 4 § ust. 1 pkt 20

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

Definicja oddziału banku zagranicznego.

k.k.s. art. 54 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

Przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 55 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

Przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 56 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

Przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 62 § § 1-2a

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

Przestępstwa skarbowe.

k.k.s. art. 76 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy

Przestępstwa skarbowe.

k.k. art. 270a § § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

Przestępstwa.

k.k. art. 271a § § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

Przestępstwa.

k.k. art. 277a § § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

Przestępstwa.

k.k. art. 258 § § 1-3

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny

Przestępstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały świadomego zamiaru wykorzystania działalności banków do wyłudzeń skarbowych. • Niewykazanie prawidłowego podatku należnego nie jest równoznaczne z wykorzystaniem sektora finansowego do naruszenia przepisów podatkowych. • Brak jest dowodów na to, że spółka świadomie wykorzystała działalność banków lub SKOK-ów do celów związanych z wyłudzeniami skarbowymi.

Odrzucone argumenty

Spółka nie przedstawiła dowodów na brak nieprawidłowości w rozliczeniach. • Spółka zaniżała podatek należny poprzez ujęcie nieistniejących dokumentów wewnętrznych DW. • Przesłuchani świadkowie nie mieli wiedzy na temat działalności spółki. • Ogłoszenie upadłości i przejęcie zarządu przez syndyka nie niweluje przesłanek do wykreślenia z rejestru VAT.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanka 'zamiaru' nie jest wymagana do orzeczenia blokady rachunków bankowych w procedurze STIR. • Zamiar jest synonimem winy umyślnej, a więc świadomego ukierunkowania na osiągnięcie stanu rzeczy określonego w typie czynu zabronionego. • Wykładnia przewidująca automatyzm w stosowaniu przepisów art. 96 ust. 9 pkt 5 i 9j ustawy o PTU jest błędna. • Organ musi wykazać znacznie bardziej skonkretyzowaną okoliczność (zamiar) niż 'możliwość uczestniczenia skarżącej w oszustwie podatkowym'. • Nierzetelny wpis w plikach sam w sobie nie świadczy w żadnej mierze o wykorzystaniu działalności banków czy też spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi.

Skład orzekający

Katarzyna Nikodem

przewodniczący

Michał Ilski

sprawozdawca

Barbara Rennert

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykreślenia i przywrócenia podatnika do rejestru VAT, w szczególności wymogu udowodnienia 'zamiaru' wykorzystania działalności banków do wyłudzeń skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o PTU i wniosku o przywrócenie na podstawie art. 96 ust. 9j tej ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności podatkowej i dowodzenia zamiaru, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące wyłudzeń i jak ważne jest udowodnienie winy umyślnej.

Czy błąd w deklaracji VAT to od razu wyłudzenie? Sąd wyjaśnia, co trzeba udowodnić, by stracić status czynnego podatnika VAT.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst