I SA/Po 548/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza ustalającej łączną kwotę zobowiązania pieniężnego za 2022 r. na ponad 31 tys. zł. Skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę, trudną sytuację życiową po śmierci męża i wychowywanie czwórki dzieci, a także problemy psychiczne związane z depresją. SKO odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, a podane przez nią okoliczności (choroba i wyjazd) wzajemnie się wykluczają. WSA stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia SKO, wskazując na rażące naruszenia proceduralne. Sąd podkreślił, że SKO błędnie pouczyło skarżącą o możliwości złożenia zażalenia zamiast skargi do WSA, a następnie przez ponad rok zwlekało z rozpatrzeniem tego zażalenia, nie dostrzegając, że postanowienie jest ostateczne. Ponadto, SKO nie wywiązało się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie wezwało skarżącej do sprecyzowania wniosku o przywrócenie terminu i pominęło istotne dokumenty, takie jak zaświadczenie lekarskie i uzupełnienie wniosku. Sąd uznał, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, biorąc pod uwagę jej stan psychiczny spowodowany trudną sytuacją życiową (śmierć męża, długi, wychowywanie dzieci) oraz znacznym wzrostem zobowiązania podatkowego. Sąd uchylił również poprzedzające postanowienie SKO i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i oceny wniosków o przywrócenie terminu, znaczenie uprawdopodobnienia braku winy w kontekście stanu psychicznego i trudnej sytuacji życiowej strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii wykładni art. 162 Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy (SKO) prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu z powodu choroby psychicznej i trudnej sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, SKO naruszyło przepisy postępowania, w tym art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca przedstawiła wystarczające dowody (zaświadczenie lekarskie, wyjaśnienia dotyczące sytuacji rodzinnej i stanu psychicznego) wskazujące na uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. SKO nie wezwało do sprecyzowania wniosku, pominęło istotne dokumenty i błędnie oceniło przedstawione okoliczności.
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, SKO błędnie pouczyło skarżącą o możliwości złożenia zażalenia. Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne i służy na nie skarga do WSA.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne. SKO, powołując się na przepisy dotyczące zażaleń, naruszyło prawo, prowadząc postępowanie zażaleniowe bez podstawy prawnej.
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie stwierdza jego nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla postanowienie.
P.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Ordynacja podatkowa art. 163 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia jest ostateczne.
Ordynacja podatkowa art. 162 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia na wniosek strony, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Ordynacja podatkowa art. 221 § § 1 w zw. z art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące zażaleń, które nie mogły mieć zastosowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Ordynacja podatkowa art. 220 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wyższego stopnia właściwy do rozpatrzenia odwołania.
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia.
Ordynacja podatkowa art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stosowanie przepisów KPA do postanowień.
Ordynacja podatkowa art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia.
Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ordynacja podatkowa art. 125 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Ordynacja podatkowa art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek wydania postanowienia w określonych przypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO naruszyło przepisy postępowania, błędnie pouczając o możliwości złożenia zażalenia. • SKO nie rozpoznało prawidłowo wniosku o przywrócenie terminu, pomijając istotne dokumenty i wyjaśnienia skarżącej. • Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu z powodu choroby psychicznej (depresja) i trudnej sytuacji życiowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie • obiektywny miernik staranności • nie nadmierna surowość, która zamykałaby stronie drogę do obrony jej praw • stan choroby, który rzekomo uniemożliwił sporządzenie i złożenie odwołania, powinien wykluczyć możliwość podróżowania • organ nie wywiązał się nawet z obowiązku rozpatrzenia całego wniosku
Skład orzekający
Barbara Rennert
przewodniczący sprawozdawca
Michał Ilski
członek
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i oceny wniosków o przywrócenie terminu, znaczenie uprawdopodobnienia braku winy w kontekście stanu psychicznego i trudnej sytuacji życiowej strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ważny głos w kwestii wykładni art. 162 Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania przez organy administracji i jak sądowa kontrola może naprawić błędy proceduralne, zwłaszcza gdy dotyczą one ochrony praw strony w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej.
“Sąd stwierdza nieważność decyzji SKO: organ źle ocenił chorobę i trudną sytuację podatniczki.”
Dane finansowe
WPS: 31 122 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.