I SA/Po 538/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-04-01
NSApodatkoweWysokawsa
zaległość podatkowaodpowiedzialność osób trzecichspółka z o.o.przedawnienieOrdynacja podatkowaustawa o zobowiązaniach podatkowychwspólnikegzekucja podatkowa

WSA w Poznaniu oddalił skargę wspólnika spółki z o.o. na decyzję o przeniesieniu na niego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, uznając, że odpowiedzialność ta nie uległa przedawnieniu.

Skarżący, wspólnik spółki z o.o. posiadający 71% udziałów, kwestionował decyzję o przeniesieniu na niego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, zarzucając przedawnienie prawa organów podatkowych do jej wydania. Twierdził, że decyzja ta ma charakter konstytutywny i powinna być wydana w ciągu 3 lat od końca roku powstania obowiązku podatkowego. Izba Skarbowa uznała, że odpowiedzialność osoby trzeciej jest pochodną istniejącego zobowiązania i podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych dla zobowiązań podatkowych.

Sprawa dotyczyła skargi R. B. na decyzję Izby Skarbowej w Z., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zaległość podatkową "C" Spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. Urząd Skarbowy argumentował, że decyzja o złożeniu wniosku o upadłość spółki została podjęta zbyt późno, a wobec braku środków na pokrycie zaległości, odpowiedzialność przeniesiono na wspólnika proporcjonalnie do jego udziału (71%). Skarżący podniósł zarzut przedawnienia, twierdząc, że decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności ma charakter konstytutywny i mogła być wydana w ciągu 3 lat od końca roku powstania obowiązku podatkowego (art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych). Izba Skarbowa odrzuciła ten argument, wskazując, że odpowiedzialność osoby trzeciej bazuje na już istniejącym zobowiązaniu i podlega terminowi przedawnienia samego zobowiązania podatkowego (art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych. Sąd wyjaśnił, że decyzja na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie kreuje nowego zobowiązania, lecz przenosi odpowiedzialność za istniejące. W związku z tym, do przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej stosuje się art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zgodnie z którym zobowiązania te przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności mogły być wydawane do czasu przedawnienia zaległości podatkowej. Ponieważ decyzja została wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań spółki, skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny. Nie kreuje nowego zobowiązania, a jedynie przenosi odpowiedzialność za już istniejące zobowiązanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią nie tworzy nowego zobowiązania, a jedynie egzekwuje istniejące. Dlatego też, termin przedawnienia takiej decyzji jest taki sam jak termin przedawnienia pierwotnego zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych (5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.z.p. art. 40 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 30

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

Zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Ten przepis ma zastosowanie do przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 332

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.z.p. art. 47 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

Przepis ten dotyczy ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego i nie ma zastosowania do decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe nie jest decyzją konstytutywną, lecz deklaratoryjną. Do przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej stosuje się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności).

Odrzucone argumenty

Decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki ma charakter konstytutywny i podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia od końca roku powstania obowiązku podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe nie kreuje nowego zobowiązania, jedynie przenosi odpowiedzialność za już istniejące zobowiązanie powstałe z mocy prawa na inny podmiot

Skład orzekający

Irena Konieczna

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Małecki

członek

Gabriela Gorzan

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących przedawnienia odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółek z o.o."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej w całości, choć zasady interpretacji przepisów o przedawnieniu pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na odpowiedzialność wspólników spółek. Jest to temat istotny dla praktyków prawa i przedsiębiorców.

Kiedy wspólnik odpowiada za długi spółki? Kluczowa interpretacja przedawnienia odpowiedzialności podatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 538/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan
Irena Konieczna /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Małecki
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 1876/04 - Wyrok NSA z 2005-06-30
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Konieczna(spr) Sędziowie NSA Jerzy Małecki Gabriela Gorzan Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiąza- nia podatkowe o d d a l a s k a r g ę /-/G.Gorzan /-/I.Konieczna /-/J.Małecki LF
Uzasadnienie
Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia [...]na podstawie art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zmian.) oraz art. 40 ust. 1-3 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. nr 108, poz. 486 ze zmian.), orzekł o przeniesieniu na R. B. odpowiedzialności za zaległość podatkową "C" Spółki z o.o. w S. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Inspektor Kontroli Skarbowej w G.decyzją z dnia [...]określił Spółce "C" zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. w kwocie [...]zł oraz zaległość w tym podatku w tej samej wysokości i odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w G.
Na wniosek Zarządu Spółki została ogłoszona jej upadłość, jednak z uwagi na brak środków pieniężnych i majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego postępowanie to zostało umorzone.
Zdaniem Urzędu Skarbowego decyzja o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości została przez Zgromadzenie Wspólników podjęta zbyt późno.
Ponieważ Zarząd Spółki nie uregulował zaległości podatkowej, a nie ma możliwości wyegzekwowania tej zaległości od Spółki, należało - zgodnie z przepisami powołanymi na wstępie - przenieść odpowiedzialność na wspólników Spółki.
Wobec tego, że R. B. posiadał w kapitale zakładowym Spółki 71 % udziału, w takiej samej części przeniesiono na niego odpowiedzialność za zaległość podatkową.
W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego R. B.wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Odwołujący się zarzucił, że decyzja o przeniesieniu na niego odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki "C" została wydana po upływie terminu przedawnienia. Decyzja ta, jako decyzja o charakterze konstytutywnym, mogła być bowiem wydana w okresie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).
Izba Skarbowa w Z. decyzją z dnia [...]utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał za bezzasadne stanowisko odwołującego się, że decyzja o przeniesieniu na wspólników spółki z o.o. odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki konstytuuje nowe zobowiązanie podatkowe i prawo do wydania takiej decyzji ulega przedawnieniu po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy spółki. Zdaniem Izby Skarbowej odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe bazuje na już istniejącym zobowiązaniu podatkowym i dotyczy tylko zapłaty tegoż podatku.
W związku z tym możliwość dochodzenia tej zapłaty od osoby trzeciej ograniczona jest jedynie terminem przedawnienia samego zobowiązania podatkowego, określonym w art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Izba Skarbowa stwierdziła także, iż nie zachodzą przesłanki odstąpienia od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej R. B. ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze (art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).
R. B. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Z. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w S, zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do charakteru decyzji o przeniesieniu na osobę trzecią odpowiedzialności za zaległości podatkowe, podnosząc, że nie jest to decyzja powstająca z mocy prawa w wyniku zajść określonych zdarzeń faktycznych. Nie jest to więc decyzja o charakterze deklaratoryjnym. Do powstania zobowiązania podatkowego skarżącego było niezbędne wydanie decyzji ustalającej, że zobowiązanie podatkowe Spółki w określonej wysokości przechodzi na skarżącego. Tym samym przedmiotowa decyzja ma charakter konstytutywny i mogła być wydana najpóźniej do końca 1999 r.
Izba Skarbowa w Z. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zmian.) do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życia ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych stanowił, że komandytariusz i wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części, w jakiej mają prawo uczestniczyć w podziale zysku.
Skarżący w sprawie niniejszej nie neguje zasadności decyzji o orzeczeniu jego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki co do meritum, podnosi jednak przedawnienie prawa organów podatkowych do wydania decyzji o przeniesieniu na niego tej odpowiedzialności na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem skarżącego decyzja wydana na podstawie wymienionego przepisu jest decyzją o charakterze konstytutywnym i ma do niej zastosowanie przepis art. 7 tej ustawy zgodnie z którym nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, upłynęły 3 lata.
Z poglądem skarżącego nie można się zgodzić, bowiem decyzja wydana na podstawie art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie kreuje nowego zobowiązania, jedynie przenosi odpowiedzialność za już istniejące zobowiązanie powstałe z mocy prawa na inny podmiot (w tym przypadku wspólnika spółki z o.o.). W tej sytuacji do przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe ma zastosowanie przepis art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zgodnie z którym zobowiązania te przedawniają się z upływem 5 lat - licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażany był pogląd, że do czasu przedawnienia zaległości podatkowej powstałej przed dniem 1 stycznia 1998 r. organy podatkowe mogą wydać decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności na inny podmiot, zgodnie z przepisami art. 40-48a ustawy o zobowiązaniach podatkowych (por. m.in. wyroki: z dnia 20 października 2000 r. - sygn. akt SA/Bk 1219/99, z dnia 24 stycznia 2000 r. - sygn. akt I SA/Lu 1443/98, z dnia 2 sierpnia 2000 r. - sygn. akt SA/Bk 923/99).
Skoro decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności została wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki (czego skarżący nie kwestionuje), decyzja ta nie narusza obowiązujących przepisów.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian.) orzekł jak w sentencji.
/-/G.Gorzan /-/I.Konieczna /-/J.Małecki